Al vierentwintig jaar – dat wil zeggen vier pausen en drie conclaven – verslaat journalist Andrea Vreede al het nieuws vanuit Vaticaanstad.
In het boek Onze vrouw in het Vaticaan beschrijft ze haar eerste stappen als Vaticaancorrespondent, niet-katholiek en ook nog eens vrouw, in een wereld van voornamelijk zeer katholieke mannen.
Ze geeft een kijkje achter de schermen van de pauselijke communicatieafdeling, graaft in de financiële schandalen van de Vaticaanse Bank, beschrijft de moeilijke positie van vrouwen en lhbti’ers in de kerk en gaat uitgebreid in op de enorme impact van de schandalen rond seksueel misbruik.
Lees alvast een fragment
We delen als voorproefje alvast het voorwoord van Onze vrouw in het Vaticaan:
‘Het moet ergens in 2003 zijn geweest. Ik werkte ongeveer een jaar voor de NOS als stringer. Dat is een freelancejournalist die regelmatig bijdragen levert aan een nieuwsorganisatie.
Als een donderslag bij heldere hemel was ik een jaar eerder op gesprek uitgenodigd door de hoofdredacteur en chef buitenland van het NOS Journaal. Berlusconi gedroeg zich als een kat in het nauw en maakte rare sprongen en in Hilversum waren ze erachter gekomen dat er eigenlijk geen correspondent meer in Italië zat om duiding te geven.
Voormalig correspondent Marc Leijendekker, die ik een aantal maanden eerder in Rome had ontmoet, had mijn naam doorgegeven.
Het toeval wilde dat mijn ouderlijk huis in Hilversum stond, pal achter de NCRV-toren, en dat ik precies op dat moment in Nederland was. Op de fiets reed ik naar de redactie en ik besloot onderweg maar gewoon open kaart te spelen.
Ik ben archeoloog en tolk-vertaler Italiaans, woon al sinds 1994 in Rome, ken de politieke, economische en culturele geschiedenis van het land goed en heb er als toeristengids veel gereisd. Ik heb geen enkele journalistieke achtergrond, maar volg het nieuws en wil graag alles leren.
Daar zit je dan op je 39ste tegenover hoofdredacteur Nico Haasbroek en de helaas veel te vroeg overleden chef buitenland Vincent Roef. Of het een vlaag van genialiteit of verstandsverbijstering betrof zal ik nooit weten, maar na een gesprek en een screentest vonden ze dat ik eigenlijk best aan de slag kon. Eerst als lokale medewerker of stringer en daarna zagen ze wel weer verder.
Na een aantal cursussen en de nodige praktijkervaring ging dat stringer-zijn geruisloos over in een heus Italië- en Vaticaancorrespondentschap.
Hoe belangrijk Italië ook was, ook het Vaticaan klopte meteen op mijn deur. Het waren de laatste jaren van het pausschap van Johannes Paulus II. De Poolse paus leed aan parkinson en ging hard achteruit.
Alle journalisten bereidden zich voor op het eerste conclaaf sinds 1978, meer dan een generatie geleden en gehouden in een totaal ander mediatijdperk.
Daarom was het van groot belang dat ik een permanente accreditatie zou aanvragen bij het persbureau van de Heilige Stoel. Dat heet in het Italiaans de Sala Stampa della Santa Sede en wordt in de wandelgangen SS genoemd.
Dat is gewoon kort voor Sala Stampa en zonder enige bijbetekenis, maar voor mij heeft die afkorting toch echt een heel andere lading. Als kind van een vader die de Duitse bezetting als volwassene had meegemaakt, ben ik er nog steeds niet echt aan gewend.
Toen de aanbevelingsbrief van mijn hoofdredacteur was geaccepteerd en de administratiekosten waren betaald kreeg ik mijn officiële ordinario-perspas, het fel begeerde bewijs van een permanente accreditatie.
Vervolgens werd ik uitgenodigd voor een welkomstwoord door de plaatsvervangend directeur van het persbureau: Ciro Benedettini, een priester uit San Marino. Benedettini diende onder de formidabele directeur Joaquín Navarro-Valls, een Spaanse arts en journalist, die helaas op die dag afwezig was.
Pater Benedettini ontving mij in zijn werkkamer en schudde me vriendelijk de hand. ‘Welkom, welkom, waar komt u vandaan?’ ‘Uit Nederland, monseigneur.’ Stilte. ‘Bent u katholiek?’ ‘Nee, monseigneur.’
De pater veerde op uit zijn stoel, gaf me wederom een snelle handdruk en bonjourde me resoluut de kamer uit. Vrouw, Nederlands en niet-katholiek. Erger kon het in 2003 niet. Enigszins onthutst stond ik weer buiten om te beginnen aan mijn loopbaan als Vaticaancorrespondent.’
Hoe die verdere loopbaan verloopt, lees je in
Onze vrouw in het Vaticaan | Andrea Vreede | ISBN 9789038818337 | € 23,99 | uitgeverij Nijgh & Van Ditmar | bestel Onze vrouw in het Vaticaan bij je lokale boekhandel of bij bol.com
