Ga op pad met onze City Walks!

Ontdek de Romeinse kust in Leiden

Romeinse-kust-Rijksmuseum-van-Oudheden

In het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden waan je je komende tijd aan de Romeinse kust, tweeduizend jaar terug in de tijd, toen de Rijn min of meer de noordelijke grens van het Romeinse rijk bepaalde. Deze grens liep dus dwars door het huidige Nederland, tot de plek waar de Rijn uitmondde in zee.

Hoe belangrijk dit stukje van het Romeinse rijk was, ontdek je tijdens een bezoek aan de tentoonstelling. Je wandelt van noord naar zuid, van Texel tot Zeeland, langs de Romeinse kust en ontdekt hoe de Romeinen hier zo’n tweeduizend jaar geleden leefden.

Tabula-Peutingeriana-kopie-Romeinse-wegenkaart

Op de bovenstaande herdruk van een deel van de Tabula Peutingeriana, een dertiende-eeuwse kopie van een Romeinse wegenkaart uit de derde eeuw na Christus, zie je linksboven de kuststreek van Nederland.

Aan de hand van een uitgebreide collectie wapens, huisraad, kostbare kleinoden en handelswaar kom je meer te weten over het van de Romeinen, zo dicht bij zee. Dankzij verschillende maquettes van forten, tempels leven en een schip komt de tijd van toen beetje bij beetje tot leven. Je krijgt inzicht in het Romeinse handelsinstinct en de scheepvaart, maar ook in het dagelijks leven – mét bijbehorend strijdgewoel.

5 topstukken van de tentoonstelling
We geven alvast een voorproefje door vijf topstukken van de tentoonstelling wat nader uit te lichten.

Munt met portret van Augustus
Allereerst een aureus, een munt waarop een portret van keizer Augustus (die regeerde van 27 voor Christus tot 14 na Christus) is afgebeeld, met op zijn hoofd een lauwerkrans. Het opschrift luidt AUGUSTUS DIVI F, ‘Augustus, zoon van een god’. Op de andere kant is een aanvallende stier afgebeeld. De munt werd gevonden in Velsen en Augustus regeerde van 27 voor Christus tot 14 na Christus.

Munt-keizer-Augustus-Velsen-Rijksmuseum-van-Oudheden-1 Munt-keizer-Augustus-Velsen-Rijksmuseum-van-Oudheden-2

Altaar voor een behouden vaart
Ook bijzonder is het altaar voor Nehalennia. Aan deze godin werden honderden altaren gewijd, meestal door schippers, reders en kooplieden die handel dreven met Engeland, als dank voor een behouden vaart. Twee aan Nehalennia gewijde tempels stonden bij Colijnsplaat en Domburg, in de huidige provincie Zeeland.

Op deze reconstructie van Colijnsplaat zie je hoe het thuis van het heiligdom voor de godin Nehalennia er in de Romeinse tijd uitzag:

Heiligdom-godin-Nehalennia-Colijnsplaatillustratie: Mikko Kriek

Het altaar dat nu in Leiden te zien is, is opgericht door de reder Vegisonius uit Gallia. Je ziet Nehalennia die haar voet op een schip houdt, met in haar handen een mand vol vruchten.

Altaar-godin-Nehalennia-Rijksmuseum-van-Oudheden

De hand van de keizer
Van een standbeeld van een Romeinse keizer dat ooit stond opgesteld in Forum Hadriani, de hoofdstad van de Romeinse provincie Germania Inferior (Voorburg) rest slechts nog een bronzen hand. Naar de rest van het beeld kunnen we alleen maar gissen, net als naar het decor waarin het beeld heeft gestaan. Wel weten we dat deze standbeelden overal in het Romeinse rijk werden opgesteld, om de inwoners van het immense rijk te tonen wie hun keizer was.

Hand-keizerbeeld-Voorburg-Rijksmuseum-van-Oudheden

Goddelijke beeldjes
Prachtig in al zijn eenvoud is het aardenwerken beeldje dat werd gevonden bij het Romeinse fort Matilo, bij Leiden. Het stelt een halfnaakte vrouw voor, die met haar linkerhand een pot vasthoudt waar water uit stroomt. Stelt ze een waternimf voor? Of is het de godin Venus, die uit water en schuim geboren zou zijn? We weten het niet precies, maar dat maakt het beeldje niet minder mooi.

Beeldje-godin-waternimf-Valkenburg-Rijksmuseum-van-Oudheden

De waternimf of godin is gemaakt in de omgeving van Keulen. Dit soort beeldjes werden in de Romeinse tijd in grote aantallen geproduceerd. Ze waren namelijk goedkoper dan bronzen beeldjes en zo bereikbaar voor een veel groter publiek. De voor- en achterkant werden afzonderlijk in mallen gemaakt en vervolgens tegen elkaar gedrukt.

Van de godin Isis is er een bronzen beeldje. Isis is te herkennen aan haar diadeem met drie veren. In haar linkerhand houdt ze een schaaltje met wat vruchten. Het beeldje werd ontdekt in het Zuid-Hollandse Valkenburg en zou gemaakt zijn tussen 175 en 250.

Beeldje-godin-Isis-Valkenburg-Rijksmuseum-van-Oudheden

Wapenuitrusting van een Romeinse militair
In een waterput bij het castellum van Velsen is een Romeinse militair begraven. Tot zijn uitrusting behoorden een zilveren dolk met versierde schede en zilveren gordel. De greep van de dolk ontbreekt helaas, evenals de punt van de schede, waarvan alleen een zilveren rozet bewaard is gebleven.

Dolkschede-gordel-Velsen-Rijksmuseum-van-Oudheden

Zo zag het Romeinse castellum in Velsen er tijdens de Romeinse tijd uit:

Romeinse-castellum-Velsenillustratie: Graham Sumner

De tentoonstelling Romeinse kust is nog tot en met 25 september 2016 te zien in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. Het museum is geopend van dinsdag tot en met zondag, van 10.00 tot 17.00 uur. Tijdens alle landelijk vastgestelde schoolvakanties is het museum ook geopend op maandag, eveneens van 10.00 tot 17.00 uur. Kijk voor meer informatie op de website van het Rijksmuseum van Oudheden.

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *