Ga op pad met onze City Walks!

Verleidelijke genoegens in de keuken

Vorige week maandag vroeg ik jullie naar hét verbindende element van de Italianen. Velen van jullie wisten me direct het juiste antwoord te mailen: de Italiaanse keuken!

 

John Dickie breekt in Delizia! een lans voor de aanzienlijke invloed van Artusi op de Italiaanse taal: ‘Maar vooral wat betreft de taal levert Artusi echt strijd ten gunste van de Italiaanse keuken. In een van de eerste recepten verklaart hij dat hij tegen chic klinkende Franse benamingen is en omwille van de Italiaanse waardigheid ‘onze  mooie, zangerige moedertaal’ gebruikt. De grote uitdaging voor hem was dat deze ‘mooie, zangerige moedertaal’ nog niet was uitgevonden. Aan tafel was het land nog steeds verdeeld tussen Frans – dat bij grote banketten, in chique toeristenrestaurants en in kookboeken werd gebruikt – en de vele regionale dialecten die de overweldigende meerderheid van de Italianen thuis aan tafel spraken.

De samensteller van het belangrijkste woordenboek van de Italiaanse taal, dat tijdens Artusi’s leven werd geschreven, achtte het onmogelijk om een boek over de Italiaanse keuken te schrijven omdat de woorden nog niet echt bestonden. De nalatenschap van andere koks uit de renaissance was niet genoeg. Het ontbrak Italië aan een gezamenlijk vocabulaire waarmee Venetianen en Napolitanen samen over potten- en pannenkwesties konden praten.’

Deze samensteller had echter buiten Pellegrino Artusi gerekend. Met zijn kookboek wist hij langzaam maar zeker door te dringen in alle lagen van de bevolking. Door overheerlijke gerechten wist hij hun hart te veroveren en het te openen voor een uniforme taal en een gedeelde cultuur. Of zoals Dickie het zo mooi formuleert: ‘De burger Pellegrino Artusi leverde een minder nationalistische bijdrage aan de vorming van de Italianen (minder ten opzichte van de patriottische ideeën van Massimo D’Azeglio, SB), maar een die duurzamer was dan de meeste andere.’ Dat bewijs wordt nog dagelijks geleverd: zet twee Italianen uit verschillende delen van het land bij elkaar en ze vinden elkaar in het eten – of in het praten over eten!

Eten verbroedert – daar kunnen we het wel over eens zijn. Toch kan eten ook aanleiding zijn voor grote misverstanden. Ben van der Velden, jarenlang als journalist werkzaam bij NRC Handelsblad, ging op zoek naar de unieke kenmerken van de verschillende Europese keukens en naar bijzondere culinaire ervaringen binnen en buiten Nederland. Hij bundelde zijn ervaringen in Casanova’s Plumpudding – Culinaire ervaringen voorbij de grens.

Zoals je misschien ooit hebt gelezen vond Giacomo Casanova het genot van eten en drinken net zo belangrijk als het genot van erotiek. Ben van der Velden: ‘Gezamenlijk genieten van een maaltijd zag hij als een aanloop naar minder onschuldig genot. De lichamelijke sensaties die het eten van oesters, truffels, steur, jonge duiven, rundvlees, kazen of macaroni opriep, lagen voor hem op één lijn met het erotische plezier dat daarop volgde.’

Soms bemoeide Casanova zich niet alleen met wat er op het menu moest komen te staan, maar ook met de bereiding van het eten. ‘Hij wist zich te verplaatsen in de gevoelens van een Engelse vrouw die in Italië verrast wordt met een vertrouwd Brits gerecht. Casanova legde een Italiaanse kok eens uit hoe hij plumpudding moest maken, het Britse nagerecht met rozijnen, noten, gekonfijte sinaasappel, appel, nootmuskaat, boter, eieren, meel, bakpoeder en vanillesaus. Met die plumpudding wilde hij een Engelse vrouw verleiden. Als een vrouw geniet van een vertrouwd gerecht dat ik voor haar heb laten klaarmaken, ervaart zij al iets van het zinnelijke plezier dat ik haar kan geven, zo was zijn redenering.’

Toch gaat Casanova’s Plumpuddingniet alleen over heerlijk eten. Ook de duivelse kant van culinair genot komt aan bod, evenals verhalen over hoe je de plank op culinair gebied flink mis kunt slaan – waarbij ik vooral moest gniffelen om de volstrekt misplaatste lunchsuggestie van het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Of Ben van der Velden nu schrijft over het steeds Europeser worden van de nationale keukens, over kersttradities of over de echte afkomst van de schnitzel (cotoletta in het Italiaans), je watertandt gedurende het hele verhaal met hem mee. Met hem zit je de ene keer met zeurende diplomaten aan tafel, terwijl je een volgende keer bijna de knie van zijn charmante tafelgenote kunt voelen. Lees smakelijk!

P.S. De winnaar van de prijsvraag krijgt  deze bijzondere culinaire ervaringen thuisgestuurd. Iedereen in elk geval bedankt voor het meedoen – de Italiaanse keuken verbroedert zo te lezen ook hier in Nederland!

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Een reactie

  1. Ik heb zelf erg genoten van Casanova’s Plumpudding, wat een vreselijk leuk geschreven boekje, een must om te lezen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *