Ga op pad met onze City Walks!

Italiaanse kunstenaars tijdens ArtZuid 2015

Sculpturen van wereldklasse in het Art Deco-district van Amsterdam: voor de vierde keer vormen de Apollolaan, de Minervalaan en de Zuidas in Amsterdam het tijdelijke decor voor de tweejaarlijkse beeldenroute ArtZuid. De hele zomer lang kun je gratis (!) zeventig sculpturen in de openlucht bewonderen. Tijdens de bijna drie kilometer lange wandelroute ontmoet je ook sculpturen van twee gerenommeerde Italiaanse kunstenaars.

Mimmo-Paladino-ArtZuid-Amsterdam (1)

Mariska Doesburg, kunsthistorica en journaliste, geeft rondleidingen tijdens ArtZuid. Speciaal voor Ciao tutti tipt ze twee Italiaanse kunstenaars die aanwezig zijn tijdens deze bijzondere kunstmanifestatie. Kijk en wandel je mee?

Het Paard van Troje – Mimmo Paladino
Op de Apollolaan, ter hoogte van Hotel Apollo First, is de eerste kunstige ontmoeting niet te missen. Een prachtig paard, gemaakt van aluminium en ijzer, gaat het gevecht in de hoogte aan met de machtige bomen van de Apollolaan, de groene gracht van Amsterdam.

Mimmo-Paladino-ArtZuid-Amsterdam (2)

Het Paard van Troje, wie denkt er onbewust niet direct aan? Of denk je eerder aan het standbeeld van keizer Marcus Aurelius op het Piazza Campidoglio in Rome?

Het archaïsche hoofd van het paard verraadt de vormentaal van de oude Grieken – en dat is eigenlijk heel logisch als je bedenkt waar Paladino vandaan komt. Schilder, beeldhouwer en graficus Mimmo Paladino (1948) werd geboren in Paduli, Campanië. Een stukje Italië dat ooit toebehoorde aan Magna Graecia.

Het archeologisch erfgoed zit letterlijk in zijn DNA en vindt vaak een uitweg in zijn sculpturen. Apart is de toevoeging van het hoofd in de buik. De ene bezoeker zit er heel specifiek het hoofd van een vrouw in, de ander slechts een gezicht. Vermoedelijk heeft Paladino het gezicht toegevoegd als verwijzing naar de mythe van de Griekse krijgers in de buik van het houten paard van Troje.

Mimmo-Paladino-ArtZuid-Amsterdam (3)

Franciscus van Assisi en de vogels – Mimmo Paladino
Paladino maakt tekeningen, sculpturen en schilderijen waarin figuren, dieren, voorwerpen en symbolen verbonden zijn met mythen, verhalen en voorstellingen uit verschillende culturen. Bij Paladino zie je niet alleen verwijzingen naar de klassieke mythologie, maar ook naar het christendom, het oude Egypte, de moderne kunst en zelfs naar de tribale kunst.

In de serie figuren Senza titolo lijken de beelden in een droomwereld beland te zijn, zo onbewogen staan ze erbij. De strakke houding doet je onbewust denken aan de sculpturen van de oude Egyptenaren en de archaïsche kouros-beelden van de Grieken. De beelden staan in een wisselende opstelling en hebben vaak een winkelhaak en een cirkel bij zich als attributen. De cirkel heeft al eeuwenlang een mythische duiding als een volmaakte vorm.

Mimmo-Paladino-Senza-Titolo-ArtZuid-Amsterdam (1) Mimmo-Paladino-Senza-Titolo-ArtZuid-Amsterdam (2)

Op de beelden zie je ook veel geschilderde geometrische patronen. Deze non-figuratieve tekens haalt Paladino uit religies waar het afbeelden van levende wezens niet is toegestaan, zoals in de islam. Het letterlijk beschilderen van de beelden komt daarentegen weer uit de Afrikaanse sculptuurtraditie.

Mimmo-Paladino-Senza-Titolo-ArtZuid-Amsterdam (3) Mimmo-Paladino-Senza-Titolo-ArtZuid-Amsterdam (4)

Het hoogtepunt van Paladino tijdens ArtZuid 2015 is een grote publiekslieveling: Caduto a Ragione, een bronzen beeld bedekt met vogeltjes. Paladino maakte het bronzen beeld en voegde daaraan vogeltjes toe die hij bij het plaatselijke doehetzelfwinkeltje had gekocht. Hij voorzag ook de vogels van een bronzen laagje en bevestigde ze op het beeld.

Caduto-a-Ragione-Mimmo-Paladino-ArtZuid-Amsterdam (1) Caduto-a-Ragione-Mimmo-Paladino-ArtZuid-Amsterdam (2)

Waar de beelden uit de reeks Senza titolo weinig van zichzelf lijken weg te geven en erg gesloten over komen, staat hier een beeld dat letterlijk de handen spreidt en haar bezoekers wil omarmen. Het is geïnspireerd op Franciscus van Assisi, specifieker nog, op het moment dat Franciscus de stigmata, de wonden van Jezus aan het kruis, ontving. De natuur is niet bang voor deze heilige – net als Orpheus en David trekt hij dieren aan.

Loop na de kennismaking met Franciscus even door naar het Hilton Hotel aan je rechterzijde. In de lobby van het Hilton staat namelijk ook een prachtig marmeren beeld van Paladino, dat je voor niets kunt bekijken.

Stele-Mimmo-Paladina-Hilton-Amsterdam

Ook de dood – en het brengen van offers – zijn onderwerpen die regelmatig terugkomen in zijn werk. Veel van Paladino’s figuren en dieren hebben een verstilde, ingehouden expressie. De gezichten zijn meestal teruggebracht tot gestileerde koppen of maskers. Dit is goed te zien in zijn marmeren beeld Stele: de titel verwijst naar een gedenkteken dat door onder anderen de oude Grieken werd opgericht voor een overledene.

De bijzondere banken van Domenico Bianchi
Na de diepgaande betekenissen van Paladino gaan we naar de duidelijk en heldere vormentaal van Domenico Bianchi. Naast de marmeren stele van Paladino staat namelijk een prachtige natuurstenen bank van zijn hand.

Bianchi (1955) is een geboren Romein en woont en werkt nog steeds in Rome. Hij studeerde aan de Academie van Schone Kunsten. In de jaren zeventig was hij een belangrijke kunstenaar binnen de arte povera-beweging in Italië. Hij begon te werken met de encaustiekmethode: het met warmte inbranden van bijenwas, waarmee hij cirkelvormige patronen maakte, die je ook in zijn schilderijen terug ziet. Deze methode is niet nieuw: de Romeinen werkten al op deze wijze met was. Met behulp van de computer transformeert Bianchi de tweedimensionale cirkelvormen naar bolvormen.

Domenico-Bianchi-ArtZuid-Amsterdam (3) Domenico-Bianchi-ArtZuid-Amsterdam (4)

Sinds een aantal jaren maakt Bianchi ook marmeren banken waarop cirkelvormige patronen of arabesken zijn aangebracht. Vaak ligt er – ook in marmer – een kledingstuk op. Alsof het vergeten is door een bezoeker, gekreukeld en al.

Zijn eerste opdracht voor dit type bank kreeg Bianchi in Napels. Het kloostercomplex van de Donna Regina Vecchia (waarin tegenwoordig onze favoriete B&B in Napels is gevestigd, Donna Regina) had dringend behoefte aan een paar nieuwe banken voor in de kerk. Napels is een stad van beweging. De barok wacht je op iedere straathoek op en overweldigt je in iedere kerk die je binnen stapt. Je kunt je wel voorstellen hoe de Napolitaanse nonnen reageerden toen Bianchi met deze banken voor hun kerk op de proppen kwam…

Domenico-Bianchi-Madre-Napels Domenico-Bianchi-Madre-Napels-2foto’s: Amedeo Benestante | Madre, Napels

De banken hebben een paar jaar in het kloostercomplex gestaan, maar de nonnen konden er niet aan wennen. Toen het klooster haar deuren sloot, kwamen de marmeren banken in het Madre, het naastgelegen museum voor moderne kunst, te staan, waar het echte publiekslievelingen zijn. In dit museum kom je overigens ook werk van Paladino tegen: op het dak van het Madre staat een gigantisch bronzen paard.

Tijdens ArtZuid zijn drie van Bianchi’s banken te zien – twee tegenover elkaar op de Minervalaan en de derde in de lobby van het Hilton Hotel. Het gesteente op deze banken die tijdens ArtZuid te zien zijn, is schitterend. Je ziet prachtige vlakken lapis lazuli, de steen die eeuwenlang de basis vormde voor het duurste pigment van alle schilders in Europa: ultramarijn. De steen kwam van ver, vandaar dat de steen in het Latijn ook wel ultra maris werd genoemd (‘van over de zee’).

Domenico-Bianchi-ArtZuid-Amsterdam-1 Domenico-Bianchi-ArtZuid-Amsterdam-2

Op Bianchi’s banken mag je gewoon gaan zitten. Laat je gedachten de vrije loop tijdens een meditatief moment…

Je kunt tot en met 22 september 2015 van ArtZuid genieten. Op de website ArtZuid.nl vind je alle informatie. Via deze link kun je ook verschillende rondleidingen boeken.

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *