Archief op tag: geschiedenis

Etruskische sporen in de Maremma

De sporen die de Etrusken in de Maremma hebben achtergelaten, tref je vooral aan in de stadjes Pitigliano, Sovana en Sorano. Aan de voet van de heuvel waarop Pitigliano is gebouwd, ligt een uitgebreid gangenstelsel dat door de Etrusken is gebouwd. Deze zogenaamde vie cave, holle wegen, zijn uitgehouwen in de voor deze streek kenmerkende tufo, tufsteen. Als je erdoorheen loopt, rijzen wanden van soms wel twintig meter hoog naast je op. Deze holle wegen verbinden Pitigliano met Sorano en Sovana. Waarom de Etrusken dit wegenstelsel hebben aangelegd, is niet helemaal duidelijk. Volgens sommige dorpelingen waren het gewoon de kortst …

Lees meer »

Chiostro dello Scalzo

Florence kent nog zo’n prachtig, onontdekt pareltje, waar geen Laatste Avondmaal te zien is zoals bij de kloosters en kerken waar we gisteren over schreven, maar wel een prachtige frescocyclus van Andrea del Sarto. Dit pareltje is te zien in het Chiostro dello Scalzo, vlak bij de San Marco. Het klooster behoorde toe aan de in 1376 opgerichte orde van de Flagellanten (een flagellant is iemand die zichzelf ritueel geselt) van Johannes de Doper. Het klooster dankt zijn naam, scalzo – ongeschoeid, aan het feit dat de kloosterling die tijdens de processies het kruis droeg nooit schoenen droeg. De orde …

Lees meer »

De goddelijke én onuitstaanbare Michelangelo

Esther van Veen neemt jullie vandaag, naar aanleiding van het stukje over David in al zijn verschijningsvormen gisteren, mee in de voetsporen van Michelangelo: ‘Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni (1475 – 1564) staat bekend als de vleesgeworden belichaming van de renaissance-idealen. Binnen zijn gehele oeuvre lag de focus namelijk op het uitdrukken van de mens, die volgens de humanistische visie in het middelpunt van de goddelijke schepping stond. In deze uitzonderlijk getalenteerde renaissancekunstenaar kwamen niet alleen de beeldhouw- en schilderkunst samen, maar werd ook de architectuur naar een hoger plan getild. Michelangelo staat daarnaast te boek als de meest eigenzinnige, …

Lees meer »

De magie van de 500

De 500ste blog van Ciao tutti! Ter ere van deze 500ste editie delen we vandaag het verhaal van de bekendste 500 ter wereld: de Fiat Cinquecento. De allereerste Fiat 500 reed al in 1936 de Fiat-fabriek uit. Deze eerste cinquecento’s zijn de kleinste auto’s die ooit in massa zijn geproduceerd. In Italië kreeg deze 500 dan ook de bijnaam topolino, muisje. Dit type bleef in productie tot 1955. In totaal werden er bijna 520.000 exemplaren van gemaakt. Op 4 juli 1957 werden de eerste exemplaren van de nieuwe Fiat 500 aan het publiek getoond. In Turijn reed een hele stoet autootjes, allemaal met …

Lees meer »

Vlaggen uit voor de Dag van de Republiek!

In Italië geniet iedereen vandaag van een vrije dag, vanwege de Dag van de Republiek. Sinds het op 2 en 3 juni 1946 gehouden referendum waarin de Italiaanse bevolking de republiek verkoos boven de monarchie, is deze dag een officiële vrije dag, die gevierd wordt met parades, vliegtuigshows en de Italiaanse driekleur. Na 85 jaar een koninkrijk te zijn geweest, werd Italië – met 12.717.923 vóór en 10.719.284 stemmen tegen – een republiek. De leden van het koninklijk huis werden verbannen. Pas in 2002 mochten de mannelijke nakomelingen van het huis van Savoye de grens van Italië weer oversteken – …

Lees meer »

De tragische paus uit de Nederlanden

Precies honderd jaar voor Maffeo Barberini, oftewel Urbanus VIII, was er een Nederlandse paus – de enige die er overigens ooit geweest is. Deze Adrianus VI, die slechts een jaar op de pauselijke troon mocht zitten, werd onlangs door Michiel Verweij geëerd met een biografie. In Adrianus VI – De tragische paus uit de Nederlanden – de eerste biografie sinds 1980 – wordt de boeiende figuur van Adrianus VI nader voorgesteld en in zijn context geplaatst. Als toonaangevend figuur aan de Leuvense universiteit rond 1500, als leraar van Karel V, als regent van Spanje, als paus… Weinig mensen uit de …

Lees meer »

Obelisken van eigen makelij

Naast de oude Egyptische obelisken staan er in Rome ook een aantal obelisken van eigen makelij. Sommige dateren nog uit de tijd van de Romeinse keizers, andere zijn van recenter datum. De eerste Romeinse obelisk die we vandaag bezoeken staat precies in het midden van de Fontana dei Quattro Fiumi op Piazza Navona. Oorspronkelijk stond deze obelisk in de Tempel van Isis, en later kreeg hij ook nog een plekje in het Circus van Maxentius langs de Via Appia. Bovenop deze obelisk, die ook wel bekend staat als de Obelisco Agonale, zit een duif die een olijftak vasthoudt en die …

Lees meer »

Nog meer souvenirs uit Egypte

De Piramide van Caius Cestius is niet het enige aandenken aan Egypte dat in Rome is terug te vinden. Iedereen die ooit voet op Romeinse bodem heeft gezet, weet dat er opmerkelijk veel obelisken te vinden zijn. Sterker nog: Rome is de stad met de meeste obelisken ter wereld. De oudste obelisken werden door de Romeinse keizers uit Egypte gehaald. Daarvan staan er acht nog steeds fier overeind. De hoogste obelisk van de stad (en tevens de hoogste obelisk ter wereld!) staat op het plein voor de Sint Jan in Lateranen. Hij is gemaakt van rood graniet en komt oorspronkelijk …

Lees meer »

Een piramide in Rome

Na een grootscheepse restauratie schittert de Romeinse Piramide als nooit tevoren. Signor Volpetti, van de gelijknamige delicatessenzaak in de wijk Testaccio, vertelt Saskia alles over dit bijzondere monument. Hij tovert een oude ansichtkaart tevoorschijn en kijkt met een bijna verliefde blik naar de piramide die op de kaart staat afgebeeld. ‘Misschien vind je me een sentimentele oude man,’ zegt hij, ‘maar de Piramide van Gaius Cestius is een van de meest bijzondere plekken in Rome, zeker voor de inwoners van Testaccio.’ Het monument kan je ook eigenlijk niet ontgaan – zelfs als je maar even in Rome bent. Je rijdt …

Lees meer »

Vrouwen van de keizers

Dwalend door de vertrekken van de Villa Poppeia, lijkt de geschiedenis ineens heel dichtbij. Je voelt bijna de adem van Poppeia langs je haren strijken, je hoort bijna het geruis van haar gewaden. Maar stellen we ons het leven van deze Romeinse vrouwen niet te romantisch, te idyllisch voor? Waren zij er niet grotendeels alleen ter meerdere eer en glorie van hun man? Het zal in elk geval uitgesloten zijn geweest dat ze, zoals ik gewend ben, alleen op pad gingen om de wereld te ontdekken. Wanneer ik aan de suppoost vraag wat Poppea hier zoal deed en hoe vaak …

Lees meer »

Onsterfelijke laatste woorden

Onze laatste woorden zijn belangrijk. Ze vormen een aandenken voor latere generaties, maar zijn ook onze laatste kans om aan te geven hoe we onszelf en het leven zien en wat er werkelijk toe doet. Beroemd is de uitspraak die Julius Caesar vlak voor hij zijn laatste adem uitblies deed: ‘Et tu, Brute?’ (‘Ook gij, Brutus?’) In Onsterfelijke laatste woorden zijn droevige, optimistische, ontroerende, treffende en wijze laatste uitspraken gebundeld. Het zijn woorden van al dan niet bekende personen, woorden die in sommige gevallen inmiddels zijn verworden tot vaste uitdrukkingen en regelmatig geciteerd worden. Ze zijn chronologisch geordend, van ver …

Lees meer »

KijkWijzer: Rome zien en begrijpen

Hoe kunnen de brokstukken van het Forum Romanum iets van hun oude luister onthullen? Waarin schuilt de genialiteit van Rafaël en Caravaggio? Talloze periodes, stijlen en materialen hebben Rome vormgegeven. Het bezoeken van de bezienswaardigheden is als het bladeren door de eindeloze bladzijden van de kunstgeschiedenis: al gauw zijn de indrukken overweldigend. KijkWijzer in Rome biedt de uitdaging om de Eeuwige Stad te zien en te begrijpen met zo min mogelijk inspanning. In plaats van de reiziger op te zadelen met veel leeswerk voor en tijdens het bezoek aan Rome, stimuleert dit boek tot actief kijken en zo belangrijke stukjes …

Lees meer »

1001 Italianen

Vandaag, op de Dag van de Arbeid, wil ik even stilstaan bij al die Italianen dankzij wie we vandaag de dag overal in Nederland Italiaans kunnen eten of een echte, volgens traditioneel recept bereide gelato kunnen kopen. Deze Italiaanse immigranten worden extra in de schijnwerpers gezet met het project 1001 Italianen, een initiatief van Daniela Tasca. Daniela is geboren op Sicilië en kwam in 1989 als Erasmus-student naar Nederland, waar ze onder andere meewerkte aan het Van Dale woordenboek Nederlands-Italiaans. Na werkervaring te hebben verworven als redacteur van de publieke omroep, rondde ze een opleiding tot programmamaakster af bij Studio …

Lees meer »

Leonardo – De mens en zijn kunst

In het kader van de Boekenweek, met als thema Curriculum Vitae – Geschreven portretten vandaag aandacht voor de fascinerende biografie van het net zo fascinerende leven van Leonardo da Vinci: In de bijna vijfhonderd jaar die sinds zijn dood zijn verstreken, heeft Leonardo da Vinci een bijna mythische status verworven. Hij verpersoonlijkt als uomo universalis de bloei van kunst en wetenschap in het tijdperk dat we tegenwoordig de Renaissance noemen. Desondanks is de schepper van de Mona Lisa even ongrijpbaar gebleven als de identiteit van zijn model. Met behulp van Leonardo’s eigen notitieboeken en de verslagen van zijn tijdgenoten, heeft …

Lees meer »

Maskers, mooie kostuums en Maria’s

Vandaag is het dan zover: het wereldberoemde Carnaval van Venetië gaat weer van start! Tot en met 8 maart genieten inwoners, toeristen en bezoekers van mooi uitgedoste mensen, gekostumeerde bals, feestelijke muziek en bijzonder carnavalslekkers. Het startschot voor alle carnavaleske activiteiten wordt straks op het Piazzetta San Marco gegeven, met een massaal ‘Salute!’ op de klanken van de Italiaanse opera Brindiam. Ik ben erg benieuwd naar de kostuums die er dan te zien zullen zijn. Aangezien ik op Carnavalsmaandag ben geboren en er dus heel wat carnavalsbloed door mijn aderen stroomt, kan ik me de opwinding van ‘de grote optocht’ …

Lees meer »

Venetië: stedelijk museum of moderne stad?

Hoe mooi en sprookjesachtig Venetië ook is, zeker in de winter, je kunt je tijdens een bezoek aan La Serenissima niet onttrekken aan de problemen waarmee de stad te kampen heeft. Eergisteren schreef ik al over acqua alta, het hoge water dat de stad zo nu en dan overspoelt. Maar de stad heeft ook zwaar te leiden onder het toerisme, hoe dubbel dat misschien ook klinkt. Ruim twintig jaar geleden maakte men zich al zorgen over de grote gevolgen van het massatoerisme voor de stad en haar gebouwen. Zo schrijft Christian Bec in zijn Geschiedenis van Venetië: ‘Zelfs wanneer men …

Lees meer »

De vrouwen van Casanova

Eigenlijk had het stukje van vandaag dezelfde titel kunnen hebben als het stukje van gisteren. Als er iemand aangemerkt kan worden als de Italiaanse minnaar, dan is dat immers Casanova wel, de Venetiaanse avonturier die zijn magnetische persoonlijkheid gebruikte om meer dan tweehonderd vrouwen te versieren. Hij wist de strikte sociale regels van de achttiende eeuw te ontstijgen om in het gezelschap van koningen te verkeren en mooie vrouwen te charmeren. Voor wie hij werkelijk beminde was hij de ideale minnaar – attent, gul en vindingrijk. Tegenover anderen gedroeg hij zich wreed en egoïstisch. In De vrouwen van Casanova toont …

Lees meer »

Salvatores passie voor schoenen

In het Florentijnse modedistrict, in en rondom de Via de’ Tornabuoni, bevindt zich het Museo Salvatore Ferragamo. Dit bijzondere museum, dat gevestigd is in het dertiende-eeuwse Palazzo Spini-Feroni, geeft door middel van meer dan 10.000 schoenen een beeld van de carrière van de bekende Florentijnse ontwerper en van zijn unieke collectie. Een must voor alle vrouwen (en mannen) die de verleiding voor een nieuw paar schoenen maar moeilijk kunnen weerstaan! Salvatore Ferragamo werd in 1898 geboren in Bonito, een klein plaatsje op zo’n honderd kilometer van Napels. Als elfde van in totaal veertien kinderen was hij al op jonge leeftijd …

Lees meer »

Palazzo Tornabuoni: thuis van de ‘bliksempaus’, een verschuivende loggia en de allereerste opera

Een van de indrukwekkende palazzi aan de Via de’ Tornabuoni is het huidige Palazzo Tornabuoni, dat vroeger ook wel bekend stond als Palazzo Corsi Salviati. Hoewel het palazzo natuurlijk veel minder bekend is dan bijvoorbeeld de Duomo en het Palazzo Vecchio, is het zeker een ontdekkingstocht waard. Het palazzo omvat namelijk een aantal geheimen die zelfs voor veel Florentijnen onbekend zijn, dus neem wel een goede gids of onderstaand artikel mee tijdens je bezoek! Zoals de titel van vandaag al zegt, bevat het palazzo de appartementen van de zogenaamde ‘bliksempaus’, beter bekend als Leo XI, kent het een verschuivende loggia …

Lees meer »

Le cose che restano

Op de tweede dag van het nieuwe jaar een film met een melancholische, maar toepasselijke titel: Le cose che restano, oftewel de dingen die blijven. Een aanrader voor een zondag waarop je de hele dag niks hoeft – de film zorgt namelijk voor maar liefst 360 minuten kijkplezier. Le cose che restano is een meeslepende familiekroniek in de traditie van La Meglio Gioventù. Centraal staat een verscheurde familie die na een pijnlijke gebeurtenis het leven langzaamaan weer probeert op te pakken. Ieder gezinslid doet dit op geheel eigen wijze. Gezamenlijk staat de familie symbool voor Italië, een land op zoek …

Lees meer »