Ga op pad met onze City Walks!

Martin Scorsese – The Exhibition in EYE Amsterdam

Filmliefhebbers opgelet! Vanaf vandaag bewonder je in EYE, het filmmuseum in Amsterdam, Martin Scorsese – The Exhibition, een overzichtstentoonstelling met in de hoofdrol de films van de beroemde filmregisseur met Siciliaanse roots.

Na Berlijn, Parijs, Melbourne en New York schittert deze expositie nu ook in de Nederlandse hoofdstad. Wij namen alvast een voorproefje en doken in de dertig filmfragmenten en vierhonderd objecten en documenten die in EYE te zien zijn. Veel van deze objecten komen uit de privécollectie van Scorsese zelf en uit die van acteur Robert De Niro.

Ook zijn er decorontwerpen van Dante Ferretti, kostuums en kostuumontwerpen van Sandy Powell en originele setfoto’s van Brigitte Lacombe te zien. Veel van de objecten, waaronder foto’s, storyboards en scripts, zijn nog nooit eerder vertoond. Scorsese: ‘Sommige van de objecten zijn letterlijk van de muren van mijn huis en kantoor gehaald. Veel spullen zijn heel, heel erg persoonlijk.’ De tentoonstelling biedt zo een unieke kennismaking met het werk én leven van Scorsese.

Martin Scorsese, New York, 2012
© foto: Brigitte Lacombe Brigitte Lacombe, New York

Siciliaanse toestanden in Little Italy
Martin Scorsese (1942) groeide op als zoon van Siciliaanse immigranten in Little Italy, New York. ‘Ik groeide op in New York in de Lower East Side als Italiaanse – of eigenlijk meer als Siciliaanse – Amerikaan,’ aldus Scorsese. Het was thuis bij de familie Scorsese altijd druk, want niet alleen Martin en zijn broer woonden daar met hun ouders, maar ook de rest van de familie: grootouders, neven en nichten.

Martin Scorsese met zijn ouders in Corona, Queens, New York
privé foto, ca. 1948-49 © Martin Scorsese Collection, New York

Scorseses familie werd dan ook de belangrijkste inspiratiebron voor zijn films. Bijna dertig jaar lang vertolkte zijn moeder Catherine de typische Italiaanse la mamma in zijn films, meestal in kleine rollen. Ook liet Scorsese regelmatig zijn vader Charles en andere familieleden als figuranten optreden in zijn filmproducties.

Familierecept in de film
Maar niet alleen de familieleden verschenen op het witte doek, ook een van de familierecepten schopte het tot in de bioscoopzalen. De gehaktballen met bijbehorende saus volgens het recept van de familie Scorsese prijkt namelijk op de aftiteling van de bekroonde documentaire Italianamerican (1974), die vertelt over een twintigste-eeuwse Italiaanse immigrantenfamilie in Amerika. Voor deze documentaire de regisseur terug naar het Little Italy uit zijn jeugd, waar hij aan Italiaanse keukentafels zijn eigen wortels onder de loep nam.

Proeven van de beroemde gehaktballen uit de film? We delen graag het familierecept van de familie Scorsese, dat valt en staat met een flinke dosis geduld. Fruit een uitje, met een beetje knoflook, in olijfolie. Doe er wat kalfsvlees bij, een stukje rundvlees, wat varkensworst en een lamsnek. Voeg een blaadje basilicum toe.

Haal het vlees eruit als het bruin wordt en leg het op een bord. Doe een blikje tomatenpuree en wat water in de pan. Haal een blik hele tomaten door de blender, schenk dat er ook bij en breng het geheel aan de kook. Voeg zout en peper toe en een snufje suiker en laat even doorkoken.

Doe het vlees er dan weer bij en laat alles een uur koken. In de tussentijd maak je de gehaktballen. Doe hiervoor een snee brood zonder korst, twee eieren, een scheutje melk en kalfs- en rundergehakt in een schaal. Voeg zout, peper, wat kaas en paar lepels van de saus toe. Meng alles met de hand door elkaar, rol er mooie gehaktballetjes van en doe deze bij de saus. Laat het geheel nog een uur koken en serveer het met liefde.

media-installatie op vier schermen
© foto: Deutsche Kinemathek / M. Stefanowski, 2013

Scorseses signatuur
Terug naar het werk, het leven en de passie van Scorsese. De regisseur van klassiekers als Taxi Driver, Raging Bull, Goodfellas, Mean Streets, Hugo en The Wolf of Wall Street heeft in de afgelopen vijftig jaar een unieke eigen signatuur ontwikkeld.

scène uit Hugo
scène uit Aviator
scène uit Casino

In zijn films schetst hij vaak een enerverend beeld van het milieu waarin hij werd grootgebracht. In zijn vroege films staan geloof, familie en vertrouwen bovenaan. Ook de Italiaanse maffia neemt vaak een prominente rol in, net als thema’s als schuld en boete.

Twee acteurs met wie Scorsese vaak samenwerkt, boezemvrienden Robert De Niro en Leonardo DiCaprio, laten deze gevoelens goed uitkomen – in hun onderlinge verhoudingen spelen verraad, bedrog, geweld en wantrouwen vaak een grote rol.

scène uit The Wolf of Wall Street

In de laatste grote film van Scorsese, Silence (2016), speelt ook spiritualiteit een belangrijke rol. Jezuïtische missionarissen gaan op zoek naar nieuwe bekeerlingen in Japan. Scorsese werkte maar liefst zevenentwintig jaar lang aan deze film; hij noemt de film dan ook ‘een obsessie’. Silence ging in première binnen de muren van het Vaticaan, zonder rode loper maar onder het toeziend oog van vierhonderd priesters.

scène uit Mean Streets
scène uit
 Raging Bull

Scorseses films en documentaires
Naast filmfragmenten word je als bezoeker ook getrakteerd op fragmenten uit de documentaires die Scorsese maakte, waaronder Il mio viaggio in Italia, Scorseses persoonlijke reis door de Italiaanse cinema (1999). Met Scorsese als filmdocent maak je kennis met het tijdvak 1940-1965, de bloeiperiode van de Italiaanse cinema. Scorsese kiest voor fragmenten uit films van zijn helden Vittorio De Sica, Roberto Rossellini, de jonge Federico Fellini en Luchino Visconti.

Ook is er speciale aandacht voor muziek. De muzikale omlijsting heeft altijd een belangrijke rol gespeeld in het filmisch oeuvre van Scorsese. Hij werkte veel samen met wereldberoemde filmcomponisten als Bernard Herrmann en Philip Glass. Daarnaast maakte Scorsese fantastische muziekdocumentaires over Bob Dylan en The Rolling Stones.

scène uit Taxi Driver

Tijdens de tentoonstelling kun je in de filmzalen van EYE genieten van een groot aantal films van Scorsese, waaronder gerestaureerde versies van klassiekers als Taxi Driver, Raging Bull en Goodfellas. Ook zal een selectie van belangrijkste documentaires en korte films worden vertoond.

storyboard voor Raging Bull, 1980
© Martin Scorsese | Martin Scorsese Collection, New York
kostuums (naar ontwerp van Richard Bruno) voor Raging Bull, 1980
 © foto: Deutsche Kinemathek / M. Stefanowski, 2013

Speciaal voor EYE stelde Scorsese ook een programma samen met zijn eigen favoriete films uit de collectie van EYE en die van Scorseses Film Foundation, een stichting die hij oprichtte met collega-regisseurs als Steven Spielberg, Stanley Kubrick en Woody Allen.

Wij gaan in ieder geval naar Paisà van Roberto Rossellini, de beroemde Italiaanse oorlogsfilm uit 1946. Scorsese zag Paisà voor het eerst als zesjarig jongetje in New York. ‘Wat ik toen voelde, was de kracht van film op zich, die in dit geval ver buiten Hollywood was gemaakt, onder hele moeilijke omstandigheden en met ondermaatse apparatuur,’ aldus Scorsese.

Praktische informatie
Martin Scorsese – The Exhibition is tot en met 3 september 2017 te zien in EYE (Amsterdam-Noord). Een kaartje voor de tentoonstelling kost € 13,- (Museumkaarthouders betalen slechts € 3,- en met een Cinevillepas krijg je € 5,- korting op je bezoek aan de tentoonstelling).

Naast de tentoonstelling heeft EYE ook een uitgebreide filmprogrammering rondom Scorsese op het programma staan. De precieze films en bijbehorende data vind je op de website van EYE.

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *