Home » Saskia (pagina 250)

Saskia

Prendiamo un caffè?

‘Prendiamo un caffè?’ Oftewel: drinken we even een kopje koffie? Dat is in Italië zo ongeveer de standaard begroeting als je een vriend, bekende of collega op straat tegen het lijf loopt. Niks geen haastig ‘Hoe gaat het?’, dat vervolgens beantwoord wordt met een ‘Drukdruk, je kent het wel…’ Nee, de Italiaan neemt even tijd om te informeren hoe het nu echt met die ander gaat, maar dan wel onder het genot van een kopje koffie. Ik schreef al eerder over de regels die de Italianen in acht nemen rondom het drinken van een kopje koffie – het is een …

Lees meer »

Scala Sancta – Heilige Trap

Links vooraan in de Kerk van de Friezen bevindt zich een bijzondere ruimte: een kleine kapel met een kruisbeeld, een Mariabeeld en een 33 treden tellende trap, die vrij steil naar beneden loopt. Het is echter niet de bedoeling dat je de trap afloopt; het is namelijk een devotietrap, een zogenaamde Heilige Trap. Jarenlang was deze trap buiten gebruik en was de ruimte met het kruisbeeld een donkere opslagplaats. In het Heilige Jaar 2000 werd de trap op initiatief van de beheerders van de Kerk van de Friezen gerestaureerd, als  Nederlandse bijdrage aan het Jubileumjaar. De Scala Sancta, zoals buiten …

Lees meer »

De Kerk van de Friezen

Twee weken geleden schreef ik over de Romeinen in de Lage Landen – vandaag draaien we de rollen om en staat een stukje Nederland in Rome centraal op Ciao tutti. Een stukje Nederland, denk je nu wellicht, in de titel staat toch duidelijk een verwijzing naar de Friezen? De Nederlandse kerk in Rome heeft inderdaad een naam die enige uitleg verdient. In Rome is het als in Nederland tijdens de Elfstedentocht: alle Nederlanders zijn Friezen. De oude naam voor de mensen die uit de Lage Landen naar Rome kwamen, is nooit aangepast. Het feit dat medelanders al eeuwenlang naar Rome …

Lees meer »

Julia’s verdwijning

Na de culinaire onderbreking van gisteren kunnen we vandaag weer volop genieten van het enorme culturele aanbod in Rome. Ik schreef eerder al over de grote Van Gogh tentoonstelling in Il Vittoriano, maar omdat mijn reisgenoot deze expositie ook graag wilde zien, kocht ik nogmaals een ticket en slenterden we langs de kleurrijke werken van Van Gogh, met als grote gemene deler de moderne stad en het tijdloze platteland. Aangezien het vreselijk druk was en ik de schilderijen lang niet zo goed kon bekijken als ik zou willen, besloot ik door te lopen naar een koffiebarretje en daar te wachten …

Lees meer »

Titiaan & Tiepolo

Of het toeval was of een vooruitziende blik, vlak voor vertrek naar Italië had Saskia in haar koffer nog een beetje ruimte weten te creëren voor twee boeken die tijdens deze reis wel heel goed van pas komen: De kunst van het kijken – Italiaanse renaissance schilderkunst en Het roze van Tiepolo. De kunst van het kijken werpt een nieuw licht op de Italiaanse renaissanceschilderkunst. In begrijpelijke taal en chronologische volgorde worden aan de hand van 180 meesterwerken van bekende kunstenaars als Botticelli en Mantegna, Perugino en Leonardo da Vinci, Rafael en Michelangelo, Correggio en Titiaan evenveel basisbegrippen uit de …

Lees meer »

Cirkel in het gras

Als remedie tegen mijn heimwee naar Rome kreeg ik afgelopen weekend van een vriend een boek over Rome dat ik, hoewel het al heel wat jaren geleden is verschenen, nog niet kende: Cirkel in het gras van Oek de Jong. Het verhaal gaat over een Nederlandse journaliste, Hanna Piccard, die naar Rome gaat als correspondente voor een Nederlandse krant. Ze wordt verliefd op een Italiaan, de dichter en kunsthistoricus Andrea Simonetti, die met zijn dochter een teruggetrokken leven leidt. Voor het eerst ontmoet ze een man aan wie ze zich met hart en ziel over kan geven. Zijn overgave laat …

Lees meer »

Panna cotta naar recept van Toscanini

Zoals ik jullie gisteren beloofde vandaag een voorproefje uit het kookboek Toscanini venticinque, dat vorige week werd uitgeroepen tot Kookboek van het Jaar 2010 in de categorie Chefs. Aangezien ik bij Toscanini ooit de lekkerste panna cotta kreeg voorgeschoteld, het recept waarmee je dit thuis zou moeten kunnen evenaren: Ingrediënten (voor 6 vormpjes): 750 ml slagroom | 1 vanillestokje, opengesneden en de zaadjes eruit geschraapt | 80 g suiker | 1 blaadje gelatine, geweekt in koud water | 1 eetlepel bruine rum ‘Onze dolci-maakster uit Azerbeijan, Madina Mamedova, maakt de lekkerste panna cotta. Het enige probleem is dat ze dit volledig op gevoel doet dus als …

Lees meer »

Kookboek van het Jaar: Toscanini venticinque

Vorige week schreef ik over de Kookboeken7daagse, die op 2 november van start ging met de verkiezing van het Kookboek van het Jaar. In de categorie Chefs was er – fortunatamente – een Italiaanse winnaar: het prachtig uitgevoerde kookboek van Caffè Toscanini in Amsterdam, Toscanini venticinque geheten. Toscanini venticinque is uitgebracht ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum van Caffè Toscanini en wist de jury vanaf het eerste moment te boeien: ‘De sfeer van het Italiaanse restaurant wordt uitstekend en 1-op-1 weergegeven in dit kookboek. Het kookboek ís het restaurant. Het is een puur boek, goed en eerlijk geschreven en door …

Lees meer »

Spaghetti op Hollandse wijze

Vandaag kan ik dan eindelijk de reden voor mijn komst naar Nederland onthullen: de presentatie van de jubileumeditie van Wannée – Kookboek van de Amsterdamse Huishoudschool. Precies honderd jaar geleden verscheen de eerste druk van het Kookboek van de Amsterdamsche Huishoudschool. De schrijfster, mejuffrouw Cornelia Johanna Wannée, ‘leerares in koken en voedingsleer’, nam in haar lesboek recepten op voor ‘den burgerpot en voor den fijnen keuken’. Haar kookboek bleek een enorm succes; inmiddels – een eeuw later – is er een miljoen exemplaren van verkocht! Deze nieuwe jubileumeditie, de 29e druk, is opnieuw volledig herzien en geactualiseerd door culinair journalist …

Lees meer »

De Romeinen en de Lage Landen

Nu ik weer even in Nederland ben en de heimwee naar Rome al snel van zich laat horen, komt een boek met de titel De rand van het Rijk – De Romeinen en de Lage Landen natuurlijk als geroepen. In De rand van het Rijk – De Romeinen en de Lage Landen behandelen Jona Lendering en Arjen Bosman geschreven bronnen en opgravingsresultaten. Vaak spreken die elkaar tegen, omdat Romeinse en Griekse auteurs geobsedeerd lijken te zijn geweest door de veronderstelde barbarij van de Galliërs en de Germanen. Ook wijden Lendering en Bosman hoofdstukken aan de aanwezigheid van de Romeinse legioenen, …

Lees meer »

Het zusje van vroeger

Op 22 augustus schreef ik over het manuscript Cappuccino na elven, waarmee Edward Hendriks via de website TenPages.com een uitgever probeerde te vinden. Dat is inmiddels gelukt; op 4 oktober 2010 zijn alle aandelen van Cappuccino na elven verkocht. Dat betekent dat het boek ook echt wordt uitgegeven. Maar voor het zover is, moet het natuurlijk nog wel worden afgeschreven. Als het zover is, horen jullie dat natuurlijk als eerste, maar vandaag eerst een ander manuscript dat via TenPages.com de weg naar de lezer probeert te vinden. In het vliegtuig dat me van Rome naar Amsterdam bracht, was ik niet …

Lees meer »

Lofzang op Rome

Vandaag een lofzang op Rome, aan de hand van een prachtig boek dat ik vorige week ontdekte: Laus Romae, oftewel Lofzang op Rome, is een bundel van 16 artikelen die betrekking hebben op belangrijke momenten uit de cultuurgeschiedenis van Rome, van 1200 v.Chr. tot en met het gedicht van Lucebert over Rome uit 1957. Het boek is samengesteld naar aanleiding van het tienjarig jubileum van de nascholingscursus die door uitgeverij Eisma Edumedia werd georganiseerd voor docenten Klassieke Talen als voorbereiding op de Rome-reis. De redactie van het boek is verzorgd door Charles Hupperts en Elly Jans. In Laus Romae komen …

Lees meer »

Vlaamse voetsporen in de Eeuwige Stad

Naast de Sint Juliaan der Vlamingen (zie Ciao tutti van 6 november) zijn er nog veel meer Vlaamse sporen in Rome te vinden. Al deze bijzondere plekken zijn bijeengebracht in de reisgids Fiamminghi in Rome – Vlaamse voetsporen in de Eeuwige Stad. Het boek bevat 16 unieke wandelingen, gegroepeerd rondom goed bewaarde geheimen in Rome. Ondertussen word je als lezer en bezoeker gewezen op de talrijke sporen die Vlaamse kunstenaars, de honderden schilders, beeldhouwers, musici, architecten, schrijvers en ambachtslui, achterlieten in de Eeuwige Stad. Sommigen van hen werden wereldberoemd (denk bijvoorbeeld aan Peter Paul Rubens); van anderen heb je waarschijnlijk …

Lees meer »

Sint Juliaan der Vlamingen

Tijdens een van mijn wandelingen door de stad om alle Sprekende Beelden te zien en te horen, stuitte ik op het prachtige aanplakbiljet van de Sint Juliaan der Vlamingen, oftewel de San Giuliano dei Fiamminghi, de Koninklijke Belgische kerk in Rome. De kerk zou ten tijde van de Kruistochten zijn gesticht als pelgrimshospitaal voor de inwoners van het graafschap Vlaanderen. Veel weten we niet over deze eerste bestaansperiode, maar zeker is wel dat graaf Robrecht II van Vlaanderen het hospitaal in 1094 vaste inkomsten verschafte. De kerk kent dus een lange geschiedenis en herbergt prachtige kunstwerken van Vlaamse makelij. De …

Lees meer »

Sprekende beelden in Rome

De ‘Club van de Goedgebekten’ bestaat, zoals ik eergisteren schreef, uit zes beelden. Pasquino en Abate Luigi zijn wellicht de bekendste, maar ook Il Babuino, Il Facchino, Madama Lucrezia en Marforio laten graag van zich horen. De naam van deze laatste hebben we al even voorbij zien komen in het verhaal van Pasquino. Samen voerden zij vaak levendige discussies, waarbij de een nog spitsvondiger probeerde te zijn dan de ander. Over de komst van Napoleon en de negatieve gevolgen daarvan voor de stad, vroeg Pasquino Marforio het volgende: ‘Sono tutti ladri, i francesi?’ (Zijn alle Fransen dieven?) Waarop Marforio antwoordde: …

Lees meer »

Sprekende beelden – Abate Luigi

Abate Luigi werd vlak bij het Largo di Torre Argentina opgegraven als een onbekende Romeinse magistraat of redenaar. Hij werd in eerste instantie naast het Palazzo Vidoni geplaatst, vlak bij de Sant’Andrea della Valle. Hij had het op deze plek echter zwaar te verduren. Toen hij voor de zoveelste keer door stenengooiende kwajongens werd bekogeld, werd hij in de hal van het Palazzo gezet, onbereikbaar voor de Romeinse jeugd. Naar aanleiding hiervan schreef de dichter Tomassetti op de sokkel: FUI DELL’ANTICA ROMA UN CITTADINO OGGI ABATE LUIGI OGNUN MI CHIAMA CONQUISTAI CON MARFORIO E CON PASQUINO NELLE SATIRE URBANE ETERNA …

Lees meer »

Pasquino – een van de sprekende beelden in Rome

Gisteren werd me ingefluisterd dat ik nog maar wat langer in Rome moest blijven om nog meer wonderlijke plekken van de stad te ontdekken. Uiteraard gaf ik graag gehoor aan deze stem, maar wie fluisterde me deze boodschap in? Dat vroeg ik me ook af, terwijl ik een beetje vertwijfeld om me heen keek. Ik had toch duidelijk een Italiaanse stem gehoord… Een Romein die druk gebarend in zijn telefonino sprak, wees in de richting van een beetje onooglijk beeld waar ik zojuist langs was gewandeld. ‘C’era lui,’ zei hij. Ik keek hem niet begrijpend aan. Wat bedoelde hij? Sinds …

Lees meer »

De accabadora

Tot in de jaren vijftig van de twintigste eeuw had ieder dorpje op Sardinië een accabadora, een ‘laatste moeder’: een vrouw die zieken en ouderen hielp met sterven, net als een vroedvrouw helpt bij de geboorte. Bonaria Urrai is zo’n accabadora. Als zij en Maria over straat lopen, kijken de dorpsbewoners hen fluisterend na. De oude naaister Bonaria Urrai heeft Maria geadopteerd en in huis genomen. Ze voedt haar op, in de verwachting dat Maria later voor haar zal zorgen. Als vierde dochter van een straatarme weduwe was Maria eraan gewend op de laatste plaats te komen, altijd te veel …

Lees meer »

Nog meer magie in Rome

Zoals jullie de afgelopen dagen hebben kunnen zien en lezen, telt Rome veel wonderlijke plekken, waar niets is zoals het op het eerste gezicht lijkt. Uiteraard zijn er nog veel meer van deze verhalen: achter elk gebouw, achter elke steen gaat wel een geheim schuil. Telkens wanneer je de stad bezoekt, ontvouwen zich een paar geheimen, ontdek je nieuwe verhalen, doorkijkjes, eigenaardigheden. Hoe vaker je in Rome komt, des te makkelijker weet je je blik los te maken van de gebaande paden, van de grote monumenten die tijdens een eerste bezoek je blik gevangen houden. Je leert de achterafstraatjes kennen, …

Lees meer »

De hoorntjes van Mozes in de San Pietro in Vincoli (Rome)

In de San Pietro in Vincoli (die in het Nederlands ook wel eens Sint Petrus’ Banden of Sint-Pieter in ketens genoemd wordt) staat een wereldberoemd beeld van Michelangelo: zijn enorme Mozes. Michelangelo’s Mozes maakt deel uit van het grafmonument voor paus Julius II, die Michelangelo in 1505 naar Rome liet komen om alvast zijn pauselijk grafmonument te ontwerpen. Julius II stelde zich hierbij bepaald niet bescheiden op; het monument moest versierd worden met maar liefst veertig beelden. Michelangelo ging aan de slag en toog naar Carrara, waar hij in de marmergroeven het mooiste marmer uitzocht. Na acht maanden had hij …

Lees meer »