dec 22

Klassieker uit Napels: pizza Margherita

Ricetta - Recepten Geen reacties »

Speciaal voor deze donkere dagen een recept dat de zon in je keuken tovert! Loes Janssen Miraglia heeft vandaag gekozen voor de pizza margherita, een pizza met tomaten, mozzarella en basilicum.

Loes: ‘Uit Napels en de regio Campanië komen gastronomische producten die wereldwijd hun weg hebben gevonden. Mozzarella (van buffel- en van koemelk) bijvoorbeeld. En pizza natuurlijk. De oerpizza is de pizza Margherita met tomaat, mozzarella en verse basilicum. De pizza dankt zijn naam aan koningin Margaretha van Savoye. Zij was de vrouw van Umberto I. Koningin Margaretha kwam in 1889 in Napels terecht en wilde een lokale specialiteit proeven. En dus bereidde de beste pizzabakker van Napels, Raffaele Esposito, voor haar een pizza in de kleuren van de Italiaanse vlag. Een klassieker! En nog altijd een van mijn persoonlijke favorieten, met dank aan Mario, ja zo heet hij echt (!), onbetwist de beste pizzaiolo van Catania en omstreken.’

Ingrediënten
(voor 2 pizza’s)

Deeg:
300 gr bloem
flinke snuf zout
snufje kristalsuiker
10 gram verse gist
1 eetlepel olijfolie

Condimento (beleg):
600 gr rijpe tomaten*
2 eetlepels olijfolie
1 theelepel gedroogde oregano
zout en zwarte peper
250 gr mozzarella (van koemelk of van buffelmelk)**
verse basilicum

*Gebruik in plaats van verse saus eventueel 400 gram gezeefde tomaten.
**Mozzarella van buffelmelk verliest in een hete oven veel vocht. Zorg er daarom voor dat de mozzarella goed is uitgelekt.

Bereid het deeg. Zeef de bloem en meng deze met het zout en de suiker in een grote kom. Verkruimel de gist en meng deze met 150 ml lauw water. Voeg dit aan de bloem toe. Voeg ook de olie aan de bloem toe en kneed net zolang totdat een glad en soepel deeg is ontstaan. Let op: het deeg moet soepel zijn maar niet plakkerig. Voeg indien nodig nog wat extra bloem of water toe.

Kneed het deeg tot een bal, bedek deze met een schone theedoek op een met bloem bestoven werkvlak en laat het op kamertemperatuur circa 3 uur rijzen.

Bereid il condimento. Breng een middelgrote pan water aan de kook. Maak kruisvormige inkepingen aan de onderkant van de tomaten en blancheer ze in kokend water (totdat de schil aan de onderkant loslaat). Haal de tomaten met een schuimspaan uit het water, verwijder de schil en de zaden en snijd ze in stukjes.

Verhit 2 eetlepels olijfolie in een pannetje en voeg de tomaten en de oregano toe. Laat het geheel circa 15 minuten inkoken. Breng op smaak met zout en peper en laat afkoelen. Laat de mozzarella grondig uitlekken.

Kneed het deeg nog eens door, verdeel het in twee porties en rol één portie (handmatig of, als dat te zwaar blijkt te zijn, met een deegroller) uit op een met olijfolie ingevette bakplaat. Vorm de randen met de vingertoppen. Verdeel de helft van de tomatensaus over de pizza en bak deze circa 10 minuten in een op 250 graden voorverwarmde oven. Het beste (en tevens smakelijkste) resultaat wordt uiteraard verkregen in een houtoven!

Verkruimel de helft van de mozzarella over de pizza heen en schuif de pizza circa 5 minuten in de oven (of totdat de kaas is gesmolten). Garneer de pizza met basilicum, giet er wat olijfolie over (a crudo) en dien onmiddellijk op.

Herhaal bovenstaande handelingen voor de tweede pizza.

recept & foto: Loes Janssen Miraglia (uit Italiaans vegetarisch)

PS: Meer lezen over de pizza? Via deze link vind je grappige weetjes over de perfecte pizza, de grootste pizza of de duurste pizza. Leuk om mee te strooien tijdens een pizza-avond!

Getagd met: • • • • • • • • •
dec 20

Annunciatie van Artemisia

Curiosita - Weetjes Geen reacties »

Voor zover bekend is Artemisia Gentileschi de enige vrouw die een beroemde Annunciatie heeft geschilderd. Artemisia werd geboren in Rome, waar ze van haar vader, Orazio Gentileschi, leerde hoe ze het penseel moest hanteren. Op advies van haar vader ging ze in de leer bij Agostino Tassi, een schilder die voornamelijk landschappen vastlegde.

Tassi leerde Artemisia de kunst van het perspectief, maar maakte misbruik van zijn positie als leraar. Hij misbruikte Artemisia en zou haar vader hebben bestolen. Na een langdurig en ingewikkeld proces werd Tassi weliswaar voor korte tijd achter de tralies gezet, maar voor Artemisia was er al te veel verloren gegaan. Ze keerde Rome de rug toe en trouwde met de Florentijn Pierantonio Stiattesi, met wie ze naar Florence trok.

Hier werd ze in 1616 als eerste vrouw ooit toegelaten tot de Accademia dell’Arte del Disegno, de meest vooraanstaande kunstacademie. Artemisia schilderde in de stijl van Caravaggio en maakte net als hij veel gebruik van chiaroscuro, een schildertechniek waarbij het contrast tussen licht en donker wordt uitvergroot.

In Florence schilderde ze een aantal van haar beroemdste werken, waaronder Judith onthoofdt Holofernes (nog steeds te zien in de Galleria degli Uffizi) en Maria Magdalena (te bewonderen in het Palazzo Pitti). Toch bracht ook Florence haar geen geluk. Haar huwelijk met Pierantonio Stiattesi liep stuk en ze keerde terug naar Rome, vanwaar ze naar Venetië en Napels reisde. Hier schilderde ze naar alle waarschijnlijkheid haar Annunciatie, die bovenaan dit stukje prijkt, met twee krachtige vrouwenfiguren en een prachtig spel van licht en donker.

Deze Annunciatie is in het bezit van het Museo di Capodimonte in Napels. Volgens een aantekening van Suor Plautilla Nelli zouden er nog twee Annunciaties moeten bestaan, die in het bezit zouden zijn van twee rijke Florentijnse dames. Daarover is echter helemaal niets terug te vinden; voor zover bekend is het bovenstaande doek de enige Annunciatie van Artemisia’s hand.

Wie meer werken van Artemisia Gentileschi wil zien, kan nog tot en met 29 januari 2012 terecht in het Palazzo Reale in Milaan, waar de tentoonstelling Artemisia Gentileschi – Storia di una passione gewijd is aan het werk van Artemisia. De tentoonstelling laat vooral werken zien uit vier verschillende fasen van Artemisia’s leven: haar tijd in Rome, met haar vader als leraar, haar tijd in Florence, haar terugkeer in Rome en de laatste jaren van haar leven in Napels, waar ze in 1653 overleed.

Wie geen gelegenheid heeft de tentoonstelling te bezoeken, kan gratis de unieke app Artemisia Gentileschi (voor iPhone en iPad) downloaden. De app is namelijk niet alleen een audioguide voor de tentoonstelling, maar tevens een ontdekkingsreis door het leven en de werken van Artemisia.

Je zit als het ware aan Artemisia’s bureautje en kan haar spulletjes, kaarten en geschriften aanraken. Zo leer je haar kennen, als vrouw en als schilder. Haar verhaal komt in woord en beeld tot leven, haar passie, doorzettingsvermogen en talent spatten van het scherm af. Dankzij de moderne techniek duik je als het ware in haar werk en kun je inzoomen tot je zelfs de kleinste details kunt zien.

Wie nog dieper in het leven van Artemisia wil duiken, moet de boeiende roman lezen die Susan Vreeland over deze opzienbarende kunstenares schreef, maar daarover morgen meer!

Getagd met: • • • • • • • • • • • •
nov 04

Winter in Italiaanse sferen

In Viaggio - Op reis Geen reacties »

Wie Italië zegt, denkt aan zomerse vakanties in de heuvels van Toscane. Maar je kunt natuurlijk ook in de winter volop van de Italiaanse sfeer genieten! Tijdens een skivakantie bijvoorbeeld, in de prachtige bergachtige regio’s in het noorden. Geen wintersport-liefhebber? Ga dan eens op een romantische winterse citytrip en geniet van de Italiaanse kerstsfeer.

Van de sneeuw tot aan de kerststal neemt de redactie van De Smaak van Italië je in de nieuwe editie, die vanaf vandaag verkrijgbaar is, mee op ontdekkingstocht door winters Italië, met de beste tips en bestemmingen.

Een klein voorproefje van alle winterse feesten, kerstmarkten, winterse uitjes en warme recepten die in dit nummer de revue passeren:

Carnaval in Venetië – een onovertroffen openluchttoneel
Venetianen zeggen vaak dat ze de stad het liefst zouden ontvluchten tijdens het carnaval. Dat ze zich liever verre houden van de drommen bezoekers die voor het feest naar Venetië komen. Desondanks houden ze allemaal wel van ‘hun’ carnaval. Ze vieren het wel, maar onder elkaar, op minder drukke dagen en op plekken waar toeristen doorgaans niet komen. De Smaak van Italië ging mee naar die plekken, om het carnaval van de Venetianen te ontdekken.

Naast deze prachtige reportage bevat De Smaak van Italië een bijzonder verhaal van Donna Leon, over het Casinò van Venetië.

Feest op tafel
Venetianen weten niet alleen de stad, maar ook de dinertafel om te toveren tot een feestelijk decor. Vier de feestdagen dit jaar op Venetiaanse wijze met heerlijke en prachtige gerechten uit de stad van het water, zoals spaghetti con vongole e calamari en risotto di verdure.

Caffè – Italiaanse koffie uit en thuis
Speciaal voor de koude wintermaanden: allerlei leuks en lekkers rondom Italiaanse koffie. Van recepten tot tips voor de beste koffieadresjes, van accessoires tot de koffie zelf – na het lezen van onze koffiepagina’s kijk je heel anders naar je espresso of cappuccino!

Wintersport in Italië
Wie wil skiën of snowboarden in Italië hoeft niet ver af te dalen in de laars: de beste wintersportgebieden bevinden zich, uiteraard, in de noordelijke regio’s Valle d’Aosta, Piemonte, Lombardije, Veneto en Trentino-Alto Adige (Zuid-Tirol). De pistes zijn enorm uitgestrekt en variëren qua moeilijkheidsgraad van zeer uitdagend tot geschikt voor beginners. De keuze aan bestemmingen is zelfs zo overweldigend dat je misschien door de bomen het bos niet meer ziet. De Smaak maakte een kleine selectie van de mooiste skigebieden!

Kerstmis in Italië
De bijzonderste kerstmarkten vind je in Trento, Bolzano, Turijn, Milaan en Napels. In Napels is het sowieso het hele jaar door een komen en gaan van herders en koningen. In de Via San Gregorio Armeno staan zij 365 dagen per jaar uitgestald, in allerlei soorten en maten. De Smaak van Italie wandelt 24 uur lang door Napels, maar geeft ook tips voor de andere kerstmarktbestemmingen.

Merano – kerst in adellijke sferen
Deze bestemming lichten we extra uit, omdat het er zo bijzonder is in deze tijd van het jaar! De één viert kerst het liefst op z’n Oostenrijks. Met houten kerstkraampjes, glühwein en besneeuwde bergen op de achtergrond. De ander rilt alleen al bij de gedachte daaraan. Liever palmbomen dan dennenbomen, ook in december. Er is maar één plek die beide uitersten verenigt… en dat is Merano.

Rondreizen met Giulia – Sicilië per klassieker
Helemaal in het diepe zuiden van de laars wordt het bijna geen winter. Een van de Smaak-redacteuren reisde daarom af naar Sicilië: ‘Het brullende geluid van een motor klinkt over het piazza van een Siciliaans dorp. Een witte Alfa Romeo uit 1977 komt recht voor het terras tot stilstand. Dat hij dubbel geparkeerd staat, hindert blijkbaar niemand. Met een stralende lach stapt Ben Hofman uit zijn auto. Hij zal ons meenemen op een bijzondere rondreis door Sicilië. In een Italiaanse klassieker.’

De novembereditie van De Smaak van Italië ligt vanaf vandaag in de winkel (of op de deurmat bij de abonnees). In de tijd dat jullie al deze winterse artikelen kunnen lezen en de prachtige foto’s van met name het Carnaval in Venetië bekijken, gaan mijn collega’s en ik alweer volop aan de slag met het eerste nummer van 2012, met onder andere een citytrip Pisa, een reis langs het Lago d’Iseo, het mooiste meer van Lombardije, en – als extraatje – een gids met 101 bijzondere overnachtingsmogelijkheden in la bella Italia. Vervelen is er deze winter dus zeker niet bij…

Ook werken bij De Smaak van Italië ?
DSV Media is per 1 december 2011 op zoek naar een stagiair(e) voor magazine De Smaak van Italië en vakblad Italië in Bedrijf. Ben je tweede- of derdejaars student (hbo of universiteit) en zoek je een stageplek voor minimaal vijf maanden? Heb je een passie voor tijdschriften, reisgidsen, websites en andere vormen van media? Ben je creatief en visueel ingesteld of juist organisatorisch sterk, perfectionistisch en een ster met taal? Heb je Italië door je aderen stromen?

Dan ben jij wellicht onze nieuwe stagiair(e)! Stuur ons een korte motivatie en een uitgebreid CV en wie weet mag  jij dan vanaf 1 december meewerken aan het mooiste magazine over Italië. Je kunt je motivatie en CV per e-mail sturen aan Willemijn van Dijk (w.vandijk@dsvmedia.nl), adjunct-hoofdredacteur van De Smaak van Italië.

Getagd met: • • • • • • • • • • • •
okt 07

Carne alla pizzaiola

Ricetta - Recepten 1 reactie »

Speciaal voor de lezers van Ciao tutti vandaag een recept uit de keuken van Loes Janssen Miraglia, schrijfster en fotograaf van onder andere Sicilicious en Italiaans vegetarisch. De komende tijd zal Loes jullie (en mij) elke twee weken verrassen met een bijzonder Italiaans recept.

De eer van het eerste recept in deze reeks is voor carne alla pizzaiola, oftewel rundvlees uit de pan dat op smaak is gebracht met gepelde tomaten, knoflook en oregano. Het is een typisch Italiaans gerecht waar jong en oud van kunnen genieten. Vooral Italiaanse kinderen likken hun vingers erbij af.

Carne alla pizzaiola komt oorspronkelijk uit de omgeving van Napels, de grootste stad van de Mezzogiorno. De Franse schrijver Stendhal beschreef het stokoude, bruisende Napels als onbetwist de mooiste stad van het heelal. En er is heel wat te zien in en om Napels: het kasteel (Castel Nuovo) uit 1280 bijvoorbeeld, de kerk van Francesco di Paolo en het San Carlo-theater uit 1737. Of de beroemde baai van Napels met de actieve vulkaan Vesuvius en de Napoletanen zelf natuurlijk.

Uit Napels en de regio Campanië komen gastronomische producten die zich wereldwijd verspreid hebben. Pizza bijvoorbeeld. En mozzarella van buffelmelk. De oerpizza is de pizza Margherita met tomaat, buffelmozzarella en verse basilicum. De pizza dankt zijn naam aan koningin Margaretha van Savoye. Zij was de vrouw van Umberto I. Koningin Margaretha kwam in 1889 in Napels terecht en wilde een lokale specialiteit proeven. En dus bereidde de beste pizzabakker van Napels, Raffaele Esposito, voor haar een pizza in de kleuren van de Italiaanse vlag.

De Napoletanen beweren ook de uitvinders van het roomijs te zijn. Nu is die uitspraak omstreden want meer Italiaanse regio’s claimen dit. Feit is wel dat er verrukkelijk roomijs uit Napels komt. Verder staat de stad bekend om zijn uitmuntende koffie (die wij in Nederland kennen als espresso). In sommige bars wordt deze koffie in een gloeiendheet, transparant glaasje geserveerd. Hoewel het originele recept voor carne alla pizzaiola (of kortweg ‘pizzaiola’) uit Napels komt, beperkt het gerecht zich al lang niet meer tot huishoudens in de regio Campanië.

Ingrediënten
voor4 personen

4 dungesneden lappen rundvlees (circa 700 gram)
500 gram gepelde tomaten (vers of uit blik, maar let op: als de tomaten vers zijn, moeten ze heel rijp zijn)
2 teentjes knoflook
olijfolie van de eerste persing
gedroogde oregano
zeezout

Bereidingstijd
circa 30 minuten

Verhit de grilpan (zonder olie of boter). Bak de runderlapjes in enkele minuten op hoog vuur aan alle zijden goudbruin. Haal het vlees uit de pan en zet het apart.

Pel de teentjes knoflook en snijd ze in stukjes. Verhit enkele eetlepels olijfolie in een brede koekenpan. Voeg de knoflook toe en de tomaten. Laat de saus enkele minuten op hoog vuur koken zodat de tomaten snel droger worden. Voeg een snufje zout en het vlees toe aan de tomatensaus.

Bestrooi het gerecht royaal met oregano. Voeg ook een scheutje olijfolie toe. Laat het gerecht nog een minuutje op hoog vuur staan. Let op: de kooktijd van dit gerecht mag nooit meer dan 10 minuten bedragen. Bestrooi het gerecht met versgemalen zwarte peper en dien het onmiddellijk op, met lekker versgebakken brood erbij.

Tips ter variatie:
*gebruik in plaats van knoflook 1 grote, fijngesneden ui
*bedek elk runderlapje met saus net voor het opdienen met een plakje kaas die gemakkelijk smelt

Loes Janssen Miraglia

Meer recepten van Loes Janssen Miraglia op tafel toveren? Met de recepten uit Sicilicious en Italiaans vegetarisch kun je je hart ophalen! Bovendien geeft Loes op de website www.desmaakvanitalie.nl elke week een nieuwe recepttip. Houd daarnaast ook Ciao tutti in de gaten, want zoals ik in de eerste alinea al schreef, gaat Loes ons elke twee weken verrassen met een Italiaans recept!

Getagd met: • • • • • •
aug 02

Slapen met Smaak

In Viaggio - Op reis Geen reacties »

Regelmatig krijg ik de vraag wat mijn lievelingsplek in Italië is. Nu is deze vraag niet zo makkelijk te beantwoorden, want Italië kent zo veel verschillende prachtige plekken dat het moeilijk kiezen is. Wat denk je bijvoorbeeld van Rome in oktober, als de bomen langs de Tiber in de schitterendste tinten kleuren? Of de Amalfikust aan het begin van de zomer, met de zon op de kleurige daken en de geur van citroenen? Ontwaken op het stille Procida, voor de kust van Napels, of Venetië zien opdoemen uit de mist?

Afgelopen weekend was ik echter te gast in een villa die zeker een plek krijgt op het lijstje favoriete plaatsen in Italië. Kijk alleen al maar naar de foto van het bureau waar ik dit stukje tikte:

Deze kamer maakt deel uit van Villa Bismarck, een schitterende villa op Capri. Villa Bismarck werd in 1985 door het Italiaanse ministerie van Cultuur uitgeroepen tot nationaal monument. Het huis werd gebouwd in de tweede helft van de negentiende eeuw, met de Hongaarse schilder Hahn als supervisor. De villa staat boven op de ruïnes van de residentie van de Romeinse keizer Augustus, het beroemde Palazzo a Mare.

Aan het einde van de veertiende eeuw werd het gekocht door de Franse schilder Dubufe, die in deze villa ook lange tijd onderdak bood aan de beroemde componist George Bizet. In 1938 zou Bizet hier zelfs verschillende motieven van Carmen hebben bedacht, geïnspireerd door het geluid van de golven die breken op de kustlijn.

In 1938 werd de villa gekocht door de Amerikaanse Mona Williams, de vrouw van de enorm rijke Harry Schlessinger. Deze excentrieke en grillige dame speelde een belangrijke rol in het sociale leven van het eiland. Mede door Mona verzamelde de crème de la crème van de high society van over de hele wereld zich op het eiland Capri.

Na de dood van haar tweede echtgenoot, in 1953, trouwde Mona met graaf Eddie Von Bismarck, een afstammeling van de beroemde bondskanselier. Ze renoveerden de villa en zorgden ervoor dat zowel het huis als de tuin er weer prachtig bij kwamen te liggen. Mona was dol op tuinieren en besteedde uren aan het verzorgen van de bloemen en planten. Ze hield in het bijzonder van rozen en knipte ze met een gouden schaar, een cadeau van de Griekse reder Onassis, een regelmatige bezoeker bij haar thuis. Mona overleed in Parijs in 1983. Haar erfgenamen verkochten de villa aan de huidige eigenaar.

De tuin, met groene terrassen, is echt de hemel op aarde: citroenbomen, aromatische planten en een prachtig uitzicht op de haven van Capri. In de tuin staat ook een kleine privékapel en bovendien is er een groot terras waar je heerlijk kunt eten, met een moderne en volledig uitgeruste keuken die de gasten de mogelijkheid biedt om in de tuin te koken. Een bijgebouw met een tweepersoonsbed en eigen badkamer maken de tuin compleet.

En dan de villa zelf! De hoofdingang leidt naar een grote woonkamer met banken en een eethoek. Op de begane grond zijn twee suites met privéwoonkamer en badkamer, een tweepersoons slaapkamer, twee éénpersoons slaapkamers en een badkamer met douche, plus een moderne en volledig uitgeruste keuken. Op de eerste verdieping is een heel groot terras (van 300 vierkante meter) met een prachtig uitzicht op de zee en een studio met bureau. Een paar foto’s:

Voor wie na het zien van de foto’s van Villa Bismarck direct naar Capri wil afreizen: Villa Bismarck is te boeken via Rental in Rome. Je kunt daarvoor het beste contact opnemen met Isaac van Aggelen (isaac.vanaggelen@rentalinrome.com).

Deze bijzondere plek inspireerde mij en mijn collega’s bij De Smaak van Italië om op zoek te gaan naar 101 bijzondere accommodaties in Italië, waar je zeker een nachtje wil hebben doorgebracht. Begin volgend jaar, als het nieuwe vakantieseizoen begint, trakteren we onze lezers dan ook op maar liefst 101 bijzondere logeeradressen in Italië; van agriturismi tot design hotels, van safaritenten tot wellness resorts, van bed&breakfasts tot kloosterhotels.

De 101 adressen worden verzameld in een handige bewaargids; een echte must have voor iedereen die de voorkeur geeft aan bijzondere overnachtingen in la bella Italia! De lezers van het magazine De Smaak van Italië ontvangen deze praktische en informatieve gids gratis als speciale bijlage bij het eerste nummer van volgend jaar.

Op dit moment zijn we druk op zoek naar de mooiste, leukste, meest bijzondere adressen in heel Italië. Heb jij een tip voor ons? Laat het mij dan weten via blog@ciaotutti.nl De leukste inzendingen worden beloond met een jaarabonnement op De Smaak van Italië!

Getagd met: • • • • • • • • •
mei 12

Villa van Poppeia

In Viaggio - Op reis 1 reactie »

Gisteren wilde ik eigenlijk de grote expositie over Nero in het Colosseum bezoeken met een vriendin die even een paar dagen in Rome was. Bij het zien van de lange rijen voor de ingang zakte de moed ons echter in de schoenen. Niet vanwege de wachttijd, die is prima te omzeilen als je een kaartje koopt bij de ingang van de Palatijn, aan de overkant van het Colosseum (het kaartje is namelijk geldig voor het Colosseum, het Forum Romanum en de Palatijn), maar vanwege het enorme aantal Italiaanse scholieren. De onderwijzers in Italië nemen zo’n schoolreis vaak zeer serieus en bekijken met hun klas vaak ook vitrine per vitrine bij een expositie, hetgeen het voor ons toch wel wat moeilijk zou maken om de expositie op ons gemak en in alle rust te bekijken.

We besloten eerst even koffie te gaan drinken om een alternatief plan te bedenken. Mijn vriendin, die al jarenlang in Italië gidst, vroeg of ik wel eens de villa van Poppeia had gezien, in de buurt van Napels. Op mijn ontkennende antwoord sprong ze enthousiast van haar stoel en trok ze mee de metro in. Binnen no time zaten we in de trein naar Napels. Onderweg vertelt mijn persoonlijke gids me alles wat er te vertellen valt over de villa van Poppeia, Nero’s tweede vrouw, die ook wel bekend staat als Villa Oplontis.

Oplontis was een Romeinse plaats in de buurt van Napels, op de plek van het huidige Torre Annunziata. Bij de uitbarsting van de Vesuvius in het jaar 79 werd Oplontis, net als Pompeii, door as, puimsteen en modder bedekt. De naam Oplontis is overigens slechts bewaard gebleven dankzij de zogenaamde Tabula Peutingeriana, een Romeinse wegenkaart uit de derde eeuw na Christus. Veel archeologen vermoeden dat Oplontis geen zelfstandige gemeente was, maar een buitenwijk van Pompeii, waar de rijke inwoners een grote villa lieten bouwen.

Zo ook Nero, die er een villa heeft laten bouwen voor zijn tweede vrouw, Poppeia. Althans, zo gelooft een deel van de geschiedkundigen. Zoals Mary Beard schrijft in haar boek Pompeii – Het dagelijks leven in een Romeinse stad is ‘de verleiding om de resten van Poppeia’s plaatselijke woning te vinden te groot gebleken, zelfs voor moderne archeologen van het no-nonsensetype. De voornaamste kandidaat is de enorme villa in Oplontis. […]

Misschien was zij inderdaad de eigenaar ervan, want het is een bijzonder groot huis, van keizerlijke afmetingen. Maar hoewel het nu regelmatig de ‘Villa Van Poppeia’ wordt genoemd, alsof het om een vaststaand feit gaat, is het bewijsmateriaal uitermate mager en bestaat het slechts uit een paar voor meerderlei uitleg vatbare graffiti, die niet per se iets te maken hebben met Poppeia of Nero.’

Archeologen hebben de villa namelijk aan Poppeia toegeschreven na het vinden van een inscriptie op een amfoor. Deze inscriptie luidt. Secundo Poppaeae (voor Secundus, die van Poppeia is). Maar er kunnen natuurlijk honderdeneen andere verklaringen zijn voor het feit dat deze inscriptie op deze plek is teruggevonden…

Desondanks houden we voor het gemak – en voor de romantiek – vandaag vast aan het idee dat Nero deze villa voor zijn tweede vrouw heeft laten bouwen. De villa was ongekend groot, met niet alleen een thermengedeelte maar zelfs een heus openluchtzwembad. De villa is vooral beroemd om de kleurrijke, verrassend goed bewaard gebleven muurschilderingen.

Eenmaal in de villa ontsnappen ons dan ook regelmatig oh’s an ah’s vanwege de ontdekkingen die in elke kamer te zien zijn. Van taarten die net echt zijn en alleen even staan af te koelen (althans, zo lijkt het) tot schattige vogeltjes. In de zogenaamde tuinkamer waan je je inderdaad buiten, in een stille, schaduwrijke tuin met fonteintjes en kwetterende vogeltjes.

Om op afstand mee te kunnen genieten een tiental foto’s van de fresco’s – maar als je ze echt in volle glorie wilt zien, is een reis naar het voormalige Oplontis zeker een aanrader. Persoonlijk vind ik Poppeia’s villa vele malen mooier dan de villa’s in Pompeii – en dankzij het handjevol bezoekers kun je hier ook heerlijk in alle rust rondkijken en de sfeer in je opnemen. Daarna wel weer snel terug in de trein naar Rome of Napels, want in het dorpje zelf valt er weinig tot niets te beleven. Maar ach, dat geeft alle tijd om te mijmeren over het leven van Nero en Poppeia…

Getagd met: • • • • • • • • • •
apr 30

Het raadsel van Botticelli

Letteratura - Boeken 2 reacties »

De jonge, vrijgevochten Luciana, die als prostituee en als schildersmodel werkt, wordt door een van haar voornaamste klanten gevraagd om te poseren voor een bevriende schilder. Deze schilder blijkt niemand minder te zijn dan Sandro Botticelli, die graag wil dat Luciana poseert als de centrale figuur Flora op zijn beroemde schilderij La Primavera.

Wanneer de kunstenaar haar echter wegstuurt zonder haar te betalen, steelt Luciana in haar woede een niet-afgemaakte miniatuur, cartone genaamd, van het schilderij. Hiermee zet ze een reeks van gebeurtenissen in gang en binnen een paar uur nadat Luciana de miniatuur heeft meegesmokkeld zijn er drie moorden gepleegd. Wat kan er zo bijzonder zijn aan dit schilderij? Welk geheim gaat er achter het doek schuil?

Luciana richt zich tot een monnik die in het klooster van Sante Croce verblijft, en samen ontvluchten ze Florence. Om het raadsel van Botticelli’s La Primavera te ontcijferen, doen ze negen verschillende Italiaanse steden aan, elk met een eigen geheim…

Net als ik morgen zal doen, reizen Luciana en de monnik ook van Napels naar Rome, waar ze worden onthaald door de paus. Een fragment:

‘Toen we eindelijk door de poort Rome binnenreden, was ik stomverbaasd dat het zo massaal was. Kolossale vierkante gebouwen glansden als goud in de zon, groter dan ik ooit had gezien, niet in Florence en zelfs niet op het Veld der Wonderen in Pisa. Het was in de hondsdagen, de Hondsster stond hoog naast de zon en de zon scheen lang en tot laat in de avond, maar zelfs zij moest ten slotte het veld ruimen. Goud werd zilver wanneer het licht boven Rome afnam en het langzaam donker werd. De paleizen, stadsgebouwen, kastelen en kerken veranderden langzaam zoals een opaal van kleur, alsof ze het decor vormden van een sprookje. Rome was een unieke stad, de verblijfplaats van prinsen.

Die indruk werd bevestigd toen we aankwamen bij Castel Sant’ Angelo – een enorme bruidstaart met kantelen van terracotta bakstenen, een rode pion in ons schaakspel. Op de oever van de traag stromende rivier leek het gebouw eerder op een vesting dan op een kasteel, maar onze kamers waren weelderig ingericht en we werden hartelijk ontvangen. Ons reisgezelschap kreeg de hele bovenste verdieping toegewezen, en in onze eigen eetzaal aten en dronken we in stijl. Na de maaltijd gingen broeder Guido en ik een eindje wandelen, allebei – zonder het uit te spreken – op zoek naar een plek om even alleen te zijn.

We hadden onderweg heel af en toe met elkaar kunnen praten, maar de vrouwen waren gescheiden van de mannen ondergebracht en broeder Guido en ik hadden alleen in het koninklijke rijtuig, in het bijzijn van de koning en de koningin, gelegenheid gehad om met elkaar te praten. We hadden af en toe fluisterend een gesprekje gevoerd, maar het woord ‘primavera’ niet durven noemen. En de laatste paar dagen, toen we hadden gehoord dat de paus ons had uitgenodigd in zijn kasteel en ons een audiëntie had beloofd, had broeder Guido alleen nog maar opgewonden kunnen fluisteren over zijn komende ontmoeting met de kerkvader. Hij bad zo veel dat ik bang was dat zijn tong uit zijn mond zou vallen, en hij knielde bij elke wegkapel tot ik dacht dat zijn knieën tot op het bot zouden slijten. Ook was ik bang geweest dat Don Ferrante argwaan zou krijgen, omdat ik niet dacht dat Niccolò della Torre bekend zou staan als een devote gelovige.

Elke keer als mijn vriend weer in het rijtuig was gestapt, had ik hem er met gebaren en een strenge blik aan herinnerd dat hij zijn rol moest spelen. Ik had onkuis tegen hem aan gehangen, mijn tieten in zijn gezicht gedrukt en vermaningen in zijn oor gefluisterd alsof het geen zure, maar zoete woordjes waren. (Ik moet bekennen dat ik wat dat betreft mijn gevoelens had laten spreken, voor zover dat mogelijk was.) Ten slotte was hij zich weer iets beter gaan gedragen, maar ik had wel gemerkt dat hij, toen we dichter bij de stad kwamen, in alle staten van religieuze opwinding was. Ik was ook opgewonden, maar dat was omdat ik hoopte dat we eindelijk weer eens over het schilderij konden praten en ik zou horen waarom Rome ook een onderdeel van het raadsel was.

Tijdens onze passeggiata die avond vonden we een perfecte plek voor een gesprek: het hoogste kanteel, bemand door twee angstaanjagende, heen en weer lopende schildwachten. Ze stelden geen vragen en wilden niet weten wat we daar kwamen doen, en ik nam aan dat hun was verteld wie de gasten waren en dat ze eraan waren gewend dat die gasten ’s avonds naar buiten kwamen om het uitzicht te bewonderen. Ten slotte draaide ik het uitzicht mijn rug toe, zoals ik ook op de berg in Fiesole had gedaan, om eindelijk ter zake te komen.’

Of Luciana en Guido, de monnik, in Rome een stapje dichter bij de oplossing van het raadsel van Botticelli komen, lees je in

 

Het raadsel van Botticelli
Marina Fiorato
ISBN 9789047201892
€ 19,95
uitgeverij Artemis & co

Via deze link kun je alvast de booktrailer bekijken, die je als het ware meezuigt in het schilderij van Botticelli!

Het raadsel van Botticelli winnen?
Ciao tutti mag van uitgeverij Artemis drie exemplaren van Het raadsel van Botticelli weggeven. Wil je kans maken op dit heerlijke boek, stuur dan voor 15 mei een mail met je naam en adres naar winnen@ciaotutti.nl.

Getagd met: • • • • • • • • • • • •
apr 29

Heiliger dan de paus

Citta - Stad 1 reactie »

Mijn rondreis door het zuiden van het Italiaanse schiereiland sluit ik af in Napels. Volgens veel inwoners van het noorden van Italië behoort alles ‘onder Rome al tot Afrika’, maar die mening deel ik zeker niet. Het is anders dan het noorden, zeker, primitiever soms, maar ook authentieker, wijzer, natuurlijker misschien.

In Napels sluipt alweer wat ‘noordelijkers’ in het alledaagse leven. Hoewel de koffie er sterker is dan in Rome en hoewel de mensen er luidruchtiger zijn dan waar dan ook, is de stad de afgelopen jaren georganiseerder geworden. Musea zijn gerenoveerd en kennen veel bredere openingstijden, het openbaar vervoer is stukken beter geworden en het aantal goede restaurants groeit elke maand.

Wat niet verandert is in deze geweldige stad, is de devotie van Maria. Niet God, niet Jezus, maar de onschuldige maagd Maria is het middelpunt van het geloof van de gemiddelde Napolitaan. Er zijn maar liefst 250 verschillende namen waarmee Maria in het Napolitaans kan worden aangeduid! De aanbidding van Maria is vaak ook een openbare gelegenheid; de kleine altaartjes die door de hele stad te zien zijn, worden netjes onderhouden en regelmatig voorzien van bloemen, kaarsjes en briefjes met wensen of juist een handgeschreven dankjewel na het vervullen van een wens – of na een gunstige lotto-uitslag. Maria heeft overal de hand in, aldus de Napolitanen. Ze is hier zeker populairder dan de paus, die in het ‘verre’ Rome zit en zich niets van Napels aantrekt. Een paar altaartjes die ik tijdens mijn wandeling door Napels tegenkwam:

Maar Maria is niet de enige die op deze manier geëerd wordt. Voor Napolitaanse mannen is Maradona minstens zo heilig als Maria, zo niet heiliger. Bij zijn komst naar Napoli waren de voetbalfans – en dat zijn in elk geval alle mannelijke inwoners van Napels – al dolblij, maar toen Napoli in 1987 voor de eerste keer in de geschiedenis de titel landskampioen en de bijbehorende scudetto in ontvangst mocht nemen, kreeg Maradona de status van godenzoon.

Maradona was dé ster van het team en leidde zijn team onder andere naar de finale van de UEFA Cup tegen Stuttgart, die ook nog eens gewonnen werd. Napoli telde mee en Diego Maradona groeide uit tot een fenomeen… In 1990 pakte Napoli zijn tweede landstitel. Na afloop van de competitie startte in Italië het WK. Maradona riep de Napolitaanse fans op om voor zijn thuisland Argentinië te supporteren in plaats van voor het Italiaanse elftal, omdat dat voornamelijk bestond uit spelers uit Noord-Italië. Maar hoe geliefd Maradona ook was, dat ging de Napolitanen toch wat ver. Tijdens de laatste wedstrijd van het seizoen ontvouwden de tifosi van Napoli een spandoek waarop stond: Maradona, jij bent onze liefde, maar Italië is ons bloed.

Toch heeft Maradona altijd een bijzonder plekje behouden in de harten van de Napolitanen. Zo bijzonder dat er in de stad verschillende altaartjes aan hem gewijd zijn. Terwijl ik ze voor jullie op de gevoelige plaat vastlegde, knikte een oud Napolitaans mannetje me vriendelijk toe en legt hij zijn hand op zijn hart. Voor Maradona, die hier heiliger is dan de paus en op gelijke voet staat met Maria!

Getagd met: • • • • • • • •
jan 03

Nog even in Napels

In Viaggio - Op reis 5 reacties »

In december berichtte ik elke dag vanuit Napels, stad van uitersten. Maar ondanks de reputatie die het in de loop der tijd opbouwde, kun je onmogelijk niet verliefd worden op deze stad – dat is de Smaak-redactie helemaal met me eens.

Dankzij het nieuwe nummer van De Smaak van Italië, dat over enkele dagen in de winkel ligt, kan ik gelukkig nog even heerlijk nagenieten van deze chaotische stad. Van ongeduldig toeterende automobilisten in straten met de prachtigste barokke paleizen, van brutale straatjongens die je uitermate behulpzaam de weg wijzen. Een bezoek aan de vurige stad in het zuiden is een heerlijk onvoorspelbaar avontuur.

Vandaag een voorproefje van de nieuwe Smaak van Italië, met allereerst zoals gezegd aandacht voor Napels, met een prachtige fotoreportage en het Napolitaanse avontuur van Anita Ellis, die afgelopen zomer naar Rome wilde vliegen, in Napels wilde overnachten en langs de kust naar haar vakantieadres ten zuiden van Paestum wilde reizen. Voor vertrek werd ze vaak gewaarschuwd: Campanië? Gevaarlijk. Napels? Heel gevaarlijk! Ze sloeg alle waarschuwingen in de wind en ging toch om een heel ander Napels te ontdekken…

Dan gaat de reis zuidwaarts, met een prachtige tocht langs de Amalfitaanse kust – een paradijselijk stukje aarde. De diepblauwe Tyrrheense zee lacht stralend naar de weelderig begroeide kliffen en prachtige natuur van het vaste land. Hier wisselen schilderachtige dorpjes, bochtige wegen, wilde bloemen en de mooiste vergezichten elkaar af. Heel anders dan het chaotische centrum van Napels, maar beide op hun eigen manier mooi!

Maar ook in de rest van Italië valt dit nummer weer genoeg te genieten, met onder andere een heerlijke reportage over Friuli, het smaakparadijs tussen Udine en Gorizia, het Italië van Yvon Jaspers, 24 uur in Bologna, slapen in Brindisi en alvast een voorproefje uit het nieuwe boek van Gino D’Acampo. Een smaakvol eerste nummer, dat garant staat voor een heel smakelijk Italië-jaar!

Getagd met: • • • • • • •
dec 31

Varkenspoot, vallende wasmachines en rood ondergoed

Curiosita - Weetjes 3 reacties »

Dat de Italianen er soms rare gewoontes op na houden, is wellicht geen nieuws meer. Al kan het altijd gekker, zo ontdekte ik deze week in Napels. Als ik de verhalen van buurvrouwen en barmannen moet geloven, staat mij hier vanavond heel wat te wachten!

Allereerst moet ik er volgens mijn – op leeftijd zijnde – buurvrouwen voor zorgen dat ik vandaag nog een rode onderbroek ga scoren. Op mijn vraag waarom dat per se vandaag nog moet, giechelen ze als jonge meisjes. Pas na lang aandringen fluisteren ze in mijn oor dat dat hier de gewoonte is – dan weet je zeker dat je in het nieuwe jaar veel geluk op liefdesgebied ten deel zal vallen.

‘Vrouwen en meisjes geven elkaar hier op Oudejaarsdag een rode onderbroek,’ zo vertellen ze. ‘Dat is al heel lang een traditie hier in Napels. Het is hier echt het ultieme decembercadeau!’ Nu waren me al die etalages met rood ondergoed inderdaad wel opgevallen, maar ik had gedacht dat rood vanwege kerst wel een feestelijke kleur was. Niets blijkt minder waar.

Mijn buurvrouw vertelt dat het echt een zaak van levensbelang is, het jaar beginnen in een rode onderbroek. Als meisjes op de laatste avond van het jaar een klein pakje krijgen, weten ze niet hoe snel ze zich uit de voeten moeten maken om de inhoud op tijd aan te trekken. ‘Dai, cara,’ zegt ze. ‘Vooruit, lieverd.’ Ik kijk haar enigszins vertwijfeld aan, er nog niet van overtuigd of ze me nu voor de gek houdt of niet. Pas als ze me nog dichterbij wenkt en haar rok hoog optrekt, zodat ik een glimp rood kan ontwaren, ben ik ervan overtuigd dat ze geen grapje maakt. Op naar het centrum dus, om het nieuwe jaar goed te kunnen beginnen!

Maar dat is nog niet alles, want voor ik de deur uitloop, waarschuwt de buurvrouw me voor vallende wasmachines. Daar hoorde ik de barman gisteren ook al over, dat het in deze dagen levensgevaarlijk zou zijn om ’s avonds laat door de stad te wandelen, en al helemaal op Oudejaarsavond. Ik vroeg hem of er dan zoveel meer geweld op straat was in deze tijd, waarop hij me lachend toeknikte en uitriep: ‘Het gevaar komt dezer dagen van boven!’

Wat blijkt: de Napolitanen gooien zo vlak voor het begin van het nieuwe jaar al hun oude, niet functionerende apparaten gewoon uit het raam. Zo kunnen ze opgeruimd aan een nieuw jaar beginnen – als ze tenminste niet de pech hebben onder een raam te lopen waardoor een stadsgenoot een kapotte televisie of vaatwasser naar buiten duwt. Gelukkig gaat het dumpen van oude apparaten volgens de barman gepaard met veel geschreeuw en gezang. Zijn advies is dan ook snel opzij te springen als er ineens een vrolijk lied wordt aangeheven, vergezeld door aanmoedigende klanken van de buren. Dan is er namelijk geheid een wasmachine of computer in aantocht…

Gelukkig kennen ze hier ook nog een wat normalere traditie, die ook in de rest van Italië in ere wordt gehouden. Op oudejaarsavond wordt er namelijk in elk geval zampone geserveerd, oftewel gevulde varkenspoot. Bij de slager en in de supermarkten zijn ze kant en klaar te koop – hetgeen niet altijd een smakelijke aanblik is. De zampone is meestal verpakt in een mooi doosje, waardoor het ook een geliefd decembercadeau is voor vrienden en familie.

Bovendien is het een heel symbolisch cadeau: de zampone wordt beschouwd als een teken van rijkdom voor het komende jaar, een culinaire nieuwjaarswens dus eigenlijk. Traditioneel wordt zo’n varkenspoot geserveerd met lenticchie, linzen, die de overvloed aan geld waarover je in het nieuwe jaar zal beschikken symboliseren.

Met een beetje geluk – dat wil zeggen; zonder te worden geraakt door een vallende wasmachine – zit ik vanavond met rood ondergoed te genieten van varkenspoot en linzen. Dan kan 2011 volgens het Napolitaanse bijgeloof niet meer stuk!

Getagd met: • • • • • •
Oudere berichten
preload preload preload