sep 23

Come è bello il cielo a Via Margutta

Lingua - Taal 4 reacties »

Hoe mooi is de hemel boven de Via Margutta, zo zingt Luca Barbarossa over deze sfeervolle Romeinse straat waar we gisteren doorheen wandelden. Voor iedereen die graag wegdroomt bij prachtige Italiaanse muziek is dit liedje een absolute aanbeveling, zowel qua tekst als qua setting! Luister maar: Via Margutta

‘Sta cadendo la notte
sopra i tetti di Roma,
tra un gatto che ride
e un altro che sogna
di fare l’amore,
sta cadendo la notte
senza fare rumore.

Sta passando una stella
sui cortili di Roma
e un telefono squilla,
nessuno risponde
a una radio che parla,
è vicina la notte,
sembra di accarezzarla.

Amore vedessi
com’è bello il cielo
a via Margutta questa sera,
a guardarlo adesso
non sembra vero
che sia lo stesso cielo
dei bombardamenti e dei pittori,
dei giovani poeti e dei loro amori
consumati di nascosto
in un caffè.
Amore vedessi
com’è bello il cielo
a via Margutta insieme a te,
a guardarlo adesso
non sembra vero
che sia lo stesso cielo
che ci ha visto soffrire,
che ci ha visto partire,
che ci ha visto ..

Scende piano la notte
sui ricordi di Roma,
c’è una donna che parte
un uomo che corre,
forse vuole fermarla,
si suicida la notte,
non so come salvarla.

Amore vedessi
com’è bello il cielo
a via Margutta questa sera,
a guardarlo adesso
non sembra vero
che sia lo stesso cielo
dell’oscuramento e dei timori,
dei giovani semiti e dei loro amori
consumati di nascosto
in un caffè.

Amore sapessi com’era il cielo
a Roma qualche tempo fa,
a guardarlo adesso
non sembra vero
che sia lo stesso cielo,
la stessa città,
che ci guarda partire
e volerci bene,
che ci guarda lontani
e di nuovo insieme,
prigionieri di questo cielo,
di questa città,
che ci ha visto soffrire,
che ci ha visto partire,
che ci ha visto.

È vicina la notte
sembra di accarezzarla…’

Voor iedereen die het Italiaans nog niet zo machtig is, hieronder een zeer vrije vertaling van mijn hand:

‘De nacht begint te vallen
over de daken van Rome,
tussen een kat die lacht
en een ander die droomt
over het bedrijven van de liefde,
begint de nacht te vallen
zonder geluid te maken.

Er komt een ster voorbij
over de binnentuinen van Rome
en een telefoon rinkelt,
niemand antwoordt
op een radio die aanstaat,
de nacht is dichtbij,
lijkt haar zachtjes aan te raken.

Liefje, als ik zou zien
hoe mooi de hemel
boven de Via Margutta deze avond is,
nu ik daar zo naar sta te kijken
lijkt het niet dezelfde hemel te zijn
van de bombardementen en van de schilders,
van de jonge dichters en hun liefdes
waarvan ze stiekem genieten
in een café.
Liefje, als ik zou zien
hoe mooi de hemel
boven de Via Margutta samen met jou is,
nu ik daar zo naar sta te kijken
lijkt het niet dezelfde hemel te zijn
van degene die ons heeft zien lijden,
ons heeft zien vertrekken,
ons heeft zien…

De nacht daalt langzaam neer
over de herinneringen aan Rome,
er is een vrouw die vertrekt
en een man die rent,
misschien wil hij haar tegenhouden,
de nacht maakt er een einde aan,
ik weet niet hoe ik haar moet redden.

Liefje, als ik zou zien
hoe mooi de hemel
boven de Via Marguatta deze avond is,
nu ik daar zo naar sta te kijken
lijkt het niet dezelfde hemel te zijn
van de verduistering en de angst,
van de jonge semieten en hun geliefden
waarvan ze stiekem genieten
in een café.

Liefje, als ik zou weten
hoe de hemel boven Rome
enige tijd geleden was,
nu ik daar zo naar sta te kijken
lijkt het een andere hemel,
een andere stad,
die ons ziet vertrekken
en ons een warm hart toedraagt,
die ons op grote afstand ziet
en weer opnieuw bij elkaar,
gevangenen van deze hemel,
van deze stad,
die ons heeft zien lijden,
die ons heeft zien vertrekken,
die ons heeft gezien.

De nacht is dichtbij,
en lijkt ons zachtjes aan te raken.’

Getagd met: • • • • • • • •
jul 26

Viale dei cipressi

Lingua - Taal 7 reacties »

Cipressen en Toscane, ze zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het Toscaanse landschap is niet compleet zonder deze prachtig donkergroene bomen, die strak in het gelid staan langs oprijlanen en zandpaadjes.

Wie in Toscane vakantie viert, kan bijna niet thuiskomen zonder deze boom op de gevoelige plaat te hebben vastgelegd, en een karakteristieke ansichtkaart met Groeten uit Toscane telt minstens één cipressenplaatje.

De mooiste cipressen vind je langs de circa 4 kilometer lange Viale dei Cipressi, die Castagneto Carducci met Bolgheri verbindt. De lange cipressenlaan wordt aan beide zijden geflankeerd door eeuwenoude cipressen.

De cipressen van Bolgheri zijn vooral beroemd geworden door de dichter Giosuè Carducci, die jarenlang in deze streek heeft gewoond. In zijn gedicht Davanti San Guido roemt hij de cipressen. Voor degenen onder jullie die Italiaans spreken (of hard aan het studeren zijn), het hele gedicht zoals Carducci dat optekende:

‘I cipressi che a Bolgheri alti e schietti
van da San Guido in duplice filar,
quasi in corsa giganti giovinetti
mi balzarono incontro e mi guardar.
Mi riconobbero, e – ben torni omai -
bisbigliaron vèr’ me co ‘l capo chino:
Perchè non scendi ? Perchè non ristai?
Fresca è la sera e a te noto il cammino.
Oh sièditi a le nostre ombre odorate
ove soffia dal mare il maestrale:
ira non ti serbiam de le sassate
tue d’una volta: oh non facean già male!
Nidi portiamo ancor di rusignoli:
deh perché fuggi rapido così?
Le passere la sera intreccian voli
a noi d’intorno ancora. Oh resta qui!

Bei cipressetti, cipressetti miei,
fedeli amici d’un tempo migliore,
oh di che cuor con voi mi resterei.
Guardando lor rispondeva – oh di che cuore!
Ma, cipressetti miei, lasciatem’ire:
or non è più quel tempo e quell’età.
Se voi sapeste!… via, non fo per dire,
ma oggi sono una celebrità.
E so legger di greco e di latino,
e scrivo e scrivo, e ho molte altre virtù:
non son più, cipressetti, un birichino,
e sassi in specie non ne tiro più.
E massime a le piante. – un mormorio
pe’ dubitanti vertici ondeggiò
e il dí cadente con un ghigno pio
tra i verdi cupi roseo brillò.

Intesi allora che i cipressi e il sole
una gentil pietade avean di me,
e presto il mormorio si fe’ parole:
ben lo sappiamo: un pover uom tu se’.
Ben lo sappiamo, e il vento ce lo disse
che rapisce de gli uomini i sospir,
come dentro al tuo petto eterne risse
ardon che tu né sai né puoi lenir.
A le querce ed a noi qui puoi contare
l’umana tua tristezza e il vostro duol.
Vedi come pacato e azzurro è il mare,
come ridente a lui discende il sol!
E come questo occaso è pien di voli,
com’è allegro de’ passeri il garrire!
A notte canteranno i rusignoli.
Rimanti, e i rei fantasmi oh non seguire.

I rei fantasmi che da’ fondi neri
de i cuor vostri battuti dal pensier
guizzan come da i vostri cimiteri
putride fiamme innanzi al passegger.
Rimanti; e noi, dimani, a mezzo il giorno,
che de le grandi querce a l’ombra stan
ammusando i cavalli e intorno intorno
tutto è silenzio ne l’ardente pian,
ti canteremo noi cipressi i cori
che vanno eterni fra la terra e il cielo:
da quegli olmi le ninfe usciran fuori
te ventilando co ‘l lor bianco velo;
e Pan l’eterno che su l’erme alture
a quell’ora e ne i pian solingo va
il dissidio, o mortal, de le tue cure
ne la diva armonia sommergerà.

Ed io – lontano, oltre Apennin, m’aspetta
la Tittí – rispondea; lasciatem’ire.
È la Tittí come una passeretta,
ma non ha penne per il suo vestire.
E mangia altro che bacche di cipresso;
né io sono per anche un manzoniano
che tiri quattro paghe per il lesso.
Addio, cipressi! Addio, dolce mio piano!
Che vuoi che diciam dunque al cimitero
dove la nonna tua sepolta sta?
E fuggíano, e pareano un corteo nero
che brontolando in fretta in fretta va.
Di cima al poggio allor, dal cimitero,
giù de’ cipressi per la verde via,
alta, solenne, vestita di nero
parvemi riveder nonna Lucia.

La signora Lucia, da la cui bocca,
tra l’ondeggiar de i candidi capelli,
la favella toscana, ch’è sí sciocca
nel manzonismo de gli stenterelli,
Canora discendea, co ‘l mesto accento
de la Versilia che nel cuor mi sta,
come da un sirventese del trecento,
piena di forza e di soavità.
O nonna, o nonna! Deh com’era bella
quand’ero bimbo! Ditemela ancor,
ditela a quest’uom savio la novella
di lei che cerca il suo perduto amor!
Sette paia di scarpe ho consumate
di tutto ferro per te ritrovare:
dette verghe di ferro ho logorate
per appoggiarmi nel fatale andare.

Sette fiasche di lacrime ho colmate,
sette lunghi anni, di lacrime amare:
tu dormi a le mie grida disperate,
e il gallo canta, e non ti vuoi svegliare.
Deh come bella, o nonna, e come vera
è la novella ancor! Proprio così.
E quello che cercai mattina e sera
tanti e tanti anni in vano, è forse qui,
sotto questi cipressi, ove non spero,
ove non penso di posarmi piú.
Forse, nonna, è nel vostro cimitero
tra quegli altri cipressi ermo là su.
Ansimando fuggía la vaporiera
mentr’io così piangeva entro il mio cuore.
E di polledri una leggiadra schiera
annitrendo correa lieta al rumore.

Ma un asin bigio, rosicchiando un cardo
rosso e turchino, non si scomodò:
tutto quel chiasso ei non degnò d’un guardo
e a brucar serio e lento seguitò.’

Zo mooi, alleen voor dit gedicht alleen al zou je Italiaans moeten leren! Geniet, en de groeten uit Toscane!

Getagd met: • • • • • • • •
jun 30

100% Italiaans op reis

In Viaggio - Op reis Geen reacties »

Nu de zomervakantie voor de deur staat vandaag twee hebbedingetjes die onmisbaar zijn voor je vakantie naar Italië!

100% Italiaans
Eerst een nieuwe taalgids van mo’media, een app&boekje ineen. Je koopt een papieren taalgids op iPhoneformaat en downloadt met een speciale code die je in die gids vindt een handige applicatie voor je smartphone.

Dankzij deze taalgids maak je, in een land waar je de taal niet spreekt, in no-time duidelijk wat je wilt. Aan de hand van de zinnen, woordenlijsten en handige weetjes sta je tijdens een korte citytrip, een zakenreis of een langere vakantie nooit meer met je mond vol tanden. De weg vragen, flirten, lekker eten… het komt allemaal aan bod. Met de handige app voor je mobiele telefoon spreek je alles bovendien goed uit, zodat er geen verwarring kan ontstaan. De app is geschikt voor alle smartphones op het Iphone & Android platform.

100% Italiaans – app&book
ISBN 9789057675027
€ 5,95
uitgeverij mo’media

100% Travel Journal
Voor wie al zijn Italiaanse zomerbelevenissen wil vastleggen, is het 100% Travel Journal echt een must. Met dit reisdagboek, dat je met de bijgeleverde stickers 100% van jou maakt, maak je je vakantie in Italie nog leuker! Het is een prima verzamelplek voor leuke observaties, uitspraken, toegangskaartjes, bonnetjes, ansichtkaarten en allerlei andere leuke dingen die je gedurende je reis verzamelt. Heerlijk om te doen, maar net zo heerlijk om na de vakantie terug te bladeren en herinneringen op te halen.

In het 100% Travel Journal vind je bovendien handige tabellen en kaarten voor onderweg en kun je je persoonlijke gegevens kwijt. Maar verder is het (nog) leeg, zodat jij alle ruimte hebt om je reiservaringen vast te leggen. Ook ik neem hem natuurlijk mee, zodat ik alle ideeën voor nieuwe stukjes kan noteren – inspiratie genoeg in Italia!

100% Travel Journal
ISBN 978 905 767 5058
€ 12,95
uitgeverij mo’media

Getagd met: • • • • • • • • • •
apr 26

Retabel – Siciliaanse passies

Lingua - Taal Geen reacties »

Op 3 april nam ik jullie mee op sleeptouw door Palermo. Een van de lezers noemde toen in haar reactie al de naam van de heilige Rosalia, de patroonheilige van de stad. Het toeval wilde dat ik een paar dagen later een boek in handen kreeg dat begint met een lofzang op Rosalia:

‘Rosalia. Rosa en lia. Rosa die benevelde, rosa die verbijsterde, rosa die roofde, mijn zinnen zijn ontzind. Rosa die geen roos is, rosa die doornappel is, jasmijn, elfrank en bitterzoet; rosa die pomelia is, magnolia, petunia en gardenia. Dan zonsondergang, en bij avondstond, als de opalen bol aan het zwerk verschijnt, de lucht niet langer zengt, daalt genadig koelte neer en overschrijdt een bries van zee het glinting, strijkt langs palmen en pilaren van het klooster in clausuur, vangt, omvangt, verstuift lichte odeuren, sublieme aromen, droesige balsemgeuren. Rosa, ze stak, wee!, met haar giftige doorn recht in mijn hart.

Lia die mij liasseerde als ceder en citroen de lippen, liane van smarten, eeuwige keten, bedwelmende libatie, betoverende likeur, dodelijke drank, liefde die mijn lichaam delgde, lelie van de limbus die ik godinne waande, lint dat mij omslingerde en verstikte, slangetong, vergif deed je me slikken, fiere liebaard, lipide van mijn ziel, zwarte liquor, pek waarin ik, wee mij verdoemde!, reddeloos ten onder ging. Kroon van vreugd en kwelling, slang die in haar staart bijt, slinger zonder begin en eind, rozenkrans van vervoering, verdorven referein, donkere afgrond, put van lusteloosheid, blinde doling, ledige nacht zonder licht, Rosalia, mijn bloed, mijn kwelgeest, waar ben je?’

Aldus de eerste regels van Retabel – Siciliaanse passies van Vincenzo Consolo. Een lofzang op de liefde, zowel de hoofse als de aardse. Een jonge monnik, Isidoro, vlucht uit het klooster vanwege zijn hartstochtelijke liefde voor de schone Rosalia. Hij komt in dienst bij een Milanese edelman, Fabrizio Clerici, die een rondreis over Sicilië maakt om zijn liefdesverdriet te vergeten.

Tijdens hun tocht door het adembenemende landschap met talrijke resten uit de Oudheid, maar waar het ook wemelt van de struikrovers, vertellen de reisgenoten elkaar – en de lezer – hun levensverhalen. In de zijpanelen (retabel betekent namelijk altaarstuk) lees je de hartverscheurende lamentaties van Isidoro en Rosalia, in het middenpaneel dat van Fabrizio Clerici.

Retabel is het eerste boek van uitgeverij Novecento, die waardevolle boeken uit wil geven die in de vergetelheid zijn geraakt, niet meer in de handel zijn of zelfs nooit in het Nederlands zijn verschenen. Novecento richt zich vooral op boeken die in het begin van de twintigste eeuw geschreven of gepubliceerd zijn. Bij het literaire werk dat Novecento zal gaan uitgeven ligt de nadruk op romans waarin vorm en taal minstens zo belangrijk zijn als het verhaal zelf.

Met Vincenzo Consolo’s Retabel heeft Novecento in elk geval een schitterende aftrap gegeven van dit streven. Consolo, die in 1933 op Sicilië is geboren, wordt gezien als een van de grootste Siciliaanse schrijvers van de twintigste eeuw. In 1992 won hij de Premio Strega, de meest prestigieuze Italiaanse literatuurprijs. Zijn romans zijn al in veel landen vertaald, maar dit is de allereerste Nederlandse vertaling van een werk van Consolo.

Consolo is een taalvirtuoos, hetgeen het voor vertaalster Pietha de Voogd niet altijd even makkelijk maakte om de tekst naar het Nederlands om te zetten. De Voogd vertaalde eerder De naam van de Roos (Umberto Eco) en De eenzaamheid van de priemgetallen (Paolo Giordano), maar Retabel beschouwt ze als het mooiste en moeilijkste werk dat ze ooit vertaald heeft.

Aangezien ik zelf ook wel wat Italiaanse vertalingen gemaakt heb, kan ik me daar wel een voorstelling bij maken. Zo schrijft Pietha de Voogd in de verantwoording achter in het boek dat ze een aantal dagen met Consolo heeft doorgebracht om verschillende stijlkwesties met hem te bespreken. ‘Zijn literaire prioriteiten zijn duidelijk: ritme, klank, rijm, stilistische kunstjes, veel dubbele betekenissen (vaak verwijzend naar de Italiaanse politiek of cultuur) en contrasten, uitvergrote beelden als het ware, die een zuinige Nederlander misschien overdrijvingen zou noemen.’

Pietha de Voogd heeft geprobeerd om het Nederlands in dezelfde geest op te tekenen. ‘De zinslengte van het Italiaans is strikt gehandhaafd, omdat die naar mijn mening een hoofdbestanddeel is van de ‘adem’, het ritme van het verhaal. Ik ben me ervan bewust dat deze roman van Nederlanders misschien meer inspanning vergt dan van Italianen, gewend als zij zijn aan rijk taalgebruik. Ritme en klank, de muziek, spelen een hoofdrol. Daarom heb ik de betekenis van een woord er soms ondergeschikt aan gemaakt.

Vooral de eerste bladzijde (waar ook bovenstaand fragment uit afkomstig is) illustreert dit. De genoemde planten zijn gekozen om de klank en het ritme van hun naam, ofschoon ze wel allemaal, net als in het origineel, lid zijn van de – giftige – familie der nachtschaden. Het spel met de naam Rosalia vergde soortgelijke ingrepen: het ritme is dat van de rozenkrans (Isidoro is immers een gewezen monnik), de woorden beginnend met lia staan in alfabetische volgorde, het Italiaans telt immers ook veel alliteratie en beginrijm.’

Dit alles maakt Retabel tot een ode aan de rijkdom van de Italiaanse taal, aan het prachtige ritme van de woorden die Consolo zo zorgvuldig optekende en die je er als het ware nog doorheen gefluisterd hoort. Iedereen die de Italiaanse taal een warm hart toedraagt zal hiervan genieten, van elke zin opnieuw. Laten we hopen dat Retabel een succes wordt, zodat uitgeverij Novecento snel weer zo’n pareltje kan laten vertalen!

Retabel – Siciliaanse passies
Vincenzo Consolo
vertaald door Pietha de Voogd
ISBN 9789491126017
€ 17,50
uitgeverij Novecento | www.novecento-press.nl

Getagd met: • • • • • • • • •
apr 24

Bedank voor die bloeme

Lingua - Taal 1 reactie »

In februari schreef ik al over de bundel Vroeg of laat komt het goed, met een verzameling reisverhalen van Otto Holzhaus die in mei gaat verschijnen. Hoewel we nog een paar weken geduld moeten hebben voor de bundel daadwerkelijk te koop is, wilden Otto Holzhaus en ik jullie – met het urbi et orbi van de paus in het verschiet – het verhaal van vandaag niet langer onthouden. Het is hilarisch in al zijn eenvoud, en zeker de ontknoping zal op deze Eerste Paasdag menige schaterlach veroorzaken. Meer verklap ik niet, lees zelf maar!

‘De internationale trein naar Italië glijdt bij de Zwitserse grens de nacht in. We zijn op weg naar Florence, waar we de paasdagen willen doorbrengen. In Milaan missen we de aansluiting. We stappen op de eerste de beste trein die ook naar Florence gaat. Dat mag niet zomaar. Bij de kaartjescontrole komt het ons duur te staan.

De oude binnenstad van Florence stroomt in de stralende lentezon vol met toeristen. Bij de Santa Maria del Fiore loopt een groep Japanners achter een vlaggetje aan. Op de Ponte Vecchio, de beroemde brug met de goudwinkeltjes, staan landgenoten met ‘middeleeuwse’ mutsen op. Ze scanderen ‘Hallekiederstjie’, hun Italiaanse versie van ‘Hallekidee’.

We besluiten vandaag de cultuur de cultuur te laten. De fresco’s van Masaccio en Giotto komen morgen aan de beurt. Mede dankzij een gratis wijnproeverij waarin we verzeild zijn geraakt, verkeren we in een opperbeste stemming. We beginnen trek te krijgen en kijken uit naar een restaurantje waar je lekker en vooral ook goedkoop kunt eten, want we willen die boete van de trein terugverdienen.

In een achterafstraatje ontdekken we een intieme trattoria. Het eethuisje wordt gerund door een struise signora, een blondine zoals je wel meer ziet in Toscane. Ze begroet ons in het Engels en vraagt waar we vandaan komen. Gerarda antwoordt in haar beste Italiaans dat ze daarnaar mag raden. De uitbaatster maakt er een spelletje van.

Ze neemt de bestelling op in het Frans, schenkt de wijn in met een Spaanse toelichting en wenst ons ‘Guten Appetit’ als ze het voorgerecht op tafel zet. Ik hef het glas en wens haar ‘Buona Pasqua!’. ‘Di espressione italiana,’ voeg ik er nadrukkelijk aan toe. Dat heeft ze meer gehoord.

‘Che cosa si dice di espressione Greca?’ lacht ze – hoe zeg je dat in het Grieks? Ze zou zelf Grieks kunnen zijn. Ze heeft wel wat weg van de jonge Melina Mercouri. ‘Cristós anésti!’ antwoord ik zonder aarzelen. Ik weet precies wat ik zeggen moet. Ik heb goed naar de vorige paus geluisterd. Ik ken zijn paaswensen op mijn duimpje. Jaar in jaar uit zat ik gefascineerd voor de tv als hij vanaf het Sint-Pietersplein zijn Urbi et Orbi uitsprak – de zegen voor de stad Rome en de wereld – met als vaste prik: ‘Di espressione Olandese, gezeggende Paasfee, bedank voor die bloeme.’

In de loop der jaren nestelde zich de ene na de andere buitenlandse paaswens in mijn geheugen. Onze gastvrouw kan mijn nagespeelde Vaticaanse balkonscène wel waarderen. Ze daagt me uit.

‘Di espressione Portoghese?’
‘Muito boas Festas!’ repliceer ik.
‘Di espressione Polacca?’
‘Wesolégo Alleluja!’

Ik krijg een open doekje van de gasten van het eethuis. Iedereen wil een duit in het zakje doen. ‘Di espressione Russa?’ ‘Kristós vosskrièsse!’ Arabisch? Ik weet het. Hongaars? Geen punt. Vietnamees? Kleine moeite.

Nu gelooft zelfs Gerarda het niet meer. De wensen van de Heilige Vader voor China en Japan heb ik als uitsmijter bewaard. ‘Fu Hua Ju Que!’ roep ik met wijd uitgespreide armen, gevolgd door: ‘Cristo no ayomigaeri, omedetoh gozaimasu!’ Het applaus davert over de tafels.

Maar met de bewondering van onze gastvrouw is het gedaan als ik even later met mijn vinger de rekening naloop. ‘Amai, ge zijt Ollanders, nondedju!’ zegt ze uit de grond van haar hart.’

Otto Holzhaus en zijn vrouw Gerarda hebben zich jarenlang met grenzeloze nieuwsgierigheid in ongewisse avonturen gestort, in Kameroen en Laos, in Venezuela en Vietnam en overal daartussen. Hun niet zelden bizarre belevenissen stonden geregeld op de Achterpagina van NRC Handelsblad – het nationale erepodium voor kortestukjesschrijvers. Nu zijn deze stukjes (samen met een aantal nieuwe reisverhalen) voor het eerst verzameld, met als resultaat een boek dat je op het puntje van je stoel laat zitten – zowel van spanning als van spontaan opkomende reislust. Deze reisavonturen kun je vanaf 15 mei lezen in

Vroeg of laat komt het goed
Otto Holzhaus
ISBN 9789064105111
€ 10,00
uitgeverij Hollandia

Getagd met: • • • • • • • • • • • •
mrt 19

Parliamo – Italiaans leren in eigen land

Lingua - Taal Geen reacties »

Parliamo, laten we praten – maar dan op z’n Italiaans! Voor wie graag Italiaans wil leren, maar daar wel een beetje hulp bij kan gebruiken en zelfstudie (zoals met het taalgidsje van gisteren) nog een beetje te hoog gegrepen is, geeft Allegonda Teerlink van Parliamo Italiaanse les (zowel voor beginners als gevorderden), een stoomcursus Italiaans voor op vakantie of een Italiaanse cursus op maat rond elk denkbaar onderwerp.

Allegonda: ‘De liefde voor Italië, de taal, de kunst, de rijke historie en cultuur, de gastronomie, de mode en het klimaat zijn door mijn Italiaanse familie aan mij doorgegeven. Nu is het jouw beurt om met mij een reis naar het prachtige Italië te maken. Een reis waarbij al je zintuigen geprikkeld worden. Je ogen om de schoonheid van het schiereiland te zien, je oren voor het luisteren naar de prachtige taal, die bijna gezongen wordt, en je mond voor het uitspreken van al die melodieuze klanken, je neus en eveneens je mond bij het proeven van de overheerlijke Italiaanse wijnen en spijzen.

Mijn passie wil ik graag doorgeven, in eerste instantie door de taalcursussen van Parliamo. Tijdens de cursus wordt, naast het versneld leren van de taal, aandacht besteed aan de actualiteit in Italië en aan leuke wetenswaardigheden – allemaal in een ongedwongen sfeer. Laat je betoveren door deze ervaring en kom alvast in vakantiestemming. Leer de hotspots kennen van de mooiste Italiaanse steden en streken van Italië, die zo worden besproken dat je direct je koffer wilt pakken.’

Maar Parliamo is meer… Wat dacht je bijvoorbeeld van een Italiaanse koffieworkshop? Allegonda vertelt enthousiast verder: ‘Wat is dat toch dat wij Nederlanders met Italië hebben? Elke nuchtere kaaskop beseft dat de liefde voor het land van la dolce vita een vals soort romantiek is. Toch vallen we massaal in katzwijm als we direct na de Brennerpas de eerste espresso bij een langs de autostrada gelegen Autogrill proeven. Zijn we dan toch gevoeliger voor theater, flair en elegantie dan we ons zelf voorhouden?

Bovenstaande gedachten komen bijna vanzelf in je op als je bij IJssalon Doppio binnenloopt – voor je gevoel passeer je dan net als na de Brennerpas de grens met Italië. Maar Doppio ligt niet in een Italiaans stadssteegje. Nee, dit is hartje Rotterdam, een volksbuurt pur sang – Crooswijk – met alle dynamiek die daarbij hoort. Er staan mannen aan de bar een espresso te drinken, een verlegen jongetje treuzelt bij de ijsvitrine en op een bankje voor de zaak zitten Turkse dames te genieten van een pril voorjaarszonnetje.

De barista en naar blijkt ook eigenaar van Doppio is Mesut Demir. Mesut: ‘Koffie, en dan met name de Italiaanse manier van koffiezetten en drinken, spreekt me enorm aan. Dus ‘korte’ koffies met een sterke, krachtige smaak die je als een smaakbonbonnetje tot je neemt. De Nederlandse koffiecultuur met z’n aangelengde koppen koffie die je drinkt om te drinken, om vocht aan te vullen, daar heb ik niet veel mee. Al mijn investeringen richtten zich de afgelopen jaren op een nog intensere smaak.’

Op de inrichting van deze ijssalon ben ik altijd verliefd geweest. De prachtige authentieke betimmeringen uit de jaren zeventig vormen de eyecatcher van Doppio. In de loop van de jaren heb ik allerlei punten aangepakt. Een nieuwe vloer, een pui en vloertegels en mooie lichtsculpturen. De blow-up aan de muur van de beroemde foto van Ruth Orkin’s ‘American Girl’ belichaamt voor mij exact voor wat Doppio zou moeten zijn: een klein stukje Italiaans leven in Rotterdam, dat de Italiaanse manier van leven tot uiting laat komen. Het theater van de straat, waarin je mannen vanaf een Vespa ziet omkijken naar een vrouw, puur omdat ze schoonheid weten te waarderen.’

Allegonda Teerlink organiseert samen met Doppio een workshop waarbij je op zoek gaat naar de herkomst van koffie, waar je verschillende koffiesmaken leert herkennen en waar je uiteraard leert om de perfecte koffie, cappuccino en macchiato te maken.

   

Een dergelijke workshop is bij Doppio natuurlijk ook mogelijk met ijs (wie wil met het voorjaar in aantocht nu niet ijs leren bereiden…) en Allegonda organiseert ook workshops Italiaanse koken. In dat laatste geval laat Jolanda Tom, die zelf in Italië zelf diverse kookcursussen heeft gevolgd en veel ervaring heeft opgedaan met Italiaanse gerechten en bereidingswijzen, je kennismaken met de Italiaanse keuken en geeft ze een aantal van de geheime trucjes die de Italiaanse koks zich eigen hebben gemaakt prijs. Uiteraard geniet je aan het einde van de avond van je zelfgemaakte driegangendiner en krijg je de recepten na afloop mee naar huis.

De eerste stoomcursus start op maandag 28 maart 2011. De lessen beginnen om 19.00 uur en duren circa twee uur. De stoomcursus bestaat uit 10 lessen en wordt gehouden op een sfeervolle locatie in Schiedam. Bij voldoende animo zijn ook lessen op locatie mogelijk. De workshops vinden plaats op verschillende data in april en mei. Kijk voor meer informatie op www.parliamo.nl

Getagd met: • • • • • • • • •
mrt 18

Hoe zeg je dat in het… Italiaans

Lingua - Taal 6 reacties »

Volgens het spiksplinternieuwe taalgidsje Hoe zeg je dat in het… Italiaans heeft recent onderzoek aangetoond dat de bekendste Italiaanse woorden in EU-landen pizza, spaghetti, cappuccino en espresso zijn. De Italiaanse keuken is niet de enige reden om Italië te bezoeken; ook liefhebbers van cultuur vinden er immers veel van hun gading. Veel culturele sectoren hebben een deel van hun terminologie overgenomen uit de Italiaanse taal.

In de eerste plaats de muziek – Italië domineerde geruime tijd het muzikale leven in Europa en de libretto’s (ook een Italiaans woord, inderdaad!) van veel beroemde opera’s zijn geschreven in het Italiaans. Geen wonder dus dat het Italiaans de internationale taal van de muziek is. Zelfs een muzikale leek zal bekend zijn met termen als piano, forte, concerto of virtuoso.

Het Italiaans is een Romaanse taal die uit het Latijn is voortgekomen. Ongeveer 61,5 miljoen mensen spreken Italiaans als moedertaal. Behalve in Italië wordt Italiaans gesproken in het Vaticaan, de republiek San Marino, in Zwitserland (in de kantons Ticino en Grigioni) en in een paar dorpjes in Slovenië en Kroatië. Het Italiaans verspreidde zich door historische gebeurtenissen, kolonisatie en emigratie ook naar andere landen, waar het weliswaar niet de officiële taal is, maar waar je de taal wel regelmatig hoort: Corsica, Monaco, Malta, Libië, Ethiopië, Somalië en Argentinië.

Het Italiaans komt voort uit het vulgair Latijn, de gesproken versie van het Latijn, die lange tijd naast de officiële geschreven versie bestond. De eerste teksten die als voorloper van het moderne Italiaans kunnen worden beschouwd , stammen uit de tiende eeuw.

De basis van het moderne Italiaans werd door Dante, Boccaccio en Petrarca gevonden in het dialect dat in Toscane werd gesproken en dat door toedoen van deze drie literaire grootmachten langzaam uitgroeide tot de officiële taal van alle Italiaanse regio’s.

Naast het dialect wel te verstaan, want net als de Italiaanse keuken is de Italiaanse taal zo divers als het land en zijn inwoners. Gelukkig verstaan ze allemaal Italiaans en kun je je dus met behulp van dit gidsje overal in Italië verstaanbaar maken. In deze minitaalgids vind je maar liefst 2600 zinnetjes, met uitspraakweergave zodat je ook weet hoe je ze hardop moet uitspreken, die zijn ingedeeld op thema. Daarnaast bevat dit taalgidsje woordenlijsten over onder andere eten en drinken, de tekst op informatieborden en kleding.

Ook praktische reisinformatie over Italië, kadertjes met wetenswaardigheden, een beknopte grammatica en een verrassend compleet miniwoordenboek ontbreken niet. Een ideale metgezel dus, deze minitaalgids. Da raccomandare!

Hoe zeg je dat in het… Italiaans
Prisma minitaalgids
ISBN 9789049106737
€ 6,99
uitgeverij Het Spectrum

Getagd met: • • • • • •
jan 24

La casa dei miei sogni – Het huis van mijn dromen

Lingua - Taal 2 reacties »

Als ik zo’n boek als Emigreren & ondernemen in mijn handen heb (zie Ciao tutti van gisteren, 23 januari), begint het toch weer te kriebelen: niet alleen reizen in en door Italië, maar er wonen en werken, deel uitmaken van het Italiaanse leven, naar een barretje wandelen voor de eerste cappuccino van de dag en de hele dag door die heerlijke taal om je heen horen…

De meeste Italiëgangers zullen dit gevoel wel herkennen en regelmatig langs hun ultieme droomhuis zijn gereden in de heuvels van Toscane of langs de oevers van het Gardameer. Voor iedereen die de droom heeft om in Italië te gaan wonen of om daar een tweede huis te kopen, organiseert La Divina LA CASA DEI MIEI SOGNI, een serie van vijf workshops Italiaans.

Na deze vijf dagen heb je een goede basis om je verstaanbaar te maken tijdens het zoeken naar je droomhuis, de onderhandeling over de verkoop en de eventuele verbouwingen. Zo weet je zeker dat het zoeken, vinden en op maat maken van je droomhuis niet eindigt in de nachtmerrie die we allemaal kennen van programma’s als Ik vertrek.

Je leert niet alleen een enorme woordenschat, die voornamelijk toegespitst zal zijn op de taal van makelaars, aannemers en klusjesmannen, maar ook de basisregels van de Italiaanse grammatica. Dit alles wordt bijna spelenderwijs geleerd, door het naspelen van gesprekken en rollenspellen. Tijdens een van de workshops is er bovendien een specialist aanwezig die je alles kan vertellen over de makelaardij in Italië en die al je specifieke vragen hierover kan beantwoorden.

De workshops beginnen (uiteraard) met een espresso, waarna alle cursisten samen aan de slag gaan. Na de uitgebreide Italiaanse lunch, met pasta en wijn, ga je echter niet zoals de Italianen een uurtje slapen, maar leer je wederom allerlei Italiaanse woorden, regels en uitdrukkingen. Aan het eind van de dag wordt er alvast getoost op je nieuwe Italiaanse droomhuis, met een bicchiere di prosecco. De workshops vinden een keer per maand op zaterdag plaats in Gameren (omgeving Zaltbommel). Het niveau van de workshops is geschikt voor zowel beginners als semi-gevorderden. De drijvende kracht achter La Divina is Carolina Chiacchierona, alias Jacqueline Broekhuizen, docente Italiaans.

La Divina organiseert naast de workshop over je droomhuis in Italië geregeld andere workshops Italiaans, waarbij gewerkt wordt met een bijzondere lesmethode: suggestopedie. Suggestopedie maakt gebruik van al je zintuigen, waardoor je de taal snel en op een ontspannende manier onder de knie krijgt en het geleerde langer en beter onthoudt. Carolina Chiacchierona: ‘Een taal beheersen is veel meer dan kennis toepassen. Een taal is levende materie, schoonheid, humor, nuances, menselijk contact, kortom: de inhoud en de vorm van het communiceren. Een mens kan pas werkelijk creatief en effectief zijn in een andere taal en cultuur, als er een vonkje overslaat. Dat gebeurt als het brein positief wordt gestimuleerd en het individu intens plezier beleeft aan het leren.

De nieuwste ontwikkelingen in het taalonderwijs blijken nauw aan te sluiten op het wetenschappelijk basiswerk van de Bulgaarse psychiater en psycholoog Georgi Lozanov, grondlegger van de suggestopedie. Suggestopedie kan het best worden beschreven als het zorgvuldig en geïnspireerd dirigeren van de aspecten die ieders uniek leerproces voeden en ondersteunen. Hierbij denken we aan aspecten zoals spel, muziek, avontuur, logica en de synergie van dit alles.

De eerste kennismaking met de suggestopedische aanpak ontstaat al bij het binnentreden van de lesruimte. Gemakkelijke stoelen, muziek, mooie omgeving. Meteen sta je met beide voeten in het Avontuur, een door de docent in scenariovorm geschreven verhaal dat de ruggengraat is van de hele leservaring. Als cursist vind je je plek in het verhaal. Deze situatie wordt benut als springplank om in de nieuwe omgangstaal te duiken. Zo leer je zonder erbij stil te staan, zonder te moeten nadenken en vooral terwijl je volop geniet. Het gaat ongekend snel, alsof je in je eigen zevenmijlslaarzen door het landschap van de Italiaanse taal wandelt.

Uiteraard speelt de docent een centrale rol in het hele proces. Al het materiaal is met zorg gemaakt of uitgekozen, alle activiteiten worden keer op keer opnieuw ontworpen of aangepast. Tegelijkertijd wordt er in een gestructureerde cyclus gewerkt, waarbij ook muziek uit de periode 1600-1825 op zeer specifieke wijze wordt gebruikt.

In het oog springende resultaten na een dergelijke cursus zijn:
*de veel bredere woordenschat
*het diepere begrip van de taalstructuur
*de geactiveerde en tevens parate ‘passieve kennis’
*het gemakkelijker onthouden van de materie
*de verbeterde uitspraak
*het grotere gemak om de juiste toon en woorden te vinden
*het versterkte zelfvertrouwen
*de ijzersterke motivatie – en behoefte – om door te gaan

Zo vind je niet alleen het huis van je dromen, maar spreek je in een moeite door de mooiste taal ter wereld. Che bel sogno!

Zie voor meer informatie en inschrijven www.jacq-ladivina.blogspot.com

Getagd met: • • • • • • • • • •
dec 07

Parli italiano?

Lingua - Taal 4 reacties »

Toen ik voor het eerst in Italië was, in Rome om precies te zijn, moest ik deze vraag elke keer ontkennend beantwoorden. Ik kwam niet verder dan pasta, pizza en cappuccino – al kon ik met behulp van het Latijn dat toen nog vers in mijn geheugen lag wel aardig wat Italiaanse woorden ontcijferen. Maar ja, dat duurde meestal wel even, dus dan waren mijn gesprekspartners al lang afgehaakt.

Na twee dagen lang stamelen, schouderophalen en ietwat smachtend achteromkijken, besloot ik – midden op het Piazza della Rotonda, vlak voor het Pantheon – dat ik me in Nederland direct zou aanmelden voor Italiaanse les. Zo gezegd, zo gedaan, en inmiddels, ruim twaalf jaar en heel wat lessen later, houdt een Romein me af en toe voor een stadsgenoot. De eerste keren ontkrachtte ik zo’n compliment direct door te zeggen dat ik in Amsterdam woon, maar afgelopen keer besloot ik de eigenaar van een boekhandel lekker in het ongewisse te laten en een beetje vaag te antwoorden op waar in de stad ik dan wel woonde…

Ach ja, een binnenpretje op zijn tijd moet kunnen, en eerlijk gezegd is het natuurlijk ook wel erg leuk om na al die jaren te merken dat al die uren onregelmatige werkwoorden stampen, honderden zinnen afmaken, woordjes leren, tentamens maken en praten, praten en nog eens praten hun vruchten hebben afgeworpen. Want eerlijk is eerlijk, een verblijf in Italië is gewoon nog tien keer leuker als je (een beetje) de taal spreekt.

Voor iedereen die de komende vakantie ook wel eens wil ervaren hoe het is om met de Italianen te kunnen communiceren en te profiteren van alle kleine voordelen die dat met zich meebrengt (van veel goedkopere kopjes koffie op het duurste terras van Florence tot een speciaal aanbevolen pasta in een kleine trattoria in het Romeinse Trastevere), is er nu een nieuwe taalcursus van Prisma:

Effectief, snel en met veel plezier Italiaans leren, dat kan nu met de interactieve USB taaltraining. De leersoftware en de complete leerinhoud laad je op de bijgeleverde USB-stick, waarna je op elke computer (met Windows) direct aan de slag kunt. Het voordeel van deze methode is dat je de hele cursus gemakkelijk mee kunt nemen en dat deze overal te gebruiken is, zelfs op vakantie dus!

Alle oefeningen en leerresultaten worden op de USB-stick vastgelegd, waardoor je altijd en overal direct verder kunt waar je gebleven was. Ook ideaal voor alle Italiëfans met een drukke baan, die af en toe in een paar verloren uurtjes hun Italiaans willen bijspijkeren.

Alle aspecten van de Italiaanse taal komen aan bod: woordenschat, spreek-, luister- en leesvaardigheid, tekstbegrip, uitspraak en grammatica. Als je de hele cursus hebt afgerond, spreek, schrijf en lees je Italiaans op niveau B1/B2 (internationale niveauaanduiding van het Europees Referentiekader).

Wat deze cursus zo leuk maakt is de begeleiding van Nicoletta, een ‘virtuele professoressa’ die je door de training leidt en overlaadt met complimentjes als je een oefening tot een goed einde brengt. Heerlijk om zo af en toe haar stem te horen die goedkeurend Oggi e’ il tuo giorno!, Sei grande, Complimenti en meer van dit soort schouderklopjes uitdeelt!

Maar er is meer dat deze cursus anders dan anders maakt, waardoor je spelenderwijs aan de slag gaat en eigenlijk niet in de gaten hebt dat je aan het studeren bent. Wat dacht je bijvoorbeeld van:

- IntelliSpeech spraakherkenning voor een perfecte uitspraak van het Italiaans, zodat je precies leert waar de klemtoon hoort te liggen en hoe je woorden hoort uit te spreken, zodat de Romeinen, Napolitanen en andere Italianen je straks allemaal begrijpen

- een slim oefensysteem om woorden te leren en, wellicht nog belangrijker, een intelligente respons op fouten waardoor je direct ziet waar het nog aan schort

- leerstatistieken met feedback na ieder trainingsonderdeel, zodat je je Italiaanse vorderingen nauwkeurig kunt bijhouden en een goede planning kunt maken – je wil immers voor je vakantie al een aardig mondje Italiaans kunnen spreken. Daarom maakt ook een professionele toetsingmodule deel uit van de cursus, zo kun je op elk moment testen hoe ver je bent

- een online magazine voor wekelijks actuele informatie over Italië en allerlei culturele aspecten van het land van de pizza en de pasta, van Berlusconi en de paus, van de grote kunstenaars en de kleine ambachtslieden

In 2011 praten we zo allemaal Italiaans! In bocca al lupo!

Bestel deze unieke taaltraining als kerstcadeau bij bol.com via deze link.

Getagd met: • • • • • •
okt 22

Met Onno Kleyn op culinaire ontdekkingstocht

Culinaria - Italiaanse keuken 1 reactie »

Tijdens de Week van de Italiaanse Taal kunnen we de klinkende namen voor Italiaanse voorgerechten, pastasoorten en andere heerlijkheden natuurlijk niet overslaan. Tegenwoordig weet ook bijna elke noorderling wel wat spaghetti alla carbonara is, maar wat is spigola all’acquapazza of scottiglia?

Om precies te weten wat er op de kaart staat, stelde Onno Kleyn het handige Culinair reiswoordenboek Italiaans samen, met naast praktische hoofdstukken over restaurants en streekwijnen en –specialiteiten een heel scala aan woordenlijsten, zowel Italiaans-Nederlands als Nederlands-Italiaans.

Zo schrijft Onno Kleyn over de Italiaanse etiquette: ‘Gelukkig verschilt Italië nauwelijks van onze lage landen waar het de tafeletiquette betreft. Toch zijn er een paar puntjes, die vooral tellen wanneer je niet in een restaurant, maar bij mensen thuis komt. Het opvallendst is het eten van de primo – de pasta, rijst of soep dus. Dat doe je met je rechterhand.

Voor pasta en risotto gebruik je alleen een vork; het draaien van lange pasta als spaghetti en tagliatelle in een lepel geldt als ongemanierd. Je pakt telkens enkele sliertjes – als beginner neem je meestal te veel – tilt ze los van de rest en draait ze tegen de rand van je diepe bord tot een kluwen. Dat draaien en eten kan heel elegant; chique dames houden de vork helemaal aan het einde vast. Pasta als cannelloni, lasagne en dergelijke snijd je met de zijkant van je vork.

Dat eten met een vork in de rechterhand geldt niet alleen voor pasta maar voor alle eetbaarheden die zacht zijn, zoals vis, mousses, paté en dergelijke. Het voelt voor ons misschien als ongemanierd, maar heus, de Italiaanse etiquetteboeken van vroeger en nu schrijven het voor.

Gastvrijheid betekent het volproppen van de gasten. Wees erop voorbereid dat je als hooggeëerd publiek onaangekondigde uitbreidingen van de maaltijd kunt verwachten, zoals meerdere primi, secondi en dolci. De gastvrouw neemt drie tortellini en geeft jou een bord vol: ‘Mangi, mangi!’

Door de bank genomen drinkt de Italiaan bij elke maaltijd een beetje wijn. De heren twee à drie glazen, de dames één à twee. Minder komt ook voor, vooral in Toscane. Het vocht wordt geheel aangevuld met mineraalwater. Wij gelden dan ook snel als drinkebroers.’

Eten met alleen een vork dus, en niet te veel drinken. En vooral je pasta niet snijden. Onno Kleyn: ‘Als je jezelf als barbaar wilt etaleren, als neanderthaler of aap met kleren aan, rag dan met lepel of mes je pasta aan stukken. Maar alleen dan. Spaghetti, tagliolini en trenette zijn namelijk lang omdat lang anders smaakt dan kort. Capito? Dus snijd je geen pasta. Nooit. Never. Mai.’

Een gewaarschuwd mens telt voor twee, dus neem dit boekje ter hand en de tips en aanwijzingen die Onno Kleyn verzamelt heeft ter harte, dan geniet je dubbel van alle Italiaanse lekkernijen!

Wil je liever zelf koken tijdens je vakantie in Italië, neem dan het Reiskookboek Italië, eveneens van Onno Kleyn, mee in je koffer of rugzak. In dit kookboek vind je heerlijke recepten en praktische informatie waarmee je in een handomdraai een echte Italiaanse maaltijd op tafel zet.

Onno Kleyn vertelt welke producten de moeite waard zijn en geeft uitleg over wilde kruiden, wijnen en streekproducten. Daarnaast krijg je natuurlijk eenvoudige maar heerlijke recepten die zowel op campinggas als in een kleine keuken te maken zijn. Ook in dit boekje is een uitgebreide culinaire woordenlijst Italiaans – Nederlands opgenomen. Wederom een ideale vakantiepartner dus!

Getagd met: • • • • • • • • • • •
Oudere berichten
preload preload preload