Ontdek Italië op een Vespa!

Manzoni in Holland | Stedelijk Museum Schiedam

Waarom schilderen met verf als je ook ander materiaal kan gebruiken? Piero Manzoni (1933-1963) maakte kunst met zijn adem, blikte eigen poep in, signeerde lichamen en nodigde mensen uit op een sokkel te staan. Op dat magische voetstuk werd iedereen een kunstwerk, een levend sculptuur.

Piero Manzoni, Merda d’Artista n. 63 (1961)
® Fondazione Piero Manzoni © Pictoright Amsterdam 2018

Door zijn revolutionaire aanpak was hij een van de grote vernieuwers van de twintigste eeuw. Zijn blikje poep groeide uit tot icoon van de avant-gardekunst.

Neem plaats op Manzoni’s magische sokkel
Het Stedelijk Museum Schiedam presenteert van 16 februari tot en met 2 juni 2019 onder de titel Manzoni in Holland een uitgebreid overzicht van zijn werk. De tentoonstelling laat niet alleen zijn artistieke ontwikkeling zien. Ook de samenwerking van Manzoni met kunstenaars in Nederland en daarbuiten komt aan bod. Bijzonder is dat bezoekers ook even op zijn magische sokkel kunnen staan, om zelf een kunstwerk te zijn.

Deze Base Magica, magische sokkel, nodigt het publiek uit plaats te nemen op het voetstuk. Wie dat doet, wordt een levend kunstwerk. Het kunstwerk ontstaat samen met het publiek.

Dat is ook het geval als Manzoni kunstwerken maakt van mensen door hun lichaam te signeren. Daarbij reikt hij een echtheidscertificaat en een sticker uit. Een rode sticker bepaalt dat je een volledig kunstwerk bent. Een gele plakker laat zien dat het slechts om een deel van het lichaam gaat.

Manzoni in zijn atelier, Milaan (1958)
foto: Ennio Vicario | © Pictoright Amsterdam 2018

De ontdekking van het wit
Eind jaren vijftig inspireerde Manzoni een groot aantal Nederlandse kunstenaars, onder wie Henk Peeters en Jan Schoonhoven. Hij leidde ze naar het wit, de leegte, de ideeën. Van deze kunstenaars is werk te zien, samen met dat van Lucio Fontana. Deze Italiaanse kunstenaar, die ruim dertig jaar ouder was dan Manzoni, ging het schildersdoek te lijf met priem en mes. Dat was niet alleen heel revolutionair, maar had ook grote invloed op Manzoni.

Invloedrijk is ook Yves Klein. Als Manzoni de volledig blauw geschilderde werken van Klein in een galerie in Milaan ziet, komt hij niet veel later met een geheel witte variant. Het zijn die witte kunstwerken die diepe indruk maken op de Nederlandse kunstenaars.

Aanvankelijk staan ze daarin alleen. Als de schilderijen in 1958 bij de Rotterdamse Kunstkring hangen, reageert bijna niemand positief. Sommige kunstkringleden zeggen zelfs hun lidmaatschap op. Toch volgt een jaar later een solotentoonstelling bij Galerie De Posthoorn in Den Haag.

Merda d’artista
Als Manzoni in 1962 meedoet aan de grote nul-tentoonstelling in het Stedelijk Museum Amsterdam presenteert hij zes blikjes Merda d’Artista, misschien wel zijn bekendste werk en icoon van de avant-gardekunst. Het gebruik van zijn eigen uitwerpselen als materiaal om kunst te maken, wekt afschuw en bewondering. De blikjes poep wegen elk dertig gram, verschijnen in een oplage van negentig exemplaren en kosten per stuk evenveel als dertig gram goud.

Piero Manzoni, Merda d’Artista n. 63 (1961)
® Fondazione Piero Manzoni © Pictoright Amsterdam 2018

Eieren & pindakaas
In Kopenhagen en Milaan deelt Manzoni hardgekookte eieren met zijn vingerafdrukken uit. In iets meer dan een uur eten de bezoekers deze gesigneerde kunstwerken op. Gelukkig verdwijnt niet alles in de maag, zo is te zien in Schiedam. In een fraai houten doosje ligt een van de eieren die bewaard bleef: Uova con Impronta, een ei met een duimafdruk als handtekening.

Ook na Manzoni’s dood treden kunstenaars in zijn voetsporen. Een nieuwe generatie maakt kunst van adem, vliegtuigsporen en pindakaas en stelt daarmee net als Manzoni de vraag wat kunst is of kan zijn. Manzoni in Holland bevat de pindakaasvloer van Wim T. Schippers uit 1962, evenals de ‘adembenemende’ video Breathing in – Breathing out (1977/8) van Marina Abramovic/Ulay.

Praktische informatie
Manzoni in Holland is te zien van 16 februari tot en met 2 juni 2019 in het Stedelijk Museum Schiedam (Hoogstraat 112 in Schiedam). Het museum is van dinsdag tot en met zondag geopend van 11.00 tot 17.00 uur.

2x per week Italiaanse inspiratie

Meld je aan voor de Ciao tutti nieuwsbrief - en ontvang de digitale editie van onze City Walk Klassiek Rome als cadeautje:

Ontdek onze City Walks

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *