Ga op pad met de Ciao tutti City Walks!

Pinokkio – een prentenboek om in te lijsten

Het is een van de belangrijkste Italiaanse iconen: Pinokkio, de eigenwijze houten marionet die tot leven werd gewekt door Carlo Collodi, aan een rustieke schrijftafel met uitzicht over de Toscaanse heuvels rondom het dorpje Collodi.

Op 7 juli 1881 werd Carlo’s eerste verhaal over Pinocchio, zoals de Italiaanse naam van het houten mannetje luidt, gepubliceerd. Niemand had toen kunnen voorzien dat het verhaal over Pinokkio over de hele wereld gelezen zou worden en dat miljoenen kinderen zouden genieten van Carlo’s creatie.

Carlo’s creatieve brein
Pinocchio betekent letterlijk ‘pijnboompit’. De vrolijk klinkende naam is ontsproten aan het brein van Carlo Lorenzini, die op 24 november 1826 werd geboren in Florence. Zijn vader was kok, zijn moeder hielp in de huishouding in de statige Villa Garzoni.

Carlo is de oudste, maar na hem volgen nog tal van kinderen. Of hij hen al verhalen heeft verteld met een houten
marionet, weten we niet. Wel weten we dat Carlo al vroeg moet bijspringen om geld binnen te brengen. Als zijn vader
overlijdt, begint Carlo aan zijn eerste journalistieke artikelen.

Na een flink aantal artikelen krijgt Carlo de vraag om een serie verhalen te schrijven voor Giornale per i Bambini (‘Kinderkrant’). Hij verzint achter zijn schrijftafel een bijzonder verhaal: Storia di un burattino, ‘Verhaal van een marionet’. De houten pop, die vorm krijgt dankzij de vaardige handen van Geppetto, krijgt een mutsje van broodkruim, een jasje van gebloemd papier en schoentjes van boomschors.

Pinokkio – made by Bartolucci

Op 7 juli 1881 wordt het eerste verhaal gepubliceerd. Het valt meteen in de smaak bij de jonge lezertjes én bij hun
ouders. Als Pinocchio in de serie dood dreigt te gaan, komen de lezers in protest. Pinocchio moet blijven! Carlo
besluit het verhaal een andere wending te geven dan hij eerder had bedacht en laat Pinocchio in leven – met tal van
nieuwe avonturen in het verschiet.

Na dertien verhalen over de houten pop wordt Carlo benaderd door een uitgever, die hem veel geld biedt om de avonturen van Pinocchio te mogen bundelen. Carlo zegt hier uiteraard geen nee tegen en twee jaar na de publicatie van het eerste verhaal, in 1883, rolt het boek L’Avventure di Pinocchio (‘De avonturen van Pinokkio’) van de persen.

Pinokkio – made by Bartolucci

Leugens en een lange neus
Saskia: ‘Le Avventure di Pinocchio was het eerste boek dat ik in het Italiaans las. Het schitterend geïllustreerde Italiaanse boek staat hier nog altijd in de kast, vol met met potlood onderstreepte onbekende woorden, post-its en ezelsoren.

Het markeert een mooi leerproces en laat me elke keer als ik het ter hand neem terugdenken aan Florence, waar ik het tijdens een studie Italiaans las. Sommige stukjes kwamen tot leven in een verstilde kloostertuin, een aantal bizarre capriolen van Pinokkio kregen woord voor woord vorm op een schaduwrijk terras of op een middeleeuws plein.

Als schrijver kijk ik met bewondering naar de vertelstijl van Carlo Collodi. Hij trekt je mee in een eigen wereld, waar houten poppen ondeugend kunnen zijn, waar leugens een lange neus veroorzaken en waar een krekel je influistert wat je zou moeten doen.

Liefde voor Toscane
Ook laat Carlo je genieten van de unieke sfeer van Toscane, zijn thuis. Als je het oorspronkelijke verhaal leest, waan je je dankzij de voorbij sjokkende ezeltjes, een wijnkelder en de bijzondere omschrijving van de kust en de zee meteen in Toscane.

Maar dat is niet de enige verwijzing naar Carlo’s liefde voor Toscane. Carlo wilde de avonturen van Pinokkio dan wel bundelen, hij wilde absoluut niet bekend worden onder zijn eigen naam. Als pseudoniem koos hij voor de naam Collodi, naar het plaatsje waar zijn moeder geboren was, in het noorden van Toscane, vlak bij Lucca.

Door de keuze voor deze naam liet Carlo niet alleen zien hoe veel hij van zijn moeder houdt, maar ook hoe na Toscane hem aan zijn hart ligt.’

Een prentenboek om in te lijsten
Voor wie de échte avonturen van Pinokkio wil ontdekken, brengt uitgeverij Novecento nu een schitterende nieuwe uitgave van Carlo Collodi’s verhaal, met kleurrijke prenten en een net zo kleurrijk taalgebruik. Er is niet gekozen voor een verkorte versie van het verhaal, maar voor een integrale vertaling, mét alle bijzondere verwijzingen, Toscaanse details en spitsvondige grapjes die Carlo in zijn tekst opnam.

Er zijn maar weinig integrale vertalingen van dit sfeervolle sprookje in het Nederlands verschenen. Een reden te meer om dit boek aan te schaffen en (voor) te lezen, om voor altijd te bewaren en regelmatig even ter hand te nemen om te glimlachen of fronsen bij Pinokkio’s fratsen.

Door zowel de illustraties als het inventief vertaalde verhaal is dit een pareltje om keer op keer van te genieten. De expressieve tekeningen vervelen nooit en gaan dus zeker een leven lang mee. Je zou elke prent wel willen inlijsten, maar vooralsnog krijgt deze nieuwe editie een ereplekje in onze boekenkast, naast de Italiaanse versie.

Geniet van al Pinokkio’s originele avonturen met

De avonturen van Pinokkio | Carlo Collodi | vertaald door Pietha de Voogd | ISBN 0789491126109 | € 25,50 | uitgeverij Novecento | bestel De avonturen van Pinokkio via deze link bij bol.com

Bezoek ook het Parco di Pinocchio in Collodi
In Collodi vind je nog altijd een bijzondere herinnering aan Carlo’s creatie. In dit stadje ligt namelijk het Parco di Pinocchio, waar het verhaal van de houten pop, de fee, de krekel, de kat, de vos en alle andere figuren van het boek wordt uitgebeeld.

Verwacht geen spectaculaire ritjes in een karretje, zoals je wellicht van andere pretparken gewend bent. Het Pinokkio-park doet veel meer een beroep op de fantasie van zowel kinderen als volwassenen. In een prachtig park staan bronzen en stenen beelden van alle hoofdpersonen uit het boek – eerst het verhaal (voor)lezen is dus eigenlijk wel aan te raden.

De tocht begint bij het beeld van Pinocchio e la Fata (Pinokkio en de Fee), dat is gemaakt door Emilio Greco. Het
beeld is het resultaat van een ontwerpwedstrijd die de burgemeester van Pescia al in 1951 hield omdat hij zijn gemeente graag een Pinokkio-monument gunde.

Greco moest zijn eerste plaats echter delen met Venturino Venturi, die La Piazzetta dei Mosaici (Het Pleintje van de Mozaïeken) instuurde, dat nu direct achter het beeld van Pinokkio te bewonderen is.

De weg slingert verder door het park, langs het dorp van Pinokkio, het huis van de Fee, de dieren uit het verhaal, van de slak tot de krekel, en – als uitsmijter – de walvis die Pinokkio aan het eind van het verhaal opslokt. Kinderen kunnen hier zelf ervaren hoe dat moet voelen; via een trappetje komen ze in het binnenste van de walvis terecht.

2x per week Italiaanse inspiratie

Meld je aan voor de Ciao tutti nieuwsbrief - en ontvang de digitale editie van onze City Walk Klassiek Rome als cadeautje:

Ontdek de mooiste vakantieadressen in Italië

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *