Download gratis de Ciao tutti app!

Welke 24 steden maken kans op de titel Italiaanse Hoofdstad van Cultuur in 2024?

Elk jaar mag een andere stad in Italië zich de Italiaanse Hoofdstad van Cultuur noemen. Dit jaar draagt Parma de titel Italiaanse Hoofdstad van Cultuur; in 2022 is het eiland Procida, voor de kust van Napels, de Culturele Hoofdstad.

Het zijn stuk voor stuk pareltjes. Zo was in 2017 ons geliefde Pistoia Capitale della Cultura, in 2016 het magnifieke Mantova en in 2018 het bruisende Palermo. In 2019 werd er geen stad gekozen, aangezien het Italiaanse Matera was verkozen tot Europese culturele hoofdstad.

Voor 2023 is de titel voor Bergamo en Brescia, de twee zwaarst getroffen steden tijdens de eerste coronagolf in het voorjaar van 2020. Gezamenlijk mogen ze zich Hoofdstad van Cultuur noemen.

Kandidaten Hoofdstad van Cultuur 2024

 Maar welke stad wil graag de Italiaanse Hoofdstad van Cultuur worden in 2024? Maar liefst 24 steden hebben zich kandidaat gesteld, waaronder opvallend veel kleinere steden. Er zijn zeven kandidaten in Noord-Italië, zeven in Midden-Italië en tien in het zuiden. We presenteren ze alle 24 in dit artikel, in alfabetische volgorde.

Ala (Trentino-Alto Adige)
Deze stad van fluweel en fonteinen ligt aan de voet van de Monti Lessini. Het is een van de mooiste steden van de regio Trentino, met verborgen binnenplaatsen, ruim zestig klaterende fonteinen en statige palazzi, zoals het Palazzo Angelini en het Palazzo de’ Pizzini. In dit laatste palazzo verbleven zowel Mozart als Napoleon, maar tegenwoordig vind je er het Museo del Pianoforte Antico.

Muziek speelt ook een van de hoofdrollen tijdens het jaarlijkse evenement Città di Velluto (‘stad van fluweel’), waarbij piazze, palazzi en giardini worden omgetoverd tot luisterrijke podia waar muziek, poëzie en andere kunstige creaties worden voorgedragen of opgevoerd.

Aliano (Basilicata)
Aliano ligt in het gebied dat bekendstaat als de Calanchi Lucani – het ‘maanlandschap’ van Basilicata, een bijzonder natuurgebied dat bestaat uit diepe ravijnen en torenhoge geërodeerde kleirotsen.

Het plaatsje zelf staat bekend om zijn kleistenen huisjes. Het was Carlo Levi die Aliano eeuwige roem gaf, door zijn boek Cristo si è fermato a Eboli.

In dit boek doet Levi verslag van zijn verblijf in Gagliano, een fictief dorpje dat in werkelijkheid Aliano is, waar Levi acht maanden van zijn ballingschap doorbracht, in 1935 en 1936. De meest beroemde bezienswaardigheid van Aliano is dan ook het Parco Letterario Carlo Levi.

In die relatief korte periode werd hij zo verliefd op dit verborgen plekje in Basilicata, dat hij de uitdrukkelijke wens liet optekenen om na zijn dood hier, op Aliano’s kerkhof, zijn laatste rustplaats te vinden. In 1975 is Levi er inderdaad begraven.

Elke zomer (meestal in augustus) vindt in Aliano het Festival La Luna e i Calanchi plaats, met verschillende concerten, toneelstukken en poëzievoordrachten.

Ascoli Piceno (Le Marche)
Ascoli Piceno wordt ook wel ‘stad van de honderd torens’ genoemd. Maar Ascoli Piceno staat niet alleen bekend om de hoge torens. Je vindt er ook grootse pleinen, mooie musea, rijk versierde kerken en verrassende fonteinen.

Je vindt er de Sala dei Mercatori, imposante palazzi, Romeinse opgravingen en een grootse Duomo. Je geniet van een kopje koffie bij Caffè Meletti, brengt een bezoek aan het Palazzo dei Capitani, bewondert de middeleeuwse torens en antieke wasplaatsen en proeft van een portie overheerlijke olive ascolane.

Als je wat langer blijft, kun je ook het Museo Archeologico, het Museo Diocesano, de Pinacoteca, de middeleeuwse straat Via delle Torri, de Annunziata-heuvel en het Fortezza Pia bezoeken.

In onze City Walk Ascoli Piceno delen we een unieke route door deze schitterende stad in het zuiden van Le Marche, met tal van culturele en culinaire tips voor een onvergetelijke dag in Ascoli Piceno.

Asolo (Veneto)
Asolo staat op de lijst van de borghi più belli d’Italia, de mooiste dorpjes van Italië. Het is dan ook niet groot, maar het heeft veel moois voor je in petto.

De bijnaam van Asolo is città dei cento orizzonti, ‘stad van de honderd horizonnen’. Deze bijzondere benaming was een van de mooiste complimenten die de dichter Giosuè Carducci Asolo had kunnen geven. Hij was vast onder de indruk van het authentieke dorpje met zijn steegjes, bogen, bijzondere vensters met kleurrijke luiken, balkonnetjes vol bloemen en mooie fresco’s…

Asolo was het toevluchtsoord voor de toneelspeelster Eleonora Duse. Zij trok zich hier op 51-jarige leeftijd terug, naar het wil ‘vermoeid en teleurgesteld’. Duse was echter niet de enige die zich hier terugtrok, ook Robert Browning en tal van andere schrijvers, kunstenaars en reizigers zochten hier hun toevlucht.

Het dorpje dankt zelfs zijn naam aan het feit dat veel mensen hier een verblijfplaats vonden. Asolo is namelijk een afgeleide van het Latijnse woord asylum, schuilplaats, asiel. Ook jij bent welkom om de sfeer van Asolo te komen proeven, waarbij een glas bruisende Asolo Prosecco Superiore DOCG, waarvoor de druiven op de omliggende wijngaarden worden verbouwd, niet mag ontbreken.

Burgio (Sicilië)
Op een van de Siciliaanse heuvelflanken vlak bij Sciacca strekt Burgio zich uit. Het is een slaperig stadje onder de Siciliaanse zon, met een doolhof van Arabisch en middeleeuws aandoende straatjes, met veel kleine keramiekateliers, een majestueus kasteel en meer dan honderd stenen poorten.

Ook vind je er de beroemde fonderia van de familie Virgadamo, waar al sinds de zestiende eeuw (kerk)klokken worden gegoten. Ondanks deze klokkenproductie, lijkt de tijd hier stil te hebben gestaan, zeker als de zomerhitte over het plaatsje neerdaalt.

Capistrano (Calabrië)
Capistrano (of Capistrànu in het Calabrese dialect) heeft ongeveer duizend inwoners, die stuk voor stuk vooral trots zijn op het schilderij van de doop van Christus in hun parochiekerk. Volgens de locals is het tafereel namelijk geschilderd door niemand minder dan Pierre Auguste Renoir, die hier aan het einde van de negentiende eeuw verbleef.

Chioggia (Veneto)
Chioggia heeft heel veel weg van Venetië. Dit kleurrijke stadje ligt even ten zuiden van la Serenissima, in het zuidelijkste puntje van de lagune. Het wordt ook wel la piccola Venezia genoemd, omdat je er net als in Venetië veel bruggen, boten, kleurrijke huizen en stoere leeuwen ziet.

Als je door het historisch centrum van Chioggia dwaalt, dat van oorsprong middeleeuws is, stuit je op tal van smalle straatjes, die net als in Venetië calli worden genoemd. De kleurrijke huizen worden mooi weerspiegeld in de canali die door het stadje lopen.

Maar er is meer dan deze uiterlijke gelijkenis met Venetië. In deze blog delen we een aantal tips voor Chioggia, van wat je zeker moet doen en proeven tot waar je kunt overnachten.

Cittadella (Veneto)
Nog een kandidaat uit de regio Veneto is Cittadella, een van de weinige ommuurde stadjes in Europa waar je nog over de volledige omwalling kunt lopen. Op vijftien meter hoogte wacht een uniek parcours, met schitterend uitzicht. Via deze link vind je meer informatie.

Binnen de muren vind je een aantal pareltjes, waaronder de Duomo, het Convento di San Francesco, het Teatro Sociale, het Palazzo della Loggia, Villa Ca’ Nave en het Oratorio del Salvatore.

Op de website van Cittadella vind je alle bezienswaardigheden met uitleg, plus tips voor restaurants, accommodaties en evenementen.

Conversano (Puglia)
Op weg naar Conversano rijd je langs olijfboomgaarden vol knoestige exemplaren. Conversano zelf kent al net zo’n lange historie, die je op elke straathoek nog voelt.

Bewonder het Castello di Conversano, de kathedraal en het Monastero di San Benedetto (met koepeltjes die zijn bedekt met kleurrijke dakpannen) voor je bij La Casa di Totò aanschuift voor een heerlijke pizza. Meer informatie over alle bezienswaardigheden vind je via deze link.

Diamante (Calabrië)
Het stadje Diamante staat ook wel bekend als città dei murales, stad van de muurschilderingen. In de straatjes van het stadje word je keer op keer getrakteerd op kleurrijke schilderingen. In totaal kun je er meer dan honderd bewonderen, vaak geschilderd door de bewoners van de huizen waar ze op te vinden zijn (in deze blog zie je er een aantal).

foto: Love Cetraro

In september is het stadje nog meer dan anders een bezoekje waard; dan wordt hier door de Accademia Italiana del Peperoncino (die in Diamante gevestigd is) namelijk het Festival del Peperoncino gehouden.

De acht kilometer lange kust bij Diamante wordt vooral gekarakteriseerd door alle tinten blauw. Stuk voor stuk tekenen de stranden met kiezelstenen en rotsen het profiel van de zee met haar vele kleuren blauw. Geniet van een dagje strand aan het Spiaggia Piccola (in het centrum), aan het Spiaggia Grande (richting het zuiden) of op het Spiaggia di Cirella (in het noorden), met het kleine eilandje dat daar voor ligt.

Gioia dei Marsi (Abruzzo)
Dit dorpje ligt in het Parco Nazionale d’Abruzzo, Lazio e Molise. We zijn er zelf nog niet geweest, dus we kunnen je er helaas niet meer over vertellen. De gooi naar de nominatie voor culturele hoofdstad lijkt voor dit plaatsje echter wat hoog gegrepen, maar de omringende natuur is hier overweldigend mooi.

Grosseto (Toscane)
Grosseto is de hoofdstad van de Maremma, in het zuiden van Toscane. In vergelijking met andere steden in Toscane is het een onbekende plaats, maar dat betekent niet dat er niet veel te zien is.

Een van de juweeltjes is het Piazza Dante, met kleurrijke palazzi met portici (booggalerijen), zoals het Palazzo Aldrobrandeschi. Vanaf dit plein wandel je naar de Duomo, die van buiten al indrukwekkend is maar ook van binnen de moeite waard is. Bewonder zeker het doopvont, het Madonna-altaar en de wijwaterbekkens.

Ook een bezoekje waard zijn de San Pietro (de oudste kerk van Grosseto), met het Museo Archeologico e d’Arte della Maremma, de San Francesco (met een kruisbeeld van Duccio di Buoninsegna), het Fortezza Medicea en de stadsmuren.

La Maddalena (Sardinië)
Ook La Maddalena is maar klein. Het maakt deel uit van het Parco Nazionale dell’Arcipelago della Maddalena, dat uit tal van eilanden en eilandjes bestaat. In totaal is het park maar liefst twaalfduizend hectare groot, met bijna tweehonderd kilometer aan kust.

De grootste en bekendste eilanden zijn La Maddalena, Caprera en Budelli. Het havenplaatsje La Maddelena biedt tal van restaurants, terrassen, barretjes en winkels. Niet ver hiervandaan leidt een 600 meter lange brug je naar Caprera, een van de andere eilanden.

In 1856 werd dit eiland gekocht door niemand minder dan Garibaldi, de Italiaanse vrijheidsstrijder die zich hard maakte voor de eenwording. Het huis waar Garibaldi de laatste Jaren van zijn leven woonde, en waar hij in 1882 overleed, is te bezoeken.

Mesagne (Puglia)
Mesagne is een van de verborgen pareltjes van Puglia. Je vindt er een middeleeuws kasteel, de Basilica del Carmine en schitterende barokke gebouwen die hier en daar niet onderdoen voor die van Martina Franca en Lecce.

Mesagne ligt aan de Via Appia Antica, precies tussen Oria en Brindisi in. Het was een van de belangrijkste steden ten tijde van de Messapiërs, de vroege bewoners van Puglia, van wie er dicht bij Mesagne een necropolis is teruggevonden. In de buurt is een bezoek aan het Parco Archeologico delle Mura Messapiche di Manduria zeker aan te bevelen.

Pesaro (Le Marche)
Hét symbool van Pesaro is de Sfero Grande, aan de boulevard, op het Piazzale della Libertà. De bronzen bol – een creatie van de Italiaanse beeldhouwer Arnoldo Pomodoro – schittert prachtig weerspiegeld in het wateroppervlak.

De Sfero Grande is een prima vertrekpunt voor een wandeling langs de zee. We doen niets liever dan even lekker pootjebaden voor of na een stadswandeling. In Pesaro heb je daarvoor alle gelegenheid, want er is maar liefst vier kilometer strand. Ideaal voor een middagje strand, een strandwandeling, even pootjebaden of een picknick aan zee.

Pesaro is ook de geboorteplaats van de beroemde Italiaanse componist Gioacchino Rossini (1792-1868). De hoofdstraat en het conservatorium van Pesaro zijn naar de getalenteerde musicus genoemd, maar hij komt vooral tot leven in zijn geboortehuis, Casa Rossini, dat is omgetoverd tot een museum.

Pordenone (Friuli-Venezia Giulia)
Pordenone, de hoofdstad van de gelijknamige provincie in de regio Friuli-Venezia Giulia, is met ongeveer vijftigduizend inwoners geen grote stad, maar dat maakt het juist een toegankelijke, gezellige bestemming, waar alle bezienswaardigheden op loopafstand van elkaar liggen.

Het historisch centrum, met mooie historische palazzi en kerken, biedt een knusse intieme sfeer, met genoeg moois om te ontdekken. In deze blog nemen we je mee naar alle bezienswaardigheden van Pordenone, met natuurlijk extra aandacht voor de bekendste inwoner van de stad: Giovanni Antonio de Sacchis, die bekender is als Il Pordenone, naar zijn geboorteplaats.

Saluzzo (Piemonte)
Saluzzo is een van de pareltjes in Piemonte die we nog niet met een bezoek hebben vereerd. Via deze link vind je meer informatie, voor als je er eerder belandt dan wij.

Sestri Levante (Ligurië)
Sestri Levante ligt op de meest westelijke punt van de Golfo del Tigullio, op een schiereiland dat ooit echt een eiland was. Dankzij deze ligging heb je het idee dat de hele stad omringd wordt door de zee. Het is dan ook niet voor niets dat de bijnaam van Sestri Levante ‘stad van de twee zeeën’ luidt.

Sestri Levante ligt aan twee sprookjesachtige baaien: de Baia delle Favole (‘Baai van de Sprookjes’) en de Baia del Silenzio (‘Baai van de Stilte’). De drukke en ietwat toeristische Baia delle Favole dankt haar naam aan de sprookjesschrijver Hans Christian Andersen, die in 1883 in Sestri Levante verbleef en er vast veel inspiratie opdeed voor zijn wonderlijke verhalen.

De kleinere Baia del Silenzio is veel rustiger, zoals de naam al doet vermoeden, en biedt dankzij de kleurrijke vissersbootjes altijd de ultieme vakantiesfeer. Mooi is ook de bronzen visser, die als een zeemeermin in het water schittert.

In het stadje zelf bewonder je de kunstcollectie van de familie Rizzi in de Galleria Rizzi, wandel je over de Via XXV Aprile 1945, met mooie winkels, wandel je door het park van Grand Hotel dei Castelli en stap je even binnen in de kleine San Nicolò dell’Isola, die vernoemd is naar de beschermheilige van Sestri Levante.

Syracuse (Sicilië)
Als we Cicero moeten geloven, was het Siciliaanse Syracuse de mooiste stad van de antieke wereld. De naam Syracuse is afgeleid van Syraka, de naam die de Siculi aan deze stad gaven. Het betekende ‘overvloedigheid aan water’, aangezien dit gebied lang geleden meer een moeras was.

De Grieken noemden de stad ook wel Pentapoli, aangezien ze de stad hadden verdeeld in vijf verschillende wijken. De macht van het toenmalige Syracuse reikte ver; het was net als Athene, Rome en Carthago een stad om rekening mee te houden.

De eerste beginselen van de stad die we nu kennen als Syracuse werden in 734 voor Christus gevormd. Na de eerste Griekse bloeiperiode volgde verovering op verovering, waarbij de stad achtereenvolgens in handen viel van de Romeinen, de Arabieren, de Byzantijnen, de Noormannen en de Fransen.

Hier en daar herinnert nog iets aan de Griekse glorietijd, zoals het Griekse theater in het Parco Archeologico en de tempel die was gewijd aan Apollo. Midden in de stad van nu prijkt er zo nog iets tastbaars van de beschaving die Syracuse heeft gemaakt tot de schitterende stad die ze nog altijd is en waarvoor we in deze blog tien tips delen.

Viareggio (Toscane)
Viareggio is de jongste badplaats aan de Toscaanse kust. Het ontstond namelijk pas in de achttiende eeuw, toen het moerasgebied rondom het Lago di Massaciuccoli werd drooggelegd. Het huidige aanzicht dankt de stad aan de periode na de Tweede Wereldoorlog.

Tijdens de oorlog heeft de stad veel te lijden gehad; Viareggio werd zwaar getroffen door een luchtbombardement. Na de oorlog begon men voorzichtig weer met de wederopbouw, waarbij veel villa’s in art nouveau-stijl de straten van de stad gingen sieren. Vooral langs het strand sieren de kleurrijke gevels van deze Liberty-villa’s en palazzi het straatbeeld.

Viareggio is ook de grootste badplaats van Toscane. Het verhaal gaat dat het ontstaan van stabilimenti balneari, strandtenten, in heel Italië te danken is aan Viareggio. In 1823 koos Paolina, de jongere zus van Napoleon, Viareggio uit als plek waar ze wilde wonen. Ze liet er een monumentale villa bouwen, een voorbeeld dat gretig gevolgd werd door andere vooraanstaande personen in die tijd.

Om bij mooi weer ook een beetje luxe pootje te kunnen baden en te genieten van strand en zee, ontstonden al gauw de eerste strandtenten, die voornamelijk werden bezocht door de bewoners van de grote villa’s. Nog altijd vind je langs het strand een keur aan strandtenten waar je ’s zomers een bedje en parasol kunt huren om de hele dag te genieten van het strand.

Leuk om te weten: Viareggio is ook ‘de hoofdstad van het carnaval’. In deze blog lees je daar meer over.

Vicenza (Veneto)
Dankzij de revolutionaire architect Andrea Palladio (1508-1580) kreeg Vicenza in de zestiende eeuw een unieke uitstraling – een uitstraling die nog tot de dag van vandaag zicht- en voelbaar is.

Palladio had nauwkeurig studie gemaakt van de klassieke Romeinse architectuur en zijn ontwerp voor de stad sloot hier naadloos op aan. Ook de villa’s en gebouwen die Palladio elders in de regio Veneto neerzette, werden stuk voor stuk meesterwerken. Ze bleven niet onopgemerkt en tot ver buiten de grenzen van Veneto genoot Palladio bekendheid.

Zijn stijl werd vaak gekopieerd, van Groot-Brittannië tot zelfs Noord-Amerika. Wist je bijvoorbeeld dat de Palladio-stijl ook is toegepast in het ontwerp van Buckingham Palace in Londen en van het Witte Huis in Washington DC?

Het is dan ook niet gek dat Vicenza op de Werelderfgoedlijst van Unesco staat, evenals de vierentwintig villa’s van Palladio in de omgeving van de stad. In deze blog vertellen we je meer over Vicenza en haar juweeltjes.

Vinci (Toscane)
Vinci is de geboorteplaats van niemand minder dan Leonardo da Vinci. De weg ernaartoe is al een feestje: het vestingstadje Vinci ligt aan de voet van de Montalbano, omringd door een golvend landschap met heuvels die worden getooid door olijfbomen, wijngaarden en bossen in tinten groen.

Dit heuvellandschap heeft Leonardo vast geïnspireerd bij het schilderen van de achtergronden van zijn beroemde portretten…

Officieel staat Leonardo’s geboortehuis in Anchiano, een gehuchtje even buiten Vinci. Het huis is na een flinke restauratie ingericht als een klein museum. Vooral de video die je er kunt bekijken, over het wervelende leven van Leonardo da Vinci, is interessant als basis voor je bezoek aan de andere musea.

In Vinci zelf herinneren veel plekken nog aan Da Vinci. Zo staat aan de rand van het dorpje L’Uomo di Vinci, een groot 3D-model van Leonardo’s Vitruviusman, gemaakt door Mario Cerioli. Nog veel meer moois in Vinci vind je in deze blog; al onze artikelen over Leonardo da Vinci vind je hier.

De laatste twee kandidaten hebben zich als groep aangemeld. Zo hoopt de Unione Comuni Montani Amiata Grossetana, bestaande uit de gemeentes Arcidosso, Castel del Piano, Castell’Azzara, Roccalbegna, Santa Fiora, Seggiano en Semproniano, kans te maken op de titel.

Datzelfde geldt voor de Unione Comuni Paestum-Alto Cilento, met de gemeentes Agropoli, Capaccio, Cicerale, Laureana Cilento, Lustra, Perdifumo, Prignano Cilento, Rutino en Torchiara.

We zijn benieuwd welke stad uiteindelijk wordt uitgeroepen tot Capitale della Cultura 2024. Welke plaats zou jij graag over drie jaar als Culturele Hoofdstad zien?

Schrijf je (gratis) in voor de Ciao tutti nieuwsbrief

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *