Ga op pad met onze City Walks!

De paus met de billen bloot

Na het debacle met de vrouwelijke paus (zie Ciao tutti van gisteren) besloot het Vaticaan voortaan geen risico meer te lopen. Elke nieuwe paus moest na zijn verkiezing aan een wel heel bijzonder examen worden onderworpen. Met dit zogenaamde stoelexamen moest het geslacht van de nieuwe paus kunnen worden vastgesteld, om te voorkomen dat er nogmaals een paus zou worden aangesteld die niet van het mannelijke geslacht was.

Over hoe dat examen precies werd uitgevoerd verschillen de meningen van de geschiedschrijvers nogal. Zo is er een bron waarin geschreven wordt over de sedes stercoraria, de ‘uitwerpselenstoel’. Een van de kardinalen moest dan aan de achterzijde onder de stoel kruipen om het onderzoek te verrichten. Een Franse dichter uit de middeleeuwen dichtte hierover het volgende:

‘De vaste wet die hier voortaan geldt,
is dat er geen paus wordt aangesteld
hoezeer hij ook belezen is of gezien,
voordat men al zijn vingers heeft geteld
en daarbij verder is gekomen dan tien.’

Als de kardinaal had vastgesteld dat alles in orde was, riep hij: Mas nobis nominus est! (‘Het is een man!’), waarop de aanwezige geestelijken uitriepen: Deo gratias!

Een andere interpretatie verhaalt over dezelfde stoel, maar dan bekleed met rood porfier. De nieuwe paus moest hierop plaats nemen zodat twee kardinalen de geslachtscontrole konden uitoefenen. Of het er altijd zo tastbaar aan toeging zoals op onderstaand plaatje is niet duidelijk, maar de controle mocht uiteraard niets aan het toeval overlaten.

Paus Innocentius X wordt aan de geslachtscontrole onderworpen

Als de paus daadwerkelijk een man was, spraken de kardinalen plechtig de woorden: Testiculos habet et bene pendentes. (‘Hij heeft testikels en ze hangen goed.’) Ook nu antwoordden de aanwezige geestelijken ‘God zij gedankt!’.

Een dergelijke stoel zou nog steeds in het Vaticaan aanwezig zijn. Niet in de collectie van de Vaticaanse Musea uiteraard, maar in het Gabinetto delle Mascheren. Ook in het Louvre zou nog een exemplaar te vinden zijn.

De stoel werd overigens maar tot in de zestiende eeuw gebruikt. Of de pausen daarna genoeg hadden van deze schending van hun eer of de kardinalen van de manier van controleren zullen we nooit weten, maar feit is dat de huidige paus nooit voor zijn kardinalen met de billen bloot heeft hoeven zitten…

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *