aug 22

De komende dagen dwalen we door de straatjes en steegjes van Venetië. De bekende hoogtepunten zoals het Piazza San Marco en de Rialtobrug laten we zoveel mogelijk links liggen. We keren ons af van de toeristische trekpleisters en dwalen in plaats daarvan door de stille straatjes van de wijken Cannaregio, Castello en Dorsoduro. We eten niet in de restaurants met een toeristenmenu, maar doen ons tegoed aan de hapjes van de bacarì, de kleine wijnbarretjes.

Onvermijdelijk verdwalen we een keer, tijdens onze zoektocht naar de mooiste, stilste, schilderachtigste straatjes, de bijzonderste bruggetjes en de prachtigste uitzichten op het water. Want Venetië is één groot doolhof, zeker buiten de gebaande paden. Zelfs met een goede stadsplattegrond is het een hele uitdaging om toch niet ergens verkeerd af te slaan. Maar dat is ook wel de charme van de stad. Zo ontdek je la vera Venezia, waar het leven van alledag de boventoon voert. Je kunt even bij mensen binnengluren, ruiken wat er voor de lunch op het vuur staat, kinderen horen lachen en roepen in het (bijna onverstaanbare) Venetiaanse dialect.

De weg vragen heeft op zo’n moment overigens niet veel nut. Als je aan een Venetiaan vraagt hoe je moet lopen, antwoordt hij negen van de tien keer: ‘Sempre diritto, cinque minuti.’ Maar vijf minuten rechtdoor lopen is in Venetië op zijn zachtst gezegd een uitdaging, met al die bruggetjes, vertakkingen en haaks op elkaar staande straatjes. Krijg je een uitgebreid antwoord, ga er dan maar van uit dat het helemaal niet klopt. Zoals de auteur J.G. Links al zei: ‘Als je geen sempre diritto als antwoord krijgt, dan komt degene aan wie je de weg vraagt niet uit Venetië, en dus moet je zijn aanwijzingen sowieso wantrouwen.’

Weet je het echt niet meer, vraag een Venetiaan dan naar de kerk die het dichtst bij je plaats van bestemming ligt. Hier heb je meer aan dan aan de onoverzichtelijke adressen die de inwoners erop na houden. Vaak is de straataanduiding niet meer dan de naam van de wijk en een nummer. Probeer dan maar eens uit te vinden waar je precies bent en waar je eigenlijk heen moet…

Wie in het doolhof dat Venetië heet zo goed mogelijk zijn weg wilt vinden, doet er goed aan zich voor vertrek te verdiepen in de Venetiaanse manier van straataanduidingen. Anders dan in andere Italiaanse steden vind je hier namelijk nauwelijks piazza’s en via’s. Zo is het San Marcoplein het enige piazza in de hele stad. Alle andere pleinen worden campo genoemd, of campiello als het om kleine pleintjes gaat. Zo heb je een Campo Santa Margherita, een Campo Manin, een Campo San Lorenzo…

Maar er zijn meer anders-dan-anders woorden wat het ronddwalen betreft. Leer onderstaand lijstje alvast uit je hoofd voordat je naar Venetië gaat of print het uit en stop het in je binnenzak, zodat je in elk geval weet waar een behulpzame Venetiaan die wel de moeite neemt om je de weg te wijzen het over heeft!

ca’ huis / palazzo
calle steeg
corte tuin
fondaco oud pakhuis
fondamenta boulevard, straat langs een kanaal
punta uitkijkpunt
ramo zijstraatje, doodlopende straat
rio slingerend kanaal met huizen langszij
rio terra drooggelegd kanaal
riva promenade
ruga  brede straat, vaak met winkeltjes en barretjes
rughetta  smalle straat, met veel winkeltjes en barretjes
sacca inham
salizzada hoofdstraat
sestiero  wijk
sot(t)oportico smal steegje dat onder een gebouw doorloopt
sot(t)oportego verbastering van sottoportico
squero  aanlegplaats voor boten
stazio  opstapplaats voor gondels

 

Met dit lijstje in het hoofd of op zak zijn we klaar voor een paar dagen dwalen door Venetië. Andiamo!

Getagd met:
jun 30

Nu de zomervakantie voor de deur staat vandaag twee hebbedingetjes die onmisbaar zijn voor je vakantie naar Italië!

100% Italiaans
Eerst een nieuwe taalgids van mo’media, een app&boekje ineen. Je koopt een papieren taalgids op iPhoneformaat en downloadt met een speciale code die je in die gids vindt een handige applicatie voor je smartphone.

Dankzij deze taalgids maak je, in een land waar je de taal niet spreekt, in no-time duidelijk wat je wilt. Aan de hand van de zinnen, woordenlijsten en handige weetjes sta je tijdens een korte citytrip, een zakenreis of een langere vakantie nooit meer met je mond vol tanden. De weg vragen, flirten, lekker eten… het komt allemaal aan bod. Met de handige app voor je mobiele telefoon spreek je alles bovendien goed uit, zodat er geen verwarring kan ontstaan. De app is geschikt voor alle smartphones op het Iphone & Android platform.

100% Italiaans – app&book
ISBN 9789057675027
€ 5,95
uitgeverij mo’media

100% Travel Journal
Voor wie al zijn Italiaanse zomerbelevenissen wil vastleggen, is het 100% Travel Journal echt een must. Met dit reisdagboek, dat je met de bijgeleverde stickers 100% van jou maakt, maak je je vakantie in Italie nog leuker! Het is een prima verzamelplek voor leuke observaties, uitspraken, toegangskaartjes, bonnetjes, ansichtkaarten en allerlei andere leuke dingen die je gedurende je reis verzamelt. Heerlijk om te doen, maar net zo heerlijk om na de vakantie terug te bladeren en herinneringen op te halen.

In het 100% Travel Journal vind je bovendien handige tabellen en kaarten voor onderweg en kun je je persoonlijke gegevens kwijt. Maar verder is het (nog) leeg, zodat jij alle ruimte hebt om je reiservaringen vast te leggen. Ook ik neem hem natuurlijk mee, zodat ik alle ideeën voor nieuwe stukjes kan noteren – inspiratie genoeg in Italia!

100% Travel Journal
ISBN 978 905 767 5058
€ 12,95
uitgeverij mo’media

Getagd met:
mei 11

Onze laatste woorden zijn belangrijk. Ze vormen een aandenken voor latere generaties, maar zijn ook onze laatste kans om aan te geven hoe we onszelf en het leven zien en wat er werkelijk toe doet. Beroemd is de uitspraak die Julius Caesar vlak voor hij zijn laatste adem uitblies deed: ‘Et tu, Brute?’ (‘Ook gij, Brutus?’)

In Onsterfelijke laatste woorden zijn droevige, optimistische, ontroerende, treffende en wijze laatste uitspraken gebundeld. Het zijn woorden van al dan niet bekende personen, woorden die in sommige gevallen inmiddels zijn verworden tot vaste uitdrukkingen en regelmatig geciteerd worden. Ze zijn chronologisch geordend, van ver voor Christus (wat dacht je van de laatste woorden van Socrates of Alexander de Grote) tot nu (van Ronald Reagan tot Michael Jackson). Elke uitspraak is voorzien van een korte biografie van de persoon en van de omstandigheden waaronder de woorden werden gesproken.

Vandaag voor jullie de laatste woorden van Nero:

‘Nero was geadopteerd door zijn oudoom Claudius en aangewezen als diens erfgenaam. Op 13 oktober 54 werd hij tot keizer van Rome uitgeroepen. In de herinnering leeft hij voort als de keizer die tijdens de grote brand van 64 ‘fiedelde terwijl Rome brandde’.

Volgens de overlevering vergiftigde hij in 55 Britannicus, zijn vijftienjarige stiefbroer die de rechtmatige erfgenaam van het Romeinse Rijk was, en gaf hij in 59 opdracht om zijn eigen moeder te vermoorden. Hij liet zijn ex-vrouw Octavia terechtstellen nadat ze met zijn toestemming uit ballingschap was teruggekeerd. Hij schonk haar hoofd aan zijn nieuwe echtgenoot Poppeia, die hij later zou hebben doodgeschopt toen ze zwanger was. In 62-63 liet hij een aantal rivalen terechtstellen. Toen zijn legioenen in opstand kwamen, weigerde de senaat Nero nog te steunen en moest hij onderduiken.’

Suetonius beschrijft Nero’s laatste woorden: ‘Hij weende en herhaalde steeds: ‘Een groot kunstenaar gaat met mij verloren!’ Hij las dat de senaat hem tot een gevaar voor de gemeenschap had uitgeroepen en dat men hem op de klassieke wijze wilde straffen. Hij informeerde wat deze straf inhield. Toen hij hoorde dat de misdadiger geheel ontbloot werd vastgezet met een gaffel op de keel en daarna met roeden werd doodgeslagen, greep hij in doodsangst twee dolken die hij bij zich droeg en probeerde de punten ervan op zichzelf uit.

Hij borg ze echter weer op onder het voorwendsel dat zijn laatste uur nog niet had geslagen. Hij verweet zichzelf meteen daarop weer zijn lafheid. ‘In leven blijven is schandalig en schaamtevol. Dit past Nero niet, past hem niet. Je moet op zulke momenten resoluut zijn. Kom, verman jezelf.’

Inmiddels naderden de ruiters die opdracht hadden gekregen hem levend af te voeren. Toen hij hen hoorde, bracht hij met bevende stem uit: ‘Luister, nu treft mijn gehoor het getrappel van snelvoetige paarden!’ Hij stak een dolk door zijn hals en blies bijna zijn laatste adem uit toen een toegesnelde centurion een mantel tegen de wond drukte. Nero deed alsof de soldaat hem kwam helpen en bracht haperend uit: ‘Te laat! Maar dit is pas trouw!’ Met die woorden gaf hij de geest. De verschrikte blik in zijn ogen, die verstard in hun oogkassen lagen, deed echter iedereen die hen zag sidderen van afgrijzen.’

In Onsterfelijke laatste woorden – De meest bijzondere uitspraken uit de geschiedenis en de verhalen erachter lees je onder andere de laatste woorden van Cleopatra, keizer Vespasianus, Marcus Aurelius, Karel de Grote, Petrarca, Lorenzo il Magnifico, Leonardo da Vinci, Cesare Borgia, Machiavelli, Rudolph Valentino, Luciano Pavarotti en vele, vele anderen.

Onsterfelijke laatste woorden
Terry Breverton
vertaald door Ruud van der Helm
ISBN 9879021549910
€ 15,00
Kosmos Uitgevers

apr 26

Op 3 april nam ik jullie mee op sleeptouw door Palermo. Een van de lezers noemde toen in haar reactie al de naam van de heilige Rosalia, de patroonheilige van de stad. Het toeval wilde dat ik een paar dagen later een boek in handen kreeg dat begint met een lofzang op Rosalia:

‘Rosalia. Rosa en lia. Rosa die benevelde, rosa die verbijsterde, rosa die roofde, mijn zinnen zijn ontzind. Rosa die geen roos is, rosa die doornappel is, jasmijn, elfrank en bitterzoet; rosa die pomelia is, magnolia, petunia en gardenia. Dan zonsondergang, en bij avondstond, als de opalen bol aan het zwerk verschijnt, de lucht niet langer zengt, daalt genadig koelte neer en overschrijdt een bries van zee het glinting, strijkt langs palmen en pilaren van het klooster in clausuur, vangt, omvangt, verstuift lichte odeuren, sublieme aromen, droesige balsemgeuren. Rosa, ze stak, wee!, met haar giftige doorn recht in mijn hart.

Lia die mij liasseerde als ceder en citroen de lippen, liane van smarten, eeuwige keten, bedwelmende libatie, betoverende likeur, dodelijke drank, liefde die mijn lichaam delgde, lelie van de limbus die ik godinne waande, lint dat mij omslingerde en verstikte, slangetong, vergif deed je me slikken, fiere liebaard, lipide van mijn ziel, zwarte liquor, pek waarin ik, wee mij verdoemde!, reddeloos ten onder ging. Kroon van vreugd en kwelling, slang die in haar staart bijt, slinger zonder begin en eind, rozenkrans van vervoering, verdorven referein, donkere afgrond, put van lusteloosheid, blinde doling, ledige nacht zonder licht, Rosalia, mijn bloed, mijn kwelgeest, waar ben je?’

Aldus de eerste regels van Retabel – Siciliaanse passies van Vincenzo Consolo. Een lofzang op de liefde, zowel de hoofse als de aardse. Een jonge monnik, Isidoro, vlucht uit het klooster vanwege zijn hartstochtelijke liefde voor de schone Rosalia. Hij komt in dienst bij een Milanese edelman, Fabrizio Clerici, die een rondreis over Sicilië maakt om zijn liefdesverdriet te vergeten.

Tijdens hun tocht door het adembenemende landschap met talrijke resten uit de Oudheid, maar waar het ook wemelt van de struikrovers, vertellen de reisgenoten elkaar – en de lezer – hun levensverhalen. In de zijpanelen (retabel betekent namelijk altaarstuk) lees je de hartverscheurende lamentaties van Isidoro en Rosalia, in het middenpaneel dat van Fabrizio Clerici.

Retabel is het eerste boek van uitgeverij Novecento, die waardevolle boeken uit wil geven die in de vergetelheid zijn geraakt, niet meer in de handel zijn of zelfs nooit in het Nederlands zijn verschenen. Novecento richt zich vooral op boeken die in het begin van de twintigste eeuw geschreven of gepubliceerd zijn. Bij het literaire werk dat Novecento zal gaan uitgeven ligt de nadruk op romans waarin vorm en taal minstens zo belangrijk zijn als het verhaal zelf.

Met Vincenzo Consolo’s Retabel heeft Novecento in elk geval een schitterende aftrap gegeven van dit streven. Consolo, die in 1933 op Sicilië is geboren, wordt gezien als een van de grootste Siciliaanse schrijvers van de twintigste eeuw. In 1992 won hij de Premio Strega, de meest prestigieuze Italiaanse literatuurprijs. Zijn romans zijn al in veel landen vertaald, maar dit is de allereerste Nederlandse vertaling van een werk van Consolo.

Consolo is een taalvirtuoos, hetgeen het voor vertaalster Pietha de Voogd niet altijd even makkelijk maakte om de tekst naar het Nederlands om te zetten. De Voogd vertaalde eerder De naam van de Roos (Umberto Eco) en De eenzaamheid van de priemgetallen (Paolo Giordano), maar Retabel beschouwt ze als het mooiste en moeilijkste werk dat ze ooit vertaald heeft.

Aangezien ik zelf ook wel wat Italiaanse vertalingen gemaakt heb, kan ik me daar wel een voorstelling bij maken. Zo schrijft Pietha de Voogd in de verantwoording achter in het boek dat ze een aantal dagen met Consolo heeft doorgebracht om verschillende stijlkwesties met hem te bespreken. ‘Zijn literaire prioriteiten zijn duidelijk: ritme, klank, rijm, stilistische kunstjes, veel dubbele betekenissen (vaak verwijzend naar de Italiaanse politiek of cultuur) en contrasten, uitvergrote beelden als het ware, die een zuinige Nederlander misschien overdrijvingen zou noemen.’

Pietha de Voogd heeft geprobeerd om het Nederlands in dezelfde geest op te tekenen. ‘De zinslengte van het Italiaans is strikt gehandhaafd, omdat die naar mijn mening een hoofdbestanddeel is van de ‘adem’, het ritme van het verhaal. Ik ben me ervan bewust dat deze roman van Nederlanders misschien meer inspanning vergt dan van Italianen, gewend als zij zijn aan rijk taalgebruik. Ritme en klank, de muziek, spelen een hoofdrol. Daarom heb ik de betekenis van een woord er soms ondergeschikt aan gemaakt.

Vooral de eerste bladzijde (waar ook bovenstaand fragment uit afkomstig is) illustreert dit. De genoemde planten zijn gekozen om de klank en het ritme van hun naam, ofschoon ze wel allemaal, net als in het origineel, lid zijn van de – giftige – familie der nachtschaden. Het spel met de naam Rosalia vergde soortgelijke ingrepen: het ritme is dat van de rozenkrans (Isidoro is immers een gewezen monnik), de woorden beginnend met lia staan in alfabetische volgorde, het Italiaans telt immers ook veel alliteratie en beginrijm.’

Dit alles maakt Retabel tot een ode aan de rijkdom van de Italiaanse taal, aan het prachtige ritme van de woorden die Consolo zo zorgvuldig optekende en die je er als het ware nog doorheen gefluisterd hoort. Iedereen die de Italiaanse taal een warm hart toedraagt zal hiervan genieten, van elke zin opnieuw. Laten we hopen dat Retabel een succes wordt, zodat uitgeverij Novecento snel weer zo’n pareltje kan laten vertalen!

Retabel – Siciliaanse passies
Vincenzo Consolo
vertaald door Pietha de Voogd
ISBN 9789491126017
€ 17,50
uitgeverij Novecento | www.novecento-press.nl

Getagd met:
mrt 19

Parliamo, laten we praten – maar dan op z’n Italiaans! Voor wie graag Italiaans wil leren, maar daar wel een beetje hulp bij kan gebruiken en zelfstudie (zoals met het taalgidsje van gisteren) nog een beetje te hoog gegrepen is, geeft Allegonda Teerlink van Parliamo Italiaanse les (zowel voor beginners als gevorderden), een stoomcursus Italiaans voor op vakantie of een Italiaanse cursus op maat rond elk denkbaar onderwerp.

Allegonda: ‘De liefde voor Italië, de taal, de kunst, de rijke historie en cultuur, de gastronomie, de mode en het klimaat zijn door mijn Italiaanse familie aan mij doorgegeven. Nu is het jouw beurt om met mij een reis naar het prachtige Italië te maken. Een reis waarbij al je zintuigen geprikkeld worden. Je ogen om de schoonheid van het schiereiland te zien, je oren voor het luisteren naar de prachtige taal, die bijna gezongen wordt, en je mond voor het uitspreken van al die melodieuze klanken, je neus en eveneens je mond bij het proeven van de overheerlijke Italiaanse wijnen en spijzen.

Mijn passie wil ik graag doorgeven, in eerste instantie door de taalcursussen van Parliamo. Tijdens de cursus wordt, naast het versneld leren van de taal, aandacht besteed aan de actualiteit in Italië en aan leuke wetenswaardigheden – allemaal in een ongedwongen sfeer. Laat je betoveren door deze ervaring en kom alvast in vakantiestemming. Leer de hotspots kennen van de mooiste Italiaanse steden en streken van Italië, die zo worden besproken dat je direct je koffer wilt pakken.’

Maar Parliamo is meer… Wat dacht je bijvoorbeeld van een Italiaanse koffieworkshop? Allegonda vertelt enthousiast verder: ‘Wat is dat toch dat wij Nederlanders met Italië hebben? Elke nuchtere kaaskop beseft dat de liefde voor het land van la dolce vita een vals soort romantiek is. Toch vallen we massaal in katzwijm als we direct na de Brennerpas de eerste espresso bij een langs de autostrada gelegen Autogrill proeven. Zijn we dan toch gevoeliger voor theater, flair en elegantie dan we ons zelf voorhouden?

Bovenstaande gedachten komen bijna vanzelf in je op als je bij IJssalon Doppio binnenloopt – voor je gevoel passeer je dan net als na de Brennerpas de grens met Italië. Maar Doppio ligt niet in een Italiaans stadssteegje. Nee, dit is hartje Rotterdam, een volksbuurt pur sang – Crooswijk – met alle dynamiek die daarbij hoort. Er staan mannen aan de bar een espresso te drinken, een verlegen jongetje treuzelt bij de ijsvitrine en op een bankje voor de zaak zitten Turkse dames te genieten van een pril voorjaarszonnetje.

De barista en naar blijkt ook eigenaar van Doppio is Mesut Demir. Mesut: ‘Koffie, en dan met name de Italiaanse manier van koffiezetten en drinken, spreekt me enorm aan. Dus ‘korte’ koffies met een sterke, krachtige smaak die je als een smaakbonbonnetje tot je neemt. De Nederlandse koffiecultuur met z’n aangelengde koppen koffie die je drinkt om te drinken, om vocht aan te vullen, daar heb ik niet veel mee. Al mijn investeringen richtten zich de afgelopen jaren op een nog intensere smaak.’

Op de inrichting van deze ijssalon ben ik altijd verliefd geweest. De prachtige authentieke betimmeringen uit de jaren zeventig vormen de eyecatcher van Doppio. In de loop van de jaren heb ik allerlei punten aangepakt. Een nieuwe vloer, een pui en vloertegels en mooie lichtsculpturen. De blow-up aan de muur van de beroemde foto van Ruth Orkin’s ‘American Girl’ belichaamt voor mij exact voor wat Doppio zou moeten zijn: een klein stukje Italiaans leven in Rotterdam, dat de Italiaanse manier van leven tot uiting laat komen. Het theater van de straat, waarin je mannen vanaf een Vespa ziet omkijken naar een vrouw, puur omdat ze schoonheid weten te waarderen.’

Allegonda Teerlink organiseert samen met Doppio een workshop waarbij je op zoek gaat naar de herkomst van koffie, waar je verschillende koffiesmaken leert herkennen en waar je uiteraard leert om de perfecte koffie, cappuccino en macchiato te maken.

   

Een dergelijke workshop is bij Doppio natuurlijk ook mogelijk met ijs (wie wil met het voorjaar in aantocht nu niet ijs leren bereiden…) en Allegonda organiseert ook workshops Italiaanse koken. In dat laatste geval laat Jolanda Tom, die zelf in Italië zelf diverse kookcursussen heeft gevolgd en veel ervaring heeft opgedaan met Italiaanse gerechten en bereidingswijzen, je kennismaken met de Italiaanse keuken en geeft ze een aantal van de geheime trucjes die de Italiaanse koks zich eigen hebben gemaakt prijs. Uiteraard geniet je aan het einde van de avond van je zelfgemaakte driegangendiner en krijg je de recepten na afloop mee naar huis.

De eerste stoomcursus start op maandag 28 maart 2011. De lessen beginnen om 19.00 uur en duren circa twee uur. De stoomcursus bestaat uit 10 lessen en wordt gehouden op een sfeervolle locatie in Schiedam. Bij voldoende animo zijn ook lessen op locatie mogelijk. De workshops vinden plaats op verschillende data in april en mei. Kijk voor meer informatie op www.parliamo.nl

Getagd met:
mrt 18

Volgens het spiksplinternieuwe taalgidsje Hoe zeg je dat in het… Italiaans heeft recent onderzoek aangetoond dat de bekendste Italiaanse woorden in EU-landen pizza, spaghetti, cappuccino en espresso zijn. De Italiaanse keuken is niet de enige reden om Italië te bezoeken; ook liefhebbers van cultuur vinden er immers veel van hun gading. Veel culturele sectoren hebben een deel van hun terminologie overgenomen uit de Italiaanse taal.

In de eerste plaats de muziek – Italië domineerde geruime tijd het muzikale leven in Europa en de libretto’s (ook een Italiaans woord, inderdaad!) van veel beroemde opera’s zijn geschreven in het Italiaans. Geen wonder dus dat het Italiaans de internationale taal van de muziek is. Zelfs een muzikale leek zal bekend zijn met termen als piano, forte, concerto of virtuoso.

Het Italiaans is een Romaanse taal die uit het Latijn is voortgekomen. Ongeveer 61,5 miljoen mensen spreken Italiaans als moedertaal. Behalve in Italië wordt Italiaans gesproken in het Vaticaan, de republiek San Marino, in Zwitserland (in de kantons Ticino en Grigioni) en in een paar dorpjes in Slovenië en Kroatië. Het Italiaans verspreidde zich door historische gebeurtenissen, kolonisatie en emigratie ook naar andere landen, waar het weliswaar niet de officiële taal is, maar waar je de taal wel regelmatig hoort: Corsica, Monaco, Malta, Libië, Ethiopië, Somalië en Argentinië.

Het Italiaans komt voort uit het vulgair Latijn, de gesproken versie van het Latijn, die lange tijd naast de officiële geschreven versie bestond. De eerste teksten die als voorloper van het moderne Italiaans kunnen worden beschouwd , stammen uit de tiende eeuw.

De basis van het moderne Italiaans werd door Dante, Boccaccio en Petrarca gevonden in het dialect dat in Toscane werd gesproken en dat door toedoen van deze drie literaire grootmachten langzaam uitgroeide tot de officiële taal van alle Italiaanse regio’s.

Naast het dialect wel te verstaan, want net als de Italiaanse keuken is de Italiaanse taal zo divers als het land en zijn inwoners. Gelukkig verstaan ze allemaal Italiaans en kun je je dus met behulp van dit gidsje overal in Italië verstaanbaar maken. In deze minitaalgids vind je maar liefst 2600 zinnetjes, met uitspraakweergave zodat je ook weet hoe je ze hardop moet uitspreken, die zijn ingedeeld op thema. Daarnaast bevat dit taalgidsje woordenlijsten over onder andere eten en drinken, de tekst op informatieborden en kleding.

Ook praktische reisinformatie over Italië, kadertjes met wetenswaardigheden, een beknopte grammatica en een verrassend compleet miniwoordenboek ontbreken niet. Een ideale metgezel dus, deze minitaalgids. Da raccomandare!

Hoe zeg je dat in het… Italiaans
Prisma minitaalgids
ISBN 9789049106737
€ 6,99
uitgeverij Het Spectrum

Getagd met:
mrt 03

Herinneren jullie je het Italiaanse evenement Leggere, leggere, leggere! van maart 2010 nog? Duizenden Italianen gaven toen een boek weg aan een onbekende. Dit op initiatief van Alberto Schiariti, die het project de toepasselijke naam Leggere, leggere, leggere! (Lezen, lezen, lezen!) gaf. Schiariti wil met deze actie het lezen promoten, maar minstens zo belangrijk vindt hij dat mensen op deze manier dichter bij elkaar komen te staan.

De Belgische Margherita Mazzocchi, zoals haar naam al doet vermoeden van Italiaanse afkomst, plaatste vorig jaar een oproep op haar blog om in Nederland en België precies hetzelfde te doen. Ook dit jaar wil zij graag weer de aandacht vestigen op het belang van lezen en dus op dit evenement – en ik herhaal deze oproep graag op Ciao tutti.

Margherita Mazzocchi: ‘Het zou prachtig zijn als ook dit jaar op 25 maart velen – volwassenen en vooral kinderen – zich bij het initiatief aansluiten, dat tegelijkertijd in Italië, België en Nederland zal plaatsvinden: Lezen, lezen, lezen twee. Vorig jaar hebben meer dan 24.000 Italianen aan het evenement  deelgenomen en ook hier in het noorden hebben veel lezers enthousiast boeken uitgedeeld. Dit jaar zal het aantal deelnemers zeker groeien. Er zullen dit keer ook flashmobs georganiseerd worden, om in de straten van Brussel, Antwerpen en Mechelen de aandacht van de mensen te trekken.

We hebben vorig jaar al over het belang van de deelname aan Leggere, leggere, leggere! gesproken, in eerste instantie voor het lezen zelf, over hoe het lezen van een boek ons inwendig kan verrijken, over de plaatsen die we kunnen bezoeken in onze fantasie, in bijzijn van de personages van het verhaal. Misschien nog mooier is de mogelijkheid die het evenement ons biedt om verschillende mensen dichter bij elkaar te brengen met een eenvoudig, maar belangrijk gebaar: het schenken van een boek aan een vreemdeling.

Hiermee kunnen we mensen ertoe aanzetten, zelfs al is het maar voor een ogenblik, om na te denken over hoe belangrijk en mooi lezen is, maar ook om er met elkaar over te praten en van gedachten te wisselen over de bijzondere verhalen die in boeken verborgen zitten. Denk aan de verwondering bij diegene die zomaar een boek zal ontvangen… Dat zal zeker een mooie verrassing zijn, waarbij een glimlach niet onderdrukt zal kunnen worden!

In deze dagen, waarin we vooral over tragische gebeurtenissen in de wereld lezen, hebben we werkelijk behoefte aan goed nieuws. We moeten vooral ook onze kinderen het goede voorbeeld geven. We mogen niet vergeten dat deze wereld eens van hen zal zijn. Willen we niet nog een kleine poging doen om de wereld te verbeteren, buiten onze eigen kleine kring?

Waarom geen gebruik maken van dit evenement en zelf beginnen met dit eenvoudige gebaar? We kunnen beginnen met thuis te praten over het belang van elkaar tegemoet komen, over de vreugde om iets aan een ander aan te bieden, zeker als het gaat om iemand die we niet kennen. Dit kan heel eenvoudig, met een paar woorden, een groet, een glimlach, maar zeker ook met een bijzonder verhaal.

Zo tonen we aan onze kinderen dat we, als we dat werkelijk willen, iets goeds en moois voor de anderen kunnen doen. We mogen ze niet teveel voor de televisie of de computer zetten, maar zouden beter een samen een boek lezen, een oude maar dierbare gewoonte. Zo kunnen we hen doen dromen van een ‘menselijker’ wereld, laten we hen inslapen met een glimlach en misschien kan morgen een betere wereld voor allen zijn! We geloven erin!

We benadrukken dat er, zoals vorig jaar, één dag is uitgekozen, namelijk 25 maart, om het allemaal samen te doen; immers: één op zichzelf staande daad zal geen grote gevolgen hebben, maar vele daden samen kunnen de aarde doen beven! Op 25 maart zullen we, voor de tweede keer, in Italië, in Nederland en in België onze medemensen blij maken met een prachtig boek. Hierbij roep ik iedereen op een boek aan een onbekende te schenken. Met dit simpel gebaar kunnen we veel geluk verspreiden.’

Margherita en ik roepen jullie allemaal op om in aanloop naar 25 maart alvast een mooi boek uit te kiezen, zodat je je al kunt verheugen op het moment dat je deze bijzondere leeservaring aan iemand kunt schenken. Morgen verklap ik welk boek ik op 25 maart cadeau zal doen aan een stadgenoot, die ik ontmoet tijdens een kopje koffie, in de tram of zomaar bij het boodschappen doen. Dan kan iedereen al die mooie verhalen lezen, lezen, lezen…

Getagd met:
feb 14

Een Italiaanse Valentijnswens voor alle lezers van Ciao tutti:

Albarighet – Fotolia.com

 

Voor een dag vol liefde, met volgens het hart:

*affetto – affectie, genegenheid
*amare – houden van
*amarsi – van elkaar houden
*amore – liefde, maar ook, als koosnaampje, liefje
*bellezza – schoonheid
*coppia – stelletje, paartje
*cuore – hart
*dolcezza – zoetheid, tederheid
*felicità – geluk
*fidanzati – verloofden
*gioia – vreugde
*incontro – ontmoeting
*innamorati – verliefden
*passione – passie
*rapporto – relatie
*relazione – relatie, verhouding
*rispetto – respect
*romantico – romantisch
*rose – rozen
*rosso – rood
*sentimento – gevoel

Wie zijn geliefde een uitgebreidere Italiaanse liefdesverklaring wil geven, kan nog even een kijkje nemen op mijn blog van Valentijnsdag 2010, met nog meer Italiaanse inspiratie.

Getagd met:
feb 07

Wie Verona zegt, zegt Romeo en Julia, oftewel Romeo e Giulietta zoals ze in Italië zeggen. Dit bekende drama van William Shakespeare gaat over de onmogelijke liefde tussen twee telgen van rivaliserende adellijke families uit Verona, Romeo Montecchi en Giulietta Capuleti. In het Italiaans luiden de beginregels:

‘L’azione si svolge nella bella Verona,
dove fra due famiglie di uguale nobiltà,
per antico odio nasce una nuova discordia
che sporca di sangue le mani dei cittadini.
Da questi nemici discendono i due amanti,
che, nata sotto contraria stella,
dopo pietose vicende, con la loro
morte, annientarono l’odio di parte.
Le tremende lotte del loro amore,
già segnato dalla morte, l’ira spietata dei genitori,
che ha fine soltanto con la morte dei figli,
ecco quello che la nostra scena vi offrirà in due ore.
Se ascolterete con pazienza, la nostra fatica
cercherà di compensare qualche mancanza.’

De families Montecchi en Capuleti voeren al eeuwenlang strijd met elkaar. De koning van Verona heeft beide heren al meermalen gewaarschuwd dat hij niet van zins is hun onderlinge rivaliteit te dogen, maar daar lijken beide families zich weinig van aan te trekken.

Als graaf Paride om de hand van Giulietta vraagt, de op dat moment dertienjarige dochter van de Capuleti’s, voelt haar vader daar nog niet zoveel voor. Hij vindt zijn dochter nog veel te jong om uitgehuwelijkt te worden. Paride dringt echter aan en Capuleti ziet zich voor het blok gezet. Hij organiseert diezelfde avond nog een feest. Zijn knecht krijgt de opdracht persoonlijk een uitnodiging te bezorgen bij een select gezelschap mannen, wiens namen door Capuleti zorgvuldig op een perkamenten rol zijn geschreven.

De knecht kan echter niet lezen. Om zijn gezicht niet te verliezen, vraagt hij hulp aan iemand die toevallig voorbij wandelt; niemand minder dan Romeo Montecchi. Romeo heeft eigenlijk niet veel zin om de knecht te helpen met de uitnodigingen, aangezien zijn geliefde hem net de deur heeft gewezen. Als hij echter ziet hoe wanhopig de knecht is, besluit hij hem toch te helpen en de genodigden voor te lezen. Als dank zegt de knecht toe dat Romeo ook welkom is op het feest, mits hij geen lid is van de rivaliserende Montecchi-familie.

Hoewel wij als lezers inmiddels weten dat Romeo wel degelijk tot deze familie behoort, doet Romeo zelf net of zijn neus bloedt en maakt hij ’s avonds zijn opwachting bij de familie Capuleti. Het feest is in volle gang en iedereen amuseert zich, ook Romeo. Vooral als hij eenmaal een blik heeft opgevangen van Giulietta, kan de avond voor hem niet meer stuk. Zeker als Giulietta hem opmerkt en laat blijken onder de indruk te zijn van deze gast…

Helaas wordt Romeo later die avond herkend door Tibaldo, een neef van Julia. Die vertelt het nieuws van de aanwezigheid van een Montecchi direct door aan de gastheer, maar die besluit het feest niet te laten verpesten. Romeo kan dus blijven en raakt steeds meer in de ban van Giulietta. Als het feest bijna ten einde loopt, verklaart hij haar zijn liefde – tegen beter weten in. Beiden weten ze immers dat Giulietta’s vader Romeo geen toestemming zal geven met zijn dochter te trouwen, gezien de langdurige vijandschap tussen de Montecchi’s en de Capuleti’s.

Romeo wil zich daar echter niet bij neer leggen. Hij gaat naar zijn biechtvader Lorenzo om hem te vragen of hij hen vandaag nog in de echt kan verbinden. Via via laat hij Giulietta weten dat ze elkaar ’s middags bij Lorenzo moeten zien, en zo geschiedde…

Na het huwelijk stuit Romeo op straat echter weer op Tibaldo, die hem voor schurk uitmaakt en uitdaagt. Romeo laat dit niet op zich zitten en beide mannen raken slaags. Ook een aantal vrienden van Romeo raakt erbij betrokken, en een van hen moet dit zelfs met de dood bekopen. Bij het zien van zijn dode vriend daagt Romeo Tibaldo uit tot een duel. Hij is zo uitzinnig van woede, dat hij Tibaldo doodt.

Door al deze gebeurtenissen wordt Romeo uit Verona verbannen. Hij vlucht naar Mantua. Ondertussen maken de Capuleti’s plannen voor Giulietta’s huwelijk met Paride, dat al over drie dagen moet plaatsvinden. Wanneer de familie het huwelijk bij Lorenzo meldt, slaat bij de priester de vertwijfeling toe: hij weet immers als een van de weinigen dat Giulietta al is getrouwd. Hij besluit haar een sterk slaapmiddel te geven, zodat het lijkt alsof ze is overleden.

Zo gezegd, zo gedaan. De festiviteiten worden afgeblazen en in plaats van een feestelijk huwelijk te vieren, verzamelt de familie zich in de grafkelder om Giulietta de laatste eer te bewijzen. Lorenzo besluit een bode op weg te sturen om Romeo te verwittigen, maar deze kan vanwege een uitgebroken epidemie zijn bestemming niet bereiken. Via via komt Romeo echter toch het droeve nieuws ter ore. Hij keert onmiddellijk terug naar Verona om afscheid van Giulietta te kunnen nemen.

Eenmaal aangekomen bij de grafkelder van de familie Capuleti, stuit Romeo op Paride, die eveneens de laatste eer wil bewijzen aan zijn geliefde. De twee mannen gaan wederom op de vuist. Vlak voor het moment dat Romeo Paride doodt, vraagt Paride hem of Romeo hem naast Giulietta wil leggen. Romeo willigt zijn verzoek in en maakt dan zelf een einde aan zijn leven, door vergif in te nemen.

Als beide mannen zijn overleden, verschijnt Lorenzo in de grafkelder omdat het slaapmiddel van Giulietta bijna is uitgewerkt. Hij wil Giulietta meenemen en haar bij zich houden tot Romeo haar kan komen halen. Hij schrikt van de twee lijken en beseft dat zijn plan heel anders heeft gewerkt dan hij voor ogen had. Hij weet niet hoe snel hij zich uit de voeten moet maken. Als Giulietta ontwaakt en de twee dode mannen naast haar ziet liggen, pakt ze een dolk. Ze steekt hem diep in haar hart, want zonder Romeo wil ze niet meer leven…

En zoals de Italiaanse versie dan eindigt, kippenvel!

‘Questo giorno porta con sé una grigia pace,
il sole per il dolore nasconde la sua faccia.
Andiamo: parleremo ancora di questi fatti dolorosi,
perché fra coloro che vi parteciparono,
alcuni saranno perdonati, altri puniti.
Certo non vi fu mai una storia più infelice
di quella Giuliettae del suo Romeo.’

Getagd met:
feb 03

Vandaag eten de Italianen hun laatste stukje panettone, dat ze – als het goed is – met Kerstmis expres apart hebben gezet. Het is namelijk al jaar en dag traditie dat op 3 februari, de feestdag van San Biagio, de heilige Blasius, die moet beschermen tegen keelpijn, de laatste restjes panettone worden weggespoeld met een flinke slok wijn. Samen met de zogenaamde Blasius-zegen die de Italiaanse pastoors vandaag uitdelen, en wellicht met het in aantocht zijnde voorjaar, zijn de Italianen dan van al hun verkoudheden en keelklachten af.

Of deze heilige expres zo vlak voor Valentijnsdag vereerd wordt, zodat er tegen die tijd volop gezoend kan worden zonder bang te hoeven zijn voor virussen, durf ik niet te beweren, maar kwaad kan het zeker niet. Met deze feestdag in aantocht is er hier in Nederland een andere remedie tegen winterkwalen en –depressies: de nieuwe Italiaanse film Baciami ancora (‘Kus me nog een keer’).

De cast die eerder figureerde in L’Ultimo Baccio (‘De laatste kus’) wordt na tien jaar weer herenigd. Nu ze allemaal rond de veertig zijn, is de tijd van de onrealistische dromen en wilde nachten voorbij. Carlo en zijn vrienden Paolo, Adriano, Alberto en Marco bevinden zich ieder op verschillende keerpunten in het leven. De passie in hun liefdeslevens is voorbij, de voldoening in hun werk verdwenen en ze worstelen allemaal met dezelfde vraag: is dit het nu?

Ondanks deze twijfels blijft de vriendengroep hecht en steunen ze elkaar waar mogelijk. Tot het noodlot toeslaat… Is hun vriendschap sterker dan hun schuldgevoel en verdriet?

De titelsong, van Jovanotti, is bijna een film op zich. En alvast een mooi gedicht voor Valentijn!

‘Un bellissimo spreco di tempo
un’impresa impossibile
l’invenzione di un sogno
una vita in un giorno
una tenda al di là della duna.

Un pianeta in un sasso,
l’infinito in un passo
un riflesso di un sole
sull’onda di un fiume.
Son tornate le lucciole a Roma
nei parchi del centro
l’estate profuma.

Una mamma, un amante,
una figlia, un impegno,
una volta una nuvola scura.
Un magnete sul frigo,
un quaderno di appunti
una casa, un aereo che vola.

Baciami ancora…
Baciami ancora…

Tutto il resto è un rumore lontano
una stella che esplode
ai confini del cielo.

Baciami ancora…
Baciami ancora…

Voglio stare con te
inseguire con te
tutte le onde del nostro destino.

Una bimba che danza,
un cielo, una stanza
una strada, un lavoro, una scuola
un pensiero che sfugge
una luce che sfiora
una fiamma
che incendia l’aurora.

Un errore perfetto,
un diamante, un difetto
uno strappo che non si ricuce.

Un respiro profondo
per non impazzire
una semplice storia d’amore.

Un pirata, un soldato,
un dio da tradire
e l’occasione
che non hai mai incontrato.

La tua vera natura,
la giustizia del mondo
che punisce chi ha le ali
e non vola.

Baciami ancora…
Baciami ancora…

Tutto il resto è un rumore lontano
una stella che esplode
ai confini del cielo.

Baciami ancora…
Baciami ancora…

Voglio stare con te
invecchiare con te
stare soli io e te sulla luna.

Coincidenze, destino,
un gigante, un bambino
che gioca con l’arco e le frecce
che colpisce e poi scappa
un tesoro, una mappa,
l’amore che detta ogni legge
per provare a vedere
che c’è laggiù in fondo
dove sembra impossibile
stare da soli
a guardarsi negli occhi
a riempire gli specchi
con i nostri riflessi migliori.

Baciami ancora…
Baciami ancora…

Voglio stare con te
inseguire con te
tutte le onde del nostro destino.

Baciami ancora…’

Voor degenen die geen of nauwelijks Italiaans spreken uiteraard ook de vertaling:

‘Een prachtige verspilling van tijd
een onmogelijke onderneming
de uitvinding van een droom
een leven in een dag
een tent achter de duinen.

Een planeet in een steen,
de oneindigheid in een stap
de weerkaatsing van de zon
op de golf van een rivier.
De vuurvliegjes zijn weer terug in Rome,
in de parken van het centrum
geurt de zomer.

Een mamma, een minnares,
een dochter, een verplichting,
af en toe een donkere wolk.
Een magneet op de koelkast,
een schrift met aantekeningen
een huis, een vliegtuig dat vliegt.

Kus me nog een keer…
Kus me nog een keer…

Al het andere is als een geluid ver weg
een ster die explodeert
aan het einde van de hemel.

Kus me nog een keer…
Kus me nog een keer…

Ik wil bij jou zijn
en samen met jou al de golven
van ons lot najagen.

Een klein meisje dat danst,
een hemel, een kamer
een straat, een baan, een school
een gedachte die je ontglipt
licht dat je terloops aanraakt
een vlam die
de ochtendschemering aansteekt.

Een perfecte fout,
een diamant, een gebrek
een scheur die niet meer te naaien is.

Een diepe zucht
om totale waanzin te voorkomen
een eenvoudig liefdesverhaal.

Een piraat, een soldaat,
een god om te verraden
en de gelegenheid
die je nooit hebt gehad.

Jouw ware karakter,
de gerechtigheid in de wereld
die straft wie vleugels heeft
maar niet vliegt.

Kus me nog een keer…
Kus me nog een keer…

Al het andere is als een geluid ver weg
een ster die explodeert
aan het einde van de hemel.

Kus me nog een keer…
Kus me nog een keer …

Ik wil bij jou zijn
samen met jou oud worden
alleen met jou samen zijn op de maan.

Toevalligheden, het lot,
een reus, een jongetje
dat speelt met pijl en boog
dat raak schiet en dan weg rent
een schat, een landkaart,
de liefde die altijd zijn wil oplegt
in een poging te zien
wat diep daaronder zit
daar waar het onmogelijk lijkt
om alleen te zijn
om elkaar in de ogen te kijken
om spiegels te vullen
met onze beste weerspiegelingen.

Kus me nog een keer…
Kus me nog een keer…

Ik wil bij jou zijn
en samen met jou al de golven
van ons lot najagen.

Kus me nog een keer…’

preload preload preload