Lees onze laatste blogs:

Een handleiding voor de Palio in Siena

Siena maakt zich op voor de Palio. Al wekenlang gonst het in de kleine Toscaanse stad van de bedrijvigheid in de contrade. Vanavond weten we welke contrada de Palio di Provenzano op zijn naam mag schrijven. Deze contrada mag zich de trotse eigenaar noemen van de palio of cencio (‘vaandel’), die dit jaar is ontworpen door Ali Hassoun, een Libanese kunstenaar die al jarenlang in Italië woont. De afbeelding op de palio verwijst naar de Slag bij Montaperti, waarbij de Sienezen de Florentijnen wisten te verslaan en die precies 750 jaar geleden plaatsvond. Zoals ik gisteren al schreef, telt Siena …

Lees meer »

De Palio – een bijzondere beestenboel in Siena

Vanaf vandaag verblijven we een maand in Siena, waar de voorbereidingen voor de Palio, de paardenrace die de hele stad wekenlang in zijn greep houdt, in volle hevigheid zijn losgebarsten. Maar paarden zijn bij lange na niet de enige dieren die je in aanloop naar de Palio in Siena tegen komt. Lees en wandel mee door de verschillende wijken van de stad en ontdek de meest bijzondere beesten! Siena is verdeeld in 17 verschillende wijken, contrade genaamd. Elke contrada heeft zijn eigen grondgebied, zijn eigen kerk, zijn eigen fontein, zijn eigen hechte gemeenschap… en zijn eigen dier. Dat dier kom …

Lees meer »

Het sleutelgat op de Aventijn – een andere kijk op de Sint-Pieter

Vandaag is het dubbel feest in Rome: het is namelijk de feestdag van de heiligen Petrus en Paulus, die volgens de overlevering beiden op deze dag (en zelfs binnen het zelfde uur) zouden zijn gestorven. Goethe was op 30 juni 1787 in Rome ten tijde van de feestelijkheden ter ere van Petrus en Paulus en tekende het volgende dagboekfragment op: Goethe in Villa Borghese ‘Het grote Petrus- en Paulusfeest is eindelijk ook gekomen; gisteren zagen we de verlichting van de koepel en het op de Engelenburcht aangestoken vuurwerk. De verlichting wekt de indruk van een gigantisch sprookje, men gelooft zijn …

Lees meer »

Deze laatste zomer

‘Ik ging écht naar Rome. […] Ik kende de stad al en ik hield van haar alsof ze een mens was, met diezelfde begeerte, met diezelfde angst om haar kwijt te raken, de angst om haar niet volledig te bezitten, die nu eenmaal bij de liefde horen. Ik verlangde nu al naar de dag waarop de hartstocht overgaat in kalme genegenheid, die dag waarop ik zozeer deel van haar zou uitmaken dat ik me net als alle werkelijke bewoners zou beklagen over haar gebreken en haar ongemakken. Wat ik in die tijd nodig had was óf een kluizenaarsgrot om me …

Lees meer »

Enkele reis Sicilië

Met deze Siciliaanse thriller van Nederlandse bodem sluiten we de Maand van het Spannende Boek af. Maar pas op: al heeft Matthias Rozemond dan geen Siciliaans bloed, hij weet de sfeer op het eiland zo goed te beschrijven dat Enkele reis Sicilië je niet in je koude kleren gaat zitten! ‘Na de middelbare school besloot Yvette om archeologie en kunstgeschiedenis te gaan studeren. Alle Griekse en Romeinse mythes kende ze al vanbinnen en vanbuiten. Voor de klassieke talen had ze een acht op haar eindlijst. Een droom stond op het punt om uit te komen, want zij zelf ging onderdeel uitmaken …

Lees meer »

Il Canto degli Italiani – het Italiaanse volkslied

Vandaag besteden we aandacht aan het Italiaanse volkslied. Zo kun je, bijvoorbeeld tijdens een voetbalwedstrijd, uit volle borst meezingen met de Italiaanse voetballers en supporters – en hopelijk een goede afloop afdwingen! Il Canto degli Italiani, oftewel ‘het lied van de Italianen’, is de officiële naam van het Italiaanse volkslied. De Italianen zelf noemen hun volkslied ook wel Inno di Mameli, omdat het werd geschreven door Goffredo Mameli. Het volkslied heeft in Italië niet zo’n lange geschiedenis als in Nederland. Toen Mameli het lied in 1847 schreef, heerste er in Italië een periode van grote onrust. Er woedden ontelbaar veel volksopstanden …

Lees meer »

In je eentje in de Sixtijnse Kapel

Even een kijkje nemen in de Sixtijnse kapel is er meestal niet bij, als je een weekendje in Rome bent. Eerst wacht je een enorme rij en vervolgens schuifel je achter ontelbaar veel medetoeristen langs de uitgebreide collectie van de Vaticaanse musea. Als je dan eindelijk in de Cappella Sistina, de Sixtijnse Kapel, bent aanbeland, krijg je bijna geen gelegenheid om even stil te staan en het plafond op je in te laten werken. Je moet met de stroom mee, snel door de kapel heen, met een vluchtige blik naar boven en naar opzij, hup, naar buiten. Foto’s maken, zodat …

Lees meer »

Michelangelo keert terug naar de Sixtijnse Kapel

In haar historische roman De scharlaken stad laat Hella S. Haasse Michelangelo zestien jaar na de voltooiing van zijn werk terugkeren in de Sixtijnse Kapel. ‘Hij was een vreemdeling geworden in Rome. De stad scheen hem een lege schelp, een schitterende vorm zonder inhoud. Het profiel van dit nieuwe Rome dat hij tien jaar geleden had zien opbouwen, was hetzelfde gebleven, maar over de paleizen, basilieken en bruggen lag een leeg koud licht. Het leven was eruit geblazen. Hij bracht bij voorkeur zijn tijd door in het gedeelte van het Vaticaan dat aan de Sixtijnse Kapel grensde. Tussen de steigers …

Lees meer »

De Sixtijnse Kapel – Michelangelo’s meesterwerk in het Vaticaan

Toen Michelangelo zijn David had afgerond, werd hij door paus Julius II ontboden. Julius II had namelijk in een kapel van de Sint-Pieter Michelangelo’s Pietà gezien en hij was zo onder de indruk van dit beeld, dat hij de beeldhouwer wilde vragen zijn graftombe te ontwerpen. In februari 1505 ontving Michelangelo een voorschot van honderd gouden florijnen, in die tijd het volledige jaarsalaris van een ambachtsman, en trad hij in dienst van de paus. Hij begon met veel energie en enthousiasme aan het enorme project. Julius II wilde namelijk niet zomaar een graftombe, nee, zijn tombe moest zich kunnen meten …

Lees meer »

Zwarte zon – Andrea Camilleri over Caravaggio

Tijdens een verblijf op Sicilië ontmoet de Italiaanse schrijver Andrea Camilleri een mysterieuze, onbekende man. Deze man laat hem een unieke verzameling notities zien, die zijn geschreven door Caravaggio. De beroemde en beruchte schilder, die leefde van 1571 tot 1610, blijkt tijdens zijn verblijf op Sicilië en Malta (1606-1609) een soort dagboek te hebben bijgehouden. In Zwarte zon, een historische roman waarin deze teruggevonden zeventiende-eeuwse aantekeningen zijn verwerkt, staan de kwellingen en catastrofes van Caravaggio tijdens de laatste jaren van zijn leven centraal; hij is in die periode voortdurend op de vlucht. Camilleri baseert zich in deze reconstructie op een …

Lees meer »

Tonnarelli cacio e pepe – een echte Romeinse pasta

Geniet van een echt Romeins pastagerecht: tonnarelli cacio e pepe, waarvan we in deze blog het recept delen. Tonnarelli is de benaming voor platte, bijna vierkante, verse spaghetti die vooral in Rome gegeten wordt. Met een beetje olijfolie, geraspte pecorino romano (schapenkaas) en zwarte peper tover je een van de lekkerste pastagerechten op tafel. Aangezien de pastavorm tonnarelli hier in Nederland niet of nauwelijks te verkrijgen is, duik je voor een écht Romeins gerecht wat eerder de keuken in om ook de pasta zelf te maken. Hiervoor heb je nodig (voor vier tot zes personen): 470 gram bloem, plus wat …

Lees meer »

Testaccio – Een berg vol scherven

De wijk Testaccio is voor de meeste toeristen nog onontgonnen terrein. Toch is deze buurt een bezoek meer dan waard, zowel voor kunstliefhebbers als voor lekkerbekken! Tijdens de bloeiperiode van het Romeinse Rijk bevond zich op de plek waar nu Testaccio ligt de Porticus Aemilia, de binnenhaven van Rome. Hier werden vanuit Ostia, de haven aan zee, enorme kruiken met Spaanse olijfolie aan land gebracht. De olijfolie werd door de havenarbeiders overgedaan in kleinere vaten die gemakkelijker te vervoeren waren. Als de grote amforen waarin de olie was aangekomen geleegd waren, werden ze vernietigd. De kruiken waarin de olie was …

Lees meer »

Melanzane alla parmigiana

Zaterdagavond aten we op het terras van een restaurantje op een steenworp afstand van de Campo de’ Fiori de lekkerste melanzane alla parmigiana ooit. Mijn medereizigers en ik wilden dan ook graag het recept, zodat we ook op een Nederlands terras (of aan de keukentafel) de Romeinse sfeer zouden kunnen oproepen. Helaas wilde de kok zijn geheime recept niet onthullen, maar in La cucina verde vond ik een recept dat dicht in de buurt komt van het Romeinse equivalent! Maar eerst iets meer over de melanzana, oftewel de aubergine. Carlo Bernasconi: ‘Wat is deze eierplant niet allemaal aangedaan! Als ‘mela …

Lees meer »

Siciliaanse spanning – Donkerder dan middernacht

Juni is traditiegetrouw de Maand van het Spannende Boek. Dit jaar ligt de focus op Scandinavische misdaadliteratuur, maar op Ciao tutti zoeken we het uiteraard ook in dit kader wat zuidelijker. Gedurende de hele maand juni staat daarom Siciliaanse spanning in de spotlights, met elke week een nieuwe thriller of misdaadroman die zich afspeelt op Sicilië. We beginnen met een gloednieuwe thriller: Donkerder dan middernacht. ‘Weet je nog wat je passie was? Klassiek ballet! Je bent gestopt met je lessen omdat je vader erop tegen was. En wat heeft Nino daaraan gedaan, wat heeft hij tegen je gezegd? Weet je het …

Lees meer »

Gooi je één, twee of drie muntjes in de Trevifontein?

Toen ik in april in Rome was, heb ik natuurlijk een muntje in de Trevifontein gegooid, waarvan hierbij het levende bewijs: Zoals jullie wellicht weten, was ik hierdoor verzekerd van mijn terugkeer naar Rome. Al decennialang gooien toeristen en bezoekers een muntje in de fontein, met de heilige overtuiging dat ze dan nog eens zullen terugkeren. De oudste vermelding van het werpen van een muntje dateert van ongeveer 1870, maar pas in 1954 werd deze gewoonte door de film Three Coins in the Fountain wereldberoemd. Volgens de echte kenners moet je met je rug naar de fontein gaan staan. Je …

Lees meer »

Kunstgek – het syndroom van Stendhal

Vandaag is mijn laatste dag in Florence, de laatste dag te midden van het erfgoed van De’ Medici, de laatste dag in een stad die volgens kunsthistorici een vijfde van de kunstschatten van de westerse wereld bezit. Als je dat weet, is het niet verwonderlijk te ontdekken dat al dat moois gevoelige zielen zo kan overweldigen dat ze er steil van achterover slaan. Wie een reisje naar Florence plant, moet dan ook voorzichtig zijn en de kunstwerken gedoseerd tot zich nemen, want anders ligt het Stendhal-syndroom op de loer. Deze Franse schrijver (pseudoniem van Marie-Henri Beyle) vertrok in 1871 naar …

Lees meer »

Gelato di nocciola (hazelnootijs) naar recept van Perchè no! in Florence

Van de aardige eigenaar van Perchè no! in Florence kregen we speciaal voor alle lezers van Ciao tutti het recept voor gelato di nocciola, oftewel hazelnootijs. Ingrediënten (voor 6-8 porties): 4 eieren | 0,5 liter volle melk | 2 dl slagroom | 50 gram zeer fijne kristalsuiker | 75 gram bruine basterdsuiker | 3 eetlepels Frangelico (hazelnootlikeur) | 150 gram hazelnoten, gepeld en geroosterd | 50 gram pure chocolade Klop twee eieren, twee eierdooiers, de kristalsuiker en de helft van de basterdsuiker los. Verwarm de melk totdat er luchtbellen naar boven komen. Schenk de melk dan bij het eiersuikermengsel. Doe het …

Lees meer »

Een Florentijnse bruid

ARS VITINAM MORES ANINUMQUE EFFINGERE POSSES PULCHRIOR IN TER RIS NULLA TABELLA FORET Zo luidt de tekst op het cartellino op de achtergrond van dit schilderij. Het is een variatie op de slotregels van een epigram van Martialis, die zich in net zulke bewoordingen uitliet over een jeugdportret van Marcus Antonius Primus. De woorden vormen, net als het lieftallige portret, een compliment voor het jonge meisje: ‘O kunst, als jij de zeden en de geest zou kunnen uitbeelden, dan zou er op aarde geen mooier schilderij te vinden zijn.’ Het meisje dat op dit schilderij is afgebeeld is de jonge Giovanna degli Albizzi. In 1486 …

Lees meer »

In de bonen – een mooi verhaal over de doopkapel in Florence

Toen ik gisteren de precieze geboortedatum van Dante probeerde te achterhalen, stuitte ik in Firenze – Anekdotische reisgids voor Florence van Luc Verhuyck op een curieus feitje over het Baptisterium in Florence dat ik jullie niet wilde onthouden. Zoals ik gisteren al schreef, werd Dante hier op 26 maart 1266 gedoopt. Na deze plechtige gebeurtenis werd er een zwarte boon in een vaas gedaan. Nu vraag je je waarschijnlijk, net als ik, af wat zo’n zwarte boon met het doopsel te maken heeft? Luc Verhuyck: ‘Telkens wanneer er een kind werd geboren, werd in de doopkapel in een soort vaas een …

Lees meer »

Goddelijke taal: La Divina Commedia van Dante

Volgens de trotse Florentijnen is hun stad verantwoordelijk voor de grootste gemene deler van de Italianen: de Italiaanse taal. De wortels van de Italiaanse taal die ook vandaag de dag nog – al dan niet verstaanbaar en grammaticaal correct – in heel Italië wordt gesproken, zouden namelijk te vinden zijn in het Florentijnse dialect. In tegenstelling tot wat niet-Italianen vaak denken, zijn de verschillende dialecten die in Italië gesproken worden dus niet afgeleid van het standaard-Italiaans. Het is precies andersom: het Algemeen Beschaafd Italiaans is zelf ontstaan vanuit een dialect: het dialect dat in het veertiende-eeuwse Florence gesproken werd. Vooral …

Lees meer »