nov 27

I Compani brengt eerbetoon aan Nino Rota

Italianita - Italiaans nieuws Geen reacties »

Zoals ik gisteren al schreef, is het dit jaar precies 100 jaar geleden dat filmcomponist Nino Rota geboren werd. Naast het uitgebreide programma dat tot en met februari in de Nederlandse filmhuizen te zien is, is er meer nieuws rondom deze Italiaanse componist.

Jazzensemble I Compani heeft namelijk een cd uitgebracht met eigen interpretaties van de muziek van Rota. Leider en saxofonist/componist Bo van de Graaf wordt tot op heden geboeid door het werk van de Italiaanse componist en speelt regelmatig zijn muziek. Op de cd vind je dan ook een selectie van de diverse producties die I Compani sinds 1985 uitbracht.

In dat jaar bracht I Compani voor het eerst een programma met Rota’s filmmuziek; een combinatie van scènes uit diverse films van Fellini (La Strada, La Dolce Vita, Otto e mezzo, Amarcord, Roma etc.) met live muziek van Fellini’s huiscomponist Nino Rota. De meeslepende, melancholische maar ook vaak humoristische muziek van Rota werd toen voor het eerst door bandleider Bo van de Graaf bewerkt voor een modern jazzseptet met veel ruimte voor improvisaties.

Het programma werd meer dan honderd keer gespeeld in binnen- en buitenland. In 1985 bracht Bo van de Graaf zelfs een bezoek aan Fellini in zijn filmstudio in Cinecittà (Rome), alwaar hij hem blij verraste met de eerste elpee van I Compani.

Nu is er, ter ere van de honderdste geboortedag van Rota, een nieuw album. Deze cd bevat 25 tracks (met een totale speelduur van bijna 79 minuten). I Compani brengt onder andere filmmuziek van Lo Sceicco Bianco, La Dolce Vita, Rocco e i suoi fratelli, Amarcord, Otto e mezzo en Casanova ten gehore. De nummers worden uitgevoerd door bekende Nederlandse jazzmusici, onder wie drummer Martin van Duijnhoven, pianist Jeroen van Vliet, zangeres Simin Tander en saxofoniste Vera Vingerhoeds.

Een fragment met samples van de cd vind je hier: Rota samples

Naast de honderdste geboortedag van Nino Rota viert I Compani dit jaar zelf ook feest. Het jazzensemble bestaat namelijk 25 jaar en viert dit met de productie Mangiare!, waarin – zoals de naam al doet vermoeden – eten centraal staat.

De relatie met film is ook in dit stuk niet ver te zoeken. Er zijn fragmenten uit bekende en minder bekende films te zien. Ook komen er persoonlijke statements in voor over de relatie van de musici met eten. De muziek volgt de smaak en de structuur van het eten: We horen taaie, zure, droge en bittere muziek. Exotische gerechten worden voorzien van passende klanken.

Bij een jubileum hoort natuurlijk ook een terugblik: enkele ijzersterke stukken uit het rijke verleden krijgen nieuwe arrangementen. En uiteraard is er ook in dit programma ruimte voor de muziek Nino Rota, waarmee het 25 jaar geleden allemaal begon…

Mangiare! is nog te zien op vrijdag 2 december in Plaza Futura (Eindhoven) en op zondag 18 december in Het Heerenlogement (Beusichem). Maar ook naar deze heerlijke muziek kun je thuis luisteren, met de cd die I Compani heeft uitgebracht.

De cd met filmmuziek van Nino Rota kost slechts 10 euro en is tot en met de feestdagen nog zonder verzendkosten te bestellen bij I Compani. De cd van het jubileumprogramma Mangiare! kost € 12,50. Als je het bedrag overmaakt op ING 406 33 46 t.n.v. I Compani Nijmegen en o.v.v. CD Rota of CD Mangiare en je adres, heb je de cd met een paar dagen in huis. Voor meer informatie kun je natuurlijk ook eerst een kijkje nemen op www.icompani.nl

Getagd met: • • • • • • • • •
sep 12

De zeven levens van Rome

Letteratura - Boeken Geen reacties »

Rome, Eeuwige Stad, stad der steden, stad waarover ik nooit uitgeschreven raak. De komende weken wandelen we dan ook weer door de straten van Rome. We zullen een aantal straten steen voor steen verkennen, maar ook een bezoek brengen aan plekken die de geschiedenis van de stad voor je ogen tot leven brengen. Maar voor we op weg gaan naar deze bijzondere stad een boek dat onderweg naar Rome een meer dan goede metgezel zal zijn:

‘De ontstaansgeschiedenis van Rome is in nevelen gehuld, al zijn er de nodige legenden met betrekking tot de oorsprong van de stad. Het verhaal wil dat Aeneas samen met zijn zoon Ascanius uit het brandende Troje naar Latium kwam. Ascanius zou daar in 1176 v. Chr. de stad Alba Longa gesticht hebben. Uiteindelijk waren het Romulus en Remus, de door wolven grootgebrachte tweelingzonen van de god Mars en de koningsdochter van Alba Longa, die de stad Rome stichtten. Het stichtingsjaar werd vastgesteld op 752 v. Christus.

Tot zover de legenden; de werkelijkheid is prozaïscher. Volgens recent archeologisch onderzoek is de stad ontstaan uit een aantal boerennederzettingen in het stroomgebied van de Tiber, die in de loop van de achtste eeuw v. Chr. samensmolten tot een stad. De groei van deze stad leidde uiteindelijk tot het Romeinse rijk. De ongeëvenaarde successen van stad en rijk waren het gevolg van militaire overwinningen en commerciële overheersing. Bijna duizend jaar lang was Rome de politiek belangrijkste, verreweg de rijkste en de grootste stad in de westelijke wereld, en dat bleef zo, ook toen het grote Romeinse rijk in verval raakte, en uiteindelijk werd opgedeeld.

Met de opkomst van het christendom groeide het aanzien van de bisschop van Rome als religieus, maar ook als politiek leider. Hij kreeg de eretitel paus en met die naam werden hij en de stad Rome synoniem voor het centrum van de katholieke kerk: de kerkelijke staat werd een feit. Dat de paus meer en meer macht naar zich toe wist te trekken, leidde tot een machtsstrijd en uiteindelijk zelfs tot een schisma in de kerk van Rome. In de vijftiende eeuw begon de herbouw en sanering van de in de middeleeuwen sterk verwaarloosde stad.

Meegesleept in de nationalistische oproeren van de negentiende eeuw, ontwikkelde de stad zich tot het brandpunt van de hoop op de vorming van een Italiaanse eenheid, en werd Rome in 1871 uitgeroepen tot de hoofdstad van het koninkrijk Italië. Nadat Italië als ‘overwinnaar’ uit de Eerste Wereldoorlog was gekomen, was Rome getuige van de opkomst van het Italiaanse fascisme onder leiding van Benito Mussolini. Zijn mars op Rome in 1922 maakte de stad tot middelpunt van een fascistisch rijk dat de trouwe bondgenoot zou worden van nazi-Duitsland.

Na de executie van Mussolini en het einde van de oorlog, groeide de stad aanzienlijk, en werd een van de drijvende krachten achter het wonder van de naoorlogse Italiaanse economische wederopbouw. Rome groeide uit tot het trendy en modieuze centrum van het Europa van de jaren vijftig en de vroege jaren zestig, de jaren van la dolce vita; de eeuwige, prachtige stad had nieuwe luister en elan verworven. Een zevende leven nam een aanvang…’

De zeven levens van Rome is het allesomvattende relaas van het fascinerende en betoverende Rome. Het is het turbulente levensverhaal van zevenentwintig eeuwen, van een stad met zeven levens, gebouwd op zeven heuvels. Robert Hughes schreef een meesterlijk boek, dat zijn bouwstenen vindt in de cultuur van het oude, maar ook van het moderne Rome.

Rome wordt niet ten onrechte ‘de Eeuwige Stad’ genoemd. In de klassieke oudheid was het de superieure hoofdstad van het Romeinse Rijk. Sinds de kerstening werd Rome het centrum van de christelijke wereld – de stad der pausen – en vanaf het einde van de negentiende eeuw hoofdstad van een eindelijk weer verenigd Italië.

Door de eeuwen heen was deze zinderende metropool een civiel, politiek en religieus centrum als geen ander. Robert Hughes heeft heden en verleden, de geschiedschrijving en het drama van deze wereldstad verweven tot een magistraal boek waarin kunst, architectuur, politiek en religie, intrige, roem, geld en macht elkaar in evenwicht houden.

De zeven levens van Rome
Robert Hughes
ISBN 9789460031847
€ 29,95
uitgeverij Balans

Getagd met: • • • • • • • • • •
aug 18

Estate Romana – Romeinse zomer

Citta - Stad 1 reactie »

Nu ik zo onverwacht nog een weekje in Rome ben beland, geniet ik volop van alle festiviteiten die worden georganiseerd ter ere van de Estate Romana, de Romeinse zomer.

Voor alle Romeinen die de zomerhitte trotseren en voor iedereen die de stad gedurende de zomermaanden bezoekt, heeft Estate Romana veel leuks in petto. Van begin juni tot 17 september kun je door de hele stad genieten van film, theater, muziek, dans, literatuur, kinderactiviteiten, kunst en vele andere openluchtevenementen. De meeste evenementen vinden plaats in en rond de bekende toeristische trekpleisters als Villa Borghese, het Forum Romanum en de Thermen van Caracalla. Een unieke gelegenheid om deze Romeinse bezienswaardigheden in een heel ander licht te zien!

Een kleine greep uit het aanbod voor de komende weken:

Ara Pacis in Colori
Tot 8 september kun je elke woensdagavond de Ara Pacis, het vredesaltaar van keizer Augustus, aanschouwen in de kleuren die het ooit moet hebben gehad. Een geavanceerde digitale projectie zorgt ervoor dat je een betoverende stap terug in de tijd kunt doen. Een geweldig initiatief, dat ze eigenlijk op meer plaatsen in Rome zouden moeten kunnen uitvoeren. Stel je eens voor hoe het Forum Romanum er in kleur uit zou zien…

Films aan de Tiber
Het Tibereiland verandert elk jaar in een grote openluchtbioscoop. Tijdens het zomerse filmfestival, dat bekend staat onder de naam Isola del Cinema, worden bekende en minder bekende films vertoond. Daarnaast zijn er wervelende modeshows, spectaculaire optredens en heerlijke (wijn)proeverijen.

Piranesi, Rembrandt delle Rovine
Hoe zag Rome eruit in de tijd van Goethe? Het Casa di Goethe neemt je mee terug in de tijd, naar een Rome dat er niet meer is, ook al zijn er nog steeds veel sporen van terug te vinden. De expositie is gewijd aan het werk van Giovanni Battista Piranesi. Zijn Vedute di Roma laten de antieke en klassieke monumenten van de Eeuwige Stad vaak net even van een andere kant zien dan wij nu gewend zijn.

In zijn werk over Piranesi’s leven noemde Giovanni Ludovico Bianconi Piranesi ook wel ‘Rembrandt delle Rovine’ – de Rembrandt van de puinhopen. Dit was overigens bedoeld als compliment, aangezien Bianconi vond dat Piranesi de dode gebouwen en hopen steen weer een ziel wist te geven. Het Piazza del Popolo, het Colosseum, het Piazza Navona – alle hoogtepunten van Rome bezie je even door andere ogen.

La Dolce Vita – Stars and celebrities in the Italian fifties
Nu het precies veertig jaar geleden is dat de film La Dolce Vita voor het eerst in de bioscoop te zien is, wordt de film en het gevoel dat deze voor veel mensen vertegenwoordigt geëerd met een grootse expositie. De Mercati di Traiano bieden onderdak aan meer dan honderd foto’s uit de periode 1950-1960. De foto’s brengen de tijd van La Dolce Vita weer tot leven – je zou er zo in willen duiken. Droom lekker weg bij het Italië waarin alles mogelijk leek, waar de cinema hoogtijdagen beleefde en waar de komst van Coca Cola een grote belofte leek voor de toekomst…

Villa Celimontana Jazz Festival
Het park van Villa Celimontana is ongetwijfeld het mooiste decor voor jazzmuziek! Het licht van honderden kaarsen en fakkels geven de plek een magische uitstraling. Een wijntje erbij, wat lekkere hapjes van de volop aanwezige eetkraampjes en je wilt nooit meer terug naar huis! Houd je meer van klassieke muziek, dan kun je terecht bij het Theater van Marcello waar bijna elke avond een klassiek stuk wordt opgevoerd.

Cisterna delle Sette Sale
Dat de Romeinen hun tijd ver vooruit waren, wisten we natuurlijk al wel. Hun bouwwerken zaten zo ingenieus in elkaar dat ze de eeuwen zo goed hebben doorstaan dat wij er nog elke dag van kunnen genieten. Ze waren ook meesters in het aanleggen van riolering, waterleidingen en aquaducten.

Deze enorme ‘waterput’ is daar misschien wel het best bewaarde voorbeeld van: een fascinerend systeem van communicerende vaten van enorme omvang (ze konden wel 8 miljoen liter water bevatten) moest het nabijgelegen thermencomplex van Trajanus van vers water voorzien. De Cisterna delle Sette Sale is normaal nooit toegankelijk voor publiek, dus grijp je kans!

Ook in de zomermaanden hoef je je in Rome dus zeker niet te vervelen! Ik zou er bijna een weekje voor bijboeken…

Getagd met: • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
jun 02

Eén, twee of drie muntjes?

Citta - Stad 1 reactie »

Toen ik in april in Rome was, heb ik natuurlijk een muntje in de Trevifontein gegooid, waarvan hierbij het levende bewijs: 

Zoals jullie wellicht weten, was ik hierdoor verzekerd van mijn terugkeer naar Rome. Al decennialang gooien toeristen en bezoekers een muntje in de fontein, met de heilige overtuiging dat ze dan nog eens zullen terugkeren. De oudste vermelding van het werpen van een muntje dateert van ongeveer 1870, maar pas in 1954 werd deze gewoonte door de film Three Coins in the Fountain wereldberoemd.

Volgens de echte kenners moet je met je rug naar de fontein gaan staan. Je neemt een muntje in je rechterhand en gooit het over je linkerschouder in de fontein, zonder achterom te kijken! Als je linkshandig bent, moet je het officieel overigens andersom doen: dus met je linkerhand een muntje over je rechterschouder gooien. Wil je niet alleen terugkeren naar Rome, maar er ook de liefde van je leven ontmoeten, dan moet je twee muntjes tegelijk in het water gooien. Drie muntjes zou leiden tot een huwelijk met een Romein, dus bedenk voordat je het derde muntje ter hand neemt goed hoe je wil dat je romance na het gooien van de twee muntjes moet aflopen.

Jaarlijks worden er 9.000 tot 10.000 kilo munten in de Trevifontein gegooid. Vóór de invoering van de euro bestond het totaalbedrag uit ongeveer evenveel lires als vreemde valuta, maar nu bestaat het overgrote deel van het geld uit euromuntjes. Zelf op muntenjacht gaan in de fontein is ten strengste verboden. Het geld wordt regelmatig door de gemeente uit het bassin gehaald, waarna het wordt overgedragen aan de kas van de gemeente Rome. Het geld werd tot een tijd geleden nog aan het Rode Kruis geschonken, maar het sorteren van alle verschillende munten kostte hen zoveel tijd dat ze er geld op toe moesten leggen. Sinds de restauratie van de fontein in de jaren negentig wordt het geld dan ook weer opnieuw aan de gemeente geschonken, die het onder andere gebruikt voor het onderhoud van de fontein.

De Trevifontein is wereldberoemd geworden door de film La Dolce Vita (1960), van Federico Fellini, met in de hoofdrollen Marcello Mastroianni en Anita Ekberg. De scène waarin Ekberg in de vroege ochtend de fontein in wandelt, gevolgd door Mastroianni, is misschien wel het bekendste plaatje dat ooit van deze fontein geschoten is. Claudia Schiffer deed deze scène in 1994 nog eens dunnetjes over, voor een videoclip van het modehuis Valentino. In de film C’erevamo tanti amati (1975) laat regisseur Ettore Scola een groepje vrienden langs de Trevifontein wandelen, net op het moment dat Fellini er zijn beroemde scène aan het draaien is. Uniek aan deze film is dat Fellini en Mastroianni zichzelf spelen, een uniek moment in de geschiedenis van de film en van de Trevifontein!

Over de geschiedenis van de Trevifontein gesproken, die is bij de meeste toeristen lang niet zo bekend als de traditie van de muntjes. De fontein werd gebouwd tussen 1732 en 1751. Een groot deel van het geld dat nodig was voor de bouw van de fontein werd door Urbanus VIII verzameld door een extra belasting op wijn te heffen. Dat leidde tot veel protest onder de Romeinen. Pasquino, een van de ‘sprekende’ beelden in Rome, mopperde ‘op last van Urbanus betaalden wij tal van accijnzen op wijn. In ruil hiervoor krijgen zijn burgers nu water uit deze fontein’.

Het ontwerp voor de fontein werd getekend door Bernini, maar het bleef meer dan vijftig jaar lang ongebruikt in het archief liggen. Uiteindelijk was het Nicola Salvi, een ontwerper van toneeldecors, die het ontwerp mocht uitvoeren. Bernini was toen helaas al overleden en heeft dit dus nooit meer mee mogen maken. Salvi heeft de fontein wel kunnen voltooien, maar toen Clemens XIII de fontein in 1762 inwijdde was ook hij al overleden.

Op de plek waar nu de Trevifontein staat, bevond zich eerst een bescheidener fontein, als een soort tussenstop van de Aqua Virgo, een antieke waterleiding die het water vanuit de heuvels naar de stad leidde. Aangezien er drie wegen op het pleintje waar deze fontein zich bevond uitkwamen, werd de nieuwe fontein die hier moest herrijzen al snel aangeduid als Fontana di Trevi, de fontein van de drie wegen. De fontein is overigens niet het eindpunt van de watervoorziening; zo’n vijftig andere fonteinen en fonteintjes in de stad (waaronder de Schildpaddenfontein (zie Ciao tutti van 27 februari) en de fonteinen op het Piazza Navona) worden door de Trevifontein continu van water voorzien.

Het water van de Trevifontein staat bekend als het beste en het zoetste water van Rome. Het is nu verboden uit de fontein te drinken, maar vroeger dronken geliefden die hun relatie voor altijd wilden laten voortduren een glas water uit de fontein, waarna ze het glas tegen de fontein stuk moesten gooien. Ook Michelangelo was blijkbaar een groot fan van het Treviwater: toen hij stierf, vond men in zijn huis wel vijf vaatjes met water uit de Trevifontein.

Elke dag opnieuw stroomt zo’n tachtig miljoen liter water in het bekken van de fontein. Zeker op een stille, winterse dag hoor je het donderende geraas van het neerstortende water al een paar straten verderop. Het lijkt net alsof Oceanus, de zeegod, uit het water oprijst. Hij staat op een reusachtige schelp, die wordt voortgetrokken door twee gevleugelde paarden. Het paard aan de rechterkant is heel rustig, terwijl het paard helemaal links nauwelijks in toom te houden is. Beide paarden staan symbool voor de zee in al haar verschijningen, van heel kalm en sereen tot zeer onstuimig en woest – net als de sfeer bij de fontein. Een bezoek aan de Trevifontein is het mooist in de vroege ochtend of de late avond, als er geen drommen toeristen muntjes staan te gooien en je de schoonheid van het samenspel tussen marmer en water op je in kunt laten werken.

Vandaag mag ik de belofte van de Trevifontein inlossen en keer ik weer even terug naar Rome. Wat ik daar ga doen, lezen jullie de komende weken op Ciao tutti, maar één ding is zeker: ik zal de stad niet verlaten zonder weer een muntje (of misschien toch maar twee of drie) in de Trevifontein te hebben gegooid!

Getagd met: • • • • • • •
preload preload preload