Ga op pad met onze City Walks!

Fabriano – stad van papier

Tijdens de Boekenweek maken we een uitstapje naar het stadje Fabriano, verstopt tussen de uitlopers van de Apennijnen en de sprookjesachtige natuur van De Marken. Je moet goed opletten want voor je het weet, ben je voorbijgereden. Trap dus tijdig op de rem om de juiste afslag te nemen en verrast te worden door een stad vol prachtig papier.

Fabriano staat wereldwijd bekend om zijn hoogwaardige papierindustrie en al tijdens de middeleeuwen was het een levendig en werklustig stadje. Uit die periode en de renaissance zijn veel architectonische wonderen bewaard gebleven. Zo wordt het veertiende-eeuwse Palazzo del Podestà gezien als een van de oudste voorbeelden van de gotische stijl in Le Marche. Op het plein voor het palazzo klatert de Fontana Sturinalto. Deze middeleeuwse fontein vormt het embleem van de stad. In de Pinacoteca Civica hangen werken van Gentile da Fabriano, de beroemdste schilder uit het stadje. Nog meer waardevolle kunstschatten vind je in de imponerende kathedraal van San Venanzio.

In het voormalige klooster van San Domenico, aan de rand van het historische centrum, is een middeleeuwse papiermakerij nagebouwd in oorspronkelijke stijl. Dit papiermuseum, Museo della Carta e della Filigrana, is uniek in de wereld. De medewerkers laten zien hoe vroeger papier gemaakt werd.

In de middeleeuwen werd papier gemaakt van katoen, linnen en hennep. Tegenwoordig selecteren de papiermakers van het museum de lappen stof met de grootste nauwkeurigheid. Na selectie worden de lappen in repen gescheurd en met kalk gesteriliseerd. Daarna worden de repen in bakken water gelegd en tot pulp geslagen.

Papiermaker Roberto Rapanotti schept met een zeefraam met metalen figuren (het watermerk) wat van de pulp op. Met vakkundige bewegingen spreidt hij het uit tot er een glad geheel is ontstaan. Hij keert het raam om en legt het vel tussen twee dunne lappen vilt. Als hij op deze manier een grote stapel gemaakt heeft, gaan de vellen onder een pers die het overtollige water uit het papier drukt. Daarna worden de papiervellen te drogen gehangen. Ten slotte moet het papier watervast gemaakt worden.

Het watervaste papier is in Fabriano uitgevonden. Hiervoor worden de vellen papier in een bad met gelatine gedoopt. Als ze eenmaal droog zijn, slaat de cialandratore er met een houten hamertje op (de cialandro) totdat het oppervlak weer glad is. Papiermaker Giorgio Pellegrini vindt het nog steeds een fascinerend proces. ‘Papier verving het perkament. Perkament was erg duur en niet voor iedereen beschikbaar. Papier was een stuk goedkoper en maakte lezen en schrijven mogelijk voor veel meer mensen. Leuk om te weten is dat kunstenaars als Leonardo Da Vinci, Michelangelo en Picasso enkel papier uit Fabriano gebruikten.’

In het museum is papier te bewonderen van koningen, prinsen en regeringsleiders. De watermerken zijn soms ware meesterwerken. Ze zijn zeer complex en getuigen van groot vakmanschap.’

In het centrum van Fabriano vind je veel bijzondere winkels. Aan Corso della Repubblica zit bijvoorbeeld Antica Cartoleria Libreria Lotti, opgericht in 1735. Liefhebbers van hoogwaardig brief- en tekenpapier en mooie kaarten en boekenleggers kunnen hier hun hart ophalen. Eigenaar Giovanni Sciamanna Lotti laat zijn prachtige papierwaren speciaal vervaardigen bij de beroemdste producent van de stad, Cartiere Miliani.

Koffie drink je tegenover Antica Cartoleria Libreria bij Caffè Storelli. Deze prachtige koffiebar is meer dan honderd jaar oud. Eigenaar Gastone maakt graag een praatje met zijn gasten terwijl hij bijna terloops koffie zet: ‘Als het koud is serveren we squaglio, onze specialiteit. Dat is een dikke, warme chocolademelk waar je helemaal van opknapt.’

Ontdek onze droomplekken in Italië!

5 reacties

  1. Heel grappig: ik heb net zelf Fabriano ontdekt via hun Kantoorboekhandel in Milaan (heet ook Fabriano, http://www.fabrianoboutique.com). Dit voor mijn iPhone reisgids over Milaan (http://bit.ly/haLF8o), prachtige winkel.

  2. Toevallig heb ik net voor morgen een artikel geschreven over hun winkel in Rome, een paradijs voor papierliefhebbers. Maar zo te horen zitten ze dus in meer Italiaanse steden. Hoe is de winkel in Milaan?

  3. Word je ongelooflijk hebberig van, aanval van verzamelwoede krijg ik, voel me net een ekster 🙂

  4. In de buurt van Milaan staat ook een vd fabrieken van Fabriano, zie http://www.fabriano.com , website van het bedrijf, ook in het engels

  5. Echt mooi om te zien! Is al weer even geleden, maar toch!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *