Ga op pad met onze City Walks!

Primavera! Nederlandse kunstenaars in Italië

Wat hebben Herman van Swanevelt (1603-1655) en Leo Gestel (1881-1941) met elkaar gemeen? Beide kunstenaars zijn in Woerden geboren én deelden zij een liefde voor het Italiaanse landschap.

Tijdens de tentoonstelling ‘Primavera, Nederlandse kunstenaars in Italië’, die nog tot en met 15 juli 2018 is te zien in het Stadsmuseum Woerden, is werk van beide kunstenaars te zien, naast dat van tijdgenoten zoals Matthias Withoos, Casper van Wittel, Pieter van Bloemen, Isaac Israëls, Hendrik Jan Wolter, Willem van den Berg en vele anderen die geïnspireerd raakten door oude steden, sfeervolle kusten of glooiende landschappen in Italië.

Reizen naar Italië
In hun passie voor het land stonden deze kunstenaars niet alleen. Italië vormt al eeuwenlang een belangrijke bron van inspiratie voor kunstenaars uit heel Europa. Zij bestudeerden er de resten van de klassieke oudheid en leerden van de kunstwerken van renaissancemeesters als Rafaël en Leonardo da Vinci.

Ook de schoonheid van het Italiaanse landschap trok hun aandacht. Herman van Swanevelt woonde van 1629 tot 1641 in Rome, waar hij furore maakte met zijn lommerrijke landschappen. Een deel van deze schilderijen bevindt zich inmiddels in grote museale collecties over de hele wereld.

De tentoonstelling toont een Italiaans landschap dat Stadsmuseum Woerden in haar eigen collectie heeft. Daarnaast zijn vele prachtige gravures te zien die Van Swanevelt in Italië maakte.

Isaac Israëls, Strand bij Viareggio, olieverf op doek, ca. 1929
Cornelis Vreedenburgh, Gezicht op Genua met bootjes, aquarel
Herman van Swanevelt, Italiaans landschap met reizigers, olieverf op doek, 1648

Leren van de ‘ware kunst’
De speciale band tussen West-Europese kunstenaars en Italië gaat terug tot in de zestiende eeuw. Toen al trokken de eerste schilders uit de noordelijke streken naar het zuiden om de klassieke oudheid te bestuderen. Niet voor niets grenst deze periode aan de renaissance, de wedergeboorte van de liefde voor de oude Grieken en Romeinen.

Rome is de meest populaire bestemming. Nergens zijn er immers zoveel antieke ruïnes en beeldhouwwerken te vinden als in de Eeuwige Stad. In het Stadsmuseum zijn onder meer schilderijen van Matthias Withoos te zien, die het landschap rond Rome tot in de kleinste details weergaf.

Matthias Withoos, Parkgezicht in Rome , olieverf op doek, 1650
Matthias Withoos, Gezicht op park van Doria Phampili in Rome, olieverf op doek, 1650

Later specialiseerde zijn leerling Casper van Wittel (1653-1736) zich in gezichten op Rome en Venetië, de zogenaamde vedute. Hij had er zoveel succes mee dat hij niet meer naar Nederland terugkeerde.

Schilderachtig Positano
In 1924, driehonderd jaar na Swanevelt, trok Leo Gestel met zijn vrouw en een aantal schildersvrienden door Italië. Hij verbleef lange tijd op Sicilië, maar bezocht ook de Amalfikust, waar hij prachtige tekeningen van Positano maakte. Het stadje is tegen de rotsachtige kust gebouwd en op bijna alle werken is te zien hoe kronkelige straatjes met trappen omhoog en omlaag lopen.

Leo Gestel , Groep huizen in Positano, olieverf op doek, 1924

Anders dan veel andere kunstenaars, lijkt Gestel niet zozeer gefascineerd door het Italiaanse licht als wel door de contouren van steden en het contrast tussen de witte huizen en beschaduwde stegen. Vergeleken met de schilderijen die hij tien jaar eerder op Mallorca maakte, doen de Italiaanse werken donker en plechtig aan.

Hendrik Jan Wolter, Tibereiland met de Ponte Rotto, olieverf op doek, ca 1939

Je vindt het Stadsmuseum Woerden aan het Kerkplein 6 in Woerden. Het museum is van dinsdag tot en met zaterdag geopend van 10.00 tot 17.00 uur, op zondag van 13.00 tot 17.00 uur. Eerste en Tweede Paasdag en Koningsdag is het museum gesloten. Op Hemelvaartsdag is het museum geopend van 13.00 tot 17.00 uur. Kijk voor meer informatie op de website van Stadsmuseum Woerden.

Ook leuk als je deze tentoonstelling bezoekt: de bovenste verdieping van het Stadsmuseum is gewijd aan de Romeinse wortels van Woerden. Absolute hoogtepunten zijn een paradehelm, een bronzen olielamp, een uniek aspergemes en een zwaard.

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *