Italië is een land dat keer op keer weet te verbazen. In goede zin met de hoge kwaliteit van leven, eten en design. Maar vaak ook in slechte zin met chaos, corruptie en slechtpresterende regeringen. Maarten Veeger, al jaren correspondent in Italië, kan erover meepraten… Als correspondent werkt hij in Italië voor onder meer Het Financieele Dagblad en NOVA. In Italië werkt hij voor dagblad La Stampa.

Op zijn weblog (http://blogs.fd.nl/italie/) houdt hij alle Nederlandse Italiëfans trouw op de hoogte van al het wel en wee in de laars. Zo liet hij weten dat we binnenkort wellicht geen Nutella meer mogen eten, dat het rijden in een Fiat verboden gaat worden voor alle Italianen ouder dan tachtig en dat Berlusconi zijn landgenoten oproept om deze zomer lekker weg te gaan in eigen land.

Als correspondent ontdekte Maarten Veeger ook hoe je in dit prachtige maar complexe land het best zaken kunt doen. Hij sprak met een aantal mensen die de Nederlandse zakenman voorziet van goede, soms wat bizarre, adviezen. Ben bijvoorbeeld nooit recht voor zijn raap want dat werkt tegen je. Praat tijdens het eten zeker niet over Berlusconi, maar bijvoorbeeld over het eten zelf, Italiaanse kunst of – al ligt dat na dit WK ook wel een beetje gevoelig – voetbal.

Roberto Payer, general manager van het Hilton Hotel in Amsterdam, weet als geen ander hoe groot de verschillen tussen Nederland en Italië zijn – op allerlei gebied. In Italiaanse Zaken vertelt hij: ‘Een Nederlander vertrouwt in principe iedereen. Een Italiaan vertrouwt niemand. Je moet dus eerst een stevige barrière nemen. En dat is niet makkelijk voor een Nederlander, want die is onrustig. Die denkt: ik heb net een dure vliegreis betaald, nu wil ik ook met een ‘deal’ thuiskomen. Een Italiaan ziet dat gedrag als hoogst bedreigend. Hij wil zich niet onder druk gezet voelen door wat dan ook. Een heel simpel advies voor als je toch haast hebt: ga lekker eten. En wordt pas aan het eind van de lunch concreet.’

Nederlanders moeten zichzelf niet overschatten volgens Payer. ‘Een Italiaan denkt bij Nederland wel eens, wat moet ik daarmee? Een veel te klein land. Ze vinden Amsterdam leuk hoor! Van Gogh en Rembrandt willen ze zien. In Holland is er pas echt vrijheid en dat waarderen ze. Maar Nederland mist de grandeur. Naar Parijs of Londen gaan ze liever wat vaker.’

Dat Nederlanders niet van nature liefhebbers zijn van de beste kwaliteit vindt Payer ook na decennia in Amsterdam nog steeds jammer. ‘Laten we er geen doekjes om winden: een Nederlander ziet er slecht gekleed uit. Een Italiaan waardeert het als je cashmere aanhebt en niet gewoon zuiver scheerwol. De Italianen weten inmiddels dat ze met gemak de mindere wijnen kwijt kunnen in Nederland. De beste houden ze lekker zelf. Een Italiaan praat het liefst urenlang over details van een product. Een Nederlander zegt ‘niet zeuren maar kopen’. En heel belangrijk: ook als iets niet mooi is, dan zegt hij dat het mooi is. Alles is altijd mooi. Dat is het la bella figura-principe.’

Dat verschil in beleving van kwaliteit merkt Payer ook met regelmaat in zijn hotel. ‘Ooit kregen we hier ruzie met een mevrouw die het belachelijk vond dat we een voorgerecht van mozzarella verkochten voor 18 euro. Die kaas konden we bij Albert Heijn voor drie euro krijgen. Ik heb haar toen uitgenodigd om het verschil eens te komen proeven. Hier krijg je buffelmozzarella, voor drie euro bij Albert Heijn niet. Iedere Italiaan proeft dat verschil, maar hier worden de mensen boos omdat het duur is.’

Kwaliteit is in de ogen van Payer alles perfect in orde hebben op een ding na. ‘Daarmee geef je de perfectie een extra accent. Zoals Gianni Agnelli dat deed. Perfecte pakken, prachtige schoenen, geen haartje zat verkeerd. Maar het horloge droeg hij over zijn mouw. Dat zag er niet uit, maar Agnelli kon zich dat permitteren. Omdat verder alles perfect was. Ik heb zelf wel eens een vals horloge om, of foute schoenen aan. Alleen de echte kenners zien dan dat er wat is. En dat versterkt de perfectie.’

Die perfectie wordt in alle facetten van het leven doorgevoerd. Zo denken Nederlanders dat ze best aardige wijnliefhebbers zijn, de manier waarop er in Italië en in Nederland van wijn wordt genoten is totaal verschillend. ‘Een Italiaan bestelt in het restaurant een fles en drinkt maar de helft. Zo is de mentaliteit. Je consumeert dat wat je lekker vindt. Een Nederlander denkt echter: ik heb betaald voor een hele fles en die zal ik dan ook opdrinken ook. Of sterker nog: hij denkt het niet eens meer, hij doet het onbewust zo.’

Het verblijf in Nederland heeft Roberto Payer dan ook veranderd. ‘Ik ben bot voor een gemiddelde Italiaan. Dat ben ik hier geworden. In Italië ben je nooit recht voor zijn raap. Je zegt nooit wat je denkt. Een confrontatie is altijd verkeerd. Een Italiaan beledigt nooit iemand, ook het eigen personeel niet.’

Maar gelukkig is Payer de belangrijkste Italiaanse eigenschap niet kwijtgeraakt. ‘Never a dull moment in mijn land. Iedere reis door Italië is een ontdekkingsreis. Italianen genieten daarvan. Italianen genieten ondanks alle problemen van het bestaan. Dat lijkt me in Nederland minder het geval. Italianen genieten dagelijks van iets moois dat ze tegenkomen, hoe klein dat ook is. Genieten, heel intens. Daarin zijn we niet te verslaan.’

Wil je ook leren genieten als een Italiaan? Het Italiaanse recept voor zakelijk succes wordt in Italiaanse Zaken stap voor stap uit de doeken gedaan. Wat doe je bijvoorbeeld als een Italiaan heel hard tegen je praat en druk met zijn armen zwaait terwijl je zaken bespreekt? En moet je eigenlijk wel pronken met je bedrijf en producten om een opdracht binnen te slepen? Het zijn slechts een paar van de vragen die in Italiaanse Zaken aan bod komen. Daarmee is Italiaanse zaken niet alleen een handboek voor de zakenman maar ook een vermakelijk boek over cultuurverschillen, misverstanden en zakelijke hoogte- en dieptepunten, die in de cartoons nog eens op humoristische wijze in beeld worden gebracht. Genieten!