Archief per maand: april 2010

Pastakoningin Sophia Loren

‘Vroeger was de bereiding van pasta zoiets als een geheime wetenschap. Men moest de maand kennen… de wind… men moest de wolken en de sterrenhemel in de gaten houden. Men moest zich inzetten met hart en ziel, het was een hartstocht, een kunst.’ De in 1849 aan de rotskust van Amalfi geboren Francesca Montosi staat bekend als een van de eerste en succesvolste pastamaaksters van Italië. Haar spaghetti, macaroni, penne, tagliatelle en ravioli maakten furore in de belangrijkste families van Napels. Reeds als zevenjarig meisje, nog aan de hand van haar grootvader, oefent ze het ritme van het gelijkmatig pletten …

Lees meer »

Culinair genieten in Napels

De lekkerste adresjes voor een heerlijke tijd in Napels! 1 Gran Caffè Gambrinus Via Chiaia 1 (op de hoek van Piazza Trieste e Trento), Napels Dit klassieke café stamt uit 1860 en vormt al tientallen jaren een gewilde ontmoetingsplaats voor schrijvers en andere artistiekelingen. Tussen de goudomlijste spiegels, roodfluwelen stoelen en camerieri in wit kostuum waan je je even in het literair Napels van een eeuw geleden. 2 Caffè del Professore Piazza Trieste e Trento 46, Napels Een eenvoudiger, maar minstens zo lekker kopje koffie drink je aan de overkant van het Piazza Trieste e Trento, bij Caffè del Professore. …

Lees meer »

Het recept voor gnocchi van aardappel uit Ciao Italia

Na jaren werkzaam te zijn geweest als succesvol grafisch ontwerper vervulde Guy Mirabella zijn droom en opende hij een klein restaurant in Australië, Shop Ate Café & Store. Sindsdien verdeelt hij zijn tijd tussen het bereiden van heerlijke gerechten voor zijn familie en het runnen van zijn eetcafé met winkel. In Ciao Italia komen zijn twee grote liefdes, eten en ontwerpen, samen. Deze ongebruikelijke combinatie levert een meer dan bijzonder kookboek op dat bol staat van de liefde voor Italië, de cultuur en het eten. De Italiaanse keuken staat bekend om het gebruik van verse ingrediënten in simpele, maar zalige …

Lees meer »

De Vesuvius door de ogen van Andy Warhol

Dit schilderij maakt deel uit van de Vesuvius-cyclus van Andy Warhol, een reeks van 18 schilderijen met de Napolitaanse vulkaan in de hoofdrol. Warhol legde de vulkaan op verschillende uren van de dag vast, waardoor elke Vesuvius een heel eigen uitstraling heeft. Zoek de verschillen! In Napels zijn nog twee vulkanische impressies van Warhol te bewonderen. De onderstaande Vesuvius maakt deel uit van de afdeling moderne kunst van het Museo di Capodimonte. Ook het MADRE (Museo d’Arte Donna Regina) mag zich de trotse eigenaar van een Warhol-Vesuvius noemen: Het MADRE ligt in de armere historische binnenstad, vlakbij de Duomo en …

Lees meer »

De Vesuvius, de vulkaan der vulkanen

In ontelbaar veel brieven, gedichten en reisdagboeken is de Vesuvius beschreven, en op veel schilderijen en tekeningen is hij afgebeeld. Zo zag Johann Wolfgang Goethe vlak voor zijn vertrek uit Napels op 2 juni 1787 ‘was man in seinem Leben nur einmal sieht’. Kijkend uit een raam van het slot van de gravin Giovane zag hij de lava in de avondzon van de berghelling stromen, en de wolken goudachtig opgloeien, ‘…Meer und Erde, Fels und Wachstum deutlich in der Abenddämmerung, klar, friedlich, in einer zauberhaften Ruhe.’ De eerste getuigenis van de uitbarsting van de Vesuvius zelf wordt beschreven in een …

Lees meer »

Vertaalperikelen

Afgelopen weekend was ik in Italië om met co-vertaalster Diane Kuster de vertaling van 1000 ricette di pasta (dat in september als Het grote pastakookboek bij uitgeverij Becht gaat verschijnen) af te ronden. Vanwege de enorme aswolk die de IJslandse vulkaan Eyjafjallajökull uitstootte, werd dat weekend een week; terug naar Nederland vliegen was onmogelijk. Gelukkig was er daardoor wat meer tijd om de recepten nog een keer dubbel te checken, zodat we hopelijk niet zo’n vreemd ingrediënt over het hoofd hebben gezien als een Australische uitgever. Die moest namelijk duizenden exemplaren van de Pasta Bible uit de winkel halen. Dit pastakookboek bevatte een …

Lees meer »

Het verhaal van de minne

Elk jaar op 5 februari gaat Agatina naar haar oma Agata, die haar leert hoe ze de gebakjes bereidt ter ere van de heilige naar wie ze beiden zijn vernoemd. Terwijl ze de lekkernijen in de vorm van vrouwenborsten, de minne, aan het kneden zijn, vertelt oma over de vrouwen uit hun Siciliaanse familie; trots of bekrompen, verlegen of hartstochtelijk als ze zijn. Agatina groeit op met de verhalen over haar oma’s, overgrootmoeders en tantes. Hun borsten hebben voor elk van hen een speciale betekenis: ze zijn groot of vrijwel afwezig, ongevoelig of uiterst vruchtbaar, ze worden schaamteloos bemind of …

Lees meer »

Caravaggio’s zeven werken van barmhartigheid in Napels

Zoals ik in februari al schreef, vluchtte Caravaggio in 1606 vanuit Rome naar Napels, waar hij enige tijd verbleef voordat hij ook deze stad moest ontvluchten. Gelukkig was Caravaggio lang genoeg in Napels om voor de kerk Pio Monte della Misericordia een van zijn meesterwerken te schilderen, De zeven werken van Barmhartigheid. Zijn opdrachtgevers, die deel uitmaakten van de grootste liefdadigheidsinstelling van Napels, stonden erop dat hij de belangrijkste werken van barmhartigheid, zoals ze in het evangelie van Matteüs vermeld stonden, op één altaarstuk zou weergeven: ‘Ik had honger en gij hebt Mij te eten gegeven, Ik had dorst en …

Lees meer »

Cannoli capofamiglia uit Het Maffia Kookboek

Over de maffia zijn niet alleen serieuze boeken geschreven; sinds kort is er ook Het Maffia Kookboek, vol met stoere recepten voor echte mannen waarmee je twaalf pikante menu’s kunt maken uit het Little Italy van New York in de jaren twintig. Wat denk je van risotto Don, ravioli di Barone of roodgloeiende macaroni? De recepten worden gelardeerd met smeuïge verhalen over de meest beruchte maffiabazen. Grappig detail: het kookboek is door een kogel doorboord – eruit koken is dan ook op eigen risico! Het eerste menu bestaat uit spaghetti Greaseball (een ouder lid van de maffia, dat in Italië …

Lees meer »

De schoonheid en de hel

De schoonheid en de hel, dat is de titel van het meest recente boek van Roberto Saviano, de auteur van Gomorra, waarvan wereldwijd miljoenen exemplaren werden verkocht en waarmee Saviano belangrijke prijzen in de wacht sleepte. De schoonheid en de hel is tegelijkertijd ook de typering van het leven dat Saviano na het verschijnen van Gomorra leidt. Sinds 26 oktober 2006 zit Saviano namelijk continu ondergedoken. Hij reist van hotelkamer naar hotelkamer, met af en toe een tussenstop voor een nachtje op het bureau van de carabinieri of in een donkere eenpersoonskamer in een afgelegen straatje. Zelf schrijft hij hierover …

Lees meer »

Pizzapraat

Dat Italianen de liefde voor hun land graag in liedjes tot uiting brengen, is geen nieuws. Toen ik vorig jaar in Vico Equense bij Gigino, de uitvinder van de pizza per meter, aanschoof, werd ik echter erg verrast door het feit dat veel inwoners van dit dorp zo lyrisch zijn over hun pizza dat ze er zelfs een gedicht aan wijden. Te pas en te onpas kwamen ze hun dichtkunst demonstreren; zelfs met een volle mond pizza declameerden ze op dramatische wijze hun ritmische rijmsels. De originaliteit was meestal ver te zoeken, maar sfeerverhogend was hun optreden zeker. Gelukkig zijn …

Lees meer »

Da Portare Via – Napolitaanse pizza in Amsterdam

Bij ons om de hoek zit een van de lekkerste pizzabakkers van heel Amsterdam: Da Portare Via. Letterlijk betekent dit ‘om mee te nemen’, maar gelukkig staan er in de kleine pizzeria ook wat tafeltjes waaraan je je versgebakken pizza kunt verorberen. En dat is maar goed ook, want zoals Johannes van Dam in het Parool schreef: ‘Met de afhaalpizza van Da Portare Via kun je thuiskomen. Het valt alleen niet mee te wachten tot thuis. De geur van de gebakken bodem en de verse basilicum verleiden je onderweg al te knabbelen. Eenmaal thuis kun je de overgebleven helft opsmikkelen …

Lees meer »

Zelf pizza maken – een op en top Napolitaans recept

Uiteraard kun je ook thuis zelf een lekkere pizza maken volgens het echte Napolitaanse recept. Met slechts een paar ingrediënten waan je je vanavond in Napels! Je kunt kant-en-klare pizzabodems gebruiken, maar als je even de tijd neemt maak je je eigen bodem, volgens het traditionele recept van de Napolitaanse pizzabakkers. Pizzadeeg (voor 4 pizza’s): 400 gram tarwebloem | 25 gram gist | 2,5 dl lauw water | 1 theelepel zout Maak allereerst een papje van de gist door het op te lossen in 0,25 dl lauw water. Meng er voorzichtig 2 eetlepels bloem doorheen, zodat er een gladde pasta ontstaat. Laat ongeveer een half …

Lees meer »

De geschiedenis van de pizza

Pizza is de culinaire trots van Napels. Hoewel de oorsprong van de pizza niet met harde feiten valt te bewijzen, gaan de Napolitanen er prat op dat de pizza in Napels is uitgevonden. Het feit dat de Etrusken al platte broden aten die zij picea noemden en dat we dankzij het Griekse pitta en in het Turkse pide vermoeden dat de pizza de Italiaanse versie van de zeer oude, mediterrane traditie van platte broden betreft, doet niets af aan de Napolitaanse trots. Zoals Mimmo, de eigenaar van de bed & breakfast waar ik verbleef stellig herhaalde: ‘Noi Napoletani abbiamo inventato …

Lees meer »

Paaspicknick met tortano napoletano

Natale con i tuoi, Pasqua con chi vuoi, aldus een oud Italiaans spreekwoord. Oftewel: Kerstmis vier je met je familie, Pasen met wie je maar wilt. Vandaar dat de Italianen er op Tweede Paasdag vaak met een grote groep familie, vrienden en buren op uit trekken om uitgebreid te picknicken. De Napolitaanse mamma’s hebben dan al een hele ochtend in de keuken gestaan om ervoor te zorgen dat het hun gasten aan niets zal ontbreken. Bij een traditionele Napolitaanse paaspicknick hoort in elk geval deze tortano napoletano, een heerlijk, rijk gevuld brood in de vorm van een tulband. Tortano napoletano …

Lees meer »

Spaccanapoli – de meest diverse straat van Napels

De meest bijzondere bezienswaardigheid van Napels is natuurlijk de stad zelf. De nauwe straatjes met de gekleurde was die tussen de huizen hangt, de Napolitaanse mamma’s die hun oudere bovenburen al schreeuwend overhalen om een teiltje te laten zakken waar de boodschappen in kunnen, de vele huisaltaartjes, het lawaai en de chaos, de geur van sterke espresso’s en gefrituurde groenten, de voetballende jongetjes… Het centrum van Napels wordt letterlijk in tweeën gespleten door de Spaccanapoli, een lange nauwe sliert van opeenvolgende straten. Vanaf de top van de Vomero-heuvel zie je duidelijk hoe deze straten het oude centrum in twee helften …

Lees meer »

Napels zien en leven

Men zal u, Napels, nooit vergeten. Uw leven is een lachend Feest En u gedenkend, zal men altijd weten, dat ik uw Dichter ben geweest. Zo nam Jacob Israël de Haan in 1919 afscheid van Napels, een stad waar hij kort verbleef op weg naar Palestina. Hij sloot de stad echter ondanks dit korte verblijf onmiddellijk in zijn hart. Hoe dat kon, daar had hij geen verklaring voor. In zijn eigen woorden: Hoe kan ik een Stad zóó beminnen, Waar ik zóó kort verbleef? In Napels vond De Haan naar eigen zeggen het geluk: ‘Napels zien en dan Jeruzalem. Neen: …

Lees meer »

1 april-grap van de BBC: spaghetti van bomen plukken

Op 1 april 1957 zond het programma Panorama van de BBC het filmpje Spaghetti picking in the spring uit: Het filmpje toont hoe de bewoners van de dorpen rondom het Zwitserse Lugano spaghetti uit de bomen plukken en de slierten in de zon te drogen leggen. Een zeer serieuze commentator beschrijft tot in detail de zogenaamde spaghettibomen, waar tientallen kilo’s spaghetti aan zouden groeien. Ook deelt hij mee dat de boeren altijd een beetje in angst zitten als de spaghetti-oogst zich eind maart aandient. Strenge vorst zou namelijk funest zijn voor de smaak van de spaghetti. Maar de BBC maakte …

Lees meer »