Ga op pad met onze City Walks!

Leonardo da Vinci – een leven vol lijstjes

Een heerlijk boek om je helemaal in te verliezen: de nieuwe biografie over Leonardo da Vinci van Walter Isaacson. Na het ontcijferen van duizenden aantekeningen die Da Vinci heeft nagelaten, vertelt Isaacson het unieke levensverhaal van het creatiefste genie aller tijden.

Al lezend blijf je je verbazen wat er allemaal aan het brein van deze schilder / uitvinder / schrijver / architect / beeldhouwer / componist / anatomist / filosoof / natuurkundige / scheikundige / ingenieur is ontsproten.

Isaacson laat zien hoe Da Vinci’s kunst verweven is met de wetenschap en hoe zijn genialiteit vooral gebaseerd was op vaardigheden die je zelf in de hand hebt, zoals zijn onstilbare nieuwsgierigheid, zorgvuldige observatie en verbeeldingskracht die grenst aan fantasie.

Isaacson: ‘Mijn favoriete pareltjes in zijn aantekenboeken zijn zijn to-dolijstjes, die sprankelen van nieuwsgierigheid. Een daarvan, geschreven in de jaren 1490 in Milaan, is een lijst van de dingen die hij die dag te weten wil komen.

‘Het opmeten van Milaan en haar buitenwijken,’ luidt de eerste notitie. Dit heeft een praktisch doel, blijkt uit een item later op de lijst: ‘Teken Milaan.’ Andere notities laten zien dat hij onophoudelijk op zoek is naar mensen van wie hij wat kon leren: ‘Vraag de meester van de rekenkunde te laten zien hoe je een driehoek moet kwadrateren…

Vraag Giannino de Kanonnier hoe de toren van Ferrara ommuurd is… Vraag Benedetto Protinari met welke middelen ze in Vlaanderen op ijs lopen… Vraag een meester in waterbouw je te vertellen hoe je een sluis, kanaal en molen op Lombardische wijze repareert… Haal de metingen van de zon die me beloofd zijn door Maestro Giovanni Francese, de Fransman.’

Hij is onverzadigbaar. Keer op keer, jaar na jaar, maakt Leonardo lijstjes van dingen die hij moet doen of leren. Sommige betreffen bijvoorbeeld het uiterst nauwkeurig observeren, waarvoor de meesten van ons niet de tijd nemen. ‘Bekijk de ganzenvoet: als die altijd open zou zijn of altijd gesloten, dan zou het schepsel zich nooit kunnen bewegen.’

Andere betreffen vragen van het waarom-is-de-hemel-blauw-type over verschijnselen die zo algemeen zijn dat we er nooit bij stilstaan. ‘Waarom is de vis in het water sneller dan de vogel in de lucht als het juist tegenovergesteld moet zijn aangezien het water zwaarder en dikker is dan de lucht?’

De mooiste zijn de vragen die totaal willekeurig lijken. ‘Beschrijf de tong van de specht,’ instrueert hij zichzelf. Waarom zou hij in hemelsnaam op een dag besluiten, om geen enkele voor de hand liggende reden, dat hij wil weten hoe de tong van een specht eruitziet? Hoe moet je er trouwens achter komen? Het is niet iets wat Leonardo nodig had om een schilderij te schilderen of om de vlucht van vogels te begrijpen.

Maar hij maakte die aantekening, en zoals we zullen zien blijkt het een interessant onderwerp. Er zijn echt boeiende kanten aan een spechtentong. De voornaamste reden waarom hij het wilde weten, was omdat hij Leonardo was: nieuwsgierig, toegewijd en altijd vol verwondering.

Maar de merkwaardigste notitie is wel deze: ‘Ga iedere zaterdag naar het badhuis waar je naakte mannen zult zien.’ We kunnen ons wel voorstellen waarom Leonardo dat wilde, zowel om anatomische als om esthetische redenen. Maar moest hij zich daar echt aan herinneren?

Het volgende item op de lijst is: ‘Blaas de longen van een varken op en bestudeer of ze in de breedte en de lengte uitzetten of alleen in de breedte.’ Het is zoals Adam Gopnik, kunstrecensent van The New Yorker eens opmerkte: ‘Leonardo blijft raar, ongeëvenaard raar, en daar is niets aan te doen.’

Lees meer in de ruim zeshonderd pagina’s tellende biografie

Leonardo da Vinci – de biografie | Walter Isaacson | vertaald door Rob de Ridder | ISBN 9789000358663 | € 39,99 | uitgeverij Unieboek | Het Spectrum | bestel Leonardo da Vinci – de biografie via deze link bij bol.com | ook verkrijgbaar als e-book

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Een reactie

  1. Leonardo Da Vinci lijkt mij een mooi en wonderbaarlijk boek!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *