Ga op pad met onze City Walks!

Wandel langs alle werken van Caravaggio in Rome

In het centrum van Rome zijn meer dan twintig originele werken van Caravaggio te bewonderen. Met een paar stevige schoenen en voldoende tijd voor een koffiepauze onderweg kun je ze op één dag allemaal bekijken (mits je geen aandacht besteedt aan alle andere grote werken die in de musea en palazzi te zien zijn!).

Het leven van Caravaggio
Caravaggio (1571 – 1610) werd als Michelangelo Merisi da Caravaggio geboren in het dorpje Caravaggio, in de buurt van Bergamo. Op elfjarige leeftijd werd hij wees en ging hij in Milaan in de leer bij een kunstschilder. In 1593 vertrok Caravaggio naar Rome, waar hij als schildersleerling voornamelijk fruit en bloemen mocht tekenen. Hier begon zijn carrière als schilder van stilleven. Hij trok echter al snel de aandacht van belangrijke opdrachtgevers en binnen korte tijd maakte Caravaggio furore in Rome. Hij werd gevraagd voor de decoratie van een kapel in de San Luigi dei Francesi én in de Santa Maria del Popolo. Morgen zal ik een compleet overzicht geven van alle Caravaggio’s die – ook na afloop van deze tentoonstelling – in Rome te bewonderen zijn.

Caravaggio’s korte leven was een aaneenschakeling van schandalen. Hij kwam voortdurend in aanvaring met justitie. Uiteindelijk ontvluchtte hij Rome in 1606. Na een verblijf in Napels kwam hij in Malta terecht, waar hij zich aansloot bij de Orde van de Maltezer Ridders. In Valletta wijdde hij zich aan een monumentaal werk over de moord op Johannes de Doper, maar ook hier belandde hij binnen de kortste keren in de gevangenis. Hij wist te ontsnappen en vluchtte naar Sicilië. Hij stierf uiteindelijk op een strandje in de buurt van Rome.

Caravaggio in Rome
In vroeger tijden kwamen de meeste reizigers de stad binnen via de Porta del Popolo, iets ten noorden van het Piazza del Popolo. Op dit plein laat ik daarom ook de tocht langs alle Caravaggio’s in Rome van start gaan. In de Santa Maria del Popolo hangen om te beginnen misschien wel de bekendste religieuze werken van Caravaggio: De bekering van Paulus en De kruisiging van Petrus.

Even verderop vind je, in de Galleria Borghese, de grootste dichtheid aan Caravaggio’s: Zieke Bacchus (een vroeg zelfportret), Jongen met een fruitmand, Madonna met de slang, Hiëronymus in zijn studeervertrek, David met het hoofd van Goliath en Johannes de Doper. Van dit laatste schilderij is echter niet helemaal zeker of het wel een echte Caravaggio is.

Zieke Bacchus (zelfportret van Caravaggio)

Verlaat het park rondom de Galleria Borghese via de Porta Pinciana en sla de Via Veneto in. In de tweede straat aan je rechterhand, de Via Lombardia, schilderde Caravaggio, op nummer 46, achter de hermetisch gesloten deuren van het Casino Ludovisi een plafondfresco met in de hoofrollen Jupiter, Neptunus en Pluto. De huidige bewoner van het pand is de ambassadeur van de Verenigde Staten, die helaas geen bezoek ontvangt. Hoe Caravaggio’s fresco er precies uitziet, blijft dus een goed bewaard geheim… Aan de Via Veneto zelf vind je in de Santa Maria della Concezione Caravaggio’s Heilige Franciscus.

Steek het Piazza Barberini over en sla de Via delle Quattro Fontane in. Hier bevindt zich op nummer 13 het Palazzo Barberini, waar een van Caravaggio’s bloederigste werken te bewonderen is: Judith onthoofdt Holofernes.

Caravaggio woonde jarenlang in het Palazzo Madama. Rondom dit palazzo zijn dan ook nog veel Caravaggio’s op hun oorspronkelijke plek te bewonderen. In de San Luigi dei Francesi decoreerde Caravaggio de Contarellikapel met drie enorme schilderijen over het leven van de evangelist Mattheus: Christus neemt de tollenaar als leerling, De inspiratie van Mattheüs en Het martelaarschap van Mattheüs.

Iets verderop, in de relatief onbekende Sant’Agostino, is Caravaggio’s Madonna di Loreto te bewonderen. Om de hoek van de Sant’Agostino ligt de Via della Scrofa. Op deze plek veranderde Caravaggio’s leven voorgoed. Op zondagavond 28 mei 1606 liep Caravaggio hier Ranuccio Tomasoni tegen het lijf, die hem nog tien scudi verschuldigd was na een weddenschap om een tenniswedstrijd. De twee begonnen te bekvechten en al snel trokken ze hun wapens. Tomasoni overleefde het niet en Caravaggio moest Rome ontvluchten.

Vluchten is tevens het thema van een van de Caravaggio’s in het Palazzo Doria Pamphilj. Hier hangen Rust tijdens de vlucht naar Egypte, Maria Magdalena en nog een Johannes de Doper. Waarschijnlijk is dit schilderij van Johannes de Doper ook geen echte Caravaggio, net als het portret in de Galleria Borghese. Het is wel een vrij goede kopie, wellicht van Caravaggio’s eigen hand. Het origineel is terug te vinden in de Musei Capitolini, net als De Waarzegster. Wanneer je de Tiber oversteekt, vind je in het Palazzo Corsini (aan de Via della Lungara) nog een Johannes de Doper. Ook hangt hier Caravaggio’s Narcissus.

In een van de zalen van de Vaticaanse Musea tref je Caravaggio’s De graflegging van Christus aan, het laatste werk op deze Caravaggio-tocht door Rome. Tijd voor een glas wijn!

Let op: niet alle werken van Caravaggio hangen altijd op hun plek. Zijn schilderijen worden regelmatig uitgeleend aan (buitenlandse) musea.

2x per week Italiaanse inspiratie

Meld je aan voor de Ciao tutti nieuwsbrief - en ontvang de digitale editie van onze City Walk Klassiek Rome als cadeautje:

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *