De enige complete wegenkaart die is overgebleven uit de Romeinse tijd kan dankzij René Voorburg weer worden gebruikt om reizen te plannen – online nog wel! En gezien we op Ciao tutti komende weken over Romeinse wegen reizen, mag dit nieuwtje hier natuurlijk niet ontbreken.
De Nederlandse historicus René Voorburg uit Houten heeft de wereldberoemde wegenkaart Tabula Peutingeriana verwerkt tot een moderne routeplanner. Voorburg heeft zijn Romeinse routeplanner online gezet op de site http://omnesviae.org/nl, zo maakte hij onlangs bekend. De historicus, die in het dagelijks leven als webarchivaris werkzaam is bij de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag, heeft het afgelopen half jaar ongeveer al zijn vrije tijd in het project gestoken.
‘Wetenschappers hebben recent de locaties van alle plaatsen op de Tabula Peutingeriana in kaart weten te brengen,’ vertelt Voorburg. ‘Ik ben toen eens gaan kijken waar ik in het Romeinse Rijk op een reis van de ene plaats naar de andere langs zou komen.’ Uiteindelijk besloot hij alle 2760 plaatsen op de oude kaart en tussenliggende wegen in te gaan voeren.
Voor zover Voorburg weet, is zijn project volstrekt uniek in de wereld. Hij heeft de afgelopen maanden contact gelegd met collega’s in het buitenland, die hem hebben geholpen startpagina’s in andere talen te maken. Het is de bedoeling dat de site uiteindelijk beschikbaar komt in alle landen die op de Tabula Peutingeriana staan. Voorburg zoekt daarvoor nog vertalers, dus wie interesse heeft kan contact met hem opnemen via zijn website.
De Romeinse reiskaart uit de derde en vierde eeuw na Christus beslaat het gebied van het huidige Groot-Brittannië tot aan de rivier de Ganges, die door India en Bangladesh stroomt. De enorme kaart bestond oorspronkelijk uit twaalf bladen perkament. Sinds 2007 staat de kaart op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. De voor zover bekend oudste nog bestaande kopie wordt bewaard in de Oostenrijkse Nationale Bibliotheek in Wenen, maar helaas is de kaart daar niet te raadplegen door het publiek.
Op de kaart staat ook een groot aantal Nederlandse steden aangegeven, waaronder Lugdunum Batavorum (Katwijk aan Zee), Matilone (Leiden), Albaniana (Alphen aan den Rijn), Forum Hadriani (Voorburg) en Ulpia Noviomagus Batavorum (Nijmegen).
Zelf een Romeinse route plannen?
Ga naar http://omnesviae.org/nl. Voer zowel onder ‘Iter vestrum’ (Latijn voor ‘Uw reis’) als bij ‘ab’ (van) en ‘ad’ (tot) een plaatsnaam in zoals die te vinden is op de Peutinger-kaart. Na invoer van enkele tekens zullen alle passende namen getoond worden. Voor sommige steden kan de hedendaagse naam ingevoerd worden. Let op dat dikwijls een ‘v’- in plaats van een ‘u’-teken wordt gebruikt. Idem dito voor de ‘i’ en ‘j’. Klik op ‘Ostendere’ (‘Toon het’) om onder ‘Iter brevissimum’ de kortste route voor je reis getoond te krijgen.
Als je van Nijmegen naar Rome wilt reizen, zien het begin en het einde van de route er dan als volgt uit:
‘De eerste ideeën voor de tentoonstelling High Tech Romeinen zijn ontwikkeld door onze educatieve afdeling. Ik ben in het project gestapt op het moment dat we gingen denken aan een samenwerkingsproject met meerdere partners uit binnen- en buitenland. Na enkele verkennende gesprekken werd een overeenkomst tussen vier musea gesloten voor de uitvoering van het project.
