Archief per maand: december 2010

Varkenspoot, vallende wasmachines en rood ondergoed

Dat de Italianen er soms rare gewoontes op na houden, is wellicht geen nieuws meer. Al kan het altijd gekker, zo ontdekte Saskia deze week in Napels. Als ze de verhalen van buurvrouwen en barmannen moet geloven, staat haar hier vanavond heel wat te wachten! Saskia: ‘Allereerst moet ik er volgens mijn – op leeftijd zijnde – buurvrouwen voor zorgen dat ik vandaag nog een rode onderbroek ga scoren. Op mijn vraag waarom dat per se vandaag nog moet, giechelen ze als jonge meisjes. Pas na lang aandringen fluisteren ze in mijn oor dat dat hier de gewoonte is – dan weet …

Lees meer »

Grissini

Grissini – het zou oneerbiedig zijn ze zomaar te vertalen met soepstengels – worden nu door heel Italië gegeten. Regelmatig komen ze in een restaurant voorbij als appetizer, in een mandje met brood of soms zelfs in plaats van brood. Een trouwe volgster van Ciao tutti vroeg me waar deze grissini nu vandaan komen. Dat had ik me nog nooit afgevraagd, dus ik moest haar het antwoord enige tijd schuldig blijven. Toch bleef de vraag knagen; zeker als er weer een mandje met grissini op tafel kwam. Ik besloot dan ook om op onderzoek uit te gaan en vroeg in …

Lees meer »

DOCG Prosecco – keurmerk voor kwaliteit

Gisteren schreef ik al dat de ene prosecco de andere niet is – vandaag wat meer achtergrondinformatie over het DOCG-keurmerk, dat aangeeft welke prosecco ook daadwerkelijk prosecco genoemd mag worden. DOCG staat voor ‘Denominazione di Origine Controllata e Garantita’ – een gecontroleerde en erkende benaming van de herkomst’. DOCG is het hoogste kwaliteitskeurmerk voor Italiaanse wijn en pas sinds kort is deze kwaliteitsbenaming er ook voor prosecco; eerder was er wel al een DOC-keurmerk. Prosecco die nu alleen het DOC-keurmerk heeft, is ook van goede kwaliteit, maar hoeft aan minder eisen te voldoen dan DOCG-prosecco. Zo zijn er meerdere regio’s …

Lees meer »

Salute, een proseccotoost op het nieuwe jaar!

Over een paar dagen wordt er weer volop getoost op het nieuwe jaar – en dat doen we natuurlijk met een glas heerlijke prosecco! Ik heb net groot ingeslagen bij de Napolitaanse buurtwinkel om de hoek – voor jullie in Nederland is www.proseccoslijterij.nl een goed alternatief. Op deze site heb je een enorme keuze aan verschillende soorten prosecco’s, van spumante tot frizzante. Bovendien is alle prosecco die op deze website wordt verkocht afkomstig van kleine familiebedrijven met een grote passie voor het maken van de beste prosecco. Ondanks het feit dat prosecco de laatste jaren steeds populairder wordt, waren er …

Lees meer »

De Ezel met het standbeeld

Vandaag geen verhaal over de os en de ezel die bij het kribje staan, maar een fabel over de Ezel met het standbeeld, uit de prachtige nieuwe fabelbundel van Imme Dros, met vrolijke illustraties van de bekende Italiaanse kunstenaar Fulvio Testa. Waar moet je voor oppassen? Lees Aesopus. Wie moet je nooit geloven? Lees Aesopus. Hoe win je een wedstrijd? Hoe troggel je iets af van een ander? Hoe zit de wereld in elkaar? Lees Aesopus. Zijn fabels zijn al 2500 jaar een reisgids voor het leven. Maar wie is die Aesopus? Imme Dros: ‘Er zijn veel mensen die de …

Lees meer »

La Vigilia – kerstavond op z’n Italiaans

Voor de Italianen is kerstavond, oftewel la Vigilia (letterlijk: ‘de vooravond’) het hoogtepunt van Kerstmis. De hele familie komt bij elkaar en er wordt uitgebreid gedineerd. Hierbij gelden wel strenge regels, die ook nog eens per regio verschillen. Zo bestaat het diner op kerstavond altijd alleen maar uit visgerechten. Meestal is ook het aantal gangen vastgesteld: in de meeste regio’s horen er zeven verschillende gerechten met vis op tafel te verschijnen. In een aantal gebieden pakt men echter nog meer uit en staan de mamma’s dagenlang in de keuken om negen, elf of soms zelfs dertien verschillende gangen met vis …

Lees meer »

Jezus wast witter dan wit

In 1997 geeft monseigneur Ernesto Vecchi een interview. Op de vraag of de Katholieke Kerk een marketingcursus heeft gevolgd, antwoordt hij: ‘Meent u dat serieus? De Kerk kan die cursus alleen geven. Jezus is immers degene die met marketing is begonnen, al meer dan tweeduizend jaar geleden.’ Bij Bruno Ballardini wordt het idee voor dit boek op dat moment geboren. In Jezus wast witter dan wit toont hij onomstotelijk aan hoe de Vaticaanse multinational al vanaf het begin zijn waren slijt met precies die technieken die tegenwoordig in de marketing worden toegepast. Van prijspolitiek tot merchandising en proefmonsters – alles …

Lees meer »

Struffoli – Napolitaans kerstlekkers

Naast panettone en pandoro vind je in Napels in aanloop naar Kerstmis ook overal struffoli (ook wel strufoli, stuffoli of stufoli genoemd). Deze kleine gefrituurde deegballetjes worden voor het serveren rijkelijk overgoten met honing, zodat er als het ware een soesjestaart ontstaat. Napolitaanse bakkers leven zich helemaal uit om met deze struffoli de meest bijzondere bouwwerken te maken. Kerststallen zijn natuurlijk populair, maar ook vallende sterren, kerstbomen en panettonevormen zijn dit jaar erg in trek. Vroeger werden er gesuikerde amandelen en marasquinkersen tussen de struffoli gestapeld en werd ‘de berg’ bestrooid met gehakte noten. Tegenwoordig wordt het bouwsel van struffoli meestal …

Lees meer »

Italiaans kerstgebak: panettone en pandoro

Voor de Italianen is Kerstmis zonder panettone geen echte Kerstmis. Wanneer hier in Nederland de eerste pepernoten in de schappen van de supermarkt worden geplaatst, verschijnen in Italië de eerste stapels van deze kerstcake in de gangpaden. Naarmate de dagen korter worden, worden de stapels panettonedozen hoger en hoger. Je kan er letterlijk en figuurlijk niet meer omheen. De panettone was jarenlang het kerstcadeau dat Italiaanse bedrijven aan hun werknemers schonken, al dan niet vergezeld van een fles dessertwijn. Hoewel deze traditie langzamerhand aan populariteit inboet, worden er elk jaar weer meer panettones verkocht. Het is namelijk niet alleen een …

Lees meer »

Kerstpasta

Nu ik dit jaar Het grote pastakookboek heb vertaald en heel veel Italiaanse stukjes heb geschreven voor Ciao tutti, moet ook Kerstmis natuurlijk een Italiaans tintje krijgen! Het is misschien niet je eerste gedachte als je het kerstmenu aan het samenstellen bent, maar waarom dit jaar geen voorgerecht met pasta? Origineel, smaakvol en een lust voor het oog, zeker als je het zo serveert als op onderstaande foto! Deze glaasjes orecchiette met broccoli en tomaat zijn ook nog eens gemakkelijk te bereiden en je hebt er niet veel voor nodig, hetgeen de kerstkookstress aanzienlijk beperkt. Ingrediënten (voor 6 personen): 450 g orecchiette …

Lees meer »

Italiaanse inspiratie voor de feestdagen

Italiaans eten is natuurlijk het hele jaar door een feestelijke aangelegenheid, met verse pasta, pasgeoogste groenten, zelfgeplukte kruiden en de heerlijkste dolci, maar met Kerstmis pakken de Italianen pas echt uit. Dacht ik nog dat een Ferragosto-lunch veel van je spijsverteringskanaal vroeg, na alle drukke voorbereidingen voor het diner op kerstavond en de lunch op Eerste Kerstdag te hebben gadegeslagen, weet ik wel beter. Het aantal gangen tijdens Ferragosto stelt niets voor in vergelijking met wat ik de afgelopen dagen allemaal al voor heb moeten proeven… Wie in Nederland ook alvast een voorproefje wil van allerlei Italiaans decemberlekkers, kan terecht …

Lees meer »

Babà – kleine cakejes met rum

Na het heilige wonder van gisteren (ja, het bloed vloeide, dus de Napolitanen konden hun geluk niet op) vandaag een culinair wonder, dat anders dan de Napolitanen je graag doen geloven niet in Napels is bedacht maar in Polen. Het schijnt dat de hoogbejaarde koning Stanislas Leszczynski wanhopig was omdat hij niet sterk genoeg meer was om een stuk van zijn lievelingsgebak, de tulbandcake, af te snoepen. In plaats van zich hierbij neer te leggen, liet hij een van zijn onderdanen wat sterke drank over de cake heen gieten, zodat de cake zachter werd en hij er moeiteloos van kon …

Lees meer »

Het wonder van San Gennaro

Nee, dit is geen verlaat berichtje over Sinterklaas: de heilige die op deze illustratie is afgebeeld is San Gennaro, oftewel de heilige Januarius. San Gennaro is de patroonheilige van de stad Napels. Drie dagen per jaar, op de eerste zondag in mei, op 19 september en vandaag, op 16 december, staat de hele stad op zijn kop. Op die dagen wordt namelijk bepaald of de stad goede of kwade tijden tegemoet gaat. Het lot van de stad ligt die dagen in handen van San Gennaro. Als zijn bloed gaat stromen en voor de ogen van duizenden gelovige Napolitanen vloeibaar wordt, …

Lees meer »

Het dagelijks leven in Pompeii

Pompeii was de afgelopen weken een aantal keren in het nieuws. Eerst stortte een deel van het Huis van de Gladiatoren in, waarbij een aantal authentieke fresco’s verloren ging. Al gauw bleek dat ook een aantal andere muren niet bestand was tegen de zware regenval die de streek rondom Napels ten deel viel; in drie dagen tijd stortten zowel een tuinmuur als een scheidingsmuur in. In Italië werd direct hevige verontwaardigd gereageerd. De oppositie in de Italiaanse Kamer kondigde een motie van wantrouwen aan tegen Sandro Bondi, de Italiaanse minister van Cultuur. In Pompeii zelf is er weinig te merken …

Lees meer »

Alessi – design voor (onder) de kerstboom

Wie geen plek heeft voor een uitgebreide Napolitaanse kerststal, maar Kerstmis wel graag in Italiaanse sferen wil vieren, is er ook een design-kerststal, van de hand van de Italiaanse design-grootmeester Alessi: Alessi’s kerststal is een combinatie van de traditionele porseleinen figuurtjes die de Napolitanen in de achttiende eeuw al maakten en een hedendaags ontwerp van Massimo Giacon. Giacon werkt ook veel als striptekenaar en illustrator, waardoor het voor sommige Italianen wel een beetje vreemd aanvoelde dat hij ging samenwerken met Alessi, de man van de strakke lijnen en vormen. Maar in de geschiedenis van Alessi is dat eigenlijk een heel …

Lees meer »

Kerststal tot kunst verheven

Gisteren schreven we over de grote Napolitaanse kerststal van het Catharijneconvent in Utrecht en over de geschiedenis van de traditie om ook gewone stervelingen te laten figureren in een kerststal. In eerste instantie was zo’n uitgebreide kerststal echter alleen weggelegd voor de rijke bovenlaag; kerken en kloosters konden zich zo’n uitgave eenvoudigweg niet veroorloven. De beelden werden dan ook meestal gemaakt door echte kunstenaars, zo vertelt het boekje De Napolitaanse kerststal, dat ter gelegenheid van de tentoonstelling is uitgegeven: ‘Rond de presepe ontwikkelt zich een ware industrie. Een legertje gespecialiseerde kunstenaars en vaklieden fabriceert de gewenste beeldjes of pastori (letterlijk: …

Lees meer »

Zin in Kerst! – De Napolitaanse kerststal

Zoals beloofd vandaag wederom een Italiaans uitje in Nederland,  gelinkt aan Napels. Traditiegetrouw is in het Catharijneconvent in Utrecht tijdens de familietentoonstelling Zin in Kerst! een echte Napolitaanse kerststal te bewonderen. Of stal – de Napolitaanse kerststal bestaat eerder uit een compleet dorp. In het Catharijneconvent wordt de kerststal bevolkt door meer dan zestig handgemaakte beelden uit de achttiende eeuw: ‘Marktkooplui prijzen hun waar aan. Een dronkenlap slaapt zijn roes uit. De drie koningen met hun gevolg zijn gearriveerd. Maria, Jozef en het kerstkindje bevinden zich midden in het gewoel. Het dagelijks leven van Napels trekt aan hen voorbij.’ Aldus …

Lees meer »

De laatste Caravaggio?

Sinds vorige week is het Rembrandthuis in Amsterdam het toneel van een wereldprimeur. Terwijl ik door de straatjes van Napels struin, waar Caravaggio ooit zelf heeft gelopen, is in Amsterdam zijn De liggende Johannes de Doper te bewonderen. Althans, volgens sommige kenners. Anderen bestrijden ten zeerste of dit doek door Caravaggio zelf is gemaakt. Wie er gelijk heeft? Geen idee – zo goed ben ik niet thuis in de kunstwereld. Uiteraard kwam ik wel even terug uit Napels om  een kijkje te nemen in het Rembrandthuis, waar De liggende Johannes de Doper tot en met 13 februari 2011 te zien …

Lees meer »

Festa della Madonna

Vandaag vieren de Italianen het feest van de Immacolata Concezione – de onbevlekte ontvangenis van Maria. De hele dag staat in het teken van Maria, waardoor het feest in de volksmond ook wel Festa della Madonna wordt genoemd. Het feest wordt gevierd sinds 1854, toen op 8 december de pauselijke bul Ineffabilis Deus werd afgekondigd door Paus Pius IX. Onder de katholieken zorgde dit voor een grote nieuwe golf van Mariaverering. Hoewel deze dag in veel landen nu niet of nauwelijks meer gevierd wordt, is 8 december in Italië nog steeds een belangrijke feestdag. Veel mensen zijn vrij en er …

Lees meer »