Lees onze laatste blogs:

De levens van de grootste kunstenaars, opgetekend door Giorgio Vasari

Met het boek De levens van de grootste schilders van Giorgio Vasari is de kunst-geschiedenis begonnen. Vasari schreef het op het hoogtepunt van de Italiaanse renaissance en hij beschouwde die kunst als het toppunt van het menselijk kunnen. Daarbij had hij veel vertrouwen in zijn pen: de oorspronkelijke editie was niet geïllustreerd – latere edities wel. De levens van de grootste kunstenaars bestaat uit boeiende biografieën van kunstenaars vanaf het einde van de dertiende eeuw tot en met Vasari’s eigen tijd. Met oorspronkelijke (vertaalde) teksten van Vasari en hedendaagse toelichtingen, een boekwerk dat niet mag ontbreken in de kast van liefhebbers van de …

Lees meer »

Berta – voor eeuwig in de klokkentoren

Florence kent veel beroemde beelden, waarvan de meeste op het Piazza della Signoria te vinden zijn: de David van Michelangelo natuurlijk, Judith en Holofernes van Donatello, de Marzocco-leeuw, Neptunus van Ammannati… Een van de interessantste beelden is echter van een onbekende vrouw, die van de Florentijnen de naam Berta heeft gekregen. Haar hoofd steekt uit de klokkentoren van de Santa Maria Maggiore, een vrij onopvallende kerk tussen station Santa Maria Novella en Piazza del Duomo. Haar hoofd zou al lange tijd uit de campanile steken, hetgeen voor de inwoners van de stad aanleiding was deze alomtegenwoordige vrouw een naam te …

Lees meer »

Da Vinci’s eerste engel (Galleria degli Uffizi in Florence)

Leonardo da Vinci begon zijn schildercarrière als leerling van Andrea del Verrocchio. Rond 1472 zou hij zijn meester hebben geassisteerd bij het schilderen van een groot doek voor het monnikenklooster van San Salvi, dat zich net buiten Florence bevond. Voor zover we nu weten staan op dit doek de eerste penseelstreken die Da Vinci ooit op een echt schilderij zette – niet meer om te oefenen maar voor het grote werk. Volgens Bramly’s biografie van Da Vinci heeft Verrocchio het meest verheven gedeelte van het werk voor zichzelf gereserveerd. Hij schilderde Jezus die in het water van de Jordaan staat. …

Lees meer »

De vinger van Da Vinci

Eergisteren wezen we je al op de vinger van Da Vinci, de omhoog wijzende vinger die wijst op verlossing, op de komst van Christus. Een van de duidelijkste voorbeelden die Da Vinci ooit schilderde, is te zien op het doek Johannes de Doper, dat te zien is in het Louvre in Parijs. Het is vermoedelijk het laatste doek dat Da Vinci schilderde – waarschijnlijk had hij het nog in zijn bezit toen hij stierf. Het is het meest gekopieerde van zijn werken, en kunstkenners strijden nog altijd over de authenticiteit van het doek. Wel is door onderzoek boven water gekomen …

Lees meer »

Zuppa di formaggio – kaassoep uit Culinair Sardinië

De kunst van het kaasmaken is al eeuwenoud, zo vertelt Loes Janssen Miraglia in Culinair Sardinië. Homerus refereert er zelfs al aan in de Odyssee, in de negende eeuw voor Christus: ‘Hij [de cycloop Polyphemus] melkte elke ooi met geoefende hand, liet de melk tot wrongel en wei stremmen, zeefde de wrongel in biezen manden om te laten uitlekken en goot de wei in kommen om af te koelen, zodat hij die bij zijn avondeten kon drinken.’ In de Griekse mythologie is het Aristaeus, de zoon van Apollo en Cyrene, die al dwalend door het Middellandse Zeegebied de techniek van het kaas …

Lees meer »

Clet – verkeersagent van de ziel

Clet Abraham, een Franse kunstenaar die al meer dan twintig jaar in Florence woont, tovert regelmatig een glimlach op het gezicht van de inwoners van de stad van de renaissance. Met zijn humoristische kunst zorgt hij voor een vrolijke, hedendaagse noot tussen de eeuwenoude palazzi. Hij wordt door de inwoners van Florence daarom ook wel ‘verkeersagent van de ziel’ genoemd. Meer dan toepasselijk, want Clet tovert verkeersborden namelijk om tot kunst. Kunst met een knipoog, want wie een verkeersbord dat door Clet onder handen is genomen passeert, kan niet anders dan glimlachen of hardop grinniken. Toen we gisteren door Florence …

Lees meer »

Tijd voor taart: crostata alla marmellata di arance uit het kookboek Lente in Sicilië

Ondanks het feit dat afgelopen weekend de wintertijd is ingegaan, wil ik jullie vandaag een heerlijk zonnig recept voorschotelen voor een taart waarmee ik vorige week werd verrast naar aanleiding van het nieuws dat er een boek van Ciao tutti gaat komen. Twee bloglezers-van-het-eerste-uur maakten namelijk een heel speciale Ciao tutti-taart: Het recept voor deze taart is het ietsiepietsie aangepaste recept voor crostata alla marmellata di arance, oftewel sinaasappelmarmeladetaart, uit het kookboek Lente in Sicilië, dat overigens onlangs werd genomineerd als Kookboek van het Jaar. Een dubbele reden om deze prachttaart te maken en op te eten! De jury roemt …

Lees meer »

Pizza bianca naar recept van Yvette van Boven

Eerlijk gezegd zijn we absoluut geen fans van de winter. Alleen al bij de gedachte aan kou, sneeuw, haardvuur en stamppot springen we het liefst in het eerste het beste vliegtuig naar het zuiden van Italië, waar je in december gewoon sinaasappels kunt plukken en nog heerlijk van de zon kunt genieten. Toch ontkomen we er niet aan af en toe wat Hollandse kou te trotseren. Gelukkig is er ietsiepietsie troost in de vorm van het kookboek Home Made Winter van Yvette van Boven. Home Made Winter is een boek vol comfort food. Yvette maakte een verzameling van gerechten waar …

Lees meer »

Nog meer torens in Rome

Na de inmiddels weer verdwenen torentjes van het Pantheon die ik gisteren beschreef, moest ik denken aan de aankondiging voor een boek over de klokkentorens van Rome die ik ooit voorbij had zien komen. Nieuwsgierig of dit boek inmiddels verkrijgbaar was, mailde ik de auteur en fotograaf, Dolf Middelhoff. Wat bleek: het boek is zo goed als klaar, maar voor het mooi gedrukt en gebonden in de boekhandel kan verschijnen, moeten er eerst meer mensen gevonden worden die het boek willen gaan kopen. Aangezien ik zelf zo enthousiast was over het onderwerp – een origineel idee om Rome te verkennen …

Lees meer »

Pasta alla Norma – hét pastagerecht van de Siciliaanse stad Catania

Pasta alla Norma, zo vertelt Loes Janssen Miraglia, is hét gerecht van de Siciliaanse stad Catania (aan de voet van de Etna). Er doen twee verhalen de ronde over de herkomst van de naam van dit pastagerecht. Muziekminnaars zijn van mening dat de in Catania geboren componist Vincenzo Bellini (1801) als hommage de benaming van een speciaal gerecht verdient bij de première van zijn achtste opera Norma. Op het moment dat deze opera in 1831 in Milaan het levenslicht ziet, wordt in Catania de Pasta alla Norma geboren. Het raffinement van Bellini’s opera is vertaald naar een gerecht. Begin deze eeuw organiseert …

Lees meer »

Voor altijd – Susanna Tamaro

Voor altijd van Susanna Tamaro is een prachtig boek voor deze tijd van het jaar, zowel qua verhaal als qua omslag. Als je de eerste zin hebt gelezen, verkeer je bijna tweehonderd pagina’s in een andere wereld. Susanna Tamaro neemt je mee op reis naar Matteo, die een teruggetrokken leven leidt hoog boven op een berg. Matteo heeft zijn jonge vrouw Nora en hun zoontje voor zijn ogen zien verongelukken, en sindsdien wordt hij gekweld door de vraag of het zelfdoding was of een ongeval. Lange tijd heeft hij geprobeerd zijn verdriet te dempen met alcohol en vluchtige seks. Niemand …

Lees meer »

Spaghetti met sint-jakobsschelpen en pesto uit het kookboek Gino’s pasta

Vandaag koken we uit het nieuwe boek van Gino d’Acampo: Gino’s pasta. Dit boek is Gino d’Acampo’s lofzang op Italiës meest heilige gerecht, met maar liefst honderd verrukkelijke pastarecepten voor alle denkbare gelegenheden. Gino’s recepten zijn makkelijk, gevarieerd en ongelooflijk lekker. In dit boek vind je klassiekers als carbonara, puttanesca en bolognese, maar ook verrassende varianten als lasagne met pesto, en onverwachte combinaties als tagliatelle met tartaarsaus. Aan de hand van duidelijke aanwijzingen en stap-voor-stapfoto’s leer je zelf pasta maken. Gino legt uit hoe je het beste gebruik kunt maken van de verschillende pastasoorten, van vertrouwde soorten als spaghetti, ravioli …

Lees meer »

Habemus Papam – prachtige film van Nanni Moretti

Habemus Papam is de langverwachte nieuwe film van Nanni Moretti. Habemus Papam, Latijn voor ‘We hebben een paus’, zijn de woorden waarmee bekend wordt gemaakt dat het conclaaf een nieuwe paus heeft gekozen. Dat is precies waar het in de film om draait, al zou Moretti Moretti niet zijn als hij er geen bijzondere draai aan zou geven. De film begint met de dood van de paus en het conclaaf dat zijn opvolger moet kiezen. Dat levert de eerste grappige scene op, waarin de meeste kardinalen schietgebedjes doen zodat ze vooral niet gekozen worden. Wanneer er eenduidig een nieuwe paus gekozen is, …

Lees meer »

Het graf van Petrus onder de Sint-Pieter (necropolis van het Vaticaan)

Wie voor het eerst het plein voor de Sint-Pieter betreedt, kan vaak de onderkaak maar met moeite op zijn plek houden van verbazing. Verbazing over de grootsheid van de kerk, over de schoonheid van het plein én over de lengte van de rij die er staat om naar binnen te mogen. Als je nu eens kon regelen dat je daar niet in hoeft te gaan staan… Willemijn weet gelukkig een kleine omweg, via welke je niet alleen de rij overslaat, maar ook nog eens veel meer mee krijgt van de geschiedenis van de kerk. Die omweg loopt onder de grond. …

Lees meer »

De cijfers van de Sint-Pieter

Helaas, geen onthullend inzicht in de bankrekening van de paus vandaag – zoals de titel wellicht wel doet vermoeden – maar een rondtocht door de enorme Sint-Pietersbasiliek en over het gelijknamige plein in cijfers. Hierna kijk je toch even anders naar dit enorme bouwwerk – en kun je tijdens een volgend bezoek indruk maken op je reisgenoten door af en toe een van onderstaande feitjes te roepen… De Sint-Pietersbasiliek is bijna 190 meter lang (met het portiek erbij zelfs 218 meter) en – op het breedste punt – 155 meter breed. Daarmee is de basiliek ruim 22.000 m2 groot. De …

Lees meer »

Zeven kleine criminelen

Maak kennis met Billo, de hoofdpersoon in Zeven kleine criminelen, de nieuwe roman van de Italiaanse auteur Christian Frascella. Voordat Christian Frascella (Turijn, 1973) ging schrijven, werkte hij onder andere in een fabriek en een callcenter. Zijn debuut Ik ben de sterkste werd in Italië in 2009 bekroond met de Premio John Fante, de Premio Viareggio en de Premio Zocca. De filmrechten zijn inmiddels verkocht. Ook in Nederland werd Ik ben de sterkste zeer lovend ontvangen. Frascella ontving samen met vertaalster Henrieke Herber de prestigieuze Dioraphte Jongerenliteratuur Prijs 2011. Zeven kleine criminelen is zijn tweede boek, dat gaat over zeven …

Lees meer »

Romanzo criminale – Een criminele roman

De titel van vandaag is iets minder stichtelijk dan gisteren maar zorgt hopelijk voor net zo veel leesplezier als Lessen uit Rome. In Italië heeft Romanzo Criminale zijn succes ruimschoots bewezen. Zo zegt Niccolò Ammaniti: ‘Romanzo Criminale heeft twee doelen en raakt in beide de roos: het eerste is het verhaal van Rome en haar malavita te vertellen zoals het nooit eerder is gedaan, en het tweede is: het hart van de lezer raken.’ Afgelopen maand ging de film in Italië in première, hetgeen voor de Nederlandse uitgever een goede aanleiding vormde om een nieuwe editie op de markt te …

Lees meer »

Et tu Brute? – de moord op Julius Caesar

Op 15 maart van het jaar 44 voor Christus werd Gaius Julius Caesar vermoord. Zijn vermeende laatste woorden, gericht aan zijn moordenaar, zijn wereldberoemd geworden. ‘Et tu, Brute?’ zou hij hebben gezegd. ‘Ook jij, Brutus?’ De ochtend was begonnen als vele andere. Hoewel Caesar gewaarschuwd lijkt te zijn dat hij juist op deze dag, op de iden van maart, op zijn hoede moest zijn, nam hij gewoon deel aan de senaatsvergadering. Aangezien de Curia Julia op het Forum Romanum niet gebruikt kon worden (het gebouw had veel schade geleden door een grote brand), vond de vergadering plaats in de curia …

Lees meer »

De bordjes van de sfeervolle Via Margutta

Een van de mooiste straatjes van Rome, dat is een omschrijving die zeker van toepassing is op de Via Margutta. Ondanks de nabijheid van de toeristische trekpleisters op en om het Piazza di Spagna en het Piazza del Popolo, is de rust in de Via Margutta bewaard gebleven. Het straatje wordt bevolkt door kunstenaars, artiesten, een verdwaalde toerist en – bovenal – de sfeer van weleer. Van meet af aan is Via Margutta een thuis geweest voor ambachtslieden en kleine kunstenaars. Vanaf 1600 kreeg deze Romeinse straat ook steeds meer een internationaal karakter, dankzij de buitenlandse kunstenaars die zich er …

Lees meer »

San Lorenzo in Lucina in Rome – Emo’s reis

Na het verhaal van Jan Blokkers voetreis naar Rome vandaag het verslag van iemand die deze reis veel en veel eerder maakte. De Fries-Groningse abt Emo van Huizinge, een ongeveer veertig jaar oude zoon uit een gegoed Fries geslacht, liep namelijk tussen november 1211 en juli 1212 naar Rome. Emo ging op weg naar Rome om steun te krijgen van de toenmalige paus in een conflict met de bisschop van Münster. ‘Superpaus’ Innocentius III was een van de machtigste pausen uit de geschiedenis. Innocentius had niet alleen een enorme gedrevenheid en intelligentie, maar was ook een baken in een woelige …

Lees meer »