Archief per maand: maart 2010

Pastiera napoletana

Voor wie de colomba pasquale van gisteren toch een beetje te bewerkelijk vond, geef ik vandaag het recept voor een iets minder bewerkelijk paastaart, de pastiera napoletana. Zoals de naam al aangeeft, is dit de traditionele taart die door Napolitaanse moeders en oma’s wordt gebakken voor de paasdagen. Giorgio Locatelli is voor zijn vuistdikke culinaire bijbel Made in Italy op zoek gegaan naar het originele recept van deze taart. Locatelli: ‘De combinatie van ingrediënten lijkt misschien wat vreemd, maar ze houden verband met de oude Romeinse rite rond het begin van de lente: bloemen, eieren voor nieuw leven, ricotta van …

Lees meer »

Colomba pasquale – Paasduif

Zoals het eten van panettone in Italië onlosmakelijk verbonden is met Kerstmis, zo hoort het bakken van een colomba pasquale (‘paasduif’) bij een Italiaans paasfeest. De zoete cake wordt volgens een eeuwenoude traditie in de vorm van een duif, het symbool van de vrede, gebakken. Daarna wordt de duif bestrooid met kristalsuiker en amandelen. Het oorspronkelijke recept is door Pellegrino Artusi opgetekend in De wetenschap in de keuken en de kunst om goed te eten, dat dateert uit 1891. Het is erg bewerkelijk en neemt wel vier dagen in beslag omdat het deeg steeds opnieuw gekneed moet worden. Vandaar dat we …

Lees meer »

La Dolce Vita

Precies vijftig jaar na de première vanLa Dolce Vita neemt de tentoonstelling Fellini – Dall’Italia alla luna in het museum voor moderne kunst in Bologna (MAMbo) je mee naar de uitbundige wereld van de Italiaanse regisseur Federico Fellini. Het leven van Fellini wordt samengevat in tekeningen, filmfragmenten, krantenartikelen, oude foto’s en veel spektakel. De expositie besteedt veel aandacht aan La Dolce Vita, waarmee Fellini in 1960 in Cannes een Gouden Palm won. De bekendste scène, waarin Anita Ekberg in de Trevifontein ronddartelt, wordt vaak opgevoerd als een illustratie van Fellini’s ongebreidelde (erotische) fantasie, maar de expositie laat zien dat Ekberg …

Lees meer »

De heilige Dominicus

Hoewel ik afgelopen week in Bologna was voor de grootste kinderboekenbeurs en ik dus de meeste tijd heb doorgebracht in de beurshallen, was er tussendoor ook af en toe tijd voor een culinair of cultureel uitstapje. Uiteraard drukte de uitgever van de Dominicus-reisgidsen me op het hart de San Domenico, waar de heilige Dominicus is begraven, niet over te slaan. Met de Dominicus Noord-Italië in de hand wandelde ik daarom op een regenachtige middag naar deze kerk. Op het plein voor de San Domenico staan twee zuilen met beelden van Dominicus en de Madonna van de Rozenkrans, die verwijzen naar …

Lees meer »

Sera Bolognese – Bolognese avond

Gisteravond landde ik, na vier heerlijke dagen in Bologna, weer op Schiphol. Die eerste avond in Nederland stak schril af tegen de aperitivi en etentjes in Bologna. Gelukkig kreeg ik een paar weken geleden (toen het ook in Italië zo sneeuwde) van een Italiaanse vriendin het liedje Sera Bolognese (‘Bolognese avond’), dat ik tijdens het uitpakken onafgebroken heb gedraaid om het leed ietwat te verzachten. Voor al degenen die ook niet in Bologna zitten vandaag: doe je ogen dicht en laat je meevoeren naar een koude avond in Bologna… Luister mee door hier te klikken: 03 Sera bolognese SERA BOLOGNESE Nomadi Non …

Lees meer »

Lasagne alla bolognese

Nóg zo’n klassieker uit de Bolognese keuken! Hoewel, lasagne zelf was al bij de oude Grieken een populair gerecht. De naam lasagne zou dan ook zijn afgeleid van het Griekse laganon: plat deeg in smalle repen. Tegenwoordig wordt het deeg in stukken van 10 bij 20 cm gesneden. De stukken deeg worden dan afgewisseld met steeds een laag saus in een ovenschaal gestapeld. Over de bovenkant gaat een flinke laag bechamelsaus en verder doet de oven al het werk. In de klassieke lasagne alla bolognese horen gehakt, bechamelsaus en Parmezaanse kaas. Het geheim zit ’m vaak in het zelf maken …

Lees meer »

Professor aan de ijsuniversiteit

Het klinkt bijna te gek om waar te zijn, een ijsuniversiteit. IJs maken doe je met gevoel, je kijkt de kunst af bij je (groot)vader of je ontdekt bij toeval een overheerlijke smaakcombinatie. Toch telt de Gelato University in Bologna bijna 12.000 studenten die de kunst van het ijs maken onder de knie willen krijgen. In het hightech laboratorium zitten studenten van over de hele wereld de hele dag met hun neus in het ijs. Ze leren bijvoorbeeld hoe ze smaken als chocolade en vanille in evenwicht kunnen brengen, maar ook hoe uitzonderlijke smaken ijs bereid kunnen worden. Bij het …

Lees meer »

Bologna, la dotta

Bologna wordt ook wel la dotta, de geleerde, genoemd omdat de stad de oudste universiteit ter wereld herbergt. Al in 425 na Christus werd er in Bologna een opleiding voor rechtenstudenten gesticht, maar de universiteit als officiële instelling dateert uit 1088. Op munten uit die tijd staat te lezen hoe trots de stad op haar universiteit was: de teksten Bononia docet (Bologna onderwijst) en Legem nutrix (de voedster van de wetten) spreken voor zich. Bekende Italianen als Galileo Galilei, Dante Alighieri en Petrarca, maar ook onze ‘eigen’ Erasmus studeerden aan deze gerenommeerde universiteit. Umberto Eco, misschien wel de bekendste Italiaanse …

Lees meer »

Zo makkelijk kom je niet van boeken af

Gisteren toog ik, op de voorlaatste dag van de Boekenweek, naar mijn favoriete boekhandel om eens lekker rond te neuzen – en om een gloednieuw boek uit te zoeken om dit weekend te lezen natuurlijk. Het lijstje met titels dat ik de afgelopen weken had opgesteld en die misschien kans maakten om door mij gekocht te worden, brandde in mijn zak. Een goede recensie of aanbeveling lezen is één ding, een boek gaat pas echt leven als je het in je handen hebt, kunt ruiken, de eerste pagina’s kunt lezen om te zien of je inderdaad al na drie zinnen …

Lees meer »

Zeppole di San Giuseppe

Op 19 maart wordt in Italië het feest van San Giuseppe (Sint-Jozef) gevierd. Als beschermheilige van families, armen en verwaarloosden is San Giuseppe een van de meest geliefde heiligen in Italië. In de meeste Italiaanse families vind je dan ook minstens één jongen of man die de naam Giuseppe draagt of een variant die daarvan is afgeleid, zoals Peppino, Pino of Beppe. De naamdag van San Giuseppe wordt overal in Italië uitgebreid gevierd. In Bologna zijn de bakkers vanochtend al voor dag en dauw opgestaan om ravioli di San Giuseppe te maken: zoete, gefrituurde gebakjes die zijn gevuld met jam …

Lees meer »

Bologna, la rossa

Bologna dankt de bijnaam la rossa aan de politieke kleur van de stad. In de jaren zeventig van de vorige eeuw was Bologna de enige stad in heel Italië met een communistisch bestuur. Dat leverde – met name buiten de stadsgrenzen – veel commotie op. Uit angst voor het communisme werden er in die tijd in heel Italië aanslagen gepleegd door extreem-rechtse groeperingen. De bedoeling van deze aanslagen was tweeledig: hoewel het erop moest lijken dat de terreur uit linkse hoek kwam, zodat de bevolking afstand zou nemen van de communistische idealen en de staat weer zou omarmen, wilden de groeperingen …

Lees meer »

Google brengt woorden van Galileo Galilei opnieuw tot leven

Google heeft aangekondigd bijna een miljoen oude boeken uit bibliotheken in Rome en Florence, waaronder de werken van Galileo Galilei, te gaan scannen en op het internet te plaatsen, aldus een bericht in The Wall Street Journal. Het is voor het eerst dat Google op deze manier samenwerking zoekt met een culturele instantie, in dit geval het Italiaanse Ministerie van Cultuur. Mario Resca, de minister van Cultuur in Italië, hoopt dat het digitaliseren van de oude boeken ervoor zorgt dat ze voor altijd bewaard blijven – en dat ze behoed worden voor grote rampen, zoals de overstroming die in 1966 …

Lees meer »

Leggere, leggere, leggere! – Lezen, lezen, lezen!

Duizenden Italianen zullen volgende week vrijdag een boek weggeven aan een onbekende. Dit op initiatief van Alberto Schiariti, die het project de toepasselijke naam ‘Leggere, leggere, leggere!’ (Lezen, lezen, lezen!) gaf. Schiariti wil met deze actie het lezen promoten, maar minstens zo belangrijk vindt hij dat mensen op deze manier dichter bij elkaar komen te staan. Tot nu toe hebben zich al meer dan 230.000 mensen aangesloten. Dat is echter nog lang niet genoeg, dus vandaar dat er nu ook buiten Italië aandacht wordt gevraagd voor dit sympathieke initiatief. Want wat is er nu mooier dan iemand blij maken met …

Lees meer »

Pasta in alle soorten en maten – 2

Zoals beloofd vandaag het tweede gedeelte van de lijst pastasoorten met namen van N tot en met Z. Wat een fantasie hebben die pastamakers! nastri pasta in de vorm van lintjes nidi nestjes van pasta occhi di lupo pasta in de vorm van wolfsogen orecchiette kleine, oorvormige pasta paglia e fieno lett: stro en hooi; groene en gele tagliatelle door elkaar heen pansotti gevulde driehoekjes van pasta pappardelle zeer brede lintpasta, dikker dan tagliatelle penne korte, holle pasta perciatelli de naam voor bucatini in Midden- en Zuid-Italië pipe pasta in de vorm van pijpjes racchette pasta in de vorm van …

Lees meer »

30 Bolognese adresjes om van te smullen

Op een heerlijke strooptocht door de culinaire hoofdstad van Italië mogen de volgende adresjes niet ontbreken! caffè, tè, dolci e cioccolato – koffie, thee, zoetigheid & chocola 1 Zanarini Piazza Galvani 1 De beste start voor een dag in een Italiaanse stad: een brioche met vanilleroom of chocolade uit de vitrine kiezen, een cappuccino bestellen en deze staand aan de bar opdrinken, tussen druk gebarende Italiaanse zakenmannen die zich nauwelijks de tijd gunnen hun espresso te drinken. www.caffezanarini.com 2 Morandi Piazzetta Morandi 1 Volgens de Bolognesi drink je hier de beste cappuccino: vol en romig, met een flinke schuimlaag! Na …

Lees meer »

Ragù alla bolognese

Het eerste misverstand wil ik graag rechtzetten voordat we aan het echte recept beginnen: als je de échte spaghetti bolognese wilt klaarmaken, moet je om te beginnen de spaghetti achterwege laten. Volgens het recept dat in 1982 officieel door de Accademia Italiana della Cucina bij de Italiaanse Kamer van Koophandel werd vastgelegd, hoort bolognesesaus namelijk geserveerd te worden met tagliatelle. En dan niet met zomaar tagliatelle, nee, de pastalintjes moeten exact 8 millimeter breed zijn, zodat de saus goed kan worden opgenomen. Het tweede misverstand vegen we dan ook maar gelijk van tafel: de echte ragù alla bolognese bevat geen …

Lees meer »

Videocracy: een aanklacht tegen de invloed van de Italiaanse televisie

In Italië is er slechts één man die de media inmiddels al ruim dertig jaar domineert, eerst als televisiemagnaat en later ook als minister-president. Silvio Berlusconi heeft als geen ander de ontwikkeling van de commerciële televisie in Italië beïnvloed. Daar plukt hij nu nog steeds de vruchten van. Als je bedenkt dat ongeveer 80 procent van de Italiaanse bevolking de televisie als primaire informatiebron gebruikt, mag duidelijk zijn dat Berlusconi een perfect systeem heeft ontwikkeld om zijn politieke boodschap bij het grote publiek voor het voetlicht te brengen. Kritiek op deze vermenging van media en politiek is in Italië uit …

Lees meer »

Een bosje mimosa voor la festa della donna

Op 8 maart is het Internationale Vrouwendag, een dag die in Nederland vaak vrij ongemerkt voorbij gaat. Hoewel de marktopbouwers Saskia vanochtend vast net zo vrolijk toelachen als anders, brengt 8 maart de Nederlandse vrouwen lang niet zo veel kleur als de Italiaanse vrouwen. Ten eerste krijgt een Italiaanse vrouw vandaag, ter gelegenheid van la festa della donna, een bosje mimosa. Deze gele bloemen zijn hiermee tot symbool van de onderlinge solidariteit van vrouwen verworden. De bloemen van de mimosa staan ook symbool voor de vrouw zelf: ze zijn zeer kwetsbaar, maar toch bloeien ze na een koude winter als eerste …

Lees meer »

Pasta in alle soorten en maten

Bologna is de stad van de tagliatelle (lintpasta) en de tortellini (gevulde deegkussentjes). Volgens een mooi Italiaans verhaal zouden deze tortellini zijn gemodelleerd naar de navel van Venus, de godin van de schoonheid. Se non è vero, è ben trovato, zou een Italiaan zeggen. Als het niet waar is, is het in elk geval leuk bedacht – en in dit geval ook erg lekker! In Italië kun je tientallen soorten pasta kopen. Dan moet je natuurlijk wel weten waar je naar moet vragen. Daarom vandaag een lijstje met een groot aantal pastasoorten, van de grappige cavatappi tot en met de …

Lees meer »

Tortellini alla bolognese

‘Tortellini worden sterker met Bologna vereenzelvigd dan met welke andere Italiaanse plaats ook,’ aldus John Dickie in Delizia! – De geschiedenis van de Italianen en hun keuken. ‘Ze werden in de achttiende eeuw zelfs een symbool voor de stad. Tortellini alla bolognese zijn een subtiele, smeuïge delicatesse. Wie ze wel eens geproefd heeft als ze op de juiste manier worden opgediend, in kapoenenbouillon, zal het daarmee eens zijn. Maar de bereiding ervan is enorm arbeidsintensief, zelfs in verhouding tot het overheerlijks dat dit oplevert. Men moet het deeg van deze doorschijnende verse pasta op kunstige wijze mengen, laten rusten en uitrollen. …

Lees meer »