Archief per maand: december 2010

Varkenspoot, vallende wasmachines en rood ondergoed

Dat de Italianen er soms rare gewoontes op na houden, is wellicht geen nieuws meer. Al kan het altijd gekker, zo ontdekte Saskia deze week in Napels. Als ze de verhalen van buurvrouwen en barmannen moet geloven, staat haar hier vanavond heel wat te wachten! Saskia: ‘Allereerst moet ik er volgens mijn – op leeftijd zijnde – buurvrouwen voor zorgen dat ik vandaag nog een rode onderbroek ga scoren. Op mijn vraag waarom dat per se vandaag nog moet, giechelen ze als jonge meisjes. Pas na lang aandringen fluisteren ze in mijn oor dat dat hier de gewoonte is – dan weet …

Lees meer »

Grissini

Grissini – het zou oneerbiedig zijn ze zomaar te vertalen met soepstengels – worden nu door heel Italië gegeten. Regelmatig komen ze in een restaurant voorbij als appetizer, in een mandje met brood of soms zelfs in plaats van brood. Een trouwe volgster van Ciao tutti vroeg me waar deze grissini nu vandaan komen. Dat had ik me nog nooit afgevraagd, dus ik moest haar het antwoord enige tijd schuldig blijven. Toch bleef de vraag knagen; zeker als er weer een mandje met grissini op tafel kwam. Ik besloot dan ook om op onderzoek uit te gaan en vroeg in …

Lees meer »

DOCG Prosecco – keurmerk voor kwaliteit

Gisteren schreef ik al dat de ene prosecco de andere niet is – vandaag wat meer achtergrondinformatie over het DOCG-keurmerk, dat aangeeft welke prosecco ook daadwerkelijk prosecco genoemd mag worden. DOCG staat voor ‘Denominazione di Origine Controllata e Garantita’ – een gecontroleerde en erkende benaming van de herkomst’. DOCG is het hoogste kwaliteitskeurmerk voor Italiaanse wijn en pas sinds kort is deze kwaliteitsbenaming er ook voor prosecco; eerder was er wel al een DOC-keurmerk. Prosecco die nu alleen het DOC-keurmerk heeft, is ook van goede kwaliteit, maar hoeft aan minder eisen te voldoen dan DOCG-prosecco. Zo zijn er meerdere regio’s …

Lees meer »

Salute! – Een proseccotoost op 2011!

Over een paar dagen wordt er weer volop getoost op het nieuwe jaar – en dat doen we natuurlijk met een glas heerlijke prosecco! Ik heb net groot ingeslagen bij de Napolitaanse buurtwinkel om de hoek – voor jullie in Nederland is www.proseccoslijterij.nl een goed alternatief. Op deze site heb je een enorme keuze aan verschillende soorten prosecco’s, van spumante tot frizzante. Bovendien is alle prosecco die op deze website wordt verkocht afkomstig van kleine familiebedrijven met een grote passie voor het maken van de beste prosecco. Ondanks het feit dat prosecco de laatste jaren steeds populairder wordt, waren er …

Lees meer »

De Ezel met het standbeeld

Vandaag geen verhaal over de os en de ezel die bij het kribje staan, maar een fabel over de Ezel met het standbeeld, uit de prachtige nieuwe fabelbundel van Imme Dros, met vrolijke illustraties van de bekende Italiaanse kunstenaar Fulvio Testa. Waar moet je voor oppassen? Lees Aesopus. Wie moet je nooit geloven? Lees Aesopus. Hoe win je een wedstrijd? Hoe troggel je iets af van een ander? Hoe zit de wereld in elkaar? Lees Aesopus. Zijn fabels zijn al 2500 jaar een reisgids voor het leven. Maar wie is die Aesopus? Imme Dros: ‘Er zijn veel mensen die de …

Lees meer »

La Vigilia – kerstavond op z’n Italiaans

Voor de Italianen is kerstavond, oftewel la Vigilia (letterlijk: ‘de vooravond’) het hoogtepunt van Kerstmis. De hele familie komt bij elkaar en er wordt uitgebreid gedineerd. Hierbij gelden wel strenge regels, die ook nog eens per regio verschillen. Zo bestaat het diner op kerstavond altijd alleen maar uit visgerechten. Meestal is ook het aantal gangen vastgesteld: in de meeste regio’s horen er zeven verschillende gerechten met vis op tafel te verschijnen. In een aantal gebieden pakt men echter nog meer uit en staan de mamma’s dagenlang in de keuken om negen, elf of soms zelfs dertien verschillende gangen met vis …

Lees meer »

Jezus wast witter dan wit

In 1997 geeft monseigneur Ernesto Vecchi een interview. Op de vraag of de Katholieke Kerk een marketingcursus heeft gevolgd, antwoordt hij: ‘Meent u dat serieus? De Kerk kan die cursus alleen geven. Jezus is immers degene die met marketing is begonnen, al meer dan tweeduizend jaar geleden.’ Bij Bruno Ballardini wordt het idee voor dit boek op dat moment geboren. In Jezus wast witter dan wit toont hij onomstotelijk aan hoe de Vaticaanse multinational al vanaf het begin zijn waren slijt met precies die technieken die tegenwoordig in de marketing worden toegepast. Van prijspolitiek tot merchandising en proefmonsters – alles …

Lees meer »

Struffoli – Napolitaans kerstlekkers

Naast panettone en pandoro vind je in Napels in aanloop naar Kerstmis ook overal struffoli (ook wel strufoli, stuffoli of stufoli genoemd). Deze kleine gefrituurde deegballetjes worden voor het serveren rijkelijk overgoten met honing, zodat er als het ware een soesjestaart ontstaat. Napolitaanse bakkers leven zich helemaal uit om met deze struffoli de meest bijzondere bouwwerken te maken. Kerststallen zijn natuurlijk populair, maar ook vallende sterren, kerstbomen en panettonevormen zijn dit jaar erg in trek. Vroeger werden er gesuikerde amandelen en marasquinkersen tussen de struffoli gestapeld en werd ‘de berg’ bestrooid met gehakte noten. Tegenwoordig wordt het bouwsel van struffoli meestal …

Lees meer »

Italiaans kerstgebak: panettone en pandoro

Voor de Italianen is Kerstmis zonder panettone geen echte Kerstmis. Wanneer hier in Nederland de eerste pepernoten in de schappen van de supermarkt worden geplaatst, verschijnen in Italië de eerste stapels van deze kerstcake in de gangpaden. Naarmate de dagen korter worden, worden de stapels panettonedozen hoger en hoger. Je kan er letterlijk en figuurlijk niet meer omheen. De panettone was jarenlang het kerstcadeau dat Italiaanse bedrijven aan hun werknemers schonken, al dan niet vergezeld van een fles dessertwijn. Hoewel deze traditie langzamerhand aan populariteit inboet, worden er elk jaar weer meer panettones verkocht. Het is namelijk niet alleen een …

Lees meer »

Kerstpasta

Nu ik dit jaar Het grote pastakookboek heb vertaald en heel veel Italiaanse stukjes heb geschreven voor Ciao tutti, moet ook Kerstmis natuurlijk een Italiaans tintje krijgen! Heb je afgelopen zaterdag nog niet genoeg inspiratie opgedaan in het stukje over La cucina italiana, dan krijg je vandaag hopelijk alsnog zin in een Italiaanse Kerstmis! Het is misschien niet je eerste gedachte als je het kerstmenu aan het samenstellen bent, maar waarom dit jaar geen voorgerecht met pasta? Origineel, smaakvol en een lust voor het oog, zeker als je het zo serveert als op onderstaande foto! Deze glaasjes orecchiette met broccoli …

Lees meer »

Voor onder de kerstboom

Deze weken horen we op de radio naast kerstliedjes allerlei jaaroverzichten, in kranten en tijdschriften verschijnen verschillende favorieten-van-het-afgelopen-jaar-lijstjes en recensenten zetten de tien boeken die je het afgelopen jaar toch echt gelezen zou moeten hebben (of anders binnen nu en 12 dagen) op een rijtje. Ciao tutti besloot niet achter te blijven en na 327 blogstukjes vandaag een overzicht te geven van de beste romans, thrillers, kookboeken, informatieve boeken, kinderboeken, reisgidsen en dvd’s die op de een of andere manier te maken hebben met Italië. Ideaal voor last minute kerstcadeaus of een extra aardigheidje onder de kerstboom! De beste Italiaanse …

Lees meer »

Italiaanse inspiratie voor de feestdagen

Italiaans eten is natuurlijk het hele jaar door een feestelijke aangelegenheid, met verse pasta, pasgeoogste groenten, zelfgeplukte kruiden en de heerlijkste dolci, maar met Kerstmis pakken de Italianen pas echt uit. Dacht ik nog dat een Ferragosto-lunch veel van je spijsverteringskanaal vroeg, na alle drukke voorbereidingen voor het diner op kerstavond en de lunch op Eerste Kerstdag te hebben gadegeslagen, weet ik wel beter. Het aantal gangen tijdens Ferragosto stelt niets voor in vergelijking met wat ik de afgelopen dagen allemaal al voor heb moeten proeven… Wie in Nederland ook alvast een voorproefje wil van allerlei Italiaans decemberlekkers, kan terecht …

Lees meer »

Babà – kleine cakejes met rum

Na het heilige wonder van gisteren (ja, het bloed vloeide, dus de Napolitanen konden hun geluk niet op) vandaag een culinair wonder, dat anders dan de Napolitanen je graag doen geloven niet in Napels is bedacht maar in Polen. Het schijnt dat de hoogbejaarde koning Stanislas Leszczynski wanhopig was omdat hij niet sterk genoeg meer was om een stuk van zijn lievelingsgebak, de tulbandcake, af te snoepen. In plaats van zich hierbij neer te leggen, liet hij een van zijn onderdanen wat sterke drank over de cake heen gieten, zodat de cake zachter werd en hij er moeiteloos van kon …

Lees meer »

Het wonder van San Gennaro

Nee, dit is geen verlaat berichtje over Sinterklaas: de heilige die op deze illustratie is afgebeeld is San Gennaro, oftewel de heilige Januarius. San Gennaro is de patroonheilige van de stad Napels. Drie dagen per jaar, op de eerste zondag in mei, op 19 september en vandaag, op 16 december, staat de hele stad op zijn kop. Op die dagen wordt namelijk bepaald of de stad goede of kwade tijden tegemoet gaat. Het lot van de stad ligt die dagen in handen van San Gennaro. Als zijn bloed gaat stromen en voor de ogen van duizenden gelovige Napolitanen vloeibaar wordt, …

Lees meer »

Het dagelijks leven in Pompeii

Pompeii was de afgelopen weken een aantal keren in het nieuws. Eerst stortte een deel van het Huis van de Gladiatoren in, waarbij een aantal authentieke fresco’s verloren ging. Al gauw bleek dat ook een aantal andere muren niet bestand was tegen de zware regenval die de streek rondom Napels ten deel viel; in drie dagen tijd stortten zowel een tuinmuur als een scheidingsmuur in. In Italië werd direct hevige verontwaardigd gereageerd. De oppositie in de Italiaanse Kamer kondigde een motie van wantrouwen aan tegen Sandro Bondi, de Italiaanse minister van Cultuur. In Pompeii zelf is er weinig te merken …

Lees meer »

Alessi – design voor (onder) de kerstboom

Wie geen plek heeft voor een uitgebreide Napolitaanse kerststal, maar Kerstmis wel graag in Italiaanse sferen wil vieren, is er ook een design-kerststal, van de hand van de Italiaanse design-grootmeester Alessi: Alessi’s kerststal is een combinatie van de traditionele porseleinen figuurtjes die de Napolitanen in de achttiende eeuw al maakten en een hedendaags ontwerp van Massimo Giacon. Giacon werkt ook veel als striptekenaar en illustrator, waardoor het voor sommige Italianen wel een beetje vreemd aanvoelde dat hij ging samenwerken met Alessi, de man van de strakke lijnen en vormen. Maar in de geschiedenis van Alessi is dat eigenlijk een heel …

Lees meer »

Kerststallen in Napels

Nu we gisteren zo uitgebreid stil hebben gestaan bij het ontstaan van de Napolitaanse kerststal, vandaag een uitstapje naar de mooiste kerststallen in Napels zelf. In december vind je in Napels ongeveer op elke straathoek wel een kerststal. Tijdens een wandeling door de stad val je vaak van de ene verbazing in de andere. Naast het torenhoog opgestapelde vuilnis stuit je op een kleine loggia waar de buurtbewoners een enorme kerststal hebben opgebouwd. Vaak zitten een paar bejaarde mannetjes er gezellig bij te keuvelen. Als je ze wat kleingeld geeft voor het onderhoud van de stal vertellen ze je uit …

Lees meer »

Kerststal tot kunst verheven

Gisteren schreef ik over de grote Napolitaanse kerststal van het Catharijneconvent in Utrecht en over de geschiedenis van de traditie om ook gewone stervelingen te laten figureren in een kerststal. In eerste instantie was zo’n uitgebreide kerststal echter alleen weggelegd voor de rijke bovenlaag; kerken en kloosters konden zich zo’n uitgave eenvoudigweg niet veroorloven. De beelden werden dan ook meestal gemaakt door echte kunstenaars, zo vertelt het boekje De Napolitaanse kerststal, dat ter gelegenheid van de tentoonstelling is uitgegeven: ‘Rond de presepe ontwikkelt zich een ware industrie. Een legertje gespecialiseerde kunstenaars en vaklieden fabriceert de gewenste beeldjes of pastori (letterlijk: …

Lees meer »

Zin in Kerst! – De Napolitaanse kerststal

Zoals beloofd vandaag wederom een Italiaans uitje in Nederland,  gelinkt aan Napels. Traditiegetrouw is in het Catharijneconvent in Utrecht tijdens de familietentoonstelling Zin in Kerst! een echte Napolitaanse kerststal te bewonderen. Of stal – de Napolitaanse kerststal bestaat eerder uit een compleet dorp. In het Catharijneconvent wordt de kerststal bevolkt door meer dan zestig handgemaakte beelden uit de achttiende eeuw: ‘Marktkooplui prijzen hun waar aan. Een dronkenlap slaapt zijn roes uit. De drie koningen met hun gevolg zijn gearriveerd. Maria, Jozef en het kerstkindje bevinden zich midden in het gewoel. Het dagelijks leven van Napels trekt aan hen voorbij.’ Aldus …

Lees meer »