Archief per maand: juni 2010

Een andere kijk op de Sint-Pieter

Vandaag is het dubbel feest in Rome: het is namelijk de feestdag van de heiligen Petrus en Paulus, die volgens de overlevering beiden op deze dag (en zelfs binnen het zelfde uur) zouden zijn gestorven. Goethe was op 30 juni 1787 in Rome ten tijde van de feestelijkheden ter ere van Petrus en Paulus en tekende het volgende dagboekfragment op: Goethe in Villa Borghese ‘Het grote Petrus- en Paulusfeest is eindelijk ook gekomen; gisteren zagen we de verlichting van de koepel en het op de Engelenburcht aangestoken vuurwerk. De verlichting wekt de indruk van een gigantisch sprookje, men gelooft zijn …

Lees meer »

Deze laatste zomer

‘Ik ging écht naar Rome. […] Ik kende de stad al en ik hield van haar alsof ze een mens was, met diezelfde begeerte, met diezelfde angst om haar kwijt te raken, de angst om haar niet volledig te bezitten, die nu eenmaal bij de liefde horen. Ik verlangde nu al naar de dag waarop de hartstocht overgaat in kalme genegenheid, die dag waarop ik zozeer deel van haar zou uitmaken dat ik me net als alle werkelijke bewoners zou beklagen over haar gebreken en haar ongemakken. Wat ik in die tijd nodig had was óf een kluizenaarsgrot om me …

Lees meer »

Sicilicious

We blijven vandaag nog even op Sicilië, dankzij het prachtige kookboek van Loes Jansen Miraglia, Sicilicious. Aan de hand van authentieke, streekgebonden recepten, informatie over regionale producten en mythologische, cultuurhistorische, religieuze en folkloristische verhalen neemt Loes je mee op een culinaire ontdekkingstocht over het eiland dat ze als geen ander kent. Direct na haar huwelijk met de Siciliaanse Alessio werd ze door diens familie (en door hem zelf!) ingewijd in de geheimen van de Siciliaanse keuken. Nonna Tina gaf haar het recept van haar wereldberoemde limoncello, terwijl andere familieleden hun succesrecepten voor onder andere caponata, risotto en cassata met haar …

Lees meer »

Enkele reis Sicilië

Met deze Siciliaanse thriller van Nederlandse bodem sluiten we de Maand van het Spannende Boek af. Maar pas op: al heeft Matthias Rozemond dan geen Siciliaans bloed, hij weet de sfeer op het eiland zo goed te beschrijven dat Enkele reis Sicilië je niet in je koude kleren gaat zitten! ‘Na de middelbare school besloot Yvette om archeologie en kunstgeschiedenis te gaan studeren. Alle Griekse en Romeinse mythes kende ze al vanbinnen en vanbuiten. Voor de klassieke talen had ze een acht op haar eindlijst. Een droom stond op het punt om uit te komen, want zij zelf ging onderdeel uitmaken …

Lees meer »

Il Canto degli Italiani – Het lied van de Italianen

Vandaag besteden we aandacht aan het Italiaanse volkslied. Zo kun je, bijvoorbeeld tijdens een voetbalwedstrijd, uit volle borst meezingen met de Italiaanse voetballers en supporters – en hopelijk een goede afloop afdwingen! Il Canto degli Italiani, oftewel ‘het lied van de Italianen’, is de officiële naam van het Italiaanse volkslied. De Italianen zelf noemen hun volkslied ook wel Inno di Mameli, omdat het werd geschreven door Goffredo Mameli. Het volkslied heeft in Italië niet zo’n lange geschiedenis als in Nederland. Toen Mameli het lied in 1847 schreef, heerste er in Italië een periode van grote onrust. Er woedden ontelbaar veel volksopstanden …

Lees meer »

Castelli Romani

Twintig kilometer ten zuidoosten van Rome begint de Romeinse Via Tuscolana aan haar klim door de bosrijke omgeving van de Colli Albani. In de middeleeuwen zijn deze heuvels versterkt met een groot aantal kastelen, castelli. De dertien dorpjes die rondom deze kastelen zijn ontstaan, en die we nu kennen onder de naam Castelli Romani, vormden eeuwenlang het toevluchtsoord voor Romeinse edellieden, ambtenaren van het Vaticaan en niet te vergeten van de paus zelf. De oude Romeinse wegen lopen langs kastanje- en eikenbossen, wijngaarden, elegante villa’s en authentieke boerderijen. In het voorjaar vind je langs de kant van de weg overal …

Lees meer »

In je eentje in de Sixtijnse Kapel

Even een kijkje nemen in de Sixtijnse kapel is er meestal niet bij, als je een weekendje in Rome bent. Eerst wacht je een enorme rij en vervolgens schuifel je achter ontelbaar veel medetoeristen langs de uitgebreide collectie van de Vaticaanse musea. Als je dan eindelijk in de Cappella Sistina, de Sixtijnse Kapel, bent aanbeland, krijg je bijna geen gelegenheid om even stil te staan en het plafond op je in te laten werken. Je moet met de stroom mee, snel door de kapel heen, met een vluchtige blik naar boven en naar opzij, hup, naar buiten. Foto’s maken, zodat …

Lees meer »

Michelangelo keert terug naar de Sixtijnse Kapel

In haar historische roman De scharlaken stad laat Hella S. Haasse Michelangelo zestien jaar na de voltooiing van zijn werk terugkeren in de Sixtijnse Kapel. ‘Hij was een vreemdeling geworden in Rome. De stad scheen hem een lege schelp, een schitterende vorm zonder inhoud. Het profiel van dit nieuwe Rome dat hij tien jaar geleden had zien opbouwen, was hetzelfde gebleven, maar over de paleizen, basilieken en bruggen lag een leeg koud licht. Het leven was eruit geblazen. Hij bracht bij voorkeur zijn tijd door in het gedeelte van het Vaticaan dat aan de Sixtijnse Kapel grensde. Tussen de steigers …

Lees meer »

Michelangelo’s meesterwerk

Toen Michelangelo zijn David had afgerond (zie Ciao tutti van 10 mei), werd hij door paus Julius II ontboden. Julius II had namelijk in een kapel van de Sint-Pieter Michelangelo’s Pietà gezien en hij was zo onder de indruk van dit beeld, dat hij de beeldhouwer wilde vragen zijn graftombe te ontwerpen. In februari 1505 ontving Michelangelo een voorschot van honderd gouden florijnen, in die tijd het volledige jaarsalaris van een ambachtsman, en trad hij in dienst van de paus. Hij begon met veel energie en enthousiasme aan het enorme project. Julius II wilde namelijk niet zomaar een graftombe, nee, …

Lees meer »

Kunstzinnig contrast – moderne musea in Rome

Vorige week woensdag schreef ik al over het Mattatoio, het slachthuis in de wijk Testaccio. Sinds 2002 biedt het voormalige slachthuis onderdak aan een deelverzameling van het MACRO (Museo d’Arte Contemporanea di Roma – Museum voor Hedendaagse Kunst van Rome). In de gebouwen waar vroeger de koeien werden geslacht, dwaal je nu langs moderne kunst. Maar eerlijk gezegd vond ik de aanwezige kunst de afgelopen twee keren slechts bijzaak. Hoewel het contrast tussen het oude slachthuis en de moderne kunst zeer opvallend is, is het gebouw alleen al een bezoek meer dan waard. Het museum is van dinsdag tot en …

Lees meer »

Meester van de Siciliaanse suspense

De Siciliaan Andrea Camilleri (1925), van wie we gisteren het boek Zwarte zon bespraken, is vooral bekend geworden door zijn zeer succesvolle detectiveromans over commissario Salvo Montalbano. Met Montalbano heeft Camilleri een man van vlees en bloed opgetekend, die worstelt met zijn liefdesleven, troost zoekt in de verrukkelijke Siciliaanse keuken en tussendoor schijnbaar onoplosbare misdaden oplost. In Camilleri’s nieuwste roman over Montalbano, Sporen in het zand, krijgt hij te maken met het gestolen kadaver van een paard. En met een halfnaakt lijk, met een kogel erin. Twee verhalen die in elkaar overlopen. Wat van de ene kant glashelder lijkt, is …

Lees meer »

Zwarte zon

Tijdens een verblijf op Sicilië ontmoet de Italiaanse schrijver Andrea Camilleri een mysterieuze, onbekende man. Deze man laat hem een unieke verzameling notities zien, die zijn geschreven door Caravaggio. De beroemde en beruchte schilder, die leefde van 1571 tot 1610, blijkt tijdens zijn verblijf op Sicilië en Malta (1606-1609) een soort dagboek te hebben bijgehouden. In Zwarte zon, een historische roman waarin deze teruggevonden zeventiende-eeuwse aantekeningen zijn verwerkt, staan de kwellingen en catastrofes van Caravaggio tijdens de laatste jaren van zijn leven centraal; hij is in die periode voortdurend op de vlucht. Camilleri baseert zich in deze reconstructie op een …

Lees meer »

Tonnarelli cacio e pepe

Met de vorige week bij Volpetti aangeschafte pecorino romano bereidde ik gisteravond een echt Romeins pastagerecht: tonnarelli cacio e pepe. Tonnarelli is de benaming voor platte, bijna vierkante, verse spaghetti die vooral in Rome gegeten wordt, een beetje zoals de spaghetti alla chitarra uit de Abbruzzen. Met een beetje olijfolie, geraspte pecorino romano (schapenkaas) en zwarte peper tover je een van de lekkerste pastagerechten op tafel. Aangezien de pastavorm tonnarelli hier in Nederland niet of nauwelijks te verkrijgen is, duik je voor een écht Romeins gerecht wat eerder de keuken in om ook de pasta zelf te maken. Hiervoor heb …

Lees meer »

Tongstrelend Testaccio

Zoals ik gisteren al schreef, is Testaccio ook een waar paradijs voor lekkerbekken. De wijk dankt zijn culinaire naam aan het slachthuis, het Mattatoio, dat in 1890 werd geopend. Het slachthuis heeft een zeer belangrijke rol gespeeld in de keuken van Testaccio, hetgeen al aangeeft dat vleeseters vandaag hun hart kunnen ophalen. Voor vegetariërs is het volgende stukje wellicht iets minder geschikt, al is het interessant te zien hoe groot de invloed van een slachthuis op de ontwikkeling van de keuken van Testaccio is geweest. De arbeiders die in het slachthuis werkzaam waren, kregen als aanvulling op hun loon vaak …

Lees meer »

Testaccio – Een berg vol scherven

De wijk Testaccio is voor de meeste toeristen nog onontgonnen terrein. Toch is deze buurt een bezoek meer dan waard, zowel voor kunstliefhebbers als voor lekkerbekken! Tijdens de bloeiperiode van het Romeinse Rijk bevond zich op de plek waar nu Testaccio ligt de Porticus Aemilia, de binnenhaven van Rome. Hier werden vanuit Ostia, de haven aan zee, enorme kruiken met Spaanse olijfolie aan land gebracht. De olijfolie werd door de havenarbeiders overgedaan in kleinere vaten die gemakkelijker te vervoeren waren. Als de grote amforen waarin de olie was aangekomen geleegd waren, werden ze vernietigd. De kruiken waarin de olie was …

Lees meer »

Melanzane alla parmigiana

Zaterdagavond aten we op het terras van een restaurantje op een steenworp afstand van de Campo de’ Fiori de lekkerste melanzane alla parmigiana ooit. Mijn medereizigers en ik wilden dan ook graag het recept, zodat we ook op een Nederlands terras (of aan de keukentafel) de Romeinse sfeer zouden kunnen oproepen. Helaas wilde de kok zijn geheime recept niet onthullen, maar in La cucina verde vond ik een recept dat dicht in de buurt komt van het Romeinse equivalent! Maar eerst iets meer over de melanzana, oftewel de aubergine. Carlo Bernasconi: ‘Wat is deze eierplant niet allemaal aangedaan! Als ‘mela …

Lees meer »

Siciliaanse spanning – Donkerder dan middernacht

Juni is traditiegetrouw de Maand van het Spannende Boek. Dit jaar ligt de focus op Scandinavische misdaadliteratuur, maar op Ciao tutti zoeken we het uiteraard ook in dit kader wat zuidelijker. Gedurende de hele maand juni staat daarom Siciliaanse spanning in de spotlights, met elke week een nieuwe thriller of misdaadroman die zich afspeelt op Sicilië. We beginnen met een gloednieuwe thriller: Donkerder dan middernacht. ‘Weet je nog wat je passie was? Klassiek ballet! Je bent gestopt met je lessen omdat je vader erop tegen was. En wat heeft Nino daaraan gedaan, wat heeft hij tegen je gezegd? Weet je het …

Lees meer »

Nasoni lessen nadorst

Na al die ijskoffies en wijntjes van gisteren konden we de nasoni (‘neuzen’) die we op weg naar het station tegenkwamen wel omarmen. De nasoni, zo genoemd vanwege de typische ijzeren tuit die uit de cilindervormige fontein steekt en die wel wat weg heeft van een grote neus, zijn vooral handig omdat je dankzij deze fonteintjes in Rome overal en altijd je dorst kunt lessen. Dankzij de nasoni is er door de hele stad steeds een overvloed van ijskoud water beschikbaar. Het precieze aantal fonteintjes is niet bekend, maar naar schatting staan er alleen al in het oude centrum meer …

Lees meer »

IJskoude dorstlesser

Na gisteren de hele dag door Rome geslenterd te hebben, was ik wel toe aan een ijskoud drankje op een terras. Ik besloot mijn mede-Romegangers mee te nemen naar het Casina del Lago (Huisje aan het Meer), bij het meertje in Villa Borghese. Hier kun je – midden in het groen en ver weg van de drukte van de stad – heerlijk bijtanken. We bestelden alle drie een heerlijke ijskoffie – en binnen de kortste keren nog één. Een van hen verzuchtte dat ze thuis ook wel elke dag zo’n koude dorstlesser zou lusten, maar dat het haar nog nooit …

Lees meer »

Italië binnen handbereik

Italië is komend weekend binnen handbereik! Van 4 tot en met 6 juni wordt namelijk het grote Smaak van Italië Evenement georganiseerd. In de tuinen van Kasteel De Haar vind je het mooiste, lekkerste, nieuwste en beste uit dit prachtige land. De ideale manier om Italië (beter) te leren kennen! Organisator Aris Spada: ‘Italië is het land van grote dromen. Vakantiegangers zoeken en vinden er zon, zee en strand, maar ook een enorm aanbod aan cultuur en historie. Wie zich in dit land vooral rustig wil houden, komt ook op het terras of aan tafel volledig aan zijn trekken; van …

Lees meer »