jan 28

Ondanks de romantiek van alle lokale marktjes en heerlijke kleine winkeltjes om me heen waar ik het liefst snuffel en nieuwe ontdekkingen doe, kan het soms zomaar zijn dat ik mezelf terugvind in zo’n overweldigende ipermercato. Een mammoetsupermarkt waar je werkelijk voor alles terecht kunt. Van fietsbanden tot ingemaakte kersen en van flanellen huispakken tot gebloemd briefpapier.

Ik sta wat verdwaasd voor de vele vierkante meters pastasoorten die hier staan uitgestald als ik wat verderop een bekende stem in het Nederlands hoor. Als ik nieuwsgierig om het schap heen loop, zie ik tot mijn grote verrassing inderdaad een bekende staan: Esther Bos. Vorig jaar was ik bij haar en Simona op bezoek in het Toscaanse Il Canto del Maggio (zie Ciao tutti van 26 januari en 27 januari). Esther biedt met haar Beleef Toscane een aantal culinaire voor- en najaarsarrangementen aan met net een tikje méér. Met het gevoel ‘thuis’ te zijn bij de Italianen, met heerlijk koken, eten en vertoeven in een dromerig minidorpje.

Ze begroet me blij verrast en vertelt me dan honderduit over de heerlijkheden van haar afgelopen Beleefherfst: het aanhoudende zonnige weer, óók in november, het proeven van een Vin Santo met de potentie van een luxe cognac, de smaak ontdekken van een risotto met brandnetel, het ultieme recept voor parelhoen met kastanjes, de door het droge zomerseizoen schamel uitgevallen olijfoogst die echter een ongekend rijke olie opleverde en de hartelijke gastvrijheid van Cinzia, de vrouw des huizes van ‘Moraiolo’. Een levendig boerenhuis van drie generaties waar Esthers gasten nu ook een plekje vinden. ‘Daar moet ik je echt nog eens mee naar toe nemen,’ besluit ze, terwijl ze snel nog een pak risottorijst uit het schap grist. ‘Kijk maar even,’ zegt ze, terwijl ze me haar telefoon geeft. ‘Je gelooft je ogen niet als je dit ziet!’

‘Dat pak rijst is overigens voor een nieuw uit te proberen recept,’ legt ze uit. ‘Voor fritelle di riso, rijstbeignets. Al noem ik ze met mijn dochter Jozefbollen, dat klinkt leuker,’ lacht ze. ‘En dat zijn het in feite ook. Tegenwoordig zie je al met Carnaval, maar traditioneel gezien worden ze op 19 maart gegeten, de dag van S. Giuseppe, St. Jozef en tegelijkertijd ook vaderdag in Italië.

Volgens overlevering was Jozef na zijn vlucht naar Egypte genoodzaakt om beignets te verkopen om zijn gezin te onderhouden. De Romeinen gaven hem daarom al de vrolijke bijnaam il frittellaro, de frituurman. Middenin de vastentijd wordt er nu op zijn heiligendag ‘gesmokkeld’ en heeft iedere regio wel zijn eigen gefrituurde gebak. Van de zoete zeppole uit Napels getopt met banketbakkersroom en kersen tot de hartige crespeddi van Sicilië met ricotta en ansjovis. Maar ik hou van de Toscaanse, met rijst en een zweem citroen,’ besluit ze.

‘Er bestaan honderden verschillende recepten van en evenzoveel verschillende meningen over. Mét rozijnen of zonder. Mét gist of zonder. Het originele recept stamt ergens uit de late middeleeuwen, maar ik doe het vandaag met dit recept van Simona.’ Ze krabbelt voor mij (en voor jullie natuurlijk) het recept op een papiertje. Zo kunnen ook wij genieten van een Italiaanse vastentraditie!

Frittelle di S. Giuseppe
(St. Jozefbollen)

250 gram rijst (liefst met een kleine ronde korrel, zoals risottorijst)
600 ml melk
400 ml water
mespuntje zout
3 eidooiers
3 eiwitten
1 borrelglaasje Vin Santo
100 gram suiker
zakje vanillesuiker
wat citroen- en sinaasappelrasp
3 tot 4 eetlepels bloem
olie om te frituren
extra kristalsuiker om te bestrooien

Kook de rijst in het water met de melk, het snufje zout en de citroen- en sinaasappelrasp. Giet de rijst af indien nodig en laat deze afkoelen (dit kun je ook al een dag van tevoren doen).

Voeg dan de eidooiers, Vin Santo en de suiker aan toe. Gebruik zoveel bloem als nodig is om er een stevig mengsel van te maken; het mag niet ‘weglopen’. Laat het mengsel zo’n half uurtje rusten (het originele recept heeft het zelfs over vele uren!).

Klop voor het bakken de eiwitten stijf en spatel ze voorzichtig door de rijst. Verhit het frituurvet en schep dan met een lepel balletjes van het rijstmengsel in het vet. Frituur de balletjes goudbruin en laat ze uitlekken op keukenpapier. Rol ze ten slotte door de suiker.

‘Voor de luxe versie kun je het hart nog vullen met wat banketbakkersroom.’ Esther glundert al als ze eraan denkt. En ze maakte het nog even aanlokkelijker door ter plekke Simona van Il Canto del Maggio te bellen voor een heus Toscaans wijnadvies. Haar favorieten: De Aleatico van het wijnhuis Vitereta, een passitowijn (van ingedroogde druiven) die niet al te zoet is. Of een Montepulciano di Vendemmia Tardiva (van late oogst).

Ondertussen zijn we bij de kassa aangekomen en Esther zet alle veelbelovende ingrediënten voor dit lekkers op de band. Ik krijg spontaan zin om de frittelle – en nog meer carnavalslekkers – zelf bij haar te gaan maken en proeven! Jullie ook? Kijk dan eens op Beleef Toscane onder Maschere & Misteri.

Ik zeg Esther gedag met de belofte haar snel op te zoeken op die prachtige plek en slenter terug naar de afdeling pasta om weer vertwijfeld voor de enorme keuze te staan, maltagliati of fusillli bucati? Ik ben er voorlopig nog niet uit!

jan 27

Gisteren vertelde ik al over de hartelijke familie Quirini, die met liefde en passie Il Canto del Maggio bestiert. Esther nodigt je met haar initiatief Beleef Toscane uit om hun gastvrijheid aan den lijve te komen ondervinden en neemt je met een aantal bijzondere programma’s mee naar het originele Toscane. Een greep uit haar aanbod voor de komende maanden:

Valentijnsdag
In februari bedekt ze je met de mantel der liefde. Want er is geen mooiere  bestemming voor Valentijnsdag dan het land waar alles een ode aan l’amore, de liefde, lijkt te zijn. De Italiaanse taal en de romantische muziek zijn tot ver buiten de Italiaanse grenzen een begrip. Maar Esther laat je ook de liefde voor kleine Italiaanse dingen beleven. Zo ziet kok Mauro elk ongekunsteld en eerlijk gerecht dat hij maakt als een gedichtje. En wat is er heerlijker dan een ontbijtje op bed, waarbij het geheim vooral schuilt in een perfecte, zelfgecomponeerde, cappuccino? Begint je hart al sneller te kloppen? Proef dan rond Valentijnsdag van de taal en vivi l’amore in het Beleef Toscane arrangement Amore e Cioccolato (dat heus niet alleen voor tortelduifjes is!).

        

Carnaval
Iets later in februari wijdt Esther je in in de magie van het carnevale barocco. Terwijl de grote massa richting de immense praalwagens van Viareggio trekt of een glimp van het dagenlange festijn in Venetië probeert op te vangen, gaat zij de andere kant op: ‘Langs de oude Romeinse weg SettePonti staat een middeleeuws kasteel, het kasteel van de Zonen van Graaf Bocco. Bijna duizend jaar geleden sprak men al bewonderend over de uitbundige feesten die daar gegeven werden, vlak voor het ingaan van de vastentijd.’

Zo werd de traditie van het carnaval geboren en eeuwen later is de magie nog altijd voelbaar! Wandel met Esther door de poorten van de stad van graaf Bocco, waar in de eeuwenoude straatjes mysterieuze gedaantes ronddwalen. Met schitterende namen als De Kristallen van Atlantis en De Parel van Siam is dit unieke carnavalsfeest een lust voor het oog en het oor!

        

Maar ook voor de tong en de geest. Want de heerlijke rust van het voorjaar zorgt dat je optimaal geniet van je verblijf in ‘Il Canto’. Je kookt, snoept en ontdekt allerlei lekkers. Een feest voor alle zintuigen dus! Krijg je ook al zin je te laten betoveren en het goede Italiaanse leven te vieren rondom carnaval? Kijk voor het programma op Maschere e Misteri.

Lente
En dan gaat de lente echt van start. Het Toscaanse land wordt weer wakker. In de eerste zonnestralen slaat ‘Il Canto’ haar deuren open en nodigt iedereen uit voor een lofzang op de lente. Knappend vers brood uit de houtoven, een voorzichtige teen in het zwembad… Verrassende jams maken van het eerste fruit, flaneren over de markt – in Italië niets anders dan het theater van het leven. Live Italiaanse les krijgen tussen de kraampjes en achter het fornuis, met zwier leren afdingen, cuocere, friggere, saltare e scolare! Na deze reis hebben Italiaanse recepten geen geheimen meer voor je… Wil je je laten verleiden tot een Toscaanse belevenis in mei, bekijk dan het programma  Frutta e Flirt.

   

En mocht je bij tussen deze arrangementen toch niet vinden wat je zoekt (wat ik me nauwelijks kan voorstellen – ik wil het liefst nu alweer terug!), dan kun je Esther ook om een arrangement op maat vragen. Wil je een volledige culinaire taalcursus, een week likkebaardende patisserie, een meidenweekend om in Florence te shoppen of een mannenweek met grappa en sterke verhalen? Neem contact op met Esther en je komt er samen vast wel uit. Ik tel alvast af tot Valentijnsdag, en heb nu al trek in liefde en chocola!

jan 26

Niet ver van Fattoria La Vialla, waar ik begin deze maand verbleef, ligt, boven op een met olijfbomen begroeide heuvel, een heel bijzonder plekje. Tenminste volgens de Nederlandse Esther, die sinds ze weet dat ik in de buurt ben, vindt dat ik gewoon langs moét komen bij Osteria Locanda Il Canto del Maggio. De naam alleen al doet vermoeden dat het hier ouderwets goed toeven is! Dus gistermiddag nam ik de uitnodiging aan en stapte ik vol verwachting het minidorpje met zijn wirwar van straatjes binnen. De tijd lijkt hier wel te zijn stilgezet…

    

Dit is de plek waar Mauro Quirini met zijn Rosi en dochter Simona een klein wondertje heeft verricht, zo vertelt Esther.  De man met de handen die alles lijken te kunnen maken wat zijn ogen zien, werkte ooit bij de hete ovens van de grote glasblazerij in de streek. Maar zijn hart lag in de keuken. ‘Als klein jongetje kon ik uren in de keuken staan met mijn vader. Van hem heb ik geleerd dat koken een spel is van alle zintuigen. Zelfs van het gehoor!’, vertelt hij met een twinkeling in zijn ogen, terwijl hij me de hand schudt. In 1990 nam Mauro een groots besluit: hij koopt een stukje van het middeleeuwse minidorpje Penna Alta, inclusief de oude dorpsoven. Feitelijk bestaat zijn aankoop uit niet meer dan een aantal overwoekerde vervallen muurtjes, maar Mauro begint vol goede moed te bouwen aan zijn droom.

   

Steen voor steen bouwt hij, samen met zijn gezin, alles weer op. Als eerste heeft hij zijn Osteria, zijn bistro, op orde, waar ik inmiddels als vanzelf aan een tafeltje ben beland, naast de gezellig snorrende potkachel. Er staat een geurend kopje koffie en een diepbruin stuk chocoladetaart van Simona voor me. Eet maar met een lepeltje, gebaart Esther, want hij smelt op je tong! Dit is een van de gerechten waar menig Italiaan uit de verre omgeving voor omrijdt, want ‘Il Canto’ is inmiddels vermaard. En niet alleen om Simona’s desserts en gebak.

De traditionele Toscaanse keuken, de kraakverse producten uit eigen moestuin (zoals de beroemde fagiolo zolfino boon uit Penna) en het wild en vlees van boeren uit de directe omgeving zorgen ervoor dat je echt het land om je heen op je bord proeft. Maar je proeft meer. Je proeft de verhalen die Mauro met je deelt. Want verhalen vertellen, dat kan ‘ie. Kookles krijgen van deze kok moet een regelrechte belevenis zijn.

Met weidse gebaren vertelt hij levendig de ene na de andere anekdote, zoals het verhaal over wezels in het kippenhok die iedereen in het holst van de nacht uit zijn bed deden springen om de jacht op de beesten in te zetten. Of het verhaal over een partijtje schitterend natuursteen, dat hij vond op zijn vakantie met Rosi en dat hij gewoon niet kon laten liggen. Want inmiddels heeft de familie stukje bij beetje een aantal van de kleine huisjes gerenoveerd tot eenvoudige maar charmante gastenverblijven.

Als de taart verorberd is, neemt Mauro ons mee naar buiten. We lopen de trap naar het topje van de olijfheuvel op. De rozemarijn en lavendelstruiken schuren langs mijn benen en geven, zelfs in januari, een zomerse geur af. En als ik boven ben, ben ik verkocht. Een zwembad om van te watertanden strekt zich voor me uit tussen de olijfbomen, rozenstruiken en kruidenborders.

   

‘Dit is de rust buiten het hoogseizoen, waar ik zo van hou,’ zegt Esther terwijl ze me een plukje tijm voorhoudt om even mijn neus in te steken. ‘Want ‘Il Canto’ is een heerlijke plek om de zomer door te brengen, maar het biedt zo buiten het seizoen ook iets unieks. Ik merkte dat ik mijn familie en vrienden die me kwamen opzoeken het liefst de kleine dagelijkse Toscaanse dingen liet meemaken. Dat maakte van hun bezoek ineens een ‘beleving’. Ik kwam al bij Simona over de vloer omdat onze zoontjes samen op school zaten, en ik voelde me er al vanaf de eerste keer helemaal thuis door haar gastvrije hartelijkheid. En toen ik eens met de olijvenpluk meehielp, wat een hele sociale gebeurtenis hier is, wist ik dat meer mensen dit moesten kunnen meemaken.’

Zo ontstond langzamerhand het idee om een eigen bedrijfje te beginnen, dat mensen laat meegenieten van alle Toscaanse belevenissen: Beleef Toscane. Esther bedacht een aantal culinaire voor- en najaarsarrangementen met net een tikje méér. Met het gevoel ‘thuis’ te zijn bij de Italianen, met heerlijk koken, eten en vertoeven in Il Canto del Maggio en met het gevoel het Toscane van achter de schermen te ontdekken. En met Esther in de buurt valt de drempel van de taal ook weg, zodat je kunt ontspannen en je tegelijkertijd niets ontgaat van het Toscaanse schoon!

Morgen licht ik wat van de voorjaarsarrangementen uit, maar als je vast eens wilt neuzen in de mogelijkheden kun je een kijkje nemen op www.beleeftoscane.com. Ik verlaat dit bijzondere plekje met een beetje heimwee, maar gelukkig weet ik dat ik er snel nog eens terugkeer!

preload preload preload