Ga op pad met onze City Walks!

Franciacorta – het Italiaanse antwoord op champagne

Franciacorta is het Italiaanse antwoord op champagne, aldus Wijnand Broer van De Franciacortaslijterij. Maar nieuw is de Franciacorta niet. Hoewel de geschiedenis van de mousserende Franciacorta-wijn nog maar kort is – de eerste werd in 1961 geproduceerd – is er bewijs gevonden dat er in de Romeinse tijd al wijn werd geproduceerd in de regio. Na het einde van het Romeinse rijk werd de wijnproductie opgepakt door de Lombardianen en in de twaalfde eeuw stond de regio weer vol met wijngaarden. In die tijd werden er zowel rode als witte wijnen geproduceerd, van verschillende druiven.

De eerste Franciacorta
De eerste mousserende wijn werd in 1570 geproduceerd onder de naam Mordace, wat agressief of scherp betekent. Ondanks de lange traditie van het produceren van mousserende wijn, is het idee om de productiemethode champenoise van de Champagne-regio als basis te nemen voor de productiemethode van andere mousserende wijn, pas vrij recent ontstaan.

De eerste versie stamt uit 1958. Daarna duurde het even voordat Guido Berlucchi (nu de grootste producent van de regio) de juiste smaak te pakken had, maar de eerste officiële Franciacorta die in 1961 op de markt kwam, was meteen een hit. Deze eerste serie heette Pinot di Franciacorta.

Vanaf dat moment heeft Franciacorta zich uitgebreid naar andere varianten: Brut (1970), Brut Millesimato (1970), Rosé (1973), Extra Brut/Pas Dosé (1973), Satén (1980) en Extra Dry (1984). Franciacorta bleek erg populair te zijn en het gebied heeft in de periode tussen 1967 en 1983 dan ook een grote groei doorgemaakt; van 50 naar 550 hectare. Midden jaren zestig heeft Franciacorta de DOC-status gekregen. De DOCG-status volgde in 1995, waarbij Franciacorta de eerste metodo classico wijn was die deze status heeft gekregen. Vandaag de dag telt Franciacorta 104 producenten en produceert het ruim 10 miljoen flessen per jaar. Daarmee is de wijn dan ook stuk exclusiever dan de wijn die met de traditionele Franse methode wordt gemaakt (vgl. 350 miljoen flessen in de Champagnestreek).

De regio Franciacorta
De Franciacorta-regio is gelegen in de regio Lombardije, om precies te zijn aan het Lago d’Iseo, het Meer van Iseo. Net als veel van de grote wijngebieden in de wereld is de Franciacorta-regio het resultaat van een geologisch toeval. Het gebied ligt aan de monding van de Val Camonica, een rivier die een uitlaatklep was voor de gletsjers die tijdens de laatste ijstijd de bergen bedekten die we nu kennen als de Dolomieten.

Hier stapelde zich een enorme hoeveelheid grof, kalkrijk sediment op. Dit vormt nu de basis voor de toplaag van de grond in een groot deel van het Franciacorta-gebied. Deze gletsjers hebben ook gezorgd voor het ontstaan van het Lago d’Iseo zelf. Het meer dient als een hittereservoir waardoor de zomers minder heet zijn en de winters minder streng. Ook dit draag bij aan een uitermate geschikt klimaat om wijn te verbouwen.

What’s in a name?
Er zijn verschillende theorieën over het ontstaan van de naam Franciacorta. De meest waarschijnlijke hypothese is dat de naam ontstaan is door samentrekking van de woorden franchae curtes. Franchae curtes of corte franca betekent ‘zonder belasting’. Dit was een aanduiding voor steden en gemeenten die onder de bescherming vielen van Benedictijner monniken en die vrijstelling kregen voor het betalen van belastingen.

Een andere theorie is dat Franciacorta vertaald kan worden als ‘klein Frankrijk’. Het ontstaan van deze naam heeft ook weer twee verklaringen. De eerste is de meest leuke: Karel de Grote had gezworen dat hij op de dag van Sint Dennis in Frankrijk zou zijn. Toen die dag aanbrak, was hij echter nog bij het Lago d’Iseo. Om toch in Frankrijk te kunnen zijn, heeft hij de regio toen maar de naam Franciacorta (klein Frankrijk dus) gegeven. Een wat minder romantische verklaring is dat het gebied de naam klein Frankrijk heeft gekregen omdat het de productiemethode van champagne – champenoise – exact heeft gekopieerd. Hoe dat precies in zijn werk gaat, lees je hier.

De druiven die worden gebruikt bij het maken van Franciacorta zijn Chardonnay, Pinot noir en Pinot bianco. Chardonnay en Pinot noir zijn dezelfde druiven als die in champagne worden gebruikt, Pinot bianco is specifiek voor Franciacorta. Chardonnay is de meest aanwezig druif van deze drie. Om een rosé te maken wordt de Pinot noir druif toegevoegd om de kleur te geven. Pinot noir kan echter ook gebruikt worden in de normale Franciacorta; als de schil niet meegist kan de wijn wit blijven.

Alle lof voor Giuseppe
Wijnand Broer van De Franciacortaslijterij zweert bij de Franciacorta van Giuseppe Pecis, eigenaar van Cascina San Pietro, een van de kleinste producenten in de Franciacorta-regio. Het is een eenmansbedrijf – op de hulp bij de oogst na, doet Giuseppe alles alleen.

Giuseppe maakt sinds 2001 Franciacorta. Op zijn domein van 4,3 hectare maakt hij ongeveer 30.000 flessen per jaar. Waar veel producenten flink inves­teren om ook de omgeving en de ambiance te laten kloppen bij de uitstraling van metodo classico mousserende wijn, is er in de schuur van Giuseppe geen enkele overbodige luxe te bekennen. Hier staat alles in het teken van de productie van hoge kwaliteit Franciacorta. Maar die kwaliteit is dan ook ongeëvenaard! De drie wijnen van San Pietro hebben een specifiek karakter en kenmerken zich door complexiteit en intense aroma’s. Daarnaast hebben alle wijnen van Cascina San Pietro een uit­stekende prijs-kwaliteitverhouding.

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Een reactie

  1. Nog exclusiever is de Oltrepò Pavese Brut Metodo Classico of de Cruasè 😉 Ook uit Lombardije, het grootste Pinot Nero productiegebied van Italie, 60 km ten zuiden van Milaan! 😉

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *