aug 22

Iedereen die op 7 juli op Ciao tutti het fragment van Italiaanse buren van Tim Parks heeft gelezen, weet dat de titel van vandaag de Italianen flink tegen de haren in zal strijken. Daar kwam Edward Hendriks ook achter, toen hij bij de beroemde bar Vitelli op Sicilië na elven een cappuccino wilde bestellen.

Edward Hendriks aan de cappuccino bij Bar Vitelli

Het werd echter een vruchtbare vergissing, want deze voor veel Nederlanders onbegrijpelijke regel leverde Edward direct een mooie boektitel op. Zijn boek is echter nog niet in de winkel te koop, maar gelukkig kun jij als lezer van Ciao tutti ervoor zorgen dat dat binnenkort wel het geval is. Dat zal ik even uitleggen, want ook ik had nog nooit van deze manier van uitgeven gehoord.

Edwards boek (althans, een deel ervan) is te lezen op de website www.tenpages.com. TenPages.com is een nieuw uitgeefconcept, waarbij je de eerste tien pagina’s (of meer) van je manuscript kunt plaatsen. Geïnteresseerde lezers kunnen vervolgens aandelen (€ 5,00 per stuk) in het boek kopen. Als je als schrijver genoeg aandelen verkoopt, wordt je boek hoe dan ook uitgegeven. Daarvoor krijg je dan een uitgeverij en een redacteur toegewezen, die je helpen om je manuscript binnen acht maanden te voltooien. Met de uiteindelijke verkoop van je boek gaan de aandeelhouders – zij die van begin af aan geloofden in de kracht van je manuscript – meeverdienen. Lukt het toch niet om genoeg aandelen te verkopen, dan krijgen alle aandeelhouders van ieder aandeel 80% terug (€ 4,- dus). Een klein risico voor de aandeelhouders, maar een enorme kans voor beginnende schrijvers!

Edwards manuscript staat sinds 9 augustus online. Edward: ‘Ik heb vier maanden de tijd om voldoende aandeelhouders ervan te overtuigen dat mijn boek ook echt uitgegeven gaat worden. Ik hoop dat het gaat lukken, want ik ben al sinds de middelbare school bezig met schrijven. Mijn grote droom is toch wel om ooit een roman te schrijven. Maar zoals dat gaat met die dingen, in je dagelijkse bezigheden vind je daar eigenlijk niet genoeg tijd voor.

Ik ben in het verleden wel meerdere keren begonnen met verschillende hoofdstukken, personages, verhaallijnen, enzovoorts. Door mijn liefde voor Italië en het lezen van boeken van schrijvers als Niccolò Ammaniti, Tim Parks, Frances Mayes, Daphne Phelps, Mario Puzo, Roberto Saviano en Petra Reski (mijn andere interesse gaat uit naar de Italiaanse georganiseerde misdaad) besefte ik dat mijn manuscript zich ook in Italië zou moeten afspelen.’

En waar kan een Italiaanse roman nu beter beginnen dan in een koffiebar… Op Ciao tutti vandaag een klein voorproefje van Edwards verhaal:

Ciao bello’, glimlachte de juffrouw achter de toonbank van de koffiebar. Ze hield haar hoofd een beetje schuin en keek hem ondeugend aan. Wessel glimlachte een beetje schaapachtig terug. Hij wist zo gauw niet wat hij moest zeggen in het Italiaans. Maar in het Nederlands was het hem op dat moment waarschijnlijk ook niet gelukt. Het was al lang geleden dat iemand openlijk met hem flirtte. Niet omdat hij er niet goed uit zou zien, trouwens. Wessel wist van zichzelf dat hij best aantrekkelijk was. Al was hij er niet meer zo obsessief mee bezig als vroeger. Mijn god, als hij weer dacht aan de vreselijke tijd als puber, liepen de rillingen hem weer over de rug. Die jeugdpuistjes, dat rode hoofd, die eeuwige onzekerheid. En waarom? Waarom, in godsnaam?

Wessel zag er tegenwoordig misschien iets onverzorgder uit. Een kapperszaak had hij in geen maanden van de binnenkant gezien en ook zijn dagelijkse scheerbeurt sloeg hij meer dan een enkele keer over. Maar het mooie was: het paste allemaal prima binnen z’n nieuwe imago. De zelfverzekerde, nonchalante en een tikje artistieke zelfstandige. Hij zorgde er wel voor dat hij zich goed kleedde. Dat vond hij zelf belangrijk, maar zijn omgeving even zo. Iedereen zorgde er hier voor dat hij of zij er goed uitzag.

Fare bella figura, noemden ze dat in Italië. Het maakte niet uit of je dik of dun, oud of jong, mooi of lelijk was. Je zorgde er gewoon voor dat niemand kon zeggen dat je er geen moeite voor had gedaan. De goede schoenen bij je outfit, dat was vooral heel belangrijk, zo had Wessel geleerd. Zijn landgenoten leken daar nooit veel om te geven. Die trokken gerust afgetrapte sneakers onder hun nieuwe kleren aan naar het werk. Dat was hier onmogelijk. Impossibile!

Prego?’

Wessel schrok op uit zijn dagdroom. Hij zag zijn spiegelbeeld gereflecteerd in de vitrine met sfogliatelle, de traditionele Italiaanse gebakjes. Zijn stompzinnige glimlach leek op zijn gezicht gebeiteld te staan. Moeizaam hief Wessel zijn hoofd op. Het meisje leunde tegen het espressoapparaat en veegde haar handen af aan haar zwarte schort. Haar donkere haar zat samengebonden in een stevige staart. Ze keek hem enigszins bezorgd aan, terwijl ze haar volle lippen bevochtigde met haar tong.

Wessel rukte zich los uit zijn gedachten en bestelde met een krakende stem een cappuccino. Het waren de eerste woorden die hij die ochtend uitsprak. Het was toch nog wel ochtend? Een golf van spanning vloeide door zijn lichaam en balde zich samen in zijn maag. Zenuwachtig schoten zijn ogen door de espressobar, op zoek naar een klok. Achter in de zaak, boven het enige tafeltje dat er stond, hing een klok met een afbeelding van de kustlijn van Napels. De bekende dubbele baai met talloze jachten in de haven, de geelroze bebouwing en op de achtergrond, in wolken gehuld, de twee toppen van de Vesuvius. Half twaalf, gaven de twee uit de Golf van Napels opdoemende wijzers aan.

Half twaalf. Eigenlijk al te laat voor cappuccino. Ook zoiets wat je leert als je wat langer in Italië verblijft dan de gemiddelde toerist. Een cappuccino dronk je zeker niet – zoals in Nederland gebruikelijk – ’s avonds na het eten.

Jezelf volgieten met melk? Na het eten? Een belediging voor de kok! Had je soms niet genoeg gegeten? Of was het niet lekker?
Maar het drinken van koffie met melk was eigenlijk ook al verdacht na half elf ’s ochtends, afhankelijk van in welke regio je je bevond. Hier in het zuiden werd die etiquette over het algemeen strikt nageleefd en Wessel probeerde zich er aan te houden. Hoewel hij wars was van regeltjes en opgelegd gedrag en hij zich over het algemeen niets aantrok van wat anderen ergens van vonden, hield hij van Italië en de passie die de Italianen voor hun tradities aan de dag legden. Daar konden lompe, botte kaaskoppen zoals hijzelf nog wat van leren.

Het meisje achter de bar leek zich echter niet te storen aan de bestelling van Wessel. Ze had zich omgedraaid naar het espressoapparaat om de koffie klaar te maken. Dit gunde Wessel een goede blik op haar achterste. Ze had een zwarte pantalon aan die voor haar gemaakt leek. Haar mooigevormde kont kwam er perfect in uit. Wessel haalde diep adem en snoof de geur van verse koffie en croissants op. Een verliefd gevoel maakte zich van hem meester en even verdween alle spanning en gejaagdheid uit zijn lichaam. Voor een moment leek het alsof hij de hele wereld aankon. Een gevoel dat hij lang niet had gevoeld. Hoe lang? Wessel wist het niet. Was hij ooit écht verliefd geweest? Ja, natuurlijk was hij ooit verliefd geweest.

Verder lezen? Je vindt de eerste tien pagina’s van Cappuccino na elven via deze link: http://www.tenpages.com/manuscript/cappuccino_na_elven Hier kun je Edward laten weten wat je van zijn boek vindt en natuurlijk ook een aandeel in zijn boek kopen. Wie weet wordt cappuccino na elven dan toch nog gemeengoed in Italië!

jul 07

De Engelse schrijver Tim Parks emigreerde naar Italië en kreeg daarmee niet alleen te maken met zijn Italiaanse buren, maar ook met de Italiaanse manier van leven. Hij heeft aan den lijve ondervonden hoe moeilijk het is niet te verdwalen in de doolhof van regels, gewoontes, normen en waarden die het alledaagse leven in Italië bepalen. Tegelijkertijd heeft hij geleerd te genieten zoals alleen een Italiaan dat kan. Inmiddels wil Parks nooit meer weg uit Italië en is hij gehecht geraakt aan de chaos en het gebrek aan structuur, maar vooral aan de onverwachte belevenissen die dit vaak oplevert.

In Italiaanse buren doet Tim Parks verslag van zijn eerste tijd in Italië, van zijn ambivalente houding jegens de Italianen en hun cultuur. Want wie bedenkt er nou dat je een goddelijke cappuccino met sterke koffie en lobbig schuim alleen voor 11 uur ’s ochtends mag nuttigen?

‘Je kunt natuurlijk geen scheiding aanbrengen tussen de dingen waarvan je houdt en die je haat: je kunt niet zeggen, laten we eens verhuizen naar een plek waar ze cappuccino hebben, wijn, lasagna, zalige perziken, mooie mensen in mooie kleren, prachtige gebouwen, en een hecht en vriendelijk besloten dorpsleven, maar dan alstublieft zónder de jankende, mishandelde jachthonden, de hopeloze posterijen, de afa. Dat gaat niet. Dat hoort bij de koop.

In elk geval gingen we de ochtend na onze enerverende aankomst op zoek naar het plaatselijke café annex pasticceria, om onszelf te troosten met de aangenamere kant van de hele onderneming: ons te laten zien en de omgeving in ogenschouw te nemen. En ik kan niemand die naar Italië verhuist, die gewoonte niet warm genoeg aanbevelen: breng regelmatig een bezoekje aan het plaatselijke café, zo mogelijk caffè/pasticceria, en doe dat op toegewijde, betamelijke en zelfs religieuze wijze.

De juiste timing is belangrijk. In het algemeen moet je proberen vóór half elf aan te komen als je een cappuccino wilt bestellen met een brioche erbij. Uiteraard kun je deze dingen ook later op de dag bestellen, maar daarmee zou je meteen aangeven dat je buitenlander bent. En hoewel Italianen meestal wel gesteld lijken te zijn op buitenlanders, zijn de buitenlanders op wie ze het meest gesteld zijn degenen die weten hoe de zaken ervoor staan, die gezwicht zijn en hebben toegegeven dat de Italiaanse levenswijze de beste is.

Want het is een trots en zeer conservatief volkje, hetgeen je bevestigd zult zien door een zorgvuldige observatie van hoe er besteld dient te worden in een café. […] Wat kunnen ze gniffelen als een Duitser na de lunch een cappuccino bestelt in plaats van een espresso (als je je trouwens als een echte Italiaan wilt voordoen, bestel je een caffè en geen espresso, SB) en aldus zijn toch al gevulde maag nog eens extra overspoelt met een sloot melk.

Hier doet zich een merkwaardig verschijnsel voor: espresso mag altijd, vierentwintig uur per dag, zelfs corretto (dat wil zeggen met grappa), maar cappuccino daarentegen is aan een strikt tijdschema gebonden: van acht tot half elf ’s ochtends. Onbelangrijk? Nee, goede training. Wanneer al deze nuances je in hun volle complexiteit duidelijk worden, zul je minder verrast worden. […]

Alles heeft hier zo zijn eigen manier waarop iets gedaan moet worden; hou je daar maar aan, zelfs als die veel van bijgeloof en ritueel weg lijkt te hebben.’

Tim Parks geeft vervolgens een aantal bruikbare tips over hoe je het beste stamcafé uitzoekt (kies vooral een café waar ze geen houdbare melk voor de cappuccino gebruiken is bijvoorbeeld een zeer bruikbare tip), maar vertelt ook buitengewoon komisch over de zinderende zomerhitte, de Italiaanse omgang met de doden en natuurlijk over zijn Italiaanse buren. Verlies je in zijn verhalen, voel je, net als Tim Parks, even een vreemdeling in een eigenzinnig land die echter al gauw deel uitmaakt van de lokale cultuur – en van de vaste caféclientèle…

Voor een tientje naar Italië

Even heen en weer naar Italië was nog nooit zo goedkoop! Deze zomer kun je voor slechts een tientje met Ilja Leonard Pfeijffer op de fiets naar Rome (en lekker niet terug). Als je dan toch in de Eeuwige Stad bent, neemt Rosita Steenbeek je mee naar de mooiste plekjes van de stad. Ga je liever naar Venetië, neem dan Via Cappello of Een schitterend gebrek ter hand. Na slechts een paar zinnen zul je verdwalen in de kleine steegjes en de geur van het water opsnuiven of met Casanova op een spectaculair feest belanden, waar de jonge Lucia als een blok voor hem valt. Zoals uit het fragment van vandaag al blijkt, zit je met Italiaanse buren de hele zomer goed, met elke dag een onvervalst stukje Italië. Van mij mag de zomer nog heel lang duren!

jun 04

Na gisteren de hele dag door Rome geslenterd te hebben, was ik wel toe aan een ijskoud drankje op een terras. Ik besloot mijn mede-Romegangers mee te nemen naar het Casina del Lago (Huisje aan het Meer), bij het meertje in Villa Borghese. Hier kun je – midden in het groen en ver weg van de drukte van de stad – heerlijk bijtanken. We bestelden alle drie een heerlijke ijskoffie – en binnen de kortste keren nog één.

Een van hen verzuchtte dat ze thuis ook wel elke dag zo’n koude dorstlesser zou lusten, maar dat het haar nog nooit was gelukt om zelf een echt lekkere ijskoffie te maken. Nu hoorde ik dat vorige week ook al van een vriend in Amsterdam, dus ik besloot er direct mijn vakantielectuur op na te slaan. Ik had namelijk het boek Thuisbarista in mijn koffer gestopt, waarover ik 8 mei al even berichtte. Ik kreeg het net voor vertrek in Rome in de bus en kon het niet laten het mee te sjouwen tijdens mijn Romeinse koffiespeurtocht.

Gelukkig waren die extra kilo’s niet voor niks meegereisd van Amsterdam naar Rome. In Thuisbarista worden maar liefst drie verschillende varianten van het ‘zetten’ van koude koffie behandeld: een sterke, hete koffie die over ijs gegoten wordt of gemengd wordt met een koude vloeistof, hete koffie die je snel af moet laten koelen en koud koffie zetten.

‘De eerste variant – met sterke, hete koffie – is eenvoudig te maken, omdat je een kleine hoeveelheid hete vloeistof met veel smaak snel kunt koelen en serveren. De koffie is hier een smaakmaker – een ingrediënt – en daardoor makkelijk te doseren. De koude cappuccino (en al zijn varianten) is relatief makkelijk om te maken: maak een mooie espresso en meng dit met een beetje suiker en een afgepaste hoeveelheid ijskoude melk. Door de kleine hoeveelheid warme koffie zal de melk niet teveel opwarmen, maar een extra ijsblokje kan natuurlijk altijd. Pas dan wel de hoeveelheid melk aan om de koffiesmaak niet te verliezen.

De tweede manier – het koelen van de hete koffie – is complexer. De koffie is het hoofdbestanddeel waaraan eventueel suiker of andere kleine hoeveelheden smaakmakers worden toegevoegd. Met een cafetière is het vrij eenvoudig om snel een gekoelde koffie te maken. Zet met de cafetière een kan koffie. Giet de koffie daarna over in een karaf en voeg daar naar smaak fructose of kristalsuiker aan toe en zet de karaf in de koelkast. Fructose laat zich gemakkelijk oplossen en geeft de drank een elegante zoetheid mee. Daarom is dit de meest geschikte suiker om te gebruiken in koude koffies. Dit is de basis. Nu kun je gaan varieren met bonen, lichtere of donkere koffie, meer of minder of zelfs geen suiker, alleen gekoeld of met ijs.

Een derde methode om koude koffie te maken is al vrij oud, maar toch niet zo bekend. Het is koud gezette koffie. Als water niet bevroren is, bevat het voldoende energie om de smaken los te weken uit de koffie. Het duurt alleen veel langer dan bij heet water. Een bijkomend voordeel is dat je minder bittere smaken losmaakt uit de koffie. Dit kan zelfs betekenen dat er geen suiker aan toegevoegd hoeft te worden. Het maken van de koffie is simpel. Doe koffie (filtermaling) en water in de verhouding 7 gram op 100 ml in een afsluitbare pot. Laat dit twaalf uur staan. Filtreer met een cafetière of een puntfilter en klaar is de koffie!’

In Thuisbarista vind je de precieze recepten – met hoeveelheden!

We verlieten het terras alle drie een stuk opgeluchter: we waren niet alleen opgefrist door een paar overheerlijke ijskoffies, maar we wisten nu ook hoe we er straks in Nederland van konden blijven genieten, hetgeen ons extra vrolijk stemde. Want zoals Benjamin Franklin ooit zei: ‘Koffie zorgt ervoor dat je vrolijk bent zonder dat je dronken wordt.’ Konden we mooi door naar het volgende terras, dat van het wijnbarretje op het Campo de’ Fiori!

Getagd met:
mei 08

Dutch Barista Championship 2010

Het mooiste en spannendste koffie-evenement van het jaar staat weer voor de deur! Hotel de Goudfazant in Amsterdam vormt maandag 10 mei aanstaande de inspirerende omgeving voor de finale van het Dutch Barista Championship 2010. De drie voorrondes voor het Dutch Barista Championship vonden in maart dit jaar plaats en leverden de volgende acht finalisten op:

- Onno van Zanten (Barista Support)
- Francesco Grassotti (Brandmeester’s)
- Frans van den Berg (Barista Brothers)
- Yakup Aydin (Illy)
- Sander Schat (regerend Dutch Barista Champion)
- Victor Constandse (Brandmeester’s)
- Coen van Sprang (Lebkov & Sons)
- Mark Hermens (Maro’s koffie & thee)

Voor de finalisten staat er veel op het spel: het gaat niet alleen om de eer en de eeuwige roem, maar ook om een plaats tijdens het World Barista Championship 2011, dat in Colombia plaats zal vinden. Tel daarbij het belang van de prestigieuze titel Dutch Barista Champion op en je weet zeker dat het niveau van de wedstrijd op 10 mei aanstaande hoog zal zijn!

Wil je erbij zijn? Je bent van harte welkom! Het Dutch Barista Championship begint om 15.00 uur en eindigt rond 20.00 uur. De toegang is gratis en je bent verzekerd van een spectaculaire dag koffiebeleving op het hoogste niveau. Voor de beste koffie en kleine hapjes wordt gezorgd, andere versnaperingen zijn voor eigen rekening (maar bijzonder aantrekkelijk geprijsd!). Aanmelden is wel verplicht, maar kan heel gemakkelijk via www.dutchcoffeepromotion.nl

Beleef Koffie
Maar er is meer koffienieuws! Tijdens Beleef Koffie (van 15 t/m 17 mei in de Jaarbeurs te Utrecht) staat koffie in het middelpunt van de belangstelling. Op maar liefst 6.000 vierkante meter zal een veelheid aan deelnemers acte de présence geven. Ook worden er workshops, demonstraties en lezingen van nationale en internationale koffieprofessionals georganiseerd.

Zo zal Peter Hernou – wereldkampioen Latte Art – een tweetal masterclasses verzorgen. Tijdens de anderhalf uur durende masterclass besteedt Peter in vogelvlucht aandacht aan de oorsprong en herkomst van koffie en het branden hiervan, waarna je de kampioen op de vingers mag kijken. Peter laat je zien en proeven wat je met koffie kunt doen en hoe je van elk kopje een waar kunstwerk kunt maken. Kijk voor alle deelnemers en het programma op www.beleefkoffie.nl.

Thuisbarista

Als je de kunst hebt afgekeken bij Peter wil je thuis natuurlijk direct aan de slag kunnen. Dat kan vanaf volgende week met het boek Thuisbarista, dat op Beleef Koffie gepresenteerd zal worden. In Thuisbarista legt tweevoudig Nederlands kampioen barista Sander Schat de do’s en dont’s van het zetten van een uitgebalanceerd kopje koffie uit, van espresso tot cappuccino, van latte macchiato tot filterkoffie in een modern jasje. Internationale melangeurs maken je wegwijs in de keus van de juiste bonen en koffieliefhebbers vertellen hun persoonlijke verhalen over hun favoriete koffie. Na het lezen van Thuisbarista staat niets je meer in de weg om een volleerd barista te worden – maar dan in eigen keuken!

Getagd met:
apr 29

De lekkerste adresjes voor een heerlijke tijd in Napels!

caffè o tè – koffie of thee

1 Gran Caffè Gambrinus
Via Chiaia 1 (op de hoek van Piazza Trieste e Trento), Napels


Dit klassieke café stamt uit 1860 en vormt al tientallen jaren een gewilde ontmoetingsplaats voor schrijvers en andere artistiekelingen. Tussen de goudomlijste spiegels, roodfluwelen stoelen en camerieri in wit kostuum waan je je even in het literair Napels van een eeuw geleden.
www.caffegambrinus.com

2 Caffè del Professore
Piazza Trieste e Trento 46, Napels
Een eenvoudiger, maar minstens zo lekker kopje koffie drink je aan de overkant van het Piazza Trieste e Trento, bij Caffè del Professore.

3 Caffè Letterario Intra Moenia
Piazza Bellini 70, Napels
Dit literaire café is wat minder pretentieus dan Gran Caffè Gambrinus, maar heeft net zo lekkere koffie. Bovendien is het heerlijk toeven op het terras onder de pergola, met uitzicht op Piazza Bellini.
www.intramoenia.it

4 Gran Caffè La Caffettiera
Piazza dei Martiri 30, Napels
Aan de met leer beklede bar smaakt een Napolitaanse espresso nog lekkerder! Ook als je wilt genieten van een uitgebreid ontbijt kun je hier terecht. Bestel een versgeperste jus, een bord vol zoetigheden en een grote pot koffie en zet koers naar het terras.
www.lacaffettieraonline.com

 

torta, biscotti & cioccolato – taart, koekjes & chocolade

5 Scaturchio
Piazza San Domenico Maggiore 19, Napels
Bij dit kleine, altijd drukke bakkerijtje eet je de lekkerste Napolitaanse specialiteiten: sfogliatelle, babà, cannoli of ministeriali.

Het allerlekkerst vind ik de sfogliatelle, envelopjes van bladerdeeg gevuld met ricotta, vruchtjes, vanille en kaneel. Heel kleverig en superzoet, maar erg lekker! Babà zijn kleine cakejes in de vorm van een hoge koksmuts, gedrenkt in rum. In Napels bestrijken ze de baba vaak ook nog met sinaasappelmarmelade, extra zoet dus! Cannoli zijn kleine gevulde deegrolletjes (zie het recept van 18 april) met een vulling van ricotta en gekonfijte vruchtjes. Volgens de Sicilianen is het een Siciliaanse uitvinding, maar de Napolitanen bestrijden dit ten zeerste. En als je eenmaal de Napolitaanse cannoli hebt geproefd, ga je op zijn minst twijfelen aan de Siciliaanse herkomst…

Hoe lekker al deze zoetigheden ook zijn, met de ministeriali, kleine pure chocolaatjes met een crème van ricotta en rum, is Scaturchio pas echt beroemd geworden. Nu worden ze door de hele stad gemaakt, maar Scaturchio heeft nog steeds de lekkerste!
www.scaturchio.it

6 Pasticceria Mignone
Piazza Cavour 145, Napels
Bij deze bakker vind je al het Napolitaanse lekkers in een miniversie: mini sfogliatelle, mini cannoli, mini torte alla frutta… Het grote voordeel is dat je hierdoor alles kunt proeven!

7 Gay Odin
Via Toledo 427, Napels

In deze chocoladeboetiek maken ze al sinds 1894 heerlijke Vesuvius-bonbons: een heuse chocolade-explosie die je in één keer in je mond moet stoppen om het vulkanische effect te ervaren. Gelukkig is Caffè del Professore vlakbij, zodat je de Vesuvius kunt blussen met een sterke espresso.
www.gay-odin.it

8 Dolce Idea
Via Solitaria 7, Napels
Een heel koffieservies, glaasjes voor de limoncello… je kunt het zo gek niet bedenken of het is hier te koop. Maar dan wel van chocolade!

 

gelato – ijs

9 La Scimmia
Piazzetta Nilo 4 / Piazza della Carità 4, Napels
Het aapje wijst je de weg naar de oudste ijssalon van Napels. Sinds 1933 vind je hier een keur aan ijssoorten. Neem ’s winters een lekker dikke ijswafel en ga deze zomer voor de smaak ‘Forza Azzurro’, zeker op de dagen dat het Italiaanse voetbalelftal moet aantreden.

10 Chalet Ciro
Via Caracciolo 31, Napels
Een wandeling langs de boulevard besluit je met een heerlijk bord spaghetti-ijs bij Ciro: lange slierten ijs overgoten met dikke aardbeiensaus.
www.chaletciro.it

 

aperitivo – aperitief

11 Limonè
Piazza San Gaetano 72, Napels
Hier word je helemaal ingewijd in de kunst van het maken van limoncello, een citroenlikeur. De enthousiaste eigenaren leggen je het hele proces van citroen tot likeur uit en laten je uiteraard ook proeven van het uiteindelijke resultaat.
www.limoncellodinapoli.it

12 Enoteca Belledonne
Vico Belledonne 18, Napels
Met deze naam (letterlijk: ‘mooie vrouwen’) en een selectie van meer dan 400 wijnen en grappa’s geraak je hier na je eerste glas wijn niet snel weg. Ook leuk om na het eten nog een grappa te drinken!
www.enotecabelledonne.com

13 Terrazza Calabritto
Piazza Vittora 1, Napels
In dit loungecafé met heerlijk zachte banken kijk je uit over de baai van Napels. Met een beetje geluk kun je onder het genot van een cocktail de contouren van Capri aanschouwen.

Als je het hier naar je zin hebt, hoef je niet te verhuizen voor het diner. Ze serveren hier namelijk de heerlijkste visspecialiteiten. Vooral leuk voor een bijzonder etentje, want Terrazza Calabritto is wel een beetje prijzig.
www.terrazzacalabritto.it

 

pranzo o cena – lunch of diner

14 Da Michele, Di Matteo, Sorbillo… voor de tien lekkerste pizzeria’s in Napels en omstreken verwijs ik naar mijn stukje van 8 april.

15 Antica Osteria Pisano
Piazzetta Crocella ai Mannesi 1, Napels
Deze kleine osteria wordt gerund door een Napolitaanse familie, hetgeen al snel duidelijk wordt door de luidruchtige onderlinge communicatie. De gerechten zijn stuk voor stuk subliem in hun eenvoud: nooit eerder at ik zo’n smaakvolle scialatielli (een pastasoort die vooral in Napels en Sorrento wordt gemaakt) met courgette en garnaaltjes. Ook de bijgerechten zijn hier uitzonderlijk lekker.

 

Scialatielli

16 Ristorante Bellini
Via Costantinopoli 79-80, Napels
Bestel hier de linguine al cartoccio, een pakketje linguine met allerlei soorten vis dat je op je bord mag uitpakken. Een klein feestje op je bord!
www.ilbelliniristorante.it

17 Mimì alla Ferrovia
Via Alfonso d’Aragona 19, Napels


Als voorgerecht zijn de peperoni alla Mimì onovertroffen: gevulde paprika’s waarvoor de hele stad met enige regelmaat naar Mimì komt. Bewaar wel genoeg plek voor een van de vele pasta’s, van bucatini alla puttanesca tot paccheri alla Schumacher.
www.mimiallaferrovia.it

18 Un sorriso integrale
Vico San Pietro a Maiella 6, Napels
Dit vegetarische restaurantje ligt een beetje verborgen, aan een kleine binnenplaats vlakbij Piazza Bellini. De gerechten zijn allemaal macrobiotisch, een gezond alternatief voor alle verorberde pizza’s en fritti.
www.sorrisointegrale.com

19 Donna Teresa
Via Kerbaker 58, Napels
Signora Anna houdt samen met haar dochter Teresa de osteria die haar tante in 1913 opende in ere. Er zijn slechts negen tafeltjes en die zijn met name voor de lunch erg gewild. Ga dus op tijd en laat je verrassen door Anna en Teresa!

20 Marino
Via Santa Lucia 118, Napels
Vanaf de tafeltjes buiten ruik je nog net de zee; een goede gelegenheid om vis te eten dus! Ik probeerde met mijn reisgenoot de gefrituurde visjes, risotto met scheldieren en zwaardvis – allemaal heerlijk! Voor wie geen trek heeft in vis is sciallatielli con melanzane, mozzarella e pomodoro (pasta met aubergine, mozzarella en tomaat) een absolute aanrader.

21 La Stanza del Gusto
Via Costantinopoli 100, Napels
Chef Mario laat je kennismaken met lokale, seizoensgebonden producten. Het is dus vaak een verrassing wat je voorgeschoteld krijgt, maar bijzonder is het altijd. La Stanza del Gusto omvat ook een wijnbar (met naast wijn ook bier en likeur) en een heuse kaasbar, Squisitezze genaamd – voor een lekker hapje tussendoor en culinaire souvenirs.
www.lastanzadelgusto.com

22 Ristorante Radici
Riviera di Chiaia 268, Napels

De naam van dit restaurant, Radici, betekent ‘wortels’, een verwijzing naar de lokale wortels van de menukaart. Een echte aanrader is de ravioli met ricotta, citroen en mosseltjes.
www.ristoranteradici.it

23 Antonio & Antonio
Via Partenope 24, Napels
Antonio en Antonio maken de lekkerste melanzane alla Parmigiana. Geniet van deze Italiaanse lekkernij en van het grandioze uitzicht op de Vesuvius en de Golf van Napels. Heel romantisch!
www.antonioeantonio.net

24 Attori e Spettatori
Via Santa Lucia 21, Napels
Net als bij Marino eet je hier op een steenworp afstand van de zee. Bestel daarom de overheerlijke linguine con frutti di mare, met zeevruchten die slechts een paar uur eerder door lokale vissers uit de zee zijn gevist.
www.attoriespettatori.it

25 Culti Spa Cafè
Via Carlo Poerio 47, Napels
Restaurant, koffiebar, parfumerie, spa en luxewinkels ineen! Hier kun je je de hele dag lekker laten verwennen en bijkomen van een paar dagen slenteren door Napels. Als aanrader voor de lunch: verse tagliolini met ricotta en munt, met een klein chocolaatje en espresso na.
www.culti.it

Buon viaggio e buon appetito!!!

Getagd met:
apr 15

In Italië wordt morgen voor de tweede keer de Nationale Espressodag gehouden. Deze dag is vorig jaar in het leven geroepen door het Istituto Nazionale Espresso Italiano. In de duizenden koffiebarretjes die hun espresso volgens de wetten van dit instituut bereiden, krijgen alle koffieklanten morgen een boekje dat hen er nog eens aan moet herinneren aan welke eisen een goed kopje koffie moet voldoen.

Ook in Nederland kun je een soortgelijk boekje bemachtigen – en je hoeft er niet eens de deur voor uit. Op www.koffiekwaliteit.nl kun je namelijk een gratis rapport opvragen dat je inwijdt in de geheimen van het maken van een échte Italiaanse espresso. De maker van dit rapport, Ariën Reijs, woonde een tijdje in Turijn en kon bij terugkeer in Nederland niet wennen aan de kwaliteit van een Hollands kopje koffie. Hij besloot zijn kennis over koffie – en met name over de kwaliteit ervan – via een website te delen met andere koffieliefhebbers.

Ariën: ‘In Italië kreeg je echt overal een lekker kopje espresso of cappuccino. In Nederland blijkt dat je nog lang niet overal kunt genieten van een kwalitatief goed kopje koffie. Hoewel we in Nederland gemiddeld zo’n 3 koppen koffie, espresso of cappuccino per dag drinken… Het zou toch fantastisch zijn als we thuis, op het werk maar ook in de horeca koffie, espresso en cappuccino krijgen die altijd lekker is! Dat willen we toch allemaal?! Daarom wil ik mijn passie voor koffie en twintig jaar ‘koffie-ervaring’ graag met je delen. Dit doe ik door je een gratis koffierapport aan te bieden. In dit gratis rapport ontdek je hoe je de beste espresso kunt maken. Het rapport zal je tijd, ergernis en geld besparen – je zult immers geen dure koffiebonen meer verspillen. Maar, belangrijker nog, je zult weer genieten van elk versgezet kopje espresso of cappuccino!’

Nieuwsgierig geworden? Bestel dan je eigen koffierapport op www.koffiekwaliteit.nl, zodat je morgen, tijdens de Nationale Espressodag, kunt genieten van een perfecte espresso!

Caffè napoletano
Volgens de Napolitanen kun je nergens ter wereld betere espresso drinken dan in Napels. Dat wil ik best geloven, maar toch wil ik ook graag de 360 dagen per jaar die ik niet in Napels doorbreng genieten van lekkere koffie. Met de richtlijnen van Ariën kom je al een heel eind, maar wie echt een slokje Napels wil proeven, doet er goed aan een napoletana aan te schaffen, een soort moka maar dan anders.

Hoe werkt een napoletana ?
*Vul de filter in het midden van de napoletana met 5 à 6 gram middelmatig gemalen koffie per kopje.
*Vul het bovenste gedeelte met water.
*Zet de napoletana op het vuur en breng het water aan de kook. Wanneer het water kookt, neem je de napoletana van het vuur. Keer de napoletana ondersteboven. Het water loopt dan door de met koffie gevulde filter in het onderste lege, maar warme reservoir.
*Schenk de koffie in een voorverwarmd kopje en geniet!

Na gebruik kun je de napoletana het best met water en een beetje afwaswasmiddel omspoelen. Droog alle onderdelen zorgvuldig af.

Getagd met:
feb 15

Mijn bijna-buurman Carlo di Luca heeft afgelopen weekend mijn hart veroverd. Nu doet hij dat eigenlijk wel vaker: elke keer als ik voor of na het boodschappen doen even binnenwip om snel een kopje koffie aan de bar te drinken, weet hij me te verrassen met een sterke espresso (als ik nog erg veel moet doen) of een romige cappuccino (als ik de tijd heb om even te blijven hangen en mijn Italiaans bij te spijkeren). Hij lijkt altijd precies te weten aan welke soort koffie ik op zaterdagochtend behoefte heb. De slogan van zijn koffie is vast niet voor niets Il caffè che hai sempre desiderato (de koffie waar je altijd al naar hebt verlangd). Maar goed, afgelopen weekend dus. De marktmannen waren nog druk in de weer met het opzetten van de kramen, en ik had na een drukke week een enorme behoefte aan cafeïne. Op naar Carlo dus, dacht ik. Het was er nog rustig. Ik groette Carlo, bestelde een cappuccino en zette nietsvermoedend mijn lege boodschappenmand op de grond. Ik luisterde naar het sissen van het espressoapparaat, het lawaai van de melkopschuimer, het gerinkel van kop en schotel. En toen, toen zag ik eerst een enorme glimlach op het gezicht van Carlo en vervolgens de allermooiste cappuccino die ik ooit had gezien. In de schuimlaag van mijn cappuccino schitterde een heus kunstwerk.

Nu krijg ik in Italië regelmatig een cappuccino met hartje voorgeschoteld, maar eerlijk gezegd vind ik dat altijd een erg goedkope versierpoging. Zonder blikken of blozen roer ik meestal onder de verschrikte blik van de barista het hart van schuim door mijn cappuccino heen. Van Carlo begreep ik echter dat het versieren van een cappuccino (en dus niet van degene die hem gaat drinken) in Italië wel degelijk als kunstvorm wordt beschouwd. Latte art, zo wordt de speciale techniek genoemd waarmee je met opgeklopte melk een figuur creëert in de schuimlaag van een cappuccino. Hartjes, appeltjes, blaadjes, dieren – je kunt het zo gek niet bedenken of je kunt het met wat warme melk vorm geven. Inmiddels is deze kunstvorm vanuit Italië uitgewaaierd over de rest van de wereld en worden er zelfs jaarlijks Latte Art Kampioenschappen georganiseerd, zowel in Nederland als in het buitenland. Dit jaar vertegenwoordigt Claudie Donderwinkel uit Nijmegen, de winnaar van het Dutch Latte Art Championship 2009, Nederland tijdens de wereldkampioenschappen Latte Art die in juni zullen worden gehouden in Londen.

Carlo vertelt gepassioneerd over deze versierkunst en schuift ondertussen de ene na de andere cappuccino met steeds een andere versiering over de toonbank naar mij toe. Stuiterend van de cafeïne vertrek ik, zonder boodschappen, naar mijn volgende afspraak: koffiedrinken met een vriendin. Na mijn enthousiaste verhaal bestellen we twee cappuccino’s, maar even later staren we diep teleurgesteld naar de kopjes die voor onze neus worden gezet. Geen enkele versierpoging… Vertwijfeld kijken we elkaar aan. Volgende keer gaan we naar Carlo!

         Gerard Doustraat 224
         1073 XC Amsterdam
                                                    

www.carlodiluca.com

Meer info over latte art, tips & trucs en de Latte Art Kampioenschappen:
www.latteart.nl
www.world-latteart-championship.com

Getagd met:
feb 09

In Italiaanse barretjes worden dagelijks meer dan 70 miljoen kopjes espresso gedronken. Bijna al deze kopjes worden gezet volgens de richtlijnen van het Istituto Nazionale Espresso Italiano, dat toeziet op de kwaliteit van de espresso. Volgens dit instituut maak je de perfecte espresso met 6 à 7 gram fijngemalen arabicakoffie. Gedurende precies 30 seconden moet hier 30 ml water met de exacte temperatuur van 88 °C doorheen geperst worden. Uiteindelijk mag een kopje espresso niet meer dan 20 tot 30 ml vocht bevatten (en ten zuiden van Rome geeft men zelfs de voorkeur aan nog wat minder water). Het schuimlaagje moet een ‘hazelnootbruine tot donkerbruine kleur hebben, met geelbruine vlekken en een zeer fijne textuur. De koffie hoort een sterke geur te hebben met een zweem van bloemen, vruchten, geroosterd brood en chocolade. De smaak moet rond, stevig en fluweelachtig zijn, met een juiste balans tussen bitter en zuur.’

Volgens de overlevering werd het serveren van koffie in kleine kopjes voor het eerst toegepast in het Antico Caffè Greco te Rome. Napoleon zou onbewust de aanleiding hebben gegeven voor het ontstaan van de espresso. Hij voerde namelijk het continentaal stelsel in, waardoor het gebruik van koloniale producten werd verboden. De prijs van koffie steeg daardoor zo snel dat de mensen uit wanhoop gemalen bonen of kastanjes met een restje koffie mengden, hetgeen de smaak natuurlijk niet ten goede kwam. De barman van het Antico Caffè Greco nam hier echter geen genoegen mee. Broedend op een oplossing kreeg hij de geniale ingeving – uiteraard – tijdens het zetten van een gewoon kopje koffie. Hij besloot echte koffie te blijven zetten, maar hij serveerde deze koffie wel in een veel kleiner kopje. De geboorte van de espresso was hiermee een feit. En hoewel het verbod op koloniale producten later weer werd opgeheven, zijn de kleine kopjes koffie tot op de dag van vandaag blijven bestaan. Sterker nog: een kopje espresso won ook buiten Italië snel aan populariteit.

Wie binnenkort een bezoek aan Rome brengt, moet dan ook zeker een espresso gaan drinken bij het nog steeds prachtige Antico Caffè Greco. Hoewel deze koffiebar omstreeks 1730 werd geopend en sinds 1953 zelfs de status van beschermd monument heeft, wordt elk kopje koffie vers gemalen – zoals het hoort! Talloze beroemdheden gingen je in de loop der eeuwen voor. Goethe was er kind aan huis, maar ook Stendhal, Keats, Byron, Baudelaire, Carlo Goldoni, Mark Twain, Casanova, Liszt, Wagner, Modigliani, paus Leo XIII en Orson Welles wisten de weg naar het Antico Caffè Greco te vinden. De bar hangt dan ook vol met souvenirs en kunstwerken van talloze beroemdheden en kunstenaars die er hun koffie mee betaalden. Tenzij je met iets origineels komt aanzetten moet je nu gewoon betalen voor een kopje koffie, maar geloof me: het is die euro (als je aan de bar gaat staan tenminste – voor prijzen op het terras sta ik niet in) meer dan waard!

Antico Caffè Greco
Via dei Condotti 86
Roma
www.anticocaffegreco.eu

Getagd met:
feb 01

Laten we beginnen met de aanleiding voor deze blog: caffè oftewel koffie! Tijdens mijn reisjes naar Italië wandel ik nog net niet van koffiebar naar koffiebar, maar het scheelt niet veel. Niets heerlijker dan midden in Rome een authentiek barretje zoeken om tussen de Romeinen een kopje koffie te nuttigen en te luisteren naar het luidruchtige commentaar op de kwaliteit van de koffie en het dagelijkse nieuws.

Nieuwsgierig geworden naar de achtergronden van deze bijzondere koffiecultuur ging ik voor De Smaak van Italië op zoek naar de 25 beste koffieadresjes in Rome. Mijn broer, net zo’n groot koffieliefhebber als ik, stelde niet alleen voor om snel naar Rome af te reizen, maar ook om meer mensen te laten meegenieten van deze en andere Italiaanse ‘geheimen’.

Niet alleen door het artikel (dat je via deze link kunt lezen) met iedereen te delen, maar ook door elke dag te gaan schrijven over koffie en andere Italiaanse zaken. Zo gezegd, zo gedaan – en weblog Ciao tutti was geboren. Vandaag een stukje over koffie dat ik weliswaar voor bovengenoemd artikel schreef, maar dat vanwege ruimtegebrek moest worden opgeofferd. Maar handig om te weten is het wel, als je in Italië wil genieten van een lekker kopje koffie!

Het is namelijk niet alleen een kunst om een perfecte koffie te zetten, het is in Italië vaak ook een hele kunst om koffie te bestellen! Wanneer je een keuze hebt kunnen maken uit de enorme hoeveelheid koffiesoorten (espresso en cappuccino zijn slechts twee van de tientallen varianten), moet je in de meeste Italiaanse barretjes eerst een bonnetje bij de kassa halen. Houd er rekening mee dat een kopje koffie aan de bar meestal slechts een fractie kost van een kopje koffie dat je aan een tafeltje of op het terras nuttigt. Het kan een hele ervaring zijn om op een prachtig terras neer te strijken, maar weet wel dat de koffie dan vaak minstens drie keer zo duur is als staand aan de bar.

Heb je eenmaal een bonnetje bemachtigd, overhandig dit dan zo nonchalant mogelijk aan de dienstdoende barista (barman). Wil je in een drukke bar snel je koffie voorgezet krijgen? Ga dan vooral niet zwaaien met je bonnetje en geef ook niet op een luidruchtige manier je wensen door. Het volstaat je bonnetje op de bar te leggen, vergezeld van een kleine fooi. Je koffie staat dan in een mum van tijd voor je, zodat je alle tijd hebt om er lekker van te genieten! Waar dat het beste kan, verklap ik later deze week!

Getagd met:
preload preload preload