Archief per maand: juli 2010

Bella figura

Italianen hebben een zwak voor schoonheid. Dat komt niet alleen naar voren in hun sprankelende taalgebruik, de vele aanspreektitels die in Italië nog aan de orde van de dag zijn en de mooie, stijlvolle kleding waarmee de Italianen zelfs hartje zomer door de stad lopen. Nee, het hele leven van de Italiaan is doordrongen van gevoel voor schoonheid, tot in de kleinste details. In het Italiaans spreekt men van dan ook vaak over fare la bella figura. Eenvoudig vertaald betekent dit ‘een goed figuur slaan’, maar het precieze gevoel dat achter fare la bella figura schuilgaat wordt hiermee niet helemaal …

Lees meer »

Paarden, ezels, wijnvaten en kruisbogen

Deze maand staat op Ciao tutti de Palio van Siena centraal. Maar de paardenrace in Siena is niet de enige Palio. Vandaag een greep uit de meest bijzondere Italiaanse Palio-tradities. In Ferrara kennen ze net als in Siena de Palio als paardenrace. Sterker nog, de Palio di San Giorgio, zoals de race hier heet, is de oudste paardenrace ter wereld. Hoewel minder bekend dan de Palio van Siena, is de Palio van Ferrara zeker niet minder mooi om te zien. Ook hier strijden de verschillende contrade tegen elkaar om een palio in de wacht te slepen. Het zijn echter niet …

Lees meer »

Een goed bestuur doet wonderen – bezoek het Palazzo Pubblico in Siena

Twee weken geleden schreef ik al over de Sala dei Nove (Zaal van de Negen) in het Palazzo Pubblico, waar de vroegere bestuurders van de stad hebben laten afbeelden hoe een ideaal bestuur eruit zou moeten zien. In opdracht van het College van Bestuur van Siena beschilderde Ambrogio Lorenzetti de wanden met fresco’s die de gevolgen van het goede en het slechte bestuur weergeven. Lorenzetti schilderde de fresco’s, die drie wanden van de zaal in beslag nemen, tussen 1337 en 1339. Zijn werk is in een aantal opzichten uniek te noemen. Zo was er tot die tijd nog geen enkel …

Lees meer »

Zomers soepje

Als fervent soepliefhebber zet ik ook ‘s zomers graag soep op tafel – maar dan wel koud! Gazpaccio Caprese met mozzarella en croutons Ingrediënten (voor 4 personen) 1 kilo rijpe, geurige tomaten, in blokjes 200 gram wortelen, in kleine stukjes 100 gram bleekselderij, in kleine stukjes 2 theelepels zout 1 theelepel witte peper, fijngemalen 2 theelepels rodewijnazijn ½ eetlepel basilicum-knoflookolie olijfolie 4 sneden oud brood 2 bollen buffelmozzarella 2 eetlepels basilicum, fijngesneden Pureer de groenten in een keukenmachine, samen met het zout, de witte peper en de azijn. Wrijf de verkregen puree door een middelgrote zeef. Roer er de basilicum-knoflookolie …

Lees meer »

Julia – intrigerende familiegeschiedenis met Siena in de hoofdrol

‘Terwijl ik in de kathedraal opging in de herinnering aan dat zeldzame, emotionele gedweep van Umberto, kwam er een groep Britse toeristen achter me staan; hun gids vertelde geanimeerd over de vele mislukte pogingen om de oude grafkelder van de kathedraal te vinden en op te graven, die naar verluidt in de middeleeuwen had bestaan maar kennelijk voorgoed verloren was gegaan. Ik luisterde een poosje geamuseerd naar de sensationele draai die de gids aan het verhaal gaf, voordat ik de kathedraal weer aan de toeristen overliet en de Via del Capitano afslenterde om, tot mijn grote verrassing, weer op de …

Lees meer »

Tavolette di Biccherna – geschiedenis op een boekomslag

Serena, die tijdens mijn logeerpartij al snel in de gaten had hoe groot mijn passie voor boeken was, nam me op een van mijn laatste dagen in Siena mee naar het Archivio di Stato, het staatsarchief, dat is gevestigd in het Palazzo Piccolomini. Het archief is helaas niet altijd toegankelijk voor toeristen, maar wanneer je een paar dagen voor je bezoek per mail of telefoon informeert of je langs kunt komen, ben je meestal van harte welkom. Het is de moeite in elk geval meer dan waard, want in dit archief bevindt zich een van de mooiste bezittingen van Siena: …

Lees meer »

Het roerige leven van Alfonsina Strada

Nu de renners in de Tour de France vandaag hun laatste etappe rijden, mag ik vast wel weer even over de Giro schrijven, de grote Italiaanse wielertocht die dit jaar in Amsterdam startte. Van een trouwe fan van Ciao tutti kreeg ik namelijk het boek Het roerige leven van Alfonsina Strada in handen, dat het verhaal vertelt van de eerste vrouw die ooit de Giro reed. Nu ben ik eerlijk gezegd niet zo’n wielerfan, maar ik werd vanaf de eerste pagina gegrepen door deze dappere Alfonsina. In een tijd waarin vrouwen slechts werden gezien als accessoire van de man (en …

Lees meer »

Torta della nonna – Grootmoeders taart

Terwijl ik mijn boterhammen voor de lunch smeer, denk ik met heimwee terug aan mijn Italiaanse lunchpauze van vorige week. Of lunchpauze, zo mag je het eigenlijk niet noemen. Denk aan een terrasje met uitzicht op het Piazza del Campo, een heerlijk zonnetje en een groot stuk torta della nonna, oftewel grootmoeders taart, en je kunt je vast wel een voorstelling maken van mijn heimwee. Daarom ging ik eenmaal thuis direct op zoek naar het lekkerste recept voor deze torta della nonna. Het is een echt Toscaans recept en weer eens wat anders dan alle koekjes die we tot nu …

Lees meer »

Aquila vola

Vorig jaar trotseerde ik de augustusdrukte in Siena om de Palio mee te maken, en met name de aanloop naar deze paardenrace. Op uitnodiging van Serena reisde ik naar Siena en bracht ik een week door op en rond het Piazza del Campo, met de opdracht elke avond thuis te komen met het laatste nieuws over de Palio. Als tegenprestatie nam zij me mee naar alle festiviteiten die normaal gesproken niet voor toeristen toegankelijk zijn. Zo schoof ik samen met haar en haar zoon op de avond voorafgaand aan de Palio aan bij La Cena della Contrada van de wijk …

Lees meer »

10x thrillers in Toscane

Voor iedereen die niet snel bang is vandaag een lijstje met tien thrillers die zich in Toscane afspelen. Nagelbijten gegarandeerd! 1 De naam van de roos – Umberto Eco William van Baskerville, een geleerde Franciscaner monnik uit Engeland, vertrekt in 1327 als speciaal gezant van de keizer naar Italië. Hij moet een ontmoeting organiseren tussen de van ketterij verdachte franciscanen en afgevaardigden van de paus. Al spoedig ontwikkelt zijn verblijf in de abdij zich echter tot een tijd vol apocalyptische verschrikkingen: in de abdij worden zeven misdaden gepleegd. William, een voormalig inquisiteur, wordt door de onderzoekskoorts bevangen. Steeds dieper dringt hij …

Lees meer »

Elke dag in Toscane – Frances Mayes

Helaas is dit onze laatste dag in Toscane, vanavond wordt er weer gewoon Amsterdamse lucht ingeademd. Gelukkig kan ik met Elke dag in Toscane de komende dagen nog even de heimwee de kop indrukken. In haar nieuwste boek vertelt Frances Mayes, beroemd van haar eerdere Toscane-romans Een huis in Toscane (dat is verfilmd als Under the Tuscan Sun) en Bella Toscana, het lyrische verhaal over haar twintig jaar durende liefdesaffaire met Toscane, de mensen, de cultuur en de levensstijl. Daarnaast vertelt ze over het verrukkelijke leven in Bramasole, haar huis in de buurt van Cortona, geeft ze je haar favoriete …

Lees meer »

Pecorino di Pienza

Pienza is niet alleen de ideale stad volgens Pius II, maar ook en vooral de stad van de pecorino, de schapenkaas. Nu is pecorino in Italië een zeer veel gebruikte term die in zijn algemeenheid alle kaas aanduidt die gemaakt is van schapenmelk. Pecorino op zich zegt een Italiaan nog niet zoveel; hij moet weten waar de pecorino vandaan komt. Zo is de pecorino romano bekend om zijn zwarte korst en de pecorino sardo, iets minder hard en iets minder zout dan de Romeinse variant. Op zoek naar wat meer informatie over de Toscaanse pecorino stuitten we in het boek Puur …

Lees meer »

Pienza – de ideale stad

Pienza is een klein maar prachtig stadje ten zuidwesten van Siena. Het telt slechts 2300 inwoners, hetgeen een verademing is na de toeristenmassa’s die overdag over Siena spoelen.  Pienza dankt zijn naam aan paus Pius II, die werd geboren als Enea Silvio Piccolomini. Pienza betekent niet meer dan ‘stad van Pius’, een hele eer voor een paus! Na een lange, humanistische studie verwierf Aeneas, zoals Enea zichzelf het liefst noemde, bekendheid als succesvol diplomaat en politicus, maar ook als auteur van talrijke reisbeschrijvingen en liefdesgeschiedenissen. Hij schopte het tot aartsbisschop van Siena en werd in 1458 gekozen tot paus. Hij stelde …

Lees meer »

O Chiocciolina!

Tijdens onze eerste avond in Siena stuitten we, toen we terugwandelden naar ons hotel, dat zoals ik gisteren al vertelde in het hart van de Contrada della Chiocciola ligt, op een grote stoet zingende contradaioli. Nu had Serena me vorig jaar een aantal van deze inni (volksliederen) gegeven om te bestuderen, dus ik neuriede een beetje mee. De contradaioli bekeken me met nieuwsgierige, ietwat verbaasde blik. Bij het refrein aangekomen nodigden ze ons uit een stukje mee te wandelen en te zingen, hetgeen we natuurlijk graag deden. Na een aantal rondes door de stad voelden we ons bijna echte Chiocciolini. …

Lees meer »

Chiostro del Carmine – kloosterhotel in Siena

Saskia: ‘Op de een of andere manier voel ik me in Italië altijd erg aangetrokken tot oude kloosters, en dan met name tot de mooie, verstilde kloostertuinen die in het hart van een kloostercomplex liggen. Begrijp me niet verkeerd, het is niet het leven binnen die muren dat me aantrekt – er is buiten die muren zo veel moois te zien en te beleven – maar de sfeer die in zo’n tuin heerst. Zelfs in de kloostertuinen in de centra van de meest drukke steden als Napels en Rome heerst een absolute rust, alleen verstoord door kwetterende vogeltjes en het …

Lees meer »

Panforte di Siena

In de blog La dolce città name we jullie al mee naar de lekkerste bakkerijtjes van Siena, la dolce città. Naast koekjes staat deze Toscaanse stad echter ook bekend om panforte, dat letterlijk ‘stevig brood’ betekent. Deze lekkernij is inderdaad stevig, maar maakt ook onmiskenbaar deel uit van de echte sapori di Siena… De geschiedenis van de panforte gaat bijna net zo ver terug als de geschiedenis van de Palio. Volgens de kenners werd de eerste panforte al rond 1200 gemaakt, toen de handel met het Verre Oosten dankzij de kruistochten enorm tot bloei was gekomen. De inwoners van Siena maakten …

Lees meer »

Piazza del Campo in Siena – het mooiste plein ter wereld

De eerste aanblik van het Piazza del Campo ontroert me ook dit keer weer. Het begint al op een paar kilometer afstand, als je de slanke Torre del Mangia boven de daken van de huizen ziet uitsteken en steeds dichterbij ziet komen. Naarmate je dichterbij komt, verdwijnt de toren soms achter een groot gebouw, maar niet voor lang. Door de smalle straatjes vang je steeds weer een glimp op van de toren, totdat je door een nauwe doorgang aan de rand van het Piazza del Campo staat en de toren in al zijn glorie kunt aanschouwen. Het plein vraagt echter …

Lees meer »

Van Rome het wapen, van Siena de kleuren

Van Rome het wapen, van Siena de kleuren, aldus de beginregels van het lied van de Contrada della Lupa, de wijk van de wolvin. In aanloop naar de Palio zingen de contradaioli uit volle borst: ‘Di Roma lo stemma di Siena i colori c’infiammano i cuori di schietta virtù.’ Oftewel: ‘Van Rome het wapen, van Siena de kleuren die onze harten doen ontvlammen van pure deugd.’ Het is niet geheel toevallig dat een van de contrade vernoemd is naar de wolvin. Wie goed oplet tijdens een wandeling door de stad, ziet de wolvin overal opduiken, ook buiten de naar haar …

Lees meer »

Alle paarden op stal – puzzel voor de Palio

De paarden van de verschillende contrade hebben elk hun eigen stal. Daar worden ze dag en nacht bewaakt door de contradaioli, de inwoners van de contrada. Er mag natuurlijk niks met de paarden gebeuren en er mogen zeker geen vijandige contradaioli in de buurt komen… Stel dat ze het paard proberen te verwonden of van slag proberen te maken… Elk paard moet daarom ook in deze puzzel naar zijn eigen stal (aangegeven door het huisje met hek) worden gebracht. De stallen raken elkaar natuurlijk niet, ook niet diagonaal – er ligt een veilige afstand tussen de stallen van de verschillende …

Lees meer »

Lekkerissimo!

Zijn de cantuccini in combinatie met de vin santo van gisteren de perfecte manier om de dag af te sluiten, een ontbijtje met un caffè en een handvol amaretti zorgt voor een heel ontspannen begin van de dag. Niks is lekkerder dan op een terrasje in het zonnetje de ronde zachte koekjes in je koffie dopen, genietend van de ietwat bittere maar tegelijkertijd zoete nasmaak van deze amandelkoekjes. Frans van Munster denkt daar in Puglia, helemaal in het zuiden van Italië, volgens mij net zo over. Sterker nog, hij bedacht er een heel nieuwe term voor: lekkerissimo, een combinatie van …

Lees meer »