Archief per maand: april 2011

Het raadsel van Botticelli

De jonge, vrijgevochten Luciana, die als prostituee en als schildersmodel werkt, wordt door een van haar voornaamste klanten gevraagd om te poseren voor een bevriende schilder. Deze schilder blijkt niemand minder te zijn dan Sandro Botticelli, die graag wil dat Luciana poseert als de centrale figuur Flora op zijn beroemde schilderij La Primavera. Wanneer de kunstenaar haar echter wegstuurt zonder haar te betalen, steelt Luciana in haar woede een niet-afgemaakte miniatuur, cartone genaamd, van het schilderij. Hiermee zet ze een reeks van gebeurtenissen in gang en binnen een paar uur nadat Luciana de miniatuur heeft meegesmokkeld zijn er drie moorden …

Lees meer »

Heiliger dan de paus

Mijn rondreis door het zuiden van het Italiaanse schiereiland sluit ik af in Napels. Volgens veel inwoners van het noorden van Italië behoort alles ‘onder Rome al tot Afrika’, maar die mening deel ik zeker niet. Het is anders dan het noorden, zeker, primitiever soms, maar ook authentieker, wijzer, natuurlijker misschien. In Napels sluipt alweer wat ‘noordelijkers’ in het alledaagse leven. Hoewel de koffie er sterker is dan in Rome en hoewel de mensen er luidruchtiger zijn dan waar dan ook, is de stad de afgelopen jaren georganiseerder geworden. Musea zijn gerenoveerd en kennen veel bredere openingstijden, het openbaar vervoer …

Lees meer »

Christus kwam niet verder dan Eboli

In het zuiden van Italië ligt een onherbergzaam gebied, waarvan de inwoners zich in barre omstandigheden door het leven moeten zien te slaan. In 1935 werd arts, auteur en schilder Carlo Levi naar het Siberië van Italië verbannen wegens antifascistische activiteiten. Hij genoot er een beperkte bewegingsvrijheid, maar werd vanwege zijn beroep door de notabelen als een der hunnen gezien. De gewone dorpelingen hoopten vooral dat Levi hun medische zorg zou kunnen bieden. Op basis van zijn dagboek beschrijft Carlo Levi op aangrijpende en ook geestige wijze de beslommeringen in een verarmd, achtergebleven, maar desondanks herkenbaar Italiaans dorp. Het boek …

Lees meer »

Liquirizia di Calabria – Italiaanse drop

Toen ik laatst met een vriendin die het geluk heeft enkele maanden in de Eeuwige Stad te wonen een ijsje ging halen bij Gelateria del Teatro (een van de beste ijssalons van de stad, verdekt opgesteld in de buurt van Piazza Navona), wees ze mij op het bord bij de ingang. Daarop stond in vrolijk geel en paars geschreven: Gusto del mese: Liquirizia di Calabria. Ze keek me vragend aan; ze studeerde wel al een tijdje Italiaans in Rome, maar het woord liquirizia was ze nog niet eerder tegengekomen. Toen ik haar antwoordde dat het om dropijs ging, keek ze …

Lees meer »

Retabel – Siciliaanse passies

Op 3 april nam ik jullie mee op sleeptouw door Palermo. Een van de lezers noemde toen in haar reactie al de naam van de heilige Rosalia, de patroonheilige van de stad. Het toeval wilde dat ik een paar dagen later een boek in handen kreeg dat begint met een lofzang op Rosalia: ‘Rosalia. Rosa en lia. Rosa die benevelde, rosa die verbijsterde, rosa die roofde, mijn zinnen zijn ontzind. Rosa die geen roos is, rosa die doornappel is, jasmijn, elfrank en bitterzoet; rosa die pomelia is, magnolia, petunia en gardenia. Dan zonsondergang, en bij avondstond, als de opalen bol …

Lees meer »

Biancomangiare – een heerlijk toetje voor Pasen

In het kook/leesboek De Siciliaanse keuken van Mary Taylor Simeti, dat ik 19 april al noemde, staat het paasmenu van jonge aristocraten die in het klooster van San Michele Arcangelo in Troina werden opgeleid: Antipasto del monastero en biancomangiare Pasta di sostanza Timbalen Gebraden kip Varkenskarbonaden Farsumagru (rollade) Wild (haas, konijn, houtduif) Gevulde cantharellen Sfinci (oliebollen) Schiumone (ijsbombe) Gebak Likeuren Koffie De auteur vertelt: ‘Dit menu is interessant, zowel omdat het betrekkelijk modern is (het dateert van rond 1800) alsook omdat het uit een klooster komt dat hoog in de bergen lag. Het huisvestte waarschijnlijk geen leerlingen van de grote …

Lees meer »

Bedank voor die bloeme

Otto Holzhaus vertelt vandaag het verhaal met het Urbi et Orbi van de paus als onderwerp. Het is hilarisch in al zijn eenvoud, en zeker de ontknoping zal op deze Eerste Paasdag menige schaterlach veroorzaken. Meer verklap ik niet, lees zelf maar! ‘De internationale trein naar Italië glijdt bij de Zwitserse grens de nacht in. We zijn op weg naar Florence, waar we de paasdagen willen doorbrengen. In Milaan missen we de aansluiting. We stappen op de eerste de beste trein die ook naar Florence gaat. Dat mag niet zomaar. Bij de kaartjescontrole komt het ons duur te staan. De oude …

Lees meer »

Gebronsde mannen

In het zuiden van Italië bevindt zich het grootste museum ter wereld, althans volgens de Franse archeoloog Salomon Reinach. In 1928, toen een paar vissers er in de zee bij Marathon in plaats van vissen originele Griekse beelden opvisten, schreef hij: ‘Het rijkste museum van oudheden in de hele wereld ligt op een voor ons ontoegankelijke plek; op de bodem van de Middellandse Zee.’ Ook voor de kust van Calabrië zijn een aantal belangrijke ontdekkingen gedaan. Zo zijn er vlak bij het plaatsje Riace twee bronzen mannen uit zee opgehaald. In zijn nieuwe boek De Middellandse Zee – Een persoonlijke …

Lees meer »

Bloedsinaasappels

Het rijke, soms krankzinnige leven van Martin Šimek was nooit bedoeld om erover te schrijven, daar had hij niet eens de tijd voor. Het enige waar het hem om ging, was zijn zoektocht naar vrijheid. In Bloedsinaasappels beschrijft hij zijn tweede emigratie, van het welvarende Nederland naar de armste streek van Europa, Calabrië, in het zuiden van Italië. Na jarenlange omzwervingen vol tennis, vrouwen en bijzondere ontmoetingen met Italianen, vond hij eindelijk zijn ideale plek. foto: Andries de la Lande Cremer Hij schreef Bloedsinaasappels in een verbouwd varkenshok. Om hem heen bergen en een sterrenhemel die je aan kunt raken, …

Lees meer »

De geur van sinaasappel

Nu ik twee dagen lang sinaasappels heb betast, geschild, geraspt, geperst en geproefd, kan ik bijna niet meer zonder de geur van deze heerlijke vrucht, die je vol, sappig en zomers omhult en een enorme levenslust geeft. De geur van Siciliaanse sinaasappels die ’s ochtends vroeg de kamer binnenwaait of die je tijdens het koken zo lekker kan opsnuiven, die zou je eigenlijk in een flesje moeten kunnen doen en als souvenir mee moeten kunnen nemen voor druilerige dagen. Even het dopje eraf en je bent weer terug op Sicilië… Gelukkig was ik niet de eerste die bedacht dat zo’n …

Lees meer »