Ga op pad met onze City Walks!

Antonello da Messina in de Galerij in Den Haag

In Galerij Prins Willem V, aan het Buitenhof in Den Haag, wordt dit najaar wederom een bijzonder meesterwerk gepresenteerd. Na Caravaggio, Titiaan, Velázquez en Mantegna is het dit keer de beurt aan de vijftiende-eeuwse schilder Antonello da Messina (1430-1479).

Deze Siciliaanse renaissancekunstenaar valt op omdat hij zich liet inspireren door Vlaamse tijdgenoten. In de Galerij schittert van 8 november 2017 tot en met 7 januari 2018 het schilderij Calvarieberg, een bruikleen uit het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen.

Antonello da Messina (ca. 1430 – 1479) Calvarieberg
1975, Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen

© KMSKA/Lukas – Art in Flanders VZW

Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen noemt het werk ‘een symbolisch meesterwerk over dood en verlossing. Centraal op het paneel hangt Christus aan het kruis. Gestas en Dismas, de slechte en de slechte goede moordenaar, hangen in de bomen naast hem. Op de grond, bezaaid met schedels en beenderen, treurt Maria. Johannes knielt en kijkt naar Christus op.

De schedels onderaan het kruis verwijzen naar Adam. Volgens sommigen was hij begraven op Golgotha, de heuvel waarop Christus de dood vond. Omdat Adam en Eva niet konden weerstaan aan de verleiding van de slang kwam de zonde de wereld in. Met zijn kruisdood maakte Christus een einde aan de zondeval. De slangen die door de schedels kronkelen, staan symbool voor de dood of de duivel.

De uil vooraan verwijst naar de zondaars die zich van het ‘ ware geloof’ afwenden zoals een nachtvogel het daglicht schuwt. Uit een boomstronk achter het kruis groeit een twijg, een symbool voor de tegenstelling tussen het Oude en het Nieuwe Verbond van God met de mensheid.’

Onderaan links staat een stukje hout met een papiertje met daarop ‘1475. Antonello van Messina heeft mij geschilderd’ – de signatuur van de Siciliaanse schilder.

Mooier dan de Mona Lisa
Ons favoriete werk van Antonello da Messina is te zien in de Galleria Regionale della Sicilia in Palermo, Hier schittert zijn Annunciatie. Volgens filmmaker Wim Wenders is dit schilderij ‘mooier en magischer dan de Mona Lisa’ en we kunnen hem geen ongelijk geven.

Annunciatie – Antonello da Messina
ca. 1476, Palazzo Abatellis, Galleria Regionale della Sicilia, Palermo

Da Messina was een van de eerste schilders die zijn werken creëerde met olieverf, een nieuwe techniek in zijn tijd. Waarschijnlijk begon Da Messina met zijn experiment nadat hij de Vlaamse schilder Jan van Eyck had ontmoet in Napels, maar zeker weten doen we dit niet.

Da Messina schilderde zijn Annunciatie in Messina, na een lang verblijf in Venetië. In deze Siciliaanse stad kwam hij ook ter wereld, zoals zijn artiestennaam Da Messina al aangeeft. Het was zijn laatste werk en een van de weinige meesterwerken van zijn hand die nog altijd op Sicilië te zien zijn. Niet meer in ‘zijn’ Messina, maar het Palazzo Abatellis zorgt voor een schitterend thuis voor Da Messina’s Madonna.

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *