Ga op pad met onze City Walks!

Het leven is vurrukkulluk in het Italiaans

Dat het Italiaans leven meer dan verrukkelijk is, dat hoef ik jullie niet te vertellen. Dat is ook niet waar ik met de titel van vandaag op doelde. De oplettende lezer had dat vast al opgemerkt vanwege de spelling van het woord vurrukkulluk; uitgevonden door niemand minder dan Remco Campert.

De Italiaanse vertaling van zijn Het leven is vurrukkulluk verscheen onlangs bij de Italiaanse uitgeverij Elliot. De Italiaanse titel luidt Festa d’ estate. In het voorwoord legt vertaler David Santoro uit waarom niet voor een letterlijke vertaling is gekozen:

‘Camperts grafische transformaties van woorden grijpen in op het verhaal op een manier die niet altijd overeenkomt met het karakter of bedoelingen van de personages. De weergave van deze aanvallen op het verhaal in het Italiaans is natuurlijk het leukste deel van het werk geweest, maar ook het gevaarlijkste. Het risico was groot dat een oplossing te literair of vals klonk. Sommige taalspelletjes konden tot mijn spijt niet worden weergegeven. Dit is ook het geval met de mooie titel van het boek. Na veel wikken en wegen en overleg met vrienden en redacteuren die over mijn schouder meekeken, kwam ik eerst uit op La vita è deliziosa. Maar dat vond ik te neutraal en overbekend, denk aan films met titels als La vita è bella, La vita è meravigliosa. Uiteindelijk koos ik Festa d’estate, en hoop dat deze titel aantrekkelijk genoeg is voor zo’n mooi en fris boek.’

Aangezien het al weer een hele tijd geleden is dat ik voor de Italiaans-sprekenden onder mijn lezers een Italiaans fragment op mijn blog heb geplaatst, leek dit me een mooie aanleiding. Voor wie het Italiaans (nog) niet machtig is, is het een verrukkelijke manier om met de Nederlandse vertaling ernaast wat woordjes te leren. Buon divertimento!

«La vita è deeeliziosa» disse Panda.
«Sìì» disse Mees con un sospiro. Era stato il primo a vedere Panda e a rivolgerle la parola e quindi aveva il diritto di camminarle accanto più da vicino. Quando ancheggiava, di tanto in tanto (sublimi istanti elettrici) la sua mano le sfiorava il fianco. Per arrivarci doveva chinarsi un po’, perché lui era alto, e lei piccolina.

Boelie, che le camminava accanto dall’altro lato, aveva visto Panda un nanosecondo dopo, e perciò non diceva niente. Si rassegnava sempre in fretta al fatto compiuto, anche se spesso non senza risentimento. Quando andavano a caccia di ragazze, Mees era solito arrivare appena un microsecondo prima di lui. Ma prima, è pur sempre prima, e secondo le leggi non scritte chi prima arriva meglio alloggia.

«Soprattutto quando è bel tempo» disse Mees, nel tentativo di entrare in sintonia con il mondo per lui ancora misterioso dei pensieri di lei. «Ho voglia di fare qualcosa di fantastico. Tu no?».
Boelie accennò un sorriso sarcastico, che però non venne colto, qualunque fosse la sua intenzione.

«Cosa intendi per fantastico?» chiese Panda.
«Cosa intendi tu, per fantastico?» disse Mees, sorpreso, per parare il colpo. Cosa intendo per fantastico? Non gli veniva in mente un accidente.
«Io trovo il parco fantastico» rispose Panda. «Andarsene in giro così e guardarsi intorno. Anche quando piove. Mi sa che sono molto romantica».

Mees si chinò ancor di più, le prese la mano, la strinse e poi la lasciò andare.
«È per via della tua età» disse Boelie.
«Che dice?» chiese Panda a Mees. «Non lo capisco».
«Farfuglia sempre in quel modo» rispose Mees. «Fa sfoggio della sua timidezza. È uno dei suoi pochi lati affascinanti».

«Passeggio nel parco da questa mattina presto» disse Panda.
«Tutte le domeniche. Tranne quando devo andare con i miei e con mio fratello a Eemnes, dove vive la mia prozia. Riesce ancora a leggere senza occhiali. Conosce l’intera antologia della poesia olandese1 a memoria. Se io e mio fratello passiamo un’oretta a sfogliarla poi possiamo andare a fare una passeggiata. Allora andiamo in un caffè e ci ubriachiamo. Io bevo liquore ai mirtilli e mio fratello birra. Facciamo una partita a biliardo e ascoltiamo le radiocronache delle partite, offriamo un giro, poi ne offrono uno a noi e così passa il pomeriggio. Quando torniamo dalla zia, prima mangiamo qualche mentino o mastichiamo una ciuingomma, se no la puzza d’alcol si sente lontano un chilometro.
Ma in genere sono ubriachi anche loro, i miei e la zia, e così pensano di essere loro a puzzare d’alcol. Tutte le volte che ha bevuto, mia zia vuole telefonare al redattore dell’antologia per ringraziarlo, ma poi non ha il telefono».

«Quanti anni ha tuo fratello?» chiese Boelie.
«Quattordici» rispose Panda. «Stavolta ti ho capito».
«E tu?» chiese Mees.
«Quasi sedici» disse Panda.
«Sweet sixteen» disse in un soffio Mees.
«A Eemnes servono da bere ai minorenni?» chiese Boelie.
«Certo» rispose Panda. «I contadini sono di vedute meno ristrette di quanto pensino in città. La religione gli crea qualche problema solo quando si tratta di rapporti senssuali, ma a quanto pare la Bibbia non dice niente a proposito di servire bevande alcoliche ai minorenni».

«Ma la legge sì» continuò a rompere Boelie.
«I contadini devono obbedienza solo a Dio» disse Panda. «E fanno bene. Dio sa meglio dello Stato cos’è adatto ai minorenni».
«Un giorno ce ne andremo a vivere in campagna» disse Mees a Panda. «I nostri figli devono crescere sani».
«I figli sono impigli» disse Panda.
Sempre parlando, si erano seduti in riva allo stagno a guardare le anatre. Panda stava in mezzo, sull’erba rasata. Il sole splendeva sull’acqua, sulle anatre e su tutti quelli che stavano seduti, sdraiati o in piedi attorno allo stagno, in due, in tre, in quattro o in folti gruppi, o anche da soli, tipi strani con la barba e le scarpe da ginnastica, ottantenni assorti nello scintillare, sciabordare, luccicare dell’acqua. Ah, uhi, ahi, vecchietti che guardavano il sole levigarne la superficie. La polvere che si alzava brillava sotto i suoi raggi.

Dit fragment is afkomstig uit Festa d’estate, vertaald uit het Nederlands door David Santoro. Deze Italiaanse versie van Het leven is vurrukkulluk is uitgegeven door Elliot edizioni.

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Een reactie

  1. Ik heb ‘m nét gelezen in het Nederlands, vurrukkulluk dat-ie er nu ook is voor de Italianen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *