Saskia

Habemus Papam

Habemus Papam is de langverwachte nieuwe film van Nanni Moretti. Habemus Papam, Latijn voor ‘We hebben een paus’, zijn de woorden waarmee bekend wordt gemaakt dat het conclaaf een nieuwe paus heeft gekozen. Dat is precies waar het in de film om draait, al zou Moretti Moretti niet zijn als hij er geen bijzondere draai aan zou geven. De film begint met de dood van de paus en het conclaaf dat zijn opvolger moet kiezen. Dat levert de eerste grappige scene op, waarin de meeste kardinalen schietgebedjes doen zodat ze vooral niet gekozen worden. Wanneer er eenduidig een nieuwe paus gekozen is, …

Lees meer »

Petrus onder Bernini

Wie voor het eerst het plein voor de Sint-Pieter betreedt, kan vaak de onderkaak maar met moeite op zijn plek houden van verbazing. Verbazing over de grootsheid van de kerk, over de schoonheid van het plein én over de lengte van de rij die er staat om naar binnen te mogen. Als je nu eens kon regelen dat je daar niet in hoeft te gaan staan… Willemijn weet gelukkig een kleine omweg, via welke je niet alleen de rij overslaat, maar ook nog eens veel meer mee krijgt van de geschiedenis van de kerk. Die omweg loopt onder de grond. …

Lees meer »

De cijfers van de Sint-Pieter

Helaas, geen onthullend inzicht in de bankrekening van de paus vandaag – zoals de titel wellicht wel doet vermoeden – maar een rondtocht door de enorme Sint-Pietersbasiliek en over het gelijknamige plein in cijfers. Hierna kijk je toch even anders naar dit enorme bouwwerk – en kun je tijdens een volgend bezoek indruk maken op je reisgenoten door af en toe een van onderstaande feitjes te roepen… De Sint-Pietersbasiliek is bijna 190 meter lang (met het portiek erbij zelfs 218 meter) en – op het breedste punt – 155 meter breed. Daarmee is de basiliek ruim 22.000 m2 groot. De …

Lees meer »

Etruscanning

Van en over de Etruskische cultuur zijn weinig teksten overgeleverd. Archeologische grafvondsten vormen daarom een belangrijke informatiebron. In het kader van het onderzoek voor de tentoonstelling Etrusken. Vrouwen van Aanzien – Mannen met Macht is het Europese project Etruscanning 3D opgestart. Dit project wordt geleid door het Allard Pierson Museum en is een samenwerkingsproject tussen diverse musea en onderzoeksorganisaties uit Nederland, België en Italië. In het gebied waar de Etrusken leefden, het huidige Toscane en delen van Umbrië en Lazio, bevinden zich verschillende dodensteden (necropolen) en zijn duizenden graven uitgehouwen in de rotsen. Beroemd zijn vooral de graftombes van Cerveteri, …

Lees meer »

Etrusken – Vrouwen van aanzien / Mannen met macht

Aanstaande vrijdag, 14 oktober, gaat een intrigerende dubbeltentoonstelling over de Etrusken van start in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden en in het Allard Pierson Museum in Amsterdam. Deze unieke tentoonstellingen vertellen het intrigerende verhaal over de Etruskische rijkdom, religie, macht en pracht, met honderden topstukken uit zowel de eigen collecties als uit vele buitenlandse musea. Elke tentoonstelling doet dit vanuit een eigen invalshoek. Vrouwen van aanzien De tentoonstelling in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden stelt de vrouwelijke verhaallijn centraal en neemt je mee naar de wereld van prinsessen, godinnen en de geëmancipeerde plaats van vrouwen in de Etruskische …

Lees meer »

Carne alla pizzaiola

Speciaal voor de lezers van Ciao tutti vandaag een recept uit de keuken van Loes Janssen Miraglia, schrijfster en fotograaf van onder andere Sicilicious en Italiaans vegetarisch. De komende tijd zal Loes jullie (en mij) elke twee weken verrassen met een bijzonder Italiaans recept. De eer van het eerste recept in deze reeks is voor carne alla pizzaiola, oftewel rundvlees uit de pan dat op smaak is gebracht met gepelde tomaten, knoflook en oregano. Het is een typisch Italiaans gerecht waar jong en oud van kunnen genieten. Vooral Italiaanse kinderen likken hun vingers erbij af. Carne alla pizzaiola komt oorspronkelijk uit de omgeving van Napels, de grootste stad van de …

Lees meer »

Een eigen appartement in Rome

Boven aan mijn wensenlijst staat een eigen appartement in Rome, een eigen plek in een van de stille straatjes van de stad, waar je echt thuis komt na een dag slenteren door de stad. Een appartement met een keuken waar ik heerlijke pasta’s kan koken voor Romeinse vrienden – en waar ik ’s ochtends een kleine moka op het vuur kan zetten voor het eerste kopje koffie van de dag. Een appartement waar je al je buren kent, en waar je in ruil voor een boodschap van de oude bovenbuurvrouw een bord met zelfgemaakte ravioli krijgt voorgeschoteld. Waar de postbode …

Lees meer »

Zeven kleine criminelen

Vandaag gaat de Kinderboekenweek van start, die dit jaar in het teken van superhelden staat. Helden met een hoofdletter H dus. Een superheld hoeft niet iemand met bijzondere krachten te zijn, ook een ogenschijnlijk kleine daad kan iemand tot een grote held maken, zoals de dieren in de verhalen van Toon Tellegen, die met kleine daden zichzelf onsterfelijk maken. In de kinderliteratuur zijn veel grote en kleine helden te vinden. Naast bewerkingen van klassieke heldenverhalen over bijvoorbeeld Odysseus, worden ook nieuwe helden gecreëerd. Zoals Billo, de hoofdpersoon in Zeven kleine criminelen, de nieuwe roman van de Italiaanse auteur Christian Frascella. …

Lees meer »

Het olifantje van Bernini

Vandaag, op dierendag, staat een van de meest bijzondere dieren in Rome centraal: het kleine olifantje van Bernini op het Piazza della Minerva. Het olifantje staat sinds kort in de steigers. De Belgische website SPQR berichtte uitgebreid over deze restauratie: ‘De elefantino, het olifantje van Bernini op Piazza della Minerva, staat in de steigers. Het marmeren beeld wordt grondig gerestaureerd en geconserveerd. Het olifantje krijgt ook een speciale behandeling die het in de toekomst moet beschermen tegen de stedelijke vervuiling. De kostprijs van de werken wordt geraamd op 70.000 euro. Het restauratiekarwei zal duren tot eind dit jaar. Romebezoekers zullen …

Lees meer »

Romanzo criminale – Een criminele roman

De titel van vandaag is iets minder stichtelijk dan gisteren maar zorgt hopelijk voor net zo veel leesplezier als Lessen uit Rome. In Italië heeft Romanzo Criminale zijn succes ruimschoots bewezen. Zo zegt Niccolò Ammaniti: ‘Romanzo Criminale heeft twee doelen en raakt in beide de roos: het eerste is het verhaal van Rome en haar malavita te vertellen zoals het nooit eerder is gedaan, en het tweede is: het hart van de lezer raken.’ Afgelopen maand ging de film in Italië in première, hetgeen voor de Nederlandse uitgever een goede aanleiding vormde om een nieuwe editie op de markt te …

Lees meer »

Lessen uit Rome – Fik Meijer

In Lessen uit Rome vraagt Fik Meijer zich af of de oplossingen die de oude Romeinen bedachten voor de vreemdelingenproblematiek ons vandaag de dag nog van pas komen. Kunnen de ingezetenen van de Europese Unie lering trekken uit de wijze waarop de opname van nieuwkomers in de grote metropool Rome verliep? Zijn de negatieve uitlatingen van elitaire Romeinen over de grote aantallen immigranten vergelijkbaar met de harde woorden van sommige moderne politici? Kan de onverdraagzame opstelling van de Romeinen tegenover het opkomende christendom ons nog lessen leren in onze omgang met de islam? En staan we aan de vooravond van een …

Lees meer »

Mysterium

Het Romeinse Rijk, de Griekse beschaving en het oude Egypte komen slechts voort uit de verbeelding van een groep middeleeuwse monniken. Plato, Aristoteles, Julius Caesar en Cicero zijn fantasma’s en hun werken zijn eeuwen na Christus vervalst. Tegenwoordig leven we niet in 2011, maar omstreeks 1700, of misschien nog wel rond het jaar 1000 na Christus. Nee, ik verzin dit niet. Mysterium, de nieuwe roman van de Italiaanse auteurs Monaldi & Sorti, is gebaseerd op bovenstaande theorie. Samen met een team van tien personen (vijf grafologie-experts, twee vertalers, twee documentalisten in Rome en Parijs en de bekende Nederlandse biblist Ruben …

Lees meer »

Een drankje tussen de gevleugelde paarden

Hoewel de buik van het paard van Victor Emanuel helaas niet meer dienst doet als restaurant, biedt Il Vittoriano nog steeds een van de culinaire hoogtepunten van de Eeuwige Stad. En dat mag je zeer letterlijk opvatten; je geniet van een drankje op bijna tachtig meter hoogte! Je bereikt het terras aan de voet van de quadriga’s met een lift in het museum dat in het gebouw is gevestigd (maar dat gratis toegankelijk is) of door het beklimmen van maar liefst 196 treden die vanaf de zuilengalerij omhoog voeren. Deze klim wordt boven beloond met een prachtig uitzicht op het …

Lees meer »

In de buik van het paard – Il Vittoriano

In Rome kun je op heel veel plekken fantastisch eten. Je hebt kleine familierestaurantjes die je de lekkerste lokale specialiteiten voorschotelen, pizzeria’s met een perfect gestookte steenoven, trattoria’s waar gekookt wordt op sterrenniveau en plekken waar je niet alleen geniet van wat er op je bord ligt, maar ook van het uitzicht op de stad die aan je voeten ligt. De plek die ik vandaag bespreek heeft niets van dit alles, maar is toch een van de meest tot de verbeelding sprekende ‘eetplekken’ van de stad. Al kun je er nu helaas niet meer aanschuiven – daar eten was een …

Lees meer »

Spaghetti van courgette met lasagne van gerookte zalm

Vandaag een anders dan anders recept, dat in een klein half uur op tafel staat. Ideaal voor de drukke maandagavond dus! Ingrediënten (voorgerecht voor 4 personen / hoofdgerecht voor 2 personen) 5 lasagnebladen 1 dl visbouillon 10 gram gelatinepoeder 1 dl room 0,5 dl olijfolie 50 gram dille, fijngehakt 300 gram gerookte zalm, in stukken 1 courgette, in lange dunne slierten 1 eetlepel wittewijnazijn zout versgemalen peper Kook de lasagnebladen al dente in ruim kokend water en spoel ze daarna af onder de koude kraan. Meng de visbouillon en het gelatinepoeder. Breng intussen de room aan de kook en voeg …

Lees meer »

Brutus heeft honger

‘Een graankorrel kan soms meer vertellen dan een kras op een rots. Het grote gaat schuil in het kleine. Zo is het ook met de poëtische stukjes in Brutus heeft honger. Alles wordt op poëtische wijze geproefd (en ingeslikt of uitgebraakt). Mathijs Deen schrijft met smaak en laat de lezer gulzig achter,’ aldus Adriaan van Dis over de smakelijke en smaakvolle bundel miniatuurtjes van Mathijs Deen. In het titelverhaal reizen we terug naar het Macedonië van 43 voor Christus. Een klein fragment: ‘Brutus heeft honger. Hij was Rome ontvlucht, naar Athene, om met geleerde gesprekken de stervende Caesar uit zijn …

Lees meer »

Et tu Brute?

Op 15 maart van het jaar 44 v.Chr. werd Gaius Julius Caesar vermoord. Zijn vermeende laatste woorden, gericht aan zijn moordenaar, zijn wereldberoemd geworden. ‘Et tu, Brute?’ zou hij hebben gezegd. ‘Ook jij, Brutus?’ De ochtend was begonnen als vele andere. Hoewel Caesar gewaarschuwd lijkt te zijn dat hij juist op deze dag, op de iden van maart, op zijn hoede moest zijn, nam hij gewoon deel aan de senaatsvergadering. Aangezien de Curia Julia op het Forum Romanum niet gebruikt kon worden (het gebouw had veel schade geleden door een grote brand), vond de vergadering plaats in de curia van …

Lees meer »

Come è bello il cielo a Via Margutta

‘Hoe mooi is de hemel boven de Via Margutta‘, zo zingt Luca Barbarossa over deze sfeervolle Romeinse straat waar we graag doorheen wandelden. Voor iedereen die graag wegdroomt bij prachtige Italiaanse muziek is dit liedje een absolute aanbeveling, zowel qua tekst als qua setting! Luister maar: ‘Sta cadendo la notte sopra i tetti di Roma, tra un gatto che ride e un altro che sogna di fare l’amore, sta cadendo la notte senza fare rumore. Sta passando una stella sui cortili di Roma e un telefono squilla, nessuno risponde a una radio che parla, è vicina la notte, sembra di accarezzarla. …

Lees meer »

De bordjes van de sfeervolle Via Margutta

Een van de mooiste straatjes van Rome, dat is een omschrijving die zeker van toepassing is op de Via Margutta. Ondanks de nabijheid van de toeristische trekpleisters op en om het Piazza di Spagna en het Piazza del Popolo, is de rust in de Via Margutta bewaard gebleven. Het straatje wordt bevolkt door kunstenaars, artiesten, een verdwaalde toerist en – bovenal – de sfeer van weleer. Van meet af aan is Via Margutta een thuis geweest voor ambachtslieden en kleine kunstenaars. Vanaf 1600 kreeg deze Romeinse straat ook steeds meer een internationaal karakter, dankzij de buitenlandse kunstenaars die zich er …

Lees meer »

Grieks koffiehuis in Rome

In een van de duurste straten van Rome, de Via dei Condotti, vind je het oude Griekse koffiehuis. Volgens de ANWB Kunstgids Rome, die afgelopen zomer verscheen en die maar liefst 430 pagina’s reisinformatie over Rome biedt, is dit ‘niet het grootste, niet het meest typische, maar wel het koffiehuis met de rijkste geschiedenis in heel Rome.’ Zeker is dat je tijdens een bezoek aan Rome even over de drempel van dit koffiehuis heen moet stappen, al is het maar om even rond te kijken en snel een espresso aan de bar te drinken. Al doen de echte gasten dat …

Lees meer »