Archief op tag: geschiedenis

Zo oud als de weg naar Rome

Het bijzondere kookboek dat ik vandaag met jullie wil delen, is weliswaar al wat ouder, maar nog niet zo oud als de titel doet vermoeden. In dit kookboek gaan de auteurs echter wel ver terug in de tijd, op zoek naar de antieke wortels van de Italiaanse keuken. Gerechten uit het oude Rome worden vergeleken met recepten van eigentijdse Italianen. Tussen keuken en tafel verneem je allerlei wetenswaardigheden uit de oudheid over koken en de omgang met voedsel in het algemeen en bepaalde ingrediënten of voedingsmiddelen in het bijzonder. Tussen de recepten en foto’s door vind je teksten van artsen …

Lees meer »

Toch even in een gondel

Venetië en gondels, ze zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Waar je ook over het water uitkijkt, vaak zie je zo’n zwarte, ranke boot opduiken – met naast een gondelier in gestreept shirt een groep toeristen en nu en dan zelfs een accordeonist die zijn repertoire beperkt tot O sole mio. Zie je ze in een rustig wijkje even niet op het water balanceren, dan weet je dat je echt de toeristische stukjes stad achter je hebt gelaten. De plek van de gondels wordt ingenomen door kleine bootjes van bewoners die een dagje naar het strand trekken, de vuilnisboot of gewoon …

Lees meer »

Sant’Ambrogio, beschermer van Milaan

Ambrosius is onmiskenbaar de belangrijkste heilige van Milaan. Als een van de drie beschermheiligen van de stad vervult hij een belangrijke rol in het leven van de Milanezen, ook buiten de kerk. Bovendien is een van de prachtigste kerken van de stad aan hem gewijd. Reden te meer om eens de geschiedenis in te duiken op zoek naar zijn wortels. Ambrosius blijkt te zijn geboren in Trier, in 339 om precies te zijn. Zijn vader behoorde tot een rijke Romeinse familie, die zich weliswaar had laten bekeren tot het christendom maar die nog sterke banden onderhield met Rome. Ambrosius verliet …

Lees meer »

Innemend Italië

Sinds anderhalf jaar neem ik jullie elke dag even mee naar Italië, in de breedste zin van het woord. Helaas is zelfs deze dagelijkse reis naar Italië vaak niet voldoende; er is zoveel moois, leuks en lekkers te ontdekken dat ik makkelijk vijf stukjes per dag zou kunnen plaatsen. Gelukkig zijn er ook andere Italiëfans die hun fascinatie voor het land, de cultuur, het eten en de mensen op een originele manier tot uiting brengen, zodat anderen kunnen meegenieten van alles wat la bella Italia te bieden heeft. Marc Vandenbon is zo’n Italiëfan. Als je zin hebt in een originele …

Lees meer »

Het rode paard

Eugenio Corti’s roman Il cavallo rosso, oftewel Het rode paard, verscheen al in 1983, maar bleef onopgemerkt  in de media. Gelukkig wisten de Italiaanse lezers het verhaal wel te waarderen: het boek beleefde onlangs zijn zevenentwintigste druk. Het is sinds kort ook in het Nederlands verkrijgbaar, mede dankzij vertalers Mik Hamers en Cora Leek, die het maar liefst 1376 (!) pagina’s tellende boek onder handen namen. Het rode paard is het levenswerk van Eugenio Corti, die samen met een aantal leeftijdgenoten betrokken was bij de Italiaanse veldtocht in Rusland. Hij maakte daar gruwelijke dingen mee. Hij raakte diep overtuigd van …

Lees meer »

Il grande sogno – een Italiaanse droom

Na La meglio gioventù en Le cose che restano is nu een nieuw meeslepend Italiaans drama op het witte doek te zien, dat zowel een weergaloze verbeelding is van een cruciale periode uit de Italiaanse moderne geschiedenis, als een universele ode aan de liefde: Il grande sogno, oftewel ‘De grote droom’. 1968. Rome is het toneel van linkse studentenopstanden. De jonge politieman Nicola, tevens gepassioneerd liefhebber van theater, wordt door zijn bureau undercover geplaatst als een revolutionair student om zo te infiltreren in de protestbeweging. Aan de universiteit ontmoet hij Laura, een meisje uit de katholieke Italiaanse bourgeoisie, een briljant …

Lees meer »

Etruskische sporen in de Maremma

De sporen die de Etrusken in de Maremma hebben achtergelaten, tref je vooral aan in de stadjes Pitigliano, Sovana en Sorano. Aan de voet van de heuvel waarop Pitigliano is gebouwd, ligt een uitgebreid gangenstelsel dat door de Etrusken is gebouwd. Deze zogenaamde vie cave, holle wegen, zijn uitgehouwen in de voor deze streek kenmerkende tufo, tufsteen. Als je erdoorheen loopt, rijzen wanden van soms wel twintig meter hoog naast je op. Deze holle wegen verbinden Pitigliano met Sorano en Sovana. Waarom de Etrusken dit wegenstelsel hebben aangelegd, is niet helemaal duidelijk. Volgens sommige dorpelingen waren het gewoon de kortst …

Lees meer »

Chiostro dello Scalzo

Florence kent nog zo’n prachtig, onontdekt pareltje, waar geen Laatste Avondmaal te zien is zoals bij de kloosters en kerken waar we gisteren over schreven, maar wel een prachtige frescocyclus van Andrea del Sarto. Dit pareltje is te zien in het Chiostro dello Scalzo, vlak bij de San Marco. Het klooster behoorde toe aan de in 1376 opgerichte orde van de Flagellanten (een flagellant is iemand die zichzelf ritueel geselt) van Johannes de Doper. Het klooster dankt zijn naam, scalzo – ongeschoeid, aan het feit dat de kloosterling die tijdens de processies het kruis droeg nooit schoenen droeg. De orde …

Lees meer »

De goddelijke én onuitstaanbare Michelangelo

Esther van Veen neemt jullie vandaag, naar aanleiding van het stukje over David in al zijn verschijningsvormen gisteren, mee in de voetsporen van Michelangelo: ‘Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni (1475 – 1564) staat bekend als de vleesgeworden belichaming van de renaissance-idealen. Binnen zijn gehele oeuvre lag de focus namelijk op het uitdrukken van de mens, die volgens de humanistische visie in het middelpunt van de goddelijke schepping stond. In deze uitzonderlijk getalenteerde renaissancekunstenaar kwamen niet alleen de beeldhouw- en schilderkunst samen, maar werd ook de architectuur naar een hoger plan getild. Michelangelo staat daarnaast te boek als de meest eigenzinnige, …

Lees meer »

De magie van de 500

De 500ste blog van Ciao tutti! Ter ere van deze 500ste editie delen we vandaag het verhaal van de bekendste 500 ter wereld: de Fiat Cinquecento. De allereerste Fiat 500 reed al in 1936 de Fiat-fabriek uit. Deze eerste cinquecento’s zijn de kleinste auto’s die ooit in massa zijn geproduceerd. In Italië kreeg deze 500 dan ook de bijnaam topolino, muisje. Dit type bleef in productie tot 1955. In totaal werden er bijna 520.000 exemplaren van gemaakt. Op 4 juli 1957 werden de eerste exemplaren van de nieuwe Fiat 500 aan het publiek getoond. In Turijn reed een hele stoet autootjes, allemaal met …

Lees meer »

Vlaggen uit voor de Dag van de Republiek!

In Italië geniet iedereen vandaag van een vrije dag, vanwege de Dag van de Republiek. Sinds het op 2 en 3 juni 1946 gehouden referendum waarin de Italiaanse bevolking de republiek verkoos boven de monarchie, is deze dag een officiële vrije dag, die gevierd wordt met parades, vliegtuigshows en de Italiaanse driekleur. Na 85 jaar een koninkrijk te zijn geweest, werd Italië – met 12.717.923 vóór en 10.719.284 stemmen tegen – een republiek. De leden van het koninklijk huis werden verbannen. Pas in 2002 mochten de mannelijke nakomelingen van het huis van Savoye de grens van Italië weer oversteken – …

Lees meer »

De tragische paus uit de Nederlanden

Precies honderd jaar voor Maffeo Barberini, oftewel Urbanus VIII, was er een Nederlandse paus – de enige die er overigens ooit geweest is. Deze Adrianus VI, die slechts een jaar op de pauselijke troon mocht zitten, werd onlangs door Michiel Verweij geëerd met een biografie. In Adrianus VI – De tragische paus uit de Nederlanden – de eerste biografie sinds 1980 – wordt de boeiende figuur van Adrianus VI nader voorgesteld en in zijn context geplaatst. Als toonaangevend figuur aan de Leuvense universiteit rond 1500, als leraar van Karel V, als regent van Spanje, als paus… Weinig mensen uit de …

Lees meer »

De wederopstanding van de obelisk

De obelisk die midden op het Sint-Pietersplein staat, heeft misschien wel de meest bewogen geschiedenis van alle Egyptische obelisken die vandaag de dag nog in Rome te zien zijn. Het is ook de enige obelisk die al die tijd overeind is blijven staan. De obelisk stond oorspronkelijk in Heliopolis, in Egypte, waar hij was gebouwd als eerbetoon aan de zon. In 37 na Christus liet keizer Caligula de obelisk naar Rome halen. Hij liet daartoe een speciaal schip bouwen, zodat de obelisk in zijn geheel kon worden vervoerd. Het schijnt dat deze obelisk de enige is die in zijn geheel …

Lees meer »

Obelisken van eigen makelij

Naast de oude Egyptische obelisken staan er in Rome ook een aantal obelisken van eigen makelij. Sommige dateren nog uit de tijd van de Romeinse keizers, andere zijn van recenter datum. De eerste Romeinse obelisk die we vandaag bezoeken staat precies in het midden van de Fontana dei Quattro Fiumi op Piazza Navona. Oorspronkelijk stond deze obelisk in de Tempel van Isis, en later kreeg hij ook nog een plekje in het Circus van Maxentius langs de Via Appia. Bovenop deze obelisk, die ook wel bekend staat als de Obelisco Agonale, zit een duif die een olijftak vasthoudt en die …

Lees meer »

Nog meer souvenirs uit Egypte

De Piramide van Caius Cestius is niet het enige aandenken aan Egypte dat in Rome is terug te vinden. Iedereen die ooit voet op Romeinse bodem heeft gezet, weet dat er opmerkelijk veel obelisken te vinden zijn. Sterker nog: Rome is de stad met de meeste obelisken ter wereld. De oudste obelisken werden door de Romeinse keizers uit Egypte gehaald. Daarvan staan er acht nog steeds fier overeind. De hoogste obelisk van de stad (en tevens de hoogste obelisk ter wereld!) staat op het plein voor de Sint Jan in Lateranen. Hij is gemaakt van rood graniet en komt oorspronkelijk …

Lees meer »

Een piramide in Rome

Na een grootscheepse restauratie schittert de Romeinse Piramide als nooit tevoren. Signor Volpetti, van de gelijknamige delicatessenzaak in de wijk Testaccio, vertelt Saskia alles over dit bijzondere monument. Hij tovert een oude ansichtkaart tevoorschijn en kijkt met een bijna verliefde blik naar de piramide die op de kaart staat afgebeeld. ‘Misschien vind je me een sentimentele oude man,’ zegt hij, ‘maar de Piramide van Gaius Cestius is een van de meest bijzondere plekken in Rome, zeker voor de inwoners van Testaccio.’ Het monument kan je ook eigenlijk niet ontgaan – zelfs als je maar even in Rome bent. Je rijdt …

Lees meer »

Vrouwen van de keizers

Dwalend door de vertrekken van de Villa Poppeia, lijkt de geschiedenis ineens heel dichtbij. Je voelt bijna de adem van Poppeia langs je haren strijken, je hoort bijna het geruis van haar gewaden. Maar stellen we ons het leven van deze Romeinse vrouwen niet te romantisch, te idyllisch voor? Waren zij er niet grotendeels alleen ter meerdere eer en glorie van hun man? Het zal in elk geval uitgesloten zijn geweest dat ze, zoals ik gewend ben, alleen op pad gingen om de wereld te ontdekken. Wanneer ik aan de suppoost vraag wat Poppea hier zoal deed en hoe vaak …

Lees meer »

Villa van Poppaea – Oplontis (Torre Annunziata)

Saskia: ‘Gisteren wilde ik eigenlijk de grote expositie over Nero in het Colosseum bezoeken met een vriendin die even een paar dagen in Rome was. Bij het zien van de lange rijen voor de ingang zakte de moed ons echter in de schoenen. Niet vanwege de wachttijd, die is prima te omzeilen als je een kaartje koopt bij de ingang van de Palatijn, aan de overkant van het Colosseum (het kaartje is namelijk geldig voor het Colosseum, het Forum Romanum en de Palatijn), maar vanwege het enorme aantal Italiaanse scholieren. De onderwijzers in Italië nemen zo’n schoolreis vaak zeer serieus …

Lees meer »

Onsterfelijke laatste woorden

Onze laatste woorden zijn belangrijk. Ze vormen een aandenken voor latere generaties, maar zijn ook onze laatste kans om aan te geven hoe we onszelf en het leven zien en wat er werkelijk toe doet. Beroemd is de uitspraak die Julius Caesar vlak voor hij zijn laatste adem uitblies deed: ‘Et tu, Brute?’ (‘Ook gij, Brutus?’) In Onsterfelijke laatste woorden zijn droevige, optimistische, ontroerende, treffende en wijze laatste uitspraken gebundeld. Het zijn woorden van al dan niet bekende personen, woorden die in sommige gevallen inmiddels zijn verworden tot vaste uitdrukkingen en regelmatig geciteerd worden. Ze zijn chronologisch geordend, van ver …

Lees meer »

KijkWijzer: Rome zien en begrijpen

Hoe kunnen de brokstukken van het Forum Romanum iets van hun oude luister onthullen? Waarin schuilt de genialiteit van Rafaël en Caravaggio? Talloze periodes, stijlen en materialen hebben Rome vormgegeven. Het bezoeken van de bezienswaardigheden is als het bladeren door de eindeloze bladzijden van de kunstgeschiedenis: al gauw zijn de indrukken overweldigend. KijkWijzer in Rome biedt de uitdaging om de Eeuwige Stad te zien en te begrijpen met zo min mogelijk inspanning. In plaats van de reiziger op te zadelen met veel leeswerk voor en tijdens het bezoek aan Rome, stimuleert dit boek tot actief kijken en zo belangrijke stukjes …

Lees meer »