Ga op pad met de Ciao tutti City Walks!

Mona Lisa – de beroemdste glimlach

Het bekendste schilderij van Da Vinci is de Mona Lisa, die haar thuis heeft in het Louvre in Parijs. Dit misschien wel beroemdste schilderij ter wereld wordt in het recent verschenen Stil leven – door de westerse kunstgeschiedenis in 26 stappen door Ted van Lieshout ook voor jonge kunstliefhebbers toegelicht.

Van Lieshout doet dit op een unieke manier. Hij vergelijkt namelijk steeds twee kunstwerken met elkaar, en dat op zo’n manier dat er zelfs voor de meest ongeoefende kijker nog iets bijzonders te ontdekken valt. Hij zet de lezer echt aan tot kijken, en terwijl hij dat doet maakt hij bijna achteloos begrippen als compositie en stijl inzichtelijk. Hij vertelt over de techniek die de schilder heeft gebruikt en geeft zijn mening over het gekozen onderwerp, maar bovenal stimuleert hij de jonge kunstkijkers een eigen mening te vormen.

De Mona Lisa van Da Vinci heeft Van Lieshout naast Naakt dat de trap afdaalt van Marcel Duchamp gezet. Op het eerste gezicht misschien een vreemde vergelijking, maar gelukkig verklaart Van Lieshout zijn keuze in het begeleidende stuk tekst. Duchamp schilderde namelijk ooit een snor en een baardje op een foto van de Mona Lisa, en een nieuw kunstwerk was geboren. Maar Duchamp was nog niet uitgegrapt: na deze besnorde Mona Lisa volgde een foto van de originele Mona Lisa, door Duchamp Mona Lisa geschoren genoemd.

Terug naar Da Vinci’s Mona Lisa. Ted van Lieshout vertelt hierover het volgende: ‘De echte Mona Lisa, dus zonder snor en sik, en ook niet geschoren, werd tussen 1503 en 1506 geschilderd door Leonardo da Vinci. Het is het beroemdste portret dat bestaat, vooral door de geheimzinnige glimlach. Niemand weet waarom ze glimlacht. Misschien had ze wel gewoon rotte tanden. Ik vind het zelf trouwens veel gekker dat ze geen wenkbrauwen heeft, maar daar hoor je nooit iemand over.

De Italiaanse Da Vinci had talent voor ongeveer alles. Hij was niet alleen tekenaar, schilder, beeldhouwer, architect en zanger (dat was ook voor mij nieuw, SB), maar ook uitvinder. Zijn nieuwsgierigheid was zo groot, dat hij zelfs lijken van binnen en van buiten ging tekenen omdat hij wilde weten hoe een mens ‘werkt’. Of hij dat eng vond weet ik niet, maar hij vond dat het nodig was. En dat was ook zo, want veel van wat de doktoren van toen over het menselijk lichaam beweerden, bleek onwaar te zijn. Dat bewees Da Vinci.

Ook schreef Da Vinci duizenden schitterende bladzijden vol met ideeën en tekende daarbij. Bijvoorbeeld hoe vogels vliegen en hoe dat moest leiden tot de uitvinding van een vliegtuig. Hij bedacht zelfs het principe van de camera, maar ja, tijd om die uitvindingen écht uit te werken, had hij niet. Te veel dingen om te doen. Hij had er een eenvoudige verklaring voor om uit te leggen waarom hij zo weinig afmaakte: Een kunstenaar als ik denkt dingen uit. Als ik die dingen vervolgens met mijn eigen handen moet maken, dan heb ik geen tijd om iets nieuws uit te denken.’

Marcel Duchamp beweerde overigens dat er een man model heeft gezeten voor de Mona Lisa, anderen beweren dat het een portret van Da Vinci zelf is. de gelijkenis is er in elk geval, maar of het echt waar is zullen we echter nooit weten…

Gelukkig nam Da Vinci de tijd om steeds iets nieuws te bedenken en heeft hij een enorme hoeveelheid werken achtergelaten. Morgen bekijken we een van zijn grootste werken in Florence, in het Palazzo Vecchio. Maar met dit boek in huis kun je op elk gewenst moment naar heel veel musea ter wereld – het is een inspirerende reis door de geschiedenis van de kunst, verfrissend en zeker ook voor volwassenen meer dan de moeite waard!

Stil leven – door de westerse kunstgeschiedenis in 26 stappen
Ted van Lieshout
ISBN 9789025749774
€ 14,95
uitgeverij Gottmer

2x per week Italiaanse inspiratie

Meld je aan voor de Ciao tutti nieuwsbrief - en ontvang de digitale editie van onze City Walk Klassiek Rome als cadeautje:

Ontdek de mooiste vakantieadressen in Italië

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *