Ga op pad met onze City Walks!

Kentering in koffie

koffiekopjes

Zeg me hoe en welke koffie je drinkt en ik zal je zeggen wie je bent… Een kopje koffie drinken is in Italië een waar ritueel. Maar toch dringt ook hier de moderne tijd door. Pia Bruijn dook voor Ciao tutti in de achtergronden van de Italiaanse manier van koffie zetten, naar aanleiding van een artikel in de Italiaanse krant Il Giornale.

Een espresso drinken in de bar? Een gewoonte die in populariteit in lijkt te boeten. De koffiemachine thuis wint het langzamerhand. Dat gaat uiteraard niet zomaar: de trend geeft aanleiding tot een fikse strijd tussen aanhangers van de verschillende merken.

Ja, graag, ik moet nog wakker worden, van koffie word ik niet nerveus… Wat er in het koffiekopje terecht komt, is niet alleen een warm drankje, maar voor de postmoderne consument ook een weerspiegeling van een bepaalde levensstijl , van het culinair genieten en op een bepaalde manier van het leven zelf.

Neem bijvoorbeeld het merk Nespresso: de Nespresso-adept houdt van een espresso met een mooi cremalaagje, maar wil geen kostbare minuten verliezen om de moka te vullen. Het is een estheet die gemakkelijk ten prooi valt aan grote twijfels en bijkomstige spanningen: de machine voor het maken van die espresso zal toch wel van voldoende schoonheid zijn? Past de kleur van de capsule bij die van de keuken? Nespresso verkoopt 16 soorten capsules, in aantrekkelijke houten kistjes die lijken op chique bonbondozen, elk met een verschillende smaak en kleur. Het kiezen van een smaak kan zo een moeilijke en tijdvergende opgave worden en leiden tot een subtiele analyse van de esthetische invloed die de machine zal hebben op het eigen bestaan.

Deze koffie vergt ook veel van de portemonnee: de prijs van een capsule – meestal een mengsel van overwegend arabica met meer of minder (goedkopere) robusta – is ongeveer 37 cent. Bij zulke bedragen komen we dichtbij de prijs van een buitenshuis gedronken espresso, maar de vereenzelviging met George Clooney, al jarenlang de ster van het merk, trekt ook aan Italianen.

De belangrijkste tegenwerping van de rivalen van het meest modieuze merk is echter niet de prijs: zij vinden vooral dat Nespresso niet de beste koffieblend biedt. Nemen we bijvoorbeeld die van concurrent Lavazza, een merk uit Turijn met een iets minder luxueuze uitstraling en een praktischer instelling, dan betaal je per capsule ook ruim 30 cent…

illy

De illy-consument is duidelijk een sophisticated type: de laatste generatie van de machines van het bedrijf uit Trieste baseert zich op het percolatie-systeem waarbij het water langzaam door het koffiemaalsel loopt (wat me herinnert aan de koffiepot van mijn Friese beppe en mijn eigen papieren Melitta-filters). Een procedé dat vooral de geur van de koffie (vanzelfsprekend uitsluitend 100% arabica) benadrukt (en ook dat doet me aan vroeger denken). Wie de voorkeur geeft aan illy hecht dus grote waarde aan de keuze van de te gebruiken grondstoffen en instrumenten. Het is zeker geen toeval dat het bedrijf in Trieste ook een Università del Caffè heeft opgericht. Volgend de website gaat het om een gezaghebbend centrum voor de bevordering, ontwikkeling en verspreiding van de cultuur van kwaliteitskoffie in de wereld, wat de onwetenden duidelijk maakt dat je voor het dagelijkse genot van je kopje koffie ook kunt studeren.

moka op het vuur

En de moka? Het grote klassieke voorbeeld is die van Bialetti, waarvoor het octrooi al in 1933 werd afgegeven. Gegoten uit puur aluminium met een bakelieten handvat en knop. Zonder enige pretenties of glamour doet de moka ons met weemoed terugdenken aan tijden waarin koffiedrinken nog niets te maken had met antropologische beschouwingen. De moka met zijn art deco-vorm heeft effectieve designgeschiedenis geschreven en is vandaag de dag verworden tot een huishoudelijk idool voor de liefhebbers van een koffiepauze met een echte vintage-smaak. Belangrijk bij het maken is laag vuur, roeren en een voorverwarmd kopje. Natuurlijk krijg je met de moka geen schuimlaag en heb je er ook een beetje geduld voor nodig, maar, tegen elke commerciële logica in, hoe vaker en hoe langer je de moka gebruikt, de koffie wordt er alleen maar beter op. Voor veel Italianen betekent thuis koffiedrinken dan ook het vullen van de macchinetta en het wachten op het vertrouwde gepruttel. Hetzelfde geldt voor de met de napoletana gezette tazzulella. Dat is meer dan een gewoon kopje koffie, pure poëzie… Maar dat is weer een ander verhaal!

P.S. De fabriek van Bialetti stond in Omegna, aan het Lago’Orta. Helaas is het bedrijf al lang ter ziele, maar het merk Bialetti bestaat gelukkig nog steeds.

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *