Ga op pad met onze City Walks!

6 must sees voor de Architectuur Biennale in Venetië

Venetië wordt in de zomer- en herfstmaanden zo mogelijk nog mooier, dankzij de enorme hoeveelheid beeldhouwwerken, installaties en prachtig ingerichte landenpaviljoenen verspreid over de stad. Tijdens de Biennale trekt de stad nog meer kunstliefhebbers van over de hele wereld. Deze zomer vindt de spectaculaire Architectuur Biennale plaats. Mariska reist in september naar Venetië en noteerde de volgende exposities en tentoonstellingen alvast op haar must see-lijstje.

Architectuur-Biennale-Venetië-2016

Van vluchtelingencrisis tot de noodzaak van een zwembad
Het thema van de Architectuur Biennale 2016 is ‘Reporting from the Front’. Aan deze vijftiende editie doen 88 deelnemers uit 37 verschillende landen mee. 61 paviljoens presenteren zichzelf in de Giardini, de Arsenale en op andere verrassende locaties in de stad.

Deze editie staat onder leiding van de Chileense architect Alejandro Aravena. Onderwerpen tijdens deze Biennale variëren van de toekomst van het huis, de vluchtelingencrisis tot de noodzaak (!) van een zwembad als publieke ruimte. In veel werken wordt de rol van de architect in het verbeteren van de algemene leefomstandigheden van de mens benadrukt.

Aravena heeft zichzelf een duidelijke missie gesteld: hij zou in de toekomst graag zien dat architectuur en maatschappij weer dichter tot elkaar komen. Hij gaat tijdens deze Biennale dan ook op zoek naar hereniging en vernieuwing. Hij is wars van poenige prestigeobjecten en bespottelijk dure, iconische gebouwen die wereldwijd in stadscentra verrijzen. Architectuur moet in dienst van de mens staan, aldus Aravena – en niet andersom.

Open huis voor iedereen
Dat klinkt abstract, maar zeker in het landenpaviljoen van Duitsland zie je hoe architectuur en maatschappij weer tot elkaar komen. Het Duitse paviljoen ziet eruit als een enorm huis. Uit de muren werd tonnen baksteen verwijderd om openheid te creëren; vier openingen maken het tot een open geheel.

Het paviljoen is open, Duitsland is open. In 2015 stroomden enorm veel vluchtelingen naar Duitsland toe, op zoek naar een nieuw veilig thuis. De Europese grenzen zijn inmiddels grotendeels gesloten en vluchtelingen komen nog maar mondjesmaat binnen. Duitsland wil door deze expositie echter laten zien dat het nog steeds een open, gastvrij en tolerant land wil zijn.

Paviljoen-Duitsland-Architectuur-Biennale-Venetië-2016 (1) Paviljoen-Duitsland-Architectuur-Biennale-Venetië-2016 (1a) Paviljoen-Duitsland-Architectuur-Biennale-Venetië-2016 (2)

Ook in het Oostenrijkse paviljoen staat de vluchtelingencrisis centraal. Het project bleef niet binnen de grenzen van Venetië; ook in Wenen staan er drie projecten in het kader van het Places for People-concept. In leegstaande panden in het centrum hebben diverse teams huisvestingsplekken ontworpen. Zo gaan architectuur en maatschappij hand in hand met elkaar door het leven.

Paviljoen-Oostenrijk-Architectuur-Biennale-Venetië-2016 (1a) (1) Paviljoen-Oostenrijk-Architectuur-Biennale-Venetië-2016 (1a) (2)

Bijkomen aan het zwembad
Het gemeentelijke zwembad is voor Australiërs net zo belangrijk als la piazza voor Italianen, volgens de curatoren van het Australische paviljoen. Een fiks zwembad domineert hun expositie. Als bezoeker neem je plaats in een van de comfortabele stoelen en koel je je warme voeten in het frisse water. Tijdens je aangename relaxmoment luister je naar interviews die in de ruimte worden afgespeeld. Ideaal dus voor een ultiem rustmomentje, dit Australische paviljoen.

Paviljoen-Australie-Architectuur-Biennale-Venetië-2016 (1) Paviljoen-Australie-Architectuur-Biennale-Venetië-2016 (2)

Te gast op een militaire basis
Natuurlijk mag een bezoek aan het Nederlandse paviljoen tijdens de Biennale niet ontbreken. De Israëlische architecte Malkit Shoshan tekende voor de presentatie, met een wel heel bijzonder onderwerp: het onderzoek naar VN Camp Castor in Gao in Mali. Shoshan is gespecialiseerd in ‘de architectuur van het conflict’.

De naam van de expositie, Blue, duidt op de blauwe helmen die VN-gezanten tijdens vredesmissies dragen, maar ook op ‘ de blauwe mannen’ van de Toeareg-stam, een nomadisch volk uit de woestijn, waar deze VN-missie plaatsvindt. Shoshan stelt zich het militaire kamp niet zozeer voor als een gesloten fort midden in de woestijn, maar als een plek van culturele uitwisseling.

Paviljoen-Nederland-Architectuur-Biennale-Venetië-2016 (1a) (1) Paviljoen-Nederland-Architectuur-Biennale-Venetië-2016 (1a) (2) Paviljoen-Nederland-Architectuur-Biennale-Venetië-2016 (1a) (3)

Nooit meer Auschwitz
De ergste misdaad die een architect ooit heeft gepleegd, is het ontwerpen van concentratiekamp Auschwitz. In het centrale paviljoen vindt tijdens de Architectuur Biennale een zeer indrukwekkende presentatie plaats waar de wereldpers bol van staat. Maar als je het niet weet, loop je er door de kille presentatie gemakkelijk voorbij.

Voor The Evidence Room heeft een team bestaande uit de Canadese hoogleraar Robert Jan Van Pelt en medewerkers van de Universiteit van Waterloo een ruimte vol met bewijs van hoe Auschwitz doelbewust door architecten werd ontworpen tot een moordmachine gecreëerd.

De Nazi’s evacueerden Auschwitz aan het begin van 1945 en deden hun best om al het bewijsmateriaal uit te wissen. Ze bliezen de gaskamers en crematoria op, maar toch bleven onder andere een gaszuil, een fragment van een muur van het crematorium en de deur van een gaskamer over, waarvan je hier reconstructies en afgietsels kunt zien.

The-Evidence-Room-Architectuur-Biennale-Venetië-2016 (3)The-Evidence-Room-Architectuur-Biennale-Venetië-2016 (1) The-Evidence-Room-Architectuur-Biennale-Venetië-2016 (2)foto’s: © The Evidence Room | La Biennale di Venezia

Toegegeven, hier ga je niet voor je plezier naartoe, op een zonovergoten zomerse dag in Venetië. Het is een weerzinwekkende installatie, uitgevoerd in vier tinten sereen wit, die enorm contrasteren met het inktzwarte onderwerp. Maar kunst mag, moet, ook raken en tot nadenken aanzetten. Dat doet The Evidence Room zonder twijfel.

In de wolken
Een veel luchtiger ervaring maak je mee in het Zwitserse paviljoen. De rotsachtige wanden die eruit zien als wolken (van architect Christian Kerez) zijn bedoeld om in te klimmen en te klauteren. Als bezoeker kun je hier ‘een pure ontmoeting hebben met architectuur’, aldus Kerez. Traditionele bouwtechnische kennis gaat hier hand in hand met de nieuwste digitale technologieën.

Paviljoen-Zwitserland-Architectuur-Biennale-Venetië-2016 (1) Paviljoen-Zwitserland-Architectuur-Biennale-Venetië-2016 (2) Paviljoen-Zwitserland-Architectuur-Biennale-Venetië-2016 (3)

Een echte Venus of een kopie?
We zijn dol op de collectie van het Victoria & Albert Museum in Londen en kijken dan ook reikhalzend uit naar de speciale tentoonstelling die het museum organiseert in samenwerking met de Biennale di Venezia. De expositie A World of Fragile Parts in het Applied Arts Pavilion staat stil bij een vraag die wij ons ook regelmatig stellen: hoe moeten wij in de toekomst omgaan met het behoud van Werelderfgoed-sites, die vaak zwaar te lijden hebben onder de druk van het klimaat, vernielingen en niet te vergeten het massatoerisme? Ook onderzoekt de zeer smaakvol ingerichte expositie hoe bijvoorbeeld kopieën van wereldberoemde kunstwerken de originelen van de ondergang kunnen redden.

Architectuur-Biennale-Venetië-A-world-of-fragile-parts (5)Architectuur-Biennale-Venetië-A-world-of-fragile-parts (1) Architectuur-Biennale-Venetië-A-world-of-fragile-parts (2)

Het Victoria & Albert Museum was een van de eerste musea die in de negentiende eeuw de moeite deed om van vele beroemde kunstwerken, waaronder de Zuil van Trajanus in Rome, afgietsels te maken. Niet iedereen was toen in staat om naar Italië te reizen en alle prachtige kunst zelf te zien. Als studiemateriaal waren deze kopieën ware godsgeschenken. In de twintigste eeuw vond men de afgietsels hopeloos achterhaald en werden ze massaal afgedankt. Maar nu blijkt toch dat we veel aan deze modellen hebben. Soms zijn de originele kunstvoorwerpen immers vernietigd of in een zeer slechte staat.

In de eenentwintigste eeuw zijn er veel meer technische mogelijkheden ontstaan. Wat denk je van de 3D-printer bijvoorbeeld? Ongekende mogelijkheden, die vragen om nieuwe invullingen. Want wat gaan we kopiëren en vooral hoe? Wat is het verschil tussen een goede en slechte kopie? En hoe kijken wij in onze maatschappij aan tegen kopieën? Zien we niet liever de echte versie? Interessante vragen, die allemaal worden beantwoord in de expositie A World of Fragile Parts.

Architectuur-Biennale-Venetië-A-world-of-fragile-parts (3) Architectuur-Biennale-Venetië-A-world-of-fragile-parts (4)foto’s: © La Biennale di Venezia

De Architectuur Biennale 2016 is tot en met zondag 27 november 2016 te bezoeken. Kijk voor meer informatie, tijden en toegangsprijzen op labiennale.it.

Architectuur-Biennale-Venetië-2016-2

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *