Archief per maand: november 2011

Porta un bacione a Firenze

Gisteren stapte ik in Florence op de trein, op weg naar het noorden, naar Milaan, waar de voorbereidingen voor de feestelijke decembermaand al in volle gang zijn. Maar voor ik vertrok nam ik afscheid van de stad. Ik wandelde nog even langs de pleinen die inmiddels net zo vertrouwd zijn als de Amsterdamse grachten. Ik zei de vriendelijke barista gedag, nam afscheid van alle nieuwe en oude vrienden. De taxichauffeur die me naar het station bracht, neuriede mee met een liedje op de radio. Een toepasselijk liedje tijdens deze voorlopig laatste rit door de stad: Porta un bacione a Firenze, …

Lees meer »

Met m’n neus in de druiven

Voor een reportage voor De Smaak van Italië was ik eind oktober op landgoed Partingoli, net ten zuiden van Florence. Een goede timing, zo bleek, want ik viel met mijn neus in de druiven. Martijn en Angelique Bak, die agriturismo Partingoli sinds maart van dit jaar runnen, hadden net de laatste druiven geplukt. Het was hun eerste vendemmia, en ik was natuurlijk meer dan nieuwsgierig naar de romantische verhalen over de dagen tussen de druivenranken en het beruchte eindfeest. ‘Romantisch?’ Martijn helpt me uit mijn droom. ‘Veertien dagen werken in de wijngaard, dan een week wachten en dan persen. Romantisch? …

Lees meer »

Eerbetoon aan de Etrusken

Begin oktober schreef ik al over de grote dubbeltentoonstelling over de Etrusken in Leiden en Amsterdam. Na mijn bezoek aan beide exposities nam ik het prachtige boek dat ter gelegenheid van de tentoonstelling werd uitgegeven mee. Net als de tentoonstelling een prachtig eerbetoon aan de bijzondere, mysterieuze wereld van dit oude volk. De Etrusken worden vooral met die waas van mysterie omgeven omdat er zo weinig geschriften bewaard zijn gebleven. Gelukkig kunnen we aan de hand van hun voorwerpen veel over hen te weten komen. Tanja van der Zon duikt in het boek Etrusken onder andere in de wereld van …

Lees meer »

I Compani brengt eerbetoon aan Nino Rota

Zoals ik gisteren al schreef, is het dit jaar precies 100 jaar geleden dat filmcomponist Nino Rota geboren werd. Naast het uitgebreide programma dat tot en met februari in de Nederlandse filmhuizen te zien is, is er meer nieuws rondom deze Italiaanse componist. Jazzensemble I Compani heeft namelijk een cd uitgebracht met eigen interpretaties van de muziek van Rota. Leider en saxofonist/componist Bo van de Graaf wordt tot op heden geboeid door het werk van de Italiaanse componist en speelt regelmatig zijn muziek. Op de cd vind je dan ook een selectie van de diverse producties die I Compani sinds …

Lees meer »

De mythische klanken van Nino Rota

Tot en met februari 2012 staat een groot aantal Nederlandse filmhuizen in het teken van de Italiaanse filmcomponist Nino Rota, die onder meer de muziek van The godfather-trilogie van Francis Ford Coppola en van de meeste films van Federico Fellini componeerde. Wonderkind en Oscarwinnaar Nino Rota (1911-1978) is een van de belangrijkste filmcomponisten van de twintigste eeuw. Hoewel zijn naam minder bekend is bij het grote publiek, kent vrijwel iedereen zijn werk. Hij is degene die de muziek voor de eerste twee delen van The godfather-trilogie bedacht, net als de muziek die onlosmakelijk is verbonden met Fellini’s La strada, La …

Lees meer »

Il Teatro del Sale

Vandaag neem ik jullie mee naar het theater, maar niet naar zomaar een theater. Florence kent sinds een aantal jaar Il Teatro del Sale, oftewel Het Theater van het Zout. In eerste instantie misschien een vreemde naam, maar Fabio Picchi, een van de topkoks in Florence, koos deze naam niet zomaar. Het is een ironische verwijzing naar de Toscaanse gewoonte om brood zonder zout te bakken. Dat deden de Toscaners overigens niet omdat dat nu zo lekker was. Zout was duur, en daarmee geen geschikt ingrediënt voor iets dat dagelijks in grote hoeveelheden op tafel kwam. Het is je vast …

Lees meer »

Slapen in de kamers van de Santa Croce

Het gebeurt maar zelden dat ik tijdens mijn reizen door Italië besluit om ergens op de bonnefooi te gaan slapen. Eergisteren echter zag ik op een naambordje vlak bij het Piazza di Santa Croce de naam ‘Le Stanze di Santa Croce’ staan, de kamers van de Santa Croce. In een opwelling – ik kon nog wel een paar nachtjes in het gehuurde appartement blijven – belde ik aan. Eigenlijk alleen even om een kijkje te nemen in de zo veelbelovend klinkende kamers, maar uiteindelijk ook om er mijn spullen naartoe te verhuizen en er een paar nachten te slapen… De …

Lees meer »

In de voetsporen van Dante

Wie door Florence wandelt, kan niet om Dante heen. Veel plekken herinneren aan zijn leven in de stad, zijn ontmoeting met Beatrice en zijn inspiratie voor La Divina Commedia. Vandaag wandelen we door de stad zoals Dante die nog gekend moet hebben…. We beginnen in het hart van de stad, bij het Baptisterium. Hier werd Dante in het voorjaar van 1266 gedoopt. Dante droeg het Baptisterium een warm hart toe, zoals hij laat blijken in zijn beroemde werk La Divina Commedia. Dantes bewondering voor de mooie doopkerk is meer dan terecht; vooral het mozaïekplafond is indrukwekkend. Aan de overkant van …

Lees meer »

Het echte gezicht van Dante

Naast Leonardo da Vinci en Michelangelo Buonarotti heeft ook Dante zijn sporen in Florence verdiend – en nagelaten. Morgen zullen we een wandeling maken langs de plekken waar Dante eeuwen geleden heeft gelopen. Vandaag nemen we jullie naar het oudste portret van Dante, dat niet – zoals jullie wellicht verwachten – in een museum te bewonderen is, maar in een restaurant. Fishing Lab, zoals het restaurant heet, is echter niet zomaar een eetgelegenheid. Het is een bijna magische plek, waar kunst en eten hand in hand gaan. Het is namelijk gevestigd in het Palazzo dell’Arte dei Giudici e Notai, dat in het begin …

Lees meer »

Vertel hun over veldslagen, koningen en olifanten

Deze prachtige, originele titel verwijst naar een bijzonder boek over Michelangelo, waarin hij afreist naar Constantinopel. De kunstenaar is namelijk nogal misnoegd over de manier waarop zijn opdrachtgever paus Julius II hem behandelt. Geprikkeld door eerzucht aanvaardt hij in 1506 een uitnodiging van de sultan van het Ottomaanse Rijk om in Constantinopel (het huidige Istanbul) een brug over de Gouden Hoorn te ontwerpen. Een eerdere poging van Leonardo da Vinci beviel de sultan namelijk niet. Eenmaal in Constantinopel dompelt Michelangelo zich in gezelschap van de Turkse dichter Mesihi onder in deze smeltkroes van culturen. Hij beleeft een amoureus avontuur met …

Lees meer »

Een vette keuken, een mager testament

Van een vriendin kreeg ik vorige week een kaartje met een Florentijnse gravure, met daarop de woorden Grassa la cucina, magro il testamento. Oftewel: als de keuken vet is, is het testament maar mager. Gelukkig gaat dit niet op voor de Italiaanse keuken. De veelheid aan Italiaanse gerechten en recepten geeft aan hoe groot de verscheidenheid van de Italiaanse keuken is. Elke regio weet weer bijzonder lekkere piatti op tafel te toveren, met eigen ingrediënten of bereidingswijzen. Loes Janssen Miraglia verrast ons vandaag met een Sardijns recept: bombas e casu, kalfsgehaktballetjes met kaas in tomatensaus. Bombas e casu komt uit de Sardijnse eilandkeuken. …

Lees meer »

Casa Buonarroti – het huis van Michelangelo

Michelangelo heeft in Florence veel sporen nagelaten. Iedereen die de stad bezoekt, staat minstens een keer op de foto met zijn David (of een kopie daarvan), en ook de grafkapellen die hij voor de Medici maakte, worden vaak bezocht. Wat dat betreft komt zijn voormalige woonhuis, dat nu is ingericht als museum, er maar bekaaid vanaf. Tijd om dit prachtige museum in ere te herstellen! Casa Buonarroti is gevestigd aan de Via Ghibbellina 70, op de plek waar Michelangelo volgens de geschriften op 3 maart 1508 vier huizen kocht voor iets meer dan duizend florijnen. Een paar jaar later kocht …

Lees meer »

De levens van de grootste kunstenaars

Met het boek De levens van de grootste schilders van Giorgio Vasari is de kunst-geschiedenis begonnen. Vasari schreef het op het hoogtepunt van de Italiaanse renaissance en hij beschouwde die kunst als het toppunt van het menselijk kunnen. Daarbij had hij veel vertrouwen in zijn pen: de oorspronkelijke editie was niet geïllustreerd – latere edities wel. De levens van de grootste kunstenaars bestaat uit boeiende biografieën van kunstenaars vanaf het einde van de dertiende eeuw tot en met Vasari’s eigen tijd. Met oorspronkelijke (vertaalde) teksten van Vasari en hedendaagse toelichtingen, een boekwerk dat niet mag ontbreken in de kast van liefhebbers van de …

Lees meer »

De leeuwen van Florence

Maar weinig mensen weten dat Florence, net als Venetië, een leeuw als symbool heeft. Bijna iedereen kent de Franse lelie, die overal in de stad opduikt en zo al heel lang geleden het heersende symbool is geworden voor Florence. Toch mogen we de leeuw van Florence niet vergeten. Vandaag dus een klein eerbetoon aan de leone. Gisteren noemde ik hem al even, de Marzocco-leeuw die de wacht houdt voor het Palazzo Vecchio, links van de David. Zijn naam, Marzocco, zou een afgeleide zijn van Martocus, de kleine Mars. Het beeld is vervaardigd door Donatello, die de opdracht kreeg een dergelijke …

Lees meer »

Berta – voor eeuwig in de klokkentoren

Florence kent veel beroemde beelden, waarvan de meeste op het Piazza della Signoria te vinden zijn: de David van Michelangelo natuurlijk, Judith en Holofernes van Donatello, de Marzocco-leeuw, Neptunus van Ammannati… Een van de interessantste beelden is echter van een onbekende vrouw, die van de Florentijnen de naam Berta heeft gekregen. Haar hoofd steekt uit de klokkentoren van de Santa Maria Maggiore, een vrij onopvallende kerk tussen station Santa Maria Novella en Piazza del Duomo. Haar hoofd zou al lange tijd uit de campanile steken, hetgeen voor de inwoners van de stad aanleiding was deze alomtegenwoordige vrouw een naam te …

Lees meer »

Kookkunst

Vandaag kunst van een heel andere orde: de kunst van het koken. Aan de hand van onderstaand recept maak je een heerlijke primo met gorgonzola en pistachenootjes, die zeker in het najaar en de winter naar meer smaakt! Gnocchi en gorgonzola vormen een hemels duo: de romige gorgonzola past perfect bij de zachte aardappelkussentjes. De pistachenoten zorgen voor een verrukkelijke textuur en extra smaak. Ik voeg ze vaak toe aan een recept voor pasta, risotto en gnocchi, want ze geven echt een extra accent. Probeer maar eens! Ingrediënten (voor 4 personen) Voor de gnocchi 1 kg aardappels, ongeschild 1 ei …

Lees meer »

Da Vinci’s eerste engel

Leonardo da Vinci begon zijn schildercarrière als leerling van Andrea del Verrocchio. Rond 1472 zou hij zijn meester hebben geassisteerd bij het schilderen van een groot doek voor het monnikenklooster van San Salvi, dat zich net buiten Florence bevond. Voor zover we nu weten staan op dit doek de eerste penseelstreken die Da Vinci ooit op een echt schilderij zette – niet meer om te oefenen maar voor het grote werk. Volgens Bramly’s biografie van Da Vinci heeft Verrocchio het meest verheven gedeelte van het werk voor zichzelf gereserveerd. Hij schilderde Jezus die in het water van de Jordaan staat. …

Lees meer »

De vinger van Da Vinci

Eergisteren wezen we je al op de vinger van Da Vinci, de omhoog wijzende vinger die wijst op verlossing, op de komst van Christus. Een van de duidelijkste voorbeelden die Da Vinci ooit schilderde, is te zien op het doek Johannes de Doper, dat te zien is in het Louvre in Parijs. Het is vermoedelijk het laatste doek dat Da Vinci schilderde – waarschijnlijk had hij het nog in zijn bezit toen hij stierf. Het is het meest gekopieerde van zijn werken, en kunstkenners strijden nog altijd over de authenticiteit van het doek. Wel is door onderzoek boven water gekomen …

Lees meer »

Mona Lisa – de beroemdste glimlach

Het bekendste schilderij van Da Vinci is de Mona Lisa, die haar thuis heeft in het Louvre in Parijs. Dit misschien wel beroemdste schilderij ter wereld wordt in het recent verschenen Stil leven – door de westerse kunstgeschiedenis in 26 stappen door Ted van Lieshout ook voor jonge kunstliefhebbers toegelicht. Van Lieshout doet dit op een unieke manier. Hij vergelijkt namelijk steeds twee kunstwerken met elkaar, en dat op zo’n manier dat er zelfs voor de meest ongeoefende kijker nog iets bijzonders te ontdekken valt. Hij zet de lezer echt aan tot kijken, en terwijl hij dat doet maakt hij …

Lees meer »

Leonardo da Vinci – Hofschilder in Milaan

Vandaag openen de deuren van een grote tentoonstelling over Da Vinci. Niet in een van de grote musea in Italië, maar in de National Gallery in Londen. Hier zijn tot 5 februari 2012 ruim 60 tekeningen en schilderijen van deze renaissancekunstenaar te zien. Hoewel er al veel tentoonstellingen rondom Da Vinci zijn georganiseerd, is dit de eerste keer dat de schilder Da Vinci centraal staat – en niet de uitvinder of de wetenschapper. Aanleiding voor deze grootste expositie is de recent voltooide restauratie van de Madonna van de grot. Van de versie die normaal gesproken ook in de National Gallery …

Lees meer »