Ga op pad met onze City Walks!

Zonder tijd te verliezen

Na de opening van de Boekenweek met het fragment van Seneca over vriendschap, bespreek ik de komende anderhalve week bijna elke dag een bijzonder boek op Ciao tutti, dat zowel te maken heeft met het thema van de Boekenweek, vriendschap, als met – uiteraard – Italië. Of ze nu geschreven zijn door Italiaanse schrijvers of zich afspelen in Italië, het zijn stuk voor stuk aanraders. Zo neem je al een voorproefje op de komende vakantie naar Italië!

Vandaag de poëtische roman Zonder tijd te verliezen van Daan Heerma van Voss. De auteur weet waar hij over praat als hij de twee vrienden Daniël en Xander na hun schooltijd naar Italië laat vertrekken. Zelf bracht hij na zijn eindexamen aan het Vossius Gymnasium in Amsterdam ook een jaar in Italië door, om geschiedenis te studeren.

Daniël en Xander, buurt- en leeftijdgenoten, trekken met elkaar op zoals dieren dat doen, simpelweg omdat het met z’n tweeën minder gevaarlijk is dan alleen. Voor beiden is het hun eerste echte vriendschap. Na hun schooltijd vertrekken de zelfverklaarde bondgenoten naar Italië, waar Daniël valt voor de Zuid-Afrikaanse Sophie, zijn eerste meisje.

Hun liefde is nu eens licht, uitnodigend en intiem, dan weer donker en koel. Wanneer Xander plotseling verdwijnt, kan Daniël niet anders dan naar hem op zoek gaan. Samen met Sophie en een hond die Jan van Riebeeck heet reist hij af naar het zuiden, door een steeds onherbergzamer landschap, niet wetend wat hij nog van de vriendschap verlangt: een begrafenis of een wedergeboorte.

Een fragment om, ook vanwege de pracht van de zinnen, een aantal keren te herlezen:

‘De zon mag ons niet raken. Het is een spel waarbij niet gelachen wordt. Een spel dat we spelen omdat we alleen zijn, en omsingeld door tijd en zee. Ik houd het prikkeldraad voor haar omhoog. Na u.

Ze beweegt zich soepel als altijd, stapt eronderdoor. Ze doet hetzelfde voor mij, mijn trui blijft haken, het draad zwiept na, een metalig geluid. We lopen door het korenveld van een boer die we niet kennen, tot we een geschikte plek vinden om ons te verstoppen. Het is koel, niet koud, wind trekt over het veld, het begint te ritselen. De zon is zo fel dat goed en wel niets te zien is behalve onze volgende stap.
Jan van Riebeeck volgt tevreden, het tongetje hangt uit zijn mond.

Na een minuut of wat ziet ze een meter vrije grond. Ze werpt haar jas neer, het spel is opgegeven, de zon heeft gewonnen. Ze strekt zich uit en omarmt het licht. Ze is van zilver. Daarna neemt ze een slok van de spumante, ik doe hetzelfde. Ze pakt een tak van de grond en gooit hem zo ver als ze kan. De tak schiet door de lucht maar wordt ergens onderweg door licht onderschept. De hond springt in het koren, wordt opgenomen door die eindeloze kleur: goudgroen, waar je ook kijkt.

De scherpe zon verdeelt alles in wit en schaduw, zelfs de huizen van de haven zijn silhouetten geworden. Wolken zijn nauwelijks te vinden, eentje, links in het blauw. In de verte een cruiseschip dat onze richting op vaart. Verder zijn we alleen.

Ik ga zitten, mijn schoenen zet ik naast me op de grond. Mijn sokken, ooit hema-wit, zijn nu vaalgrijs. Ik stink. Zoals alles in de natuur de afgelopen weken is gaan stinken. Nu pas voel ik hoe moe ik eigenlijk ben, dat ik mijn lichaam volstrekt heb genegeerd, hoezeer dat reizen alles van me heeft gevraagd zonder mij ooit iets te vragen. Mijn mond voelt droog aan, een volgende slok na maakchampagne heeft niet het gewenste effect. Ondertussen kruipt iedere gedachte richting Xander.

‘Laten we hier even blijven,’ zeg ik. ‘Uitrusten.’
‘Sure,’ zegt ze, terwijl ze de stok opnieuw het veld in werpt. ‘We hoeven nergens heen.’
We hoeven nergens heen. Hij klinkt aanlokkelijk, een zin van bevrijding. Toch staat hij me niet aan. Er is altijd een ergens waar je heen kunt, waar je heen moet, al weet je nu niet waar dat ergens zich ophoudt.
Wat heb ik te bewijzen, en aan wie?

Misschien is vriendschap wel een soort belofte, het zou kunnen, iets wat tot in lengte van dagen moet worden nageleefd, in ruil voor jouw keuze, lang geleden, om de wereld een vriend te ontnemen en hem voor jezelf te willen houden. Maar het is een vermoeiende gedachte. Een tikkeltje melodramatisch bovendien. Als er een belofte is gemaakt, dan is ze nagekomen.

Ik denk aan haar, het meisje dat voor me staat, van wie ik welbeschouwd niet eens weet hoe ze heet. Ik maak een foto van haar, een bewijsstuk, al weet ik niet waarvan of waarvoor. Haar witte hoed schermt haar gezicht af, niet alleen van de zon, ook van mij. Volgens mij ben ik in slaap aan het vallen, of laat ik me meeslepen door de drank. Beelden overvallen me, het voorstadium van dromen, wanneer je nog denkt dat je iets te wensen of te verzoeken hebt.

Ik leun achterover. Ik denk aan ons huis in Perugia, het huis dat ik met Xander deelde. Ik vraag me af hoe hij eruitziet, de jongen die nu in mijn kamer woont, of hij op mij lijkt (een beetje toch) of zomaar iemand is, zomaar iemand aan de vooravond van zijn tijdloze jaar, een voorbijganger die hetzelfde huis, hetzelfde bed als dat van hem zal beschouwen. Mijn jaar van uitstel is vervlogen, ik heb het nog geen vier maanden volgehouden. De lucht die ik inadem voelt aangenaam koel in mijn borst. Ik kijk, ik zoek, maar ik vind haar niet. Dan duikt haar hoofd weer even op tussen het koren, een paar meter verderop. Ik sluit mijn ogen. Jong zijn we, allebei, nog altijd. Ze zeggen dat we alle tijd van de wereld hebben.’

Lees het hele verhaal over de bijzondere vriendschap tussen Xander en Daniël in

Zonder tijd te verliezen
Daan Heerma van Voss
ISBN 9789045019680
€ 22,95
uitgeverij Contact

Boekenweekvriendschapsactie
Komt Daan Heerma van Voss bij jou eten? Wie tijdens de Boekenweek de prachtige vriendschapsroman Zonder tijd te verliezen koopt en een foto van het bonnetje op de Facebookpagina van Uitgeverij Contact post, maakt kans op een bijzondere avond voorlezen en praten met deze veelbelovende schrijver in zijn of haar eigen huis. Je mag daar natuurlijk ook al je vrienden voor uitnodigen. Wees er snel bij, want uitgeverij Contact kiest de winnaar nog voor het einde van de Boekenweek.

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *