Ga op pad met onze City Walks!

Olijven plukken in Umbrië

Zin om dit najaar de handen uit je mouwen steken in Umbrië? Je bent van harte welkom om olijven te plukken bij Azienda Agricola Melagrani in Porto.

8a Raccogliamo Anna

Ciao tutti-lezeres Anna hielp afgelopen jaar mee en vertelt ons graag meer over dit bijzondere gebeuren. Anna: ‘Jaren geleden is het idee ontstaan om met een groep van onze Italiaanse taalcursus naar Italië te gaan om vrienden te helpen met de olijvenpluk, net even buiten Porto, een klein Umbrisch dorpje, dat tussen het meer van Chiusi en het meer van Trasimeno ligt.

Het idee is inmiddels uitgegroeid tot een jaarlijks festijn waar we al maanden van tevoren naar uitkijken. De meeste van onze vrienden en dorpsgenoten hebben een olijfgaard voor eigen gebruik. Al ver voor de pluk beginnen we regelmatig te vragen hoe het staat met de olijven. In juni willen we graag weten of de bomen veel bloemetjes hebben, in september of er veel olijven aan hangen en vanaf oktober bellen we geregeld om te horen of ze al rijp zijn.

1 olijvenclub met Leo

‘Wanneer is de pluk gepland’? ‘Hoe wordt het weer?’ We kunnen bijna nergens anders meer aan denken, ook omdat het weer een grote rol speelt. Regent het of is het mistig, dan wordt er niet geplukt. De pluk is ideaal met een fris briesje en stralende zon aan de blauwe hemel.

2 Olijven aan de blauwe lucht 3 Olijvenpluk Anna

Na de eerste keer waren we meteen verkocht. De olijvenpluk is echt een bijzondere belevenis. Vroeg in de ochtend is het meestal nog te vochtig om te plukken, dus de plukkers beginnen pas rond een uur of tien. Er worden eerst grote netten onder de bomen gelegd om de olijven op te vangen. Een precies en belangrijk werkje, want de olijven mogen er niet tussendoor vallen. Ook mogen ze niet van de helling afrollen, dus alles moet helemaal afgedicht worden.

4 Sistemare i reti Wilhelmina 5 Sistemare i reti

Bij onze vrienden plukken we de olijven nog met de hand, met een laddertje tegen de boom. We klimmen in de boom en beginnen de olijven van de takken te ritsen. Een meditatieve bezigheid.

De olijven kunnen ook met een handharkje afgeritst worden, maar helaas zien we ook regelmatig dat het ritsen met lange stokken gebeurt, die met een motor worden aangedreven. Ons inziens jammer, het verstoort die ongelooflijke sereniteit en harmonie die met het plukken gepaard gaat.

6 ritsen 7 Olijvenpluk mediatief

Als de boom leeg is, worden de netten bij elkaar geraapt. ‘Raccogliamo!’ De olijven worden verzameld en de takjes en blaadjes worden er zoveel mogelijk uit gehaald. Vervolgens worden de olijven in kratten gedaan, die worden opgeslagen totdat ze naar de molen bij de olijfboer gaan. Voor de kwaliteit van de olie mag er niet al te veel tijd tussen de pluk en de eerste persing zitten.

8b Raccogliamo Primetta 8c Raccogliamo Vasco 9 Olijven op de ape bij Leo

Voor de plukkers is er een heerlijke beloning; een picknick op het land hoort er natuurlijk helemaal bij.

10 Picknick

Na twee of drie dagen gaan we met de olijven naar de olijfboer. Het is altijd moeilijk een afspraak te maken, want in deze tijd van het jaar is het spitsuur bij de boer. Van vroeg in de morgen tot laat in de nacht, op elk uur van de dag is er bedrijvigheid, op zijn Italiaans gezellig.

Als de olijven pas twee uur na de afgesproken tijd geperst worden, is er geen Italiaan die klaagt. Dit zijn ze gewend en voor de verandering zijn de Italianen heel geduldig. Iedereen arriveert met auto’s vol olijven, die om de beurt uitgeladen en geleegd mogen worden.

11 Olijven uitladen bij boer 12 trots achter de oogst

Bij de boer worden de olijven in een machine gedaan, waarin ze gewassen worden en de overgebleven takjes en bladeren van de olijven worden gescheiden.

13 Olijven wassen

Onze favoriete olijfboer is Danio. Bij dit kleinschalige bedrijfje vind je geen grote machines. Het persen gebeurt nog traditioneel en we helpen met z’n allen mee. Nadat de bladeren en takjes van de olijven gescheiden zijn, gooien we de olijven in een andere machine en worden de olijven tot pulp vermalen.

De pulp wordt vervolgens in lagen op ronde schijven (vroeger waren dit rieten matten) uitgestreken. Al die schijven komen op elkaar te liggen. Het allereerste sap loopt er dan al uit, bestaande uit olie en water.

14 Bladermachine 15 Pulp op schijven 16 de schijven

Door een soort centrifuge wordt vervolgens de olie van het water gescheiden. Tijdens het persen mag de temperatuur niet boven een bepaald aantal graden komen; het is een koude persing. Dat komt de smaak van de olijfolie ten goede.

Na lang wachten volgt het magische moment: een eerste straal knalgroene olijfolie komt uit de pers. We staan klaar met blikken en flessen om dit kostbare goud op te vangen.

17 de eerste knalgroene olijfolie

De olie is troebel en heeft een pittige smaak. Na al die gedane arbeid genieten we van elke hap van de eerste gang van ons diner: bruschetta con olio nuovo!’

19 de tafel 20 bruschette op het vuur 21 Bruschette con olio nuovo

Help mee met de olijvenpluk!
Wil je dit najaar een dag of langer je handen uit de mouwen steken in Italië? In Porto ligt een biologische boerderij met een grotere olijfgaard, Azienda Agricola Melagrani genaamd. Fabio, de boer, organiseert regelmatig activiteiten, waaronder de olijvenpluk. Dit jaar kun je tussen 3 en 22 november deel nemen aan deze olijvenpluk.

De dag ziet er (ongeveer) als volgt uit:
10.00 uur: welkom met een gezond boerenontbijt
10.30 uur: aanvang olijvenpluk
12.30 uur: lunch in de olijfgaard met producten van de boerderij
14.00 uur: voortgang olijvenpluk
17.00 uur: bezoek olijfboer (biologische productiemethode)
19.00 uur: diner op de boerderij met typisch regionale producten

Liefhebbers zijn van harte welkom en kunnen zich aanmelden bij Azienda Agricola Melagrani, via 0039-075956104, via 0039-3355927139 of via agriturismo@melagrani.it.

© foto’s: Agriturismo Melagrani, Vasco Gatto, Anna Peeters, Mariëlle Sampers & Cor Segers

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *