Ga op pad met onze City Walks!

Afgebeten vingers

‘In una chiesa presso una piazzetta
un poco oltre Piazza Montanara
lungo la strada che porta alla salina,
nell’entrare c’è una cosa benedetta.
Per tutta Roma in lungo e in largo
non potrai trovare cosa più rara.
È una faccia di pietra che ti dice
chi ha detto una bugia e chi non l’ha detta.
Se io ora in questa faccia, che ha la bocca aperta,
infilo una mano, e non la serra,
la mia verità considerala certa.
Ma se mette la mano uno bugiardo
stai sicuro che né a tirare né a spingere
quella mano viene più via.’

Zo dichtte Giuseppe Giocchino Belli in 1832, toen hij in Rome La Bocca della Verità, oftewel De Mond van de Waarheid, bezocht. Met de vertaling van zijn gedicht wordt tegelijk duidelijk waarom de Mond sommige mensen zoveel schrik aanjoeg:

‘In een kerk vlak bij een pleintje,
een beetje verder dan Piazza Montanara,
langs de straat die naar de zoutberg leidt,
bevindt zich bij de ingang een gezegende zaak.
In heel Rome, in de lengte en in de breedte,
zul je geen zeldzamer ding vinden.
Het is een gezicht van steen dat je zegt
wie een leugen heeft verteld en wie niet.
Als ik nu in dit gezicht, met zijn open mond,
mijn hand steek, en niet wat geld,
zal mijn oprechtheid als een zeker gegeven worden beschouwd.
Als echter een leugenaar er zijn hand insteekt,
wees er dan maar zeker van dat, ondanks duwen en trekken,
zijn hand door de mond zal worden verslonden.’

La Bocca della Verità deed ooit dienst als putdeksel of als onderdeel van een fontein. Zeker is in elk geval dat er in eerste instantie water door zijn mond stroomde – de vraag is alleen of het water in of uit de mond heeft gelopen. Sinds de zeventiende eeuw bevindt de Mond van de Waarheid zich al op het droge; de enorme ronde steen met een afbeelding van een riviergod hangt sindsdien in het voorportaal van de Santa Maria in Cosmedin.

Hoewel de legende dat leugenaars hun hand verliezen als ze deze in de Bocca steken al uit deze tijd stamt, werd La Bocca della Verità pas echt beroemd door de film Roman Holiday (1953), waarin Gregory Peck zijn hand in de mond steekt en vervolgens net doet alsof zijn vingers echt worden afgebeten. Zijn tegenspeelster, Audrey Hepburn, schrikt hier ontzettend van – en die schrik is niet gespeeld. Achteraf bleek namelijk dat deze actie van Gregory Peck niet in het script stond; Peck wilde gewoon een geintje uithalen.

Mede dankzij de gratis promotie door deze populaire film, is La Bocca della Verità uitgegroeid tot een van de grootste toeristische trekpleisters in Rome. Met een beetje pech staan er in de zomer soms wel honderden mensen in de rij om hun hand in de mond te steken – het risico dat ze hierbij hun vingers verliezen, nemen ze allemaal voor lief.

Ik lieg niet (ik heb alle tien mijn vingers nog) als ik zeg dat de Mond van de Waarheid veel meer indruk maakt zonder de rij toeristen ervoor. Bovendien kun je nu in het najaar met een beetje geluk veel mooiere foto’s maken, zonder handen van andere mensen en zonder dat ongeduldige toeristen achter je al plaatjes aan het schieten zijn.

Ga je met kinderen naar Rome, neem dan de tijd om ze de legende op de plek zelf te vertellen, dat maakt vast veel meer indruk. Wil je ze toch een beetje voorbereiden op deze wellicht enge gedachte, neem dan het boek Het geheim van de afgebeten vingers van Rindert Kromhout mee op reis. Dat bereidt de kinderen (en jezelf) al een beetje voor op het wrede verhaal:

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *