Archief per maand: september 2011

Mysterium

Het Romeinse Rijk, de Griekse beschaving en het oude Egypte komen slechts voort uit de verbeelding van een groep middeleeuwse monniken. Plato, Aristoteles, Julius Caesar en Cicero zijn fantasma’s en hun werken zijn eeuwen na Christus vervalst. Tegenwoordig leven we niet in 2011, maar omstreeks 1700, of misschien nog wel rond het jaar 1000 na Christus. Nee, ik verzin dit niet. Mysterium, de nieuwe roman van de Italiaanse auteurs Monaldi & Sorti, is gebaseerd op bovenstaande theorie. Samen met een team van tien personen (vijf grafologie-experts, twee vertalers, twee documentalisten in Rome en Parijs en de bekende Nederlandse biblist Ruben …

Lees meer »

Een drankje tussen de gevleugelde paarden

Hoewel de buik van het paard van Victor Emanuel helaas niet meer dienst doet als restaurant, biedt Il Vittoriano nog steeds een van de culinaire hoogtepunten van de Eeuwige Stad. En dat mag je zeer letterlijk opvatten; je geniet van een drankje op bijna tachtig meter hoogte! Je bereikt het terras aan de voet van de quadriga’s met een lift in het museum dat in het gebouw is gevestigd (maar dat gratis toegankelijk is) of door het beklimmen van maar liefst 196 treden die vanaf de zuilengalerij omhoog voeren. Deze klim wordt boven beloond met een prachtig uitzicht op het …

Lees meer »

In de buik van het paard

In Rome kun je op heel veel plekken fantastisch eten. Je hebt kleine familierestaurantjes die je de lekkerste lokale specialiteiten voorschotelen, pizzeria’s met een perfect gestookte steenoven, trattoria’s waar gekookt wordt op sterrenniveau en plekken waar je niet alleen geniet van wat er op je bord ligt, maar ook van het uitzicht op de stad die aan je voeten ligt. De plek die ik vandaag bespreek heeft niets van dit alles, maar is toch een van de meest tot de verbeelding sprekende ‘eetplekken’ van de stad. Al kun je er nu helaas niet meer aanschuiven – daar eten was een …

Lees meer »

Spaghetti van courgette met lasagne van gerookte zalm

Vandaag een anders dan anders recept, dat in een klein half uur op tafel staat. Ideaal voor de drukke maandagavond dus! Ingrediënten (voorgerecht voor 4 personen / hoofdgerecht voor 2 personen) 5 lasagnebladen 1 dl visbouillon 10 gram gelatinepoeder 1 dl room 0,5 dl olijfolie 50 gram dille, fijngehakt 300 gram gerookte zalm, in stukken 1 courgette, in lange dunne slierten 1 eetlepel wittewijnazijn zout versgemalen peper Kook de lasagnebladen al dente in ruim kokend water en spoel ze daarna af onder de koude kraan. Meng de visbouillon en het gelatinepoeder. Breng intussen de room aan de kook en voeg …

Lees meer »

Brutus heeft honger

‘Een graankorrel kan soms meer vertellen dan een kras op een rots. Het grote gaat schuil in het kleine. Zo is het ook met de poëtische stukjes in Brutus heeft honger. Alles wordt op poëtische wijze geproefd (en ingeslikt of uitgebraakt). Mathijs Deen schrijft met smaak en laat de lezer gulzig achter,’ aldus Adriaan van Dis over de smakelijke en smaakvolle bundel miniatuurtjes van Mathijs Deen. In het titelverhaal reizen we terug naar het Macedonië van 43 voor Christus. Een klein fragment: ‘Brutus heeft honger. Hij was Rome ontvlucht, naar Athene, om met geleerde gesprekken de stervende Caesar uit zijn …

Lees meer »

Et tu Brute?

Op 15 maart van het jaar 44 v.Chr. werd Gaius Julius Caesar vermoord. Zijn vermeende laatste woorden, gericht aan zijn moordenaar, zijn wereldberoemd geworden. ‘Et tu, Brute?’ zou hij hebben gezegd. ‘Ook jij, Brutus?’ De ochtend was begonnen als vele andere. Hoewel Caesar gewaarschuwd lijkt te zijn dat hij juist op deze dag, op de iden van maart, op zijn hoede moest zijn, nam hij gewoon deel aan de senaatsvergadering. Aangezien de Curia Julia op het Forum Romanum niet gebruikt kon worden (het gebouw had veel schade geleden door een grote brand), vond de vergadering plaats in de curia van …

Lees meer »

Come è bello il cielo a Via Margutta

‘Hoe mooi is de hemel boven de Via Margutta‘, zo zingt Luca Barbarossa over deze sfeervolle Romeinse straat waar we graag doorheen wandelden. Voor iedereen die graag wegdroomt bij prachtige Italiaanse muziek is dit liedje een absolute aanbeveling, zowel qua tekst als qua setting! Luister maar: ‘Sta cadendo la notte sopra i tetti di Roma, tra un gatto che ride e un altro che sogna di fare l’amore, sta cadendo la notte senza fare rumore. Sta passando una stella sui cortili di Roma e un telefono squilla, nessuno risponde a una radio che parla, è vicina la notte, sembra di accarezzarla. …

Lees meer »

De bordjes van de sfeervolle Via Margutta

Een van de mooiste straatjes van Rome, dat is een omschrijving die zeker van toepassing is op de Via Margutta. Ondanks de nabijheid van de toeristische trekpleisters op en om het Piazza di Spagna en het Piazza del Popolo, is de rust in de Via Margutta bewaard gebleven. Het straatje wordt bevolkt door kunstenaars, artiesten, een verdwaalde toerist en – bovenal – de sfeer van weleer. Van meet af aan is Via Margutta een thuis geweest voor ambachtslieden en kleine kunstenaars. Vanaf 1600 kreeg deze Romeinse straat ook steeds meer een internationaal karakter, dankzij de buitenlandse kunstenaars die zich er …

Lees meer »

Grieks koffiehuis in Rome

In een van de duurste straten van Rome, de Via dei Condotti, vind je het oude Griekse koffiehuis. Volgens de ANWB Kunstgids Rome, die afgelopen zomer verscheen en die maar liefst 430 pagina’s reisinformatie over Rome biedt, is dit ‘niet het grootste, niet het meest typische, maar wel het koffiehuis met de rijkste geschiedenis in heel Rome.’ Zeker is dat je tijdens een bezoek aan Rome even over de drempel van dit koffiehuis heen moet stappen, al is het maar om even rond te kijken en snel een espresso aan de bar te drinken. Al doen de echte gasten dat …

Lees meer »

Tijd voor truffels en olijven!

Nu de herfst bijna voor de deur staat, verwelkomen de Italianen langzamerhand twee seizoensklassiekers: de olijven en de truffel. In het nieuwe kookboek La vera cucina italiana vind je een overheerlijk recept dat deze ingrediënten combineert. An en Jos Expeels, de makers van het kookboek, hebben alle recepten opgedeeld in de vier seizoenen. An en Jos: ‘Dit boek is tot stand gekomen dankzij de vele gasten die we in onze B&B Casa dell’Alba in Montelparo, Le Marche, hebben mogen ontvangen. De gezellige avonden aan de lange tafel binnen of op het terras met uitzicht op de Adriatische Zee zorgden ervoor …

Lees meer »

Rubens in Rome

Vorige week verhuisden heel wat schilderijen van Rubens van de Hermitage in Sint Petersburg naar Amsterdam. In de Hermitage is sinds afgelopen weekend namelijk een grote tentoonstelling over deze en andere Vlaamse schilders te zien. De zalen in de Hermitage tonen een magistraal overzicht van 75 schilderijen en circa 20 tekeningen, waaronder talrijke meesterwerken van de grote drie van de Antwerpse school: Peter Paul Rubens, Anthonie van Dyck en Jacob Jordaens, aangevuld met werken van diverse eveneens bekende tijdgenoten. Een van de hoogtepunten is de beroemde Kruisafname van Rubens. Deze uitgelezen collectie komt voor het eerst naar Nederland. Veel van …

Lees meer »

Emo’s reis

Na het verhaal van Jan Blokkers voetreis naar Rome vandaag het verslag van iemand die deze reis veel en veel eerder maakte. De Fries-Groningse abt Emo van Huizinge, een ongeveer 40 jaar oude zoon uit een gegoed Fries geslacht, liep namelijk tussen november 1211 en juli 1212 naar Rome. Emo ging op weg naar Rome om steun te krijgen van de toenmalige paus in een conflict met de bisschop van Münster. ‘Superpaus’ Innocentius III was een van de machtigste pausen uit de geschiedenis. Innocentius had niet alleen een enorme gedrevenheid en intelligentie, maar was ook een baken in een woelige …

Lees meer »

Tussen droom en daad

Tijdens een Italiaans etentje kwam laatst het idee weer even op tafel: zou het niet heerlijk zijn om een keer te voet naar de Eeuwige Stad af te reizen? Drie maanden de tijd nemen om elke stap die je dichter bij Rome zet heel bewust te zetten, om te genieten van alle moois onderweg, om net als Hannibal over de Alpen te trekken en Italië aan je voeten zien liggen… Helaas blijft het voor mij voorlopig nog wel bij dromen. Drukke werkzaamheden staan een bezoek aan Rome wel toe, maar dan toch het liefst per vliegtuig, zodat ik ook zoveel …

Lees meer »

In het voetspoor van de Heilige Christina

Nadat we het eergisteren over de voeten van Petrus langs de Via Appia hebben gehad, treden we vandaag in het voetspoor van de Heilige Christina, en wel aan de hand van Henk van Os. Meer dan een halve eeuw lang houdt deze kunsthistoricus namelijk al een map ‘raroria’ bij, die deel uitmaakt van zijn reproductieverzameling. Alle kunstwerken in deze map hebben een hoog ‘kijk nou eens’-gehalte. Zo ook de voeten van de Heilige Christina. Lees maar mee: ‘Gedurende de vijf jaar die ik besteedde aan de bestudering van reliekverering in de middeleeuwen raakte ik gefascineerd door heilige voeten. Veel reliekhouders zijn koppen …

Lees meer »

De laatste rustplaats van Cecilia Metella

De enorme tombe van Cecilia Metella, die tijdens een wandeling langs de Via Appia niet aan je aandacht kan ontsnappen, is in meerdere opzichten intrigerend. Een enorm mausoleum voor een vrouw, dat is in het oude Rome een unicum. Wie was ze? Welke functie bekleedde ze? Waarom was ze zo belangrijk dat haar laatste rustplaats een grafmonument met een diameter van ongeveer dertig meter moest worden? We zullen het nooit weten, maar de vragen spoken al jaren door het hoofd van reizigers die de kantelen van het grafmonument in hun geheugen hebben gegrift. Zo ook Lord Byron, die geïnspireerd door …

Lees meer »

Via Appia – ‘de koningin der wegen’

De regina viarum, de koningin der wegen, zo luidde de eretitel van de Via Appia ten tijde van het Romeinse rijk. Het was de belangrijkste weg van het Romeinse rijk, de weg ook die het meest tot de verbeelding sprak en spreekt. Het begin van de Via Appia bevond zich op het Forum Romanum, waar ook de andere grote wegen uit die tijd hun vertrekpunt hadden. Het eerste deel van het toenmalige traject van de Via Appia stond beter bekend als de Via Triumphalis, de Weg van de Triomf, die door zegevierende keizers en veldheren werd afgelegd na weer een …

Lees meer »

De Gouden Mijlpaal

Hoewel het gezegde ons doet denken dat alle wegen naar Rome leiden, is het eigenlijk andersom: alle wegen vertrekken vanuit Rome. Het beginpunt van de grote wegen die de Romeinen reeds aanlegden, lag steeds in de Eeuwige Stad zelf; het eindpunt was veranderlijk, afhankelijk van de gekozen richting. Zo leidde de bekendste Romeinse weg, de Via Appia (waar we morgen uitgebreid bij stilstaan), naar Brindisi. Een andere grote weg ten tijde van de Romeinen, de Via Flaminia, liep van Rome naar Rimini. De Via Flaminia werd overigens vernoemd naar keizer Gaius Flavianus, die tijdens de tweede Punische Oorlog aan de …

Lees meer »

De zeven levens van Rome

Rome, Eeuwige Stad, stad der steden, stad waarover ik nooit uitgeschreven raak. De komende weken wandelen we dan ook weer door de straten van Rome. We zullen een aantal straten steen voor steen verkennen, maar ook een bezoek brengen aan plekken die de geschiedenis van de stad voor je ogen tot leven brengen. Maar voor we op weg gaan naar deze bijzondere stad een boek dat onderweg naar Rome een meer dan goede metgezel zal zijn: ‘De ontstaansgeschiedenis van Rome is in nevelen gehuld, al zijn er de nodige legenden met betrekking tot de oorsprong van de stad. Het verhaal …

Lees meer »

Rauwe zalm met een taartje van linzen

Zoals ik gisteren al beloofde vandaag een recept uit het kookboek Zo oud als de weg naar Rome, en wel voor rauwe zalm met een taartje van linzen. Ingrediënten voor 4 personen 1 moot verse zalm 4 ansjovisfilets 200 gram linzen 1 wortel 1 stengel bleekselderij peterselie 2 roma-tomaten 1 bosje basilicum olijfolie zout versgemalen zwarte peper Kook de linzen volgens voorschrift. Bereid een soffritto door de fijngehakte wortel en selderij met de ansjovis in de olijfolie te sauteren. Roer de afgegoten linzen erdoor en breng het geheel op smaak met versgemalen peper en zout. Snijd de zalm in heel …

Lees meer »

Zo oud als de weg naar Rome

Het bijzondere kookboek dat ik vandaag met jullie wil delen, is weliswaar al wat ouder, maar nog niet zo oud als de titel doet vermoeden. In dit kookboek gaan de auteurs echter wel ver terug in de tijd, op zoek naar de antieke wortels van de Italiaanse keuken. Gerechten uit het oude Rome worden vergeleken met recepten van eigentijdse Italianen. Tussen keuken en tafel verneem je allerlei wetenswaardigheden uit de oudheid over koken en de omgang met voedsel in het algemeen en bepaalde ingrediënten of voedingsmiddelen in het bijzonder. Tussen de recepten en foto’s door vind je teksten van artsen …

Lees meer »