Ga op pad met onze City Walks!

Van hun voetstuk – Romeinse beelden opnieuw ontdekt

Zet voor een dosis Romeinse cultuur alvast de tentoonstelling ‘Van hun voetstuk – Romeinse beelden opnieuw ontdekt’ in je agenda. Van 21 maart tot en met 21 juni 2015 presenteert Museum Het Valkhof deze expositie waarin honderden restanten van levensgrote bronzen beelden getoond worden, gevonden langs de noordgrens van het Romeinse Rijk.

Van-hun-voetstuk-Romeinse-beelden-opnieuw-ontdekt

Rijk vol beelden
‘Van hun voetstuk’ laat onder andere de verborgen en imposante pracht van de bronzen beelden zien, maar ook de destructie die later volgde. Daarnaast biedt de expositie een kijkje in het complexe onderzoek naar de beelden. Aanleiding voor deze tentoonstelling is namelijk een grootschalig internationaal onderzoeksproject waaraan Museum Het Valkhof deelnam samen met ongeveer negentig andere partners.

Met geavanceerde technieken werden meer dan 5500 bronzen fragmenten onderzocht door een team van specialisten. De uitkomsten waren verrassend: de provincies in het noordelijk deel van het Romeinse Rijk bleken vol gestaan te hebben met honderden grote, schitterend uitgevoerde standbeelden van kostbaar brons, soms zelfs nog met restanten van verguldsel. Hoewel er meestal slechts fragmenten van over zijn, geven deze beelden een fascinerende inkijk in een verloren wereld. Gefascineerd door het onderzoek en de uitkomsten daarvan? In het laboratorium dat bij de tentoonstelling hoort, kun je ook zelf aan de slag gaan als onderzoeker.

Museum-Het-Valkhof-Van-hun-voetstuk-gevallen-onderzoek (1) Museum-Het-Valkhof-Van-hun-voetstuk-gevallen-onderzoek (2)

De bijzonder vormgegeven tentoonstelling bevat een aantal verhaallijnen. Er wordt uitgebreid aandacht besteed aan het antieke productieproces en de technieken die Romeinse handwerkslieden hanteerden. Met replica’s en begrijpelijke uitleg toont de tentoonstelling bovendien hoe onderzoek is gedaan naar de beeldresten.

Daarnaast laat ‘Van hun voetstuk’ de beelden in hun alledaagse context van toen (marktplein, legerkamp, tempel, elitewoning) zien. Door middel van reconstructies en sprekende voorbeelden maak je kennis met enkele veelvoorkomende beeldtypes, van elegante godinnen tot indrukwekkende generaals.

beeld-Alexander-Severus-Museum-het-ValkhofKunstsammlungen der Ruhr-Universität Bochum, Duitsland | foto: LVR-LandesMuseum Bonn/Kunstsammlungen der Ruhr-Universität Bochum

Topstukken ‘Van hun voetstuk’
Absoluut topstuk van de tentoonstelling is een bijna twee meter hoog beeld van keizerin Agrippina dat in Herculaneum is gevonden. Het is een van de weinige bijna complete grote Romeinse bronzen beelden in de wereld en het is uniek dat dit beeld nu in Nederland te zien is.

Agrippina-Minor-Herculaneum-Museum-Het-Valkhof

Museo Archeologico Nazionale di Napoli | foto: Marie-Lan Nguyen (2011), op Wikimedia Commons (CC BY)

Dit beeld – een uniek bruikleen van het Nationaal Archeologisch Museum in Napels – toont Agrippina Minor, met het kunstige kapsel en haar gewaad over het hoofd. Het beeld van de echtgenote van keizer Claudius en moeder van keizer Nero maakte deel uit van een groep standbeelden van leden van de keizerlijke familie, die oorspronkelijk opgesteld stonden in het theater van Herculaneum en die na de uitbarsting van de Vesuvius in 79 na Christus onder de lava bedolven bleven tot ze in de achttiende eeuw weer aan het licht kwamen.

Het beeld biedt bijzondere mogelijkheden om het antieke productieproces van bronzen beelden uit te leggen, omdat de verschillende stappen van vervaardiging nog duidelijk zichtbaar zijn: de opbouw uit verschillende, apart gegoten onderdelen, de ‘koude nabewerking’ na het gieten (het polijsten en aanbrengen van details zoals de wenkbrauwen) en het herstellen van kleine gietfouten.

Rosmerta-beeld-Museum-Het-ValkhofLandesmuseum Mainz, Duitsland | foto: U. Rudischer, GDKE, Landesmuseum Mainz

Een ander bijzonder object is de kop van de zogenaamde godin ‘Rosmerta’: een vrouwenhoofd gevonden in een waterput bij een Mercuriusheiligdom vlak bij Mainz. De breuklijnen bij de hals wijzen erop dat deze levensgrote kop van een beeld afgeslagen werd. De vrouw, met indringende blik en kunstig kapsel, wordt vaak geïnterpreteerd als de Keltische vruchtbaarheidsgodin Rosmerta, die vaak verbonden werd met Mercurius.

Bild 1814Römisches Museum Augsburg, Duitsland | foto: H.-Th. Gerhards, LVR-Museumsverbund, Römisches Museum Augsburg

Deze prachtige paardenkop uit Augsburg – een fragment van een ooit compleet beeld uit de eerste of tweede eeuw na Christus, waarschijnlijk onderdeel van een paardenspan met wagen – vestigt de aandacht op de vele standbeelden van ruiters en wagenspannen die de steden langs de grens gesierd moeten hebben. Het hoofd van het paard is met zorg afgewerkt en versierd: resten van vergulding zijn nog zichtbaar, en meerdere kleine openingen geven de plekken aan waar oorspronkelijk rijk gedecoreerde sierschijven bevestigd waren.

Bezoek de tentoonstelling!
De van hun voetstuk gevallen Romeinse beelden bewonderen? De tentoonstelling is te zien van 21 maart tot en met 21 juni 2015 in Museum Het Valkhof (Kelfkensbos 59 in Nijmegen), geopend van dinsdag tot en met zondag van 11.00 tot 17.00 uur. Een kaartje kost € 9,- (voor kinderen van 6 t/m 18 jaar geldt een speciaal tarief van € 4,50 en kinderen jonger dan zes jaar mogen zelfs gratis het museum bezoeken). Met een Museumkaart is de toegang gratis.

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *