jan 31

‘Iets geschreven hebben maakt dat je je voelt als een leeggeschoten geweer, nog schokkend en heet; je hele zelf hebben uitgestort en niet alleen alles wat je van jezelf weet maar ook wat je vermoedt en veronderstelt, en ook de schokken, de spo­ken, het onbewuste – dat hebben gedaan met een lang duren­de spanning en inspanning, met dagenlange behoedzaamheid en siddering en plotselinge ontdekkingen en mislukkingen en zien hoe het hele leven op dat punt verstijft – merken dat dat allemaal niets is tenzij een menselijk teken, een woord, een aanwezigheid het opneemt, het verwarmt – en sterven van koude – roepen in de woestijn – alleen zijn als een dode, dag en nacht.’

Aldus mijmerde Cesare Pavese, op 27 juni 1946, over het schrijven van Het grote vuur, een roman die sinds kort, na meer dan zestig jaar, dankzij uitgeverij Karaat eindelijk in het Nederlands vertaald is.

Het grote vuur gaat over een man, een vrouw, onbeantwoorde liefde, en een verzwegen verleden. Het is een prachtige schets van een broze relatie, maar het is ook een zeer persoonlijk verhaal, dat symbool staat voor hoe mensen worden bepaald door hun afkomst en omgeving. Een verhaal dat toont hoe teder en hoe wreed liefde kan zijn.

In de nadagen van haar relatie met Giovanni ontvangt Silvia een dringend bericht: ze moet zo snel mogelijk terugkeren naar haar geboortedorp. Ze vraagt Giovanni haar te vergezellen naar de familie die ze al jaren niet gezien heeft. Omdat Giovanni hoopt dat hun relatie daardoor weer zal opbloeien, accepteert hij meteen. Samen reizen ze naar het Italiaanse platteland, naar het dorp waar Silvia opgroeide, en naar haar moeder en stiefvader, die ze ooit, om voor Giovanni onbekende redenen, ontvlucht is. Daar aangekomen is niets wat het lijkt, en komt de liefde tussen beiden nog meer onder druk te staan. Maar beetje bij beetje lijkt Giovanni Silvia’s verleden te doorgronden.

De hoofdstukken worden vanuit wisselend perspectief geschreven. Dat is niet toevallig; ze werden ook door verschillende personen geschreven. Cesare Pavese en Bianca Garufi wisselen elkaar af, met respectievelijk Giovanni en Silvia als verteller.

Bianca Garufi is zevenentwintig wanneer ze in 1945 bij de Italiaanse uitgeverij Einaudi in dienst treedt. De oorlogsjaren – die ze als actief verzetslid heeft meegemaakt – zijn voorbij, en nog niet lang geleden heeft ze haar eerste roman afgerond, zodat ze op de juiste plek lijkt te zijn terechtgekomen: Einaudi is een frisse uitgeverij, geleid door jonge schrijvers als Giulio Einaudi, Leone Ginzburg en Elio Vittorini, die haar in 1933 hebben opgericht, als tegenreactie op de fascistische censuur in Italië. Binnen afzienbare tijd zullen er grote literatuurvernieuwers in het fonds van de uitgeverij opduiken, zoals Sciascia, Calvino en Natalia Ginzburg, maar nu, in 1945, is Einaudi nog de speeltuin van een ander: Cesare Pavese. De auteur van de reeds gepubliceerde romans Jouw land en Het strand heeft een leidende functie in de Romeinse dependance, waar Garufi als secretaresse aan de slag gaat.

Meteen raakt Pavese gefascineerd door de tien jaar jongere vrouw met Siciliaans bloed, die hij omschrijft als: ‘exotisch’, ‘bescheiden en trots’, ‘vertrouwd en tegelijkertijd mythologisch’, in staat hem ‘puur geluk te brengen’ en hem ‘zijn ziel onder ogen te doen zien’. Grootse, maar toch niet opmerkelijke woorden voor Pavese, die nogal snel van een vrouw gecharmeerd is. Met dit soort superlatieven doet Garufi haar intrede in Paveses leven. Maar ze duikt ook direct op in diens literatuur, waar ze de rol van muze blijkt te vervullen: Pavese schrijft voor Garufi de gedichten uit De aarde en de dood en draagt de verhalenbundel Gesprekken met Leuco aan haar op.

Het grote vuur is daarmee niet alleen een prachtige roman, maar tevens het resultaat van een unieke samenwerking, die nu gelukkig ook voor de Nederlandse en Vlaamse lezers beschikbaar is. Van de eerste tot de laatste pagina is het genieten!

Het grote vuur
Cesare Pavese & Bianca Garufi
vertaald door Evalien Rauws & Luc de Rooy
ISBN 9789079770069
€ 16,90
uitgeverij Karaat

De citaten in dit artikel zijn afkomstig uit het nawoord bij Het grote vuur, dat je via deze link in zijn geheel kunt lezen.

jan 15

‘En toch beweegt zij zich’ zijn de beroemde woorden van Galileo Galilei, toen hij in 1633 werd veroordeeld tot gevangenschap in een kerker. De aarde beweegt zich rond de zon – een ongehoorde en godslasterlijke opvatting in die tijd. Veel meer dan dit weet men doorgaans niet van de beroemde Italiaanse natuur- en sterrenkundige.

In elk geval zijn weinig mensen ervan op de hoogte dat er een opmerkelijke briefwisseling tussen Galileo Galilei en zijn dochter Virginia bewaard is gebleven. In 1600, toen zijn dochter dertien was, zorgde Galilei ervoor dat zij een plaats kreeg in een klooster vlak bij hem in de buurt in Florence. Als zuster Maria Celeste bleef zij de loopbaan van haar vader volgen. Ze adviseerde hem en sprak hem in talloze brieven moed in. Ze bleek de belangrijkste bron te zijn waar hij in moeilijke jaren kracht uit putte.

De Amerikaanse wetenschapsjournalist Dava Sobel ontdekte deze brieven en zorgde voor de eerste Engelse vertaling. Gedreven door haar fascinatie voor Galileo Galilei en zijn ontdekkingen, zijn strijd met kerk en staat en zijn brieven, schreef Sobel een hoogst origineel boek. Het is een vorm van biografie die nog niet eerder bestond, over de man die Albert Einstein ‘de vader van de moderne fysica – zelfs van de moderne wetenschap überhaupt’ noemde.

Een fragment:

‘In 1616 kreeg Galilei in naam van paus Paulus V een berisping van inquisiteur kardinaal Bellarmino, die hem waarschuwde dat hij paal en perk moest stellen aan zijn strooptochten door de hemelse domeinen. De bewegingen van de hemellichamen, zo luidde het, waar melding van was gemaakt in de Psalmen, het boek Jozua en elders in de bijbel, waren zaken die men maar beter kon overlaten aan de heilige kerkvaders.

Galilei gehoorzaamde die bevelen en zweeg over het onderwerp. Zeven voorzichtige jaren lang zette hij zijn zinnen op minder hachelijke doelen, zoals het temmen van zijn Jupitersatellieten om deze ten dienste te stellen van de navigatie en zeelieden er hun lengtegraad op zee mee te laten bepalen. Hij verdiepte zich in poezie en schreef literaire kritieken. Door zijn kijker aan te passen ontwikkelde hij een samengestelde microscoop. ‘Met grote verwondering heb ik tal van kleine dieren geobserveerd, waarvan de vlo bijzonder afschrikwekkend is, en de mug en de mot heel mooi zijn,’ meldde hij; ‘en met veel voldoening heb ik gezien hoe vliegen en andere kleine dieren als vastgekleefd ondersteboven over spiegels kunnen lopen.’

Kort na de dood van zijn zuster in mei 1623 voelde Galilei zich echter geroepen naar het heliocentrische universum terug te keren, als een mot naar een vlam. Die zomer besteeg Urbanus VIII de troon van de Sint-Pieter in Rome. Het rationalisme en de belangstelling voor wetenschappelijk onderzoek die de nieuwe paus tentoonspreidde, waren zijn directe voorgangers op de Heilige Stoel vreemd geweest. Galilei kende hem persoonlijk; hij had hem zijn kijker gedemonstreerd en op een avond na een banket aan het hof in Florence partij voor hem gekozen in een debat over drijvende lichamen. Op zijn beurt had Urbanus Galilei al lange tijd zozeer bewonderd dat hij zelfs een gedicht voor hem had geschreven waarin hij het over het schouwspel had dat door ‘Galielo’s glas’ was onthuld. […]

Het was niet verwonderlijk geweest als zuster Maria Celeste grote moeite zou hebben gehad om deze gedragslijn te vergoelijken en om haar rol als bruid van Christus te rijmen met haar vaders positie als wellicht de grootste vijand van de katholieke kerk sinds Maarten Luther. Maar omdat ze wist hoe diepgelovig hij was, keurde ze zijn inspanningen goed. Ze aanvaardde Galilei’s overtuiging dat God de Heilige Schrift had gedicteerd om de geest van de mensen te leiden, maar dat Hij de ontrafeling van het heelal als uitdaging aan hun intelligentie had overgelaten.

Ze besefte hoe buitengewoon het talent was waar haar vader bij zijn zoektocht blijk van gaf en bad voor zijn gezondheid, een lang leven en de vervulling van al zijn ‘gerechtvaardigde verlangens’. Als apothekers van het klooster brouwde ze elixers en draaide ze pillen om hem extra energie te geven voor zijn onderzoek en om hem te beschermen tegen epidemische ziekten. Haar brieven, bezield door haar geloof in Galilei’s onschuld aan wat voor ketterse ontaarding dan ook, hielden hem op de been tijdens zijn ultieme beproeving, de confrontatie met Urbanus en de Inquisitie in 1633.’

Je vindt deze brieven en het verhaal van Galileo’s zoektocht in

De dochter van Galilei
Dava Sobel
vertaald door Alfred Engelander & Anna Sikora
ISBN 9789026317958
uitgeverij Ambo Anthos

jan 11

Tijdens de Vakantiebeurs, die vandaag in de Jaarbeurs Utrecht van start gaat, is niets heerlijker dan langs de Italiaanse stands struinen om ideeën op te doen voor blogstukjes – en voor een volgende vakantie. Italië heeft – ook voor een doorgewinterde liefhebber als ondergetekende – nog steeds heel veel moois te bieden, zowel binnen als buiten de gebaande paden.

Het is heerlijk om nieuwe plekjes te ontdekken, te horen over nieuwe wijnroutes, pas geopende charmehotels, geplande tentoonstellingen en onontdekte pareltjes. Wat dat betreft biedt de Vakantiebeurs dus volop inspiratie, vooral ook omdat er veel Italianen aanwezig zijn, die vol vuur vertellen over hun eigen streek, de culturele hoogtepunten, de culinaire specialiteiten… Geen betere promotie voor het land dan een enthousiaste inwoner…

Alhoewel, toevallig kreeg ik afgelopen weekend een wel heel mooi promotiemiddel voor Italië in handen: het prachtige posterboek Travel Italia. Het boek biedt een overzicht van de mooiste promotieposters die ooit zijn gemaakt voor regio’s of steden in Italië.

Van circa 1920 tot 1960 was dit een beproefde manier om het land toeristisch op de kaart te zetten. Honderden kunstenaars wendden hun creatieve talent aan om de Italiaanse bestemmingen zo mooi en bijzonder mogelijk op te tekenen – van de Venetiaanse lagune tot het eiland Capri, van de schapen op Sardinië tot de Duomo van Florence.

Maar weinig mensen weten nog van het bestaan van deze posters. Met de introductie van internet wordt promotie voor een vakantie naar Italië immers op een heel andere manier gemaakt. Gelukkig heeft Lorenzo Ottaviani, geboren in Rome maar inmiddels woonachtig in New York, de posters weer terug in het collectieve geheugen gebracht, met dit prachtboek.

Hieronder een aantal posters om jullie alvast te laten genieten van de Italiaanse vakantiesfeer:

Een mooie promotieposter thuis aan de muur hangen, om na te genieten van je vakantie of alvast uit te kijken naar de volgende bestemming? Dat kan! Bij Galleria L’Image in Alassio kun je kiezen uit een groot assortiment Italiaanse reisposters. Winkelen kan hier gelukkig ook online via deze link.

Nog meer posters uit het boek Travel Italia kun je bekijken op de speciale Travel Italia-website. Hier kun je het posterboek ook bestellen, al dan niet gesigneerd door samensteller Ottaviani. Bestellen kan overigens ook gewoon via bol.com – dan heb je het binnen vier werkdagen in huis en kun je dus van het weekend al wegdromen bij alle Italiaanse bestemmingen… Buon viaggio!

jan 05

Eva slaapt vertelt het verhaal van een provincie zonder vaderland en van een meisje zonder vader, een heel persoonlijk verhaal over een intens verlangen naar iets dat je nooit hebt gehad of dat verloren is gegaan.

Eva groeit op zonder vader. Als achtjarige maakt ze mee hoe haar moeder, die de sterren van de hemel kookt in een vakantiehotel, verliefd wordt. De Duitstalige Gerda, een beeldschone Zuid-Tiroolse met een buitenechtelijk kind, valt uitgerekend op een politieagent van de Italiaanse bezettingsmacht, een carabiniere uit Reggio Calabria in het diepe zuiden. Vito is anders dan de vorige minnaars van haar moeder.

Hij sluit de kleine Eva in zijn hart en een paar jaar lang vormt het drietal een echt gezinnetje. In het begin van de jaren zestig, wanneer de Zuid-Tirolers en de Italianen elkaar letterlijk naar het leven staan, en Rome met harde hand regeert, heeft dat pijnlijke gevolgen voor het drietal.

Jaren later reist de veertigjarige Eva dwars door Italië naar Vito in Reggio Calabria. Hij ligt op sterven en wil Eva nog één keer zien en haar vragen waarom ze zijn brieven nooit heeft beantwoord.

Francesca Melandri verhaalt in Eva slaapt op indrukwekkende en beklemmende wijze hoe mensen en volken van elkaar kunnen vervreemden, en hoeveel kracht, geduld en inlevingsvermogen het kost om zich met een pijnlijk verleden te verzoenen. Een fragment:

‘Het was een klein pakje, gewikkeld in bruin papier met een dun touw eromheen gebonden. Adres en afzender in een regelmatig handschrift geschreven. Gerda herkende het meteen.
‘I nimms net,’ zei ze tegen Udo de postbode. Ik neem het niet aan.
‘Maar het is voor Eva…’
‘En ik ben haar moeder. Ik weet dat ze het niet wil hebben.’

Udo wilde haar vragen of ze het zeker wist. Maar zij sloeg haar heldere ogen naar hem op en staarde hem aan. Hij zweeg, haalde een pen uit zijn borstzak en een formulier uit zijn leren tas. Hij overhandigde het zonder haar aan te kijken.
‘Hier tekenen graag.’
Gerda tekende. Toen vroeg ze onverwacht vriendelijk: ‘Wat gebeurt er nu met dit pakje?’
‘Ik breng het terug naar het postkantoor en zeg dat je het niet wilde…’
‘Eva wilde het niet.’
‘… en zij sturen het dan terug.’

Udo stopte het pakje weer in de tas, vouwde het formulier dubbel en schoof dat tussen andere papieren. Hij controleerde of de pen goed dichtzat, stak hem terug in zijn borstzak en maakte aanstalten te vertrekken, maar bedacht toen nog iets.
‘Waar is Eva eigenlijk?’ vroeg hij.
‘Eva slaapt.’

Het bruine pakje reisde in omgekeerde richting dezelfde weg die het had afgelegd om bij haar aan te komen: tweeduizend zevenhonderdvierennegentig kilometer in totaal, heen en terug.’

Karlijn de Winter schreef een prachtige recensie over deze roman: ‘Kinderen die op een cruciaal moment in de geschiedenis worden geboren en zo getuige zijn van een heel tijdperk zijn er volop in de literatuur. Beroemd in Italië is bijvoorbeeld Useppe, het pientere jongetje uit De geschiedenis (La storia, 1974) van Elsa Morante. Eva uit het romandebuut van Francesca Melandri (Rome, 1964) is ook zo’n baby. Alleen is zij van jongs af aan een bijzonder goede slaper. Daarmee lijkt ze wel symbool te staan voor al diegenen, ook Italianen, die decennialang hun ogen dicht hebben gehouden voor problemen die er speelden in Eva’s geboortestreek Zuid-Tirol. Maar wie Eva slaapt leest, wordt vanzelf wakker geschud.’

Een goed moment dus om dit boek te lezen, na de roerige ontwikkelingen eind vorig jaar, die het land nu hopelijk wakker hebben weten te schudden – en weten te houden.

Eva slaapt
Francesca Melandri
vertaald door A. Habers
ISBN 9789059363175
€ 19,90
uitgeverij Cossee

dec 31

Voor deze laatste dag van het jaar een Italiaanse roman met een toepasselijke titel: Morgen een jaar geleden, van Sebastiano Mondadori.

Morgen is het precies een jaar geleden dat Vittorio’s vrouw Teresa bij een auto-ongeluk om het leven is gekomen. Vittorio is samen met zijn tweede, twintig jaar jongere vrouw Carola naar het landgoed van zijn familie gereisd voor een bruiloft die daar de volgende dag zal plaatsvinden. Hij denkt terug aan het afgelopen jaar, waarin zijn leven zo ingrijpend is veranderd.

Vittorio en Teresa leken een gelukkig leven te leiden, maar na Teresa’s dood ontmaskert Vittorio haar dubbelleven en blijkt ook achter zijn eigen façade van succesvolle voedingsdeskundige en vader van twee dochters een andere werkelijkheid schuil te gaan.

In Morgen een jaar geleden dringt Sebastiano Mondadori met een fijnzinnig gevoel voor ironie door tot de kern van wat het betekent een geliefde te verliezen en vervolgens ook jezelf. Het is een betekenisvolle psychologische roman over de pijnlijke vragen die mensen elkaar en zichzelf voortdurend stellen: wat weet jij eigenlijk van mij? Wie ben ik eigenlijk?

Een fragment:

‘Zelfs Rome is lelijk deze ochtend. Er is weinig hemel te zien in deze dageraad van misverstane lokroepen en verscheurde jasmijn. Met mijn koffer stoot ik een leeg bierflesje om. Terwijl ik in de taxi stap, probeer ik te raden waar hij tot stilstand zal komen onder aan de kasseienweg. Het gevoel dat ik rondloop in een stoet van verouderde schimmen, verzuurd door de bittere smaak van twee espresso zonder suiker, plant zich in mijn hoofd als de misselijkheid die me al een week achtervolgt.

‘Wilt u dat we een stukje omrijden zodat we langs het Forum Romanum komen?’ De chauffeur ziet me aan voor een toerist.
‘Ik woon al bijna een jaar in Rome, dank u.’
Het was de enige zinnige optie nadat ik een negentienjarige cliënte zwanger had gemaakt op de avond voordat mijn vrouw begraven werd, en nadat Sofia me minzaam had medegedeeld dat zij de zorg voor de kinderen wel op zich zou nemen: ‘Zelfs nu je rijk bent, heb je nog geen enkel verantwoordelijkheidsgevoel.’
‘We wonen hier sinds acht maanden,’ komt Carola tussenbeide: haar nervositeit opgeslokt door dat absurde stemmetje als van een verwend kind.’

‘Wat denkt u, gaan we morgen winnen?’ Ik zie de enorme trouwring aan zijn hand waarmee hij door zijn zwarte krullen woelt.
Opnieuw Carola, ze knijpt in mijn knie omdat ze een antwoord eist: ‘Ik zou die Fransen niet onderschatten. Als je ziet hoe ze het tot nu toe gedaan hebben.’

Ik laat hem praten over tactiek en over een systeem met één spits, zo meteen komt hij met zijn voorspelling dat Totti een wereldprestatie zal leveren – het zou ook wel tijd worden, trouwens.
‘Hadden we niet beter met de trein kunnen gaan?’ Ze werkt me op de zenuwen als ze kauwgum met aardbeiensmaak kauwt.
‘Ik kan er niet tegen als anderen voor mij beslissen. Ook niet als het gaat om welk vervoermiddel ik moet nemen.’
‘Anderen of je familie?’
‘Ik was op mijn twintigste niet zo bits.’
‘Je denkt alleen maar aan mijn leeftijd als het je uitkomt.’

De chauffeur heeft genoeg aan een korte stilte om zijn lofrede op Totti te vervolgen.
‘De waarheid is dat je geobsedeerd bent door je familie.’

Ik zeg gewoon niks terug, ze is van streek omdat we de kleine drie dagen bij haar ouders laten: als ze bij haar is kan ze er niet tegen en loopt ze voortdurend te foeteren en te klagen, maar zodra ze haar achterlaat wordt ze overmand door schuldgevoelens en dat reageert ze dan af op mijn zwakke plekken.

‘Deze keer moet Totti maar eens laten zien dat hij een echte kampioen is,’ temper ik het enthousiasme van de chauffeur, die zich naar mij heeft omgedraaid.
‘De waarheid is,’ ze wappert ermee als een vlag, hij glinstert tussen haar hagelwitte tanden, ‘dat die twee telefoontjes met Marcello en je moeder je hele humeur verpest hebben.’
Ik blijf haar negeren, ik hoop op een geweldige actie van Totti in de laatste minuut.’

Morgen een jaar geleden
Sebastiano Mondadori
vertaald door Manon Smits
ISBN 978 90 234 6766 3
€ 18,90
uitgeverij De Bezige Bij

Over de auteur
Sebastiano Mondadori (Milaan, 1970) woont in Lucca, waar hij de schrijversschool Barnabooth heeft opgericht. Hij schreef eerder vijf met literaire prijzen bekroonde romans, werkte voor diverse kranten, tijdschriften en uitgeverijen en doceerde aan de universiteit van Lucca.

Getagd met:
dec 29

Vorig jaar schreef ik op Oudejaarsdag al over de gewoonte van Italianen om op Oudejaarsavond linzen en worst te serveren. Beide staan symbool voor voorspoed en geluk. De worst wordt namelijk gezien als een teken van rijkdom voor het komende jaar; de linzen symboliseren de overvloed aan geld waarover je in het nieuwe jaar zal beschikken.

Zeker geen slecht idee dus om deze gerechten op Oudejaarsavond te serveren. In het recent verschenen kookboek De verleidelijke Italiaanse keuken een origineel recept voor deze ‘gouden’ combinatie: crème van linzen en worst in bladerdeeg.

Ingrediënten
(voor 4 personen)

200 gram rode linzen
½ ui
1 kleine aardappel
1 worst
olijfolie extra vergine
2 liter groentebouillon
2 eierdooiers
100 gram bladerdeeg
peper en zout

Was de linzen en laat ze 3 tot 4 uur weken in koud water. Pel de ui en snipper fijn. Schil de aardappel en snijd in stukjes. Verwijder het vel van de worst.

Fruit de ui in een pan met olie, voeg de linzen toe, de aardappel, het worstvlees, peper en zout. Giet de bouillon erover en laat ongeveer 2 uur op een zacht vuur koken.

Voeg dan 1 eierdooier toe, pureer en laat afkoelen.

Verwarm de oven voor op 190 graden. Rol het bladerdeeg uit, steek er vier rondjes uit en bestrijk ze met de tweede eierdooier. Leg de schijfjes bladerdeeg voorzichtig over vier kleine, ronde ovenschaaltjes en zet ze 12 minuten in de voorverwarmde oven.

Neem de schaaltjes uit de oven en neem de bladerdeegdeksels er voorzichtig af. Verdeel de linzencrème over de ovenschaaltjes en leg de bladerdeegdeksels er opnieuw op.

Buon appetito, en ik wens jullie alvast – net als dit gerecht – alle geluk voor het nieuwe jaar!

Dit recept is afkomstig uit De verleidelijke Italiaanse keuken. In dit kookboek zijn de recepten verzameld van la nonna, de Italiaanse grootmoeder. Het zijn gemakkelijke en authentieke recepten die de liefhebber van de Italiaanse keuken zeker zullen aanspreken. De gerechten zijn eenvoudig, vaak bereid met nederige ingrediënten, maar met een unieke smaak en een rijk aroma.

In de keuken van la nonna lagen de hoeveelheden niet vast en de kooktijden hingen vaak af van de kleur van de bereiding en de geur die zich door het huis verspreidde. Gelukkig ging deze kennis niet verloren; ze werd van generatie op generatie overgeleverd en de gerechten werden van het ene schriftje in het andere overgeschreven, met alle nuances die deze zuiderse keuken zo uitzonderlijk maken. Nostalgisch, eerlijk, eenvoudig en overheerlijk, dat is De verleidelijke Italiaanse keuken…

Nonna’s recepten bestaan onder andere uit bruschetta met zwaardvis, taartjes van penne met gerookte carbonarasaus, saltimbocca van rundvlees met aubergines, sint-jakobsvruchten met limoen, spinazie en champignons, courgettes gevuld met rijst en pecorino en semifreddo met aardbeien en meringue. Ten slotte verklapt la nonna ook haar keukengeheimen en inmaaktips. En af en toe vind je een nostalgische anekdote terug.

De verleidelijke Italiaanse keuken
Christina Bottari
ISBN 9789002240393
€ 19,95
Standaard Uitgeverij

dec 24

Leon, een superleuke restaurantketen in Groot-Brittannië, staat voor eten waar je blij van wordt! De enthousiaste oprichters startten met één restaurant in Londen, maar breiden gestaag uit. Hun belangrijkste doel: lekker én gezond eten. Nu is er ook een kookboek, dat het eten van Leon naar je eigen keuken brengt. Het staat vol met gerechten die je smaakpapillen een trap onder hun achterste geven. Dankzij de recepten met superfoods behaal je extra bonuspunten als het aankomt op gezonde stofjes.

Het boek bestaat uit twee delen. In het ingrediëntendeel komen alle culinaire bouwstenen van de maaltijd tot leven. Je leest de paspoorten van kruiden als basilicum, oregano en rozemarijn en zoekt op de kaart op waar welke kaas wordt gemaakt. Je ziet wat er niet mag ontbreken in een voorraadkast en wat in welk seizoen verkrijgbaar is.

In het receptendeel vind je de verrukkelijke gerechten die je met al die ingrediënten kunt samenstellen, zoals Leons spaghetti milanese, dat ik – samen met het inleidende verhaal – met jullie mag delen.

Allegra McEvedy vertelt: ‘Waarom Leon?’ vragen mensen ons weleens. Dat zal ik jullie nu vertellen. We konden indertijd wel wat hulp gebruiken bij het verzinnen van een goede naam voor ons idee, dus nodigden we wat vrienden uit. Een paar zeiden dat er beslist een ‘&’ in moest zitten, anderen deinden mee op de holistische golven van die avond en weer anderen zaten een beetje glazig voor zich uit te staren.

Na afloop lopen Henry, John en ik naar huis met het intrieste woord nutrilicious in ons hoofd. Opeens vraagt John wat we van Leon vinden, de naam van zijn vader. Een paar dagen hebben we rondgelopen met zinnen als ‘Ik zie je bij Leon met de lunch’ en ‘Zin in Leon?’ op onze lippen. En we waren het er alle drie over eens dat het lekker bekte.

Dit hier is het oerrecept van Leon in zijn eigen kookboek. Het is hopeloos gedateerd; niet het soort recept dat je nu nog hoopt tegen te komen in een kookboek. We zijn tegenwoordig nu eenmaal enorm verwend met een enorme keuze aan ingrediënten en snelle pastasauzen. Maar misschien is dat ook wel de reden dat we van dit recept houden. Oorspronkelijk had deze geen knoflook, want dat zagen ze bij Leon thuis als orale anticonceptie!’

Leons spaghetti milanese

Ingrediënten
(voor 6 personen)

8 dikke plakken rugspek
3 vrij grote uien
1 teentje knoflook, gehakt (Allegra: ‘Het voelde toch niet goed zonder.’)
2 eetlepels olijfolie
150 gram geconcentreerde tomatenpuree
1 glas rode wijn
1 dessertlepel suiker
mespuntje gedroogde kruiden (een mengsel van bijvoorbeeld oregano, tijm, laurier)
hand basilicum, gehakt
Parmezaanse kaas, geraspt
500 gram spaghetti

Snij de buitenrand met vet en zwoerd van het spek af. Snij vet en zwoerd van elkaar los en leg beide in een ruime steelpan op een middelgroot vuur.

Snijd de uien in dunne ringetjes en het spek in vierkantjes ter grootte van een postzegel. Haal het zwoerd nu uit de steelpan en sauteer ui en knoflook lichtbruin in het overgebleven vet. Voeg olijfolie toe en hussel de spekblokjes er 2 minuten door, tot ze hard, maar nog niet bruin zijn.

Schep de tomatenpuree erdoor met een ruime kop water. De wijn, suiker en gedroogde kruiden mogen er nu ook in. Alles goed schudden in de pan en 5 minuten laten koken. Zet het vuur laag met de deksel er ietsje schuin op. Minstens 2 uur laten sudderen en dan basilicum toevoegen.

Nadat je de gekookte pasta hebt afgegoten, doe je die in een mooie dekschaal met de helft van de saus. Na het uitserveren schep je de rest van de saus met de Parmezaanse kaas boven op de porties.

Allegra: ‘Dit recept heb ik van mijn vader, die het weer heeft van zijn moeder die in 1906 uit Toscane via Marseille naar Londen kwam. Ik weet nog dat hij dit elke donderdagavond maakte, als hoofd- en enig gerecht, maar dat het bij de zondagse lunch van mijn oma steevast een primo piatto was, met antipasti ervoor en gebraad erna.

Met het naoorlogse tekort aan van alles en nog wat waren veel ingrediënten niet of alleen op rantsoen verkrijgbaar. De hoeveelheid spek (toen een inferieur stuk vlees) in dit recept was veel minder dan nu. Bakvet was ook op rantsoen, vandaar het zwoerd om de uien te karameliseren. Olijfolie kwam pas veel later in zwang, net als de gedroogde kruiden.’

Meer lezen over de lekkerste ingrediënten en de lekkerste recepten ermee maken? Met Leon ben je niet snel uitgelezen, uitgekeken en uitgegeten, wat een prachtkookboek! Dankzij de extraatjes als stickers, uitklappagina’s, kaaskaart, leeslinten en de vele foto’s echt een boek om uren zoet mee te zijn. En dan heb ik het nog niet eens over de recepten, die je stuk voor stuk wil uitproberen. Grazie mille Allegra, voor dit inderdaad leukste kookboek van de wereld!

Leon – Het leukste kookboek van de wereld
Allegra McEvedy
ISBN 9789077330180
€ 34,99
uitgeverij Van Dishoeck

Getagd met:
dec 21

De passie van Artemisia is het indrukwekkende verhaal over een vrouw die de conventies van haar tijd negeert en haar hart volgt. Zij steekt haar beroemde mannelijke collega’s naar de kroon, maar haar huwelijk is niet bestand tegen haar passie voor de schilderkunst. Susan Vreeland brengt Artemisia’s leven prachtig in kaart, in een verhaal dat je van de eerste tot de laatste bladzijde in zijn greep houdt.

Vandaag een fragment waarin Artemisia net is aangekomen in Florence, in het huis van haar kersverse echtgenoot Pierantonio Stiatessi:

‘Overal in huis waren de gepleisterde muren behangen met niet-ingelijste schilderijen – Heilige Families, de Annunciatie, de Heilige Theresa in vervoering – allemaal wulpse vrouwen met extravagante draperieën in donkere, sterke kleuren. Op een schilderij van de Annunciatie hadden de ogen van Maria, toen haar werd verteld van de geboorte van de Verlosser, geen specifieke uitdrukking. Ik zou verwondering in haar ogen hebben gelegd door ze een beetje ronder en de irissen lichter te hebben gemaakt om er de aandacht op te vestigen. Zijn kleurmenging zou door het barnsteenvernis worden verbeterd, maar daarover had ik al te veel gezegd.

Zijn schilderijen hingen aan alle muren, soms twee boven elkaar. Waar zou er plaats zijn voor de mijne? Als ik geluk had, als ik bekwaam genoeg zou zijn in deze kunstenaarsstad, zouden de mijne niet aan onze muren blijven hangen.

‘Florentijnse modellen?’ vroeg ik toen hij binnenkwam met de laatste van onze tassen.
‘Natuurlijk.’
‘Goed. Ik geef het toe. Ze zijn prachtig.’
Hoewel hij slechts glimlachte, kon ik zien dat hem dat genoegen deed. Ik had meer gedoeld op de vrouwen dan op de schilderijen. Wie waren ze? Keek ik naar de geschiedenis van zijn – zou ik ze omgangen noemen? De vrouwen keken naar me terug vol geheimen waarvan ik betwijfelde of ik ze ooit zou kennen. Voorlopig maakte Pietro’s mysterie hem aantrekkelijk.

Hij opende de luiken van alle drie de kamers en de dubbele deuren naar het smalle balkon dat over de Arno uitkeek. We stapten naar buiten. Aan de overkant stond een karige rij lage arbeiderswoningen opeengepakt tegen de groene heuvels. Het geklater van de rivier over de lage schuine dam werkte kalmerend.

‘Denk je eens in. Dat water zal op een dag in de zee komen en dan kan het overal in de wereld naartoe stromen en wij zien het nu hier. Wat een prachtig uitzicht.’
‘Dat zul je waarschijnlijk niet zeggen als de rivier stinkt. Het helpt om een beetje suiker of kaneel in het vuur mee te laten branden.’
Zijn kleine huishoudelijke tip was lief.

We keken naar beneden naar paartjes die arm in arm een vroege avond-passeggiata maakten op de straat die ons gebouw van de rivieroever scheidde. De schaamte over de manier waarop ik getrouwd was, bekroop me weer en ik wenste dat Pietro en ik elkaar hadden kunnen kiezen uit liefde, zoals andere mannen en vrouwen steeds vaker deden.’

Lees Artemisia’s hele verhaal in

De passie van Artemisia
Susan Vreeland
vertaald door Mylène van der Nagel
ISBN 9789041760135
uitgeverij BZZTôH

dec 12

Op Twitter werd ik door een van mijn collega’s van Not Just Any Book gewezen op het prachtige fotoboek Visita l’Italia van Jolanda van Eek. Niet alleen omdat het boek zo’n prachtige foto’s bevat, die je meteen midden in Italië doen belanden, maar ook en vooral omdat Jolanda een uitgever zoekt, zodat het boek het hart van een grotere schare Italiëfans kan verwarmen.

Na het online doorbladeren van het boek was ik echter allereerst nieuwsgierig naar de mensen achter deze foto’s. Waar komt hun passie voor Italië vandaan? Hoe vaak reizen ze af naar de laars? Ik stuurde Jolanda een tweet met de vraag om iets over hun bezoeken aan Italië te vertellen. Ik kreeg een enthousiast (en een ietsiepietsie jaloersmakend) verhaal terug, dat ik van Jolanda met jullie mag delen.

Jolanda: ‘In 2003, toen ik Ron (mijn man) net kende, nam hij me mee naar Italië. Onze eerste echte vakantie samen: de vuurdoop! Kwam het door de verliefdheid die ik al voelde voor Ron of had dat er niets mee te maken? Enfin, ik werd verliefd op de glooiende heuvels van Toscane, het lekkere eten, de indrukwekkende steden en de mooie dorpjes… Midden in de Chianti-streek verbleven wij in een prachtig gelegen appartement tussen de wijngaarden en olijfbomen. De flessen Chianti stonden al op ons te wachten. Florence, Siena en Lucca volgden daarna…

Te kort, dat was de tijd die we er de eerste keer doorbrachten. Helaas voor ons leefden we toen nog in het tijdperk van de analoge fotografie (Weet je nog? Met die rolletjes). Dus daar kan ik jullie niets van laten zien. Maar we keerden en keren nog regelmatig terug naar Italië. Het leukste vinden wij toch wel om een appartement te huren bij de boer, een agriturismo, afgewisseld met een stedentrip. Een lang weekend Milaan, Turijn, Rome of Siena bijvoorbeeld.

In 2005 maakten we een uitgebreide rondreis via het Lago Maggiore (Lago di Piano) naar de Cinque Terre aan de westkust tot aan Venetië aan de oostkust. In de Cinque Terre verbleven we op een geweldige plek, boven op een berg bij een boer. De fotogenieke dorpjes van de Cinque Terre, maar ook Camoglia en Portovenere, zijn een bezoek meer dan waard.

Lago di Piano
 

Cinque Terre

Ik vertelde al over mijn verliefdheid voor Italië en niet te vergeten voor Ron. Het is misschien dan ook niet zo gek dat ik juist in Venetië, op het Piazza San Marco, Ron ten huwelijk heb gevraagd. Ja, je leest het goed: ik heb Ron ten huwelijk gevraagd. Als moderne vrouw (lees ongeduldig) wilde ik hem op een bijzondere plek vragen. Hij zei ja!!!

Ons trouwvoornemen werd meteen van bovenaf gezegend middels vogelpoep van de in grote getale aanwezige duiven op het plein. Nog bezig de duivenpoep van Rons kleding te poetsen, besloot een tweede duif mij onder te poepen. En dat terwijl ze ons bij eerdere bezoeken aan het plein gewoon met rust hadden gelaten. We hebben direct besloten geen duiven los te laten op onze bruiloft ;-) Wat we ook toen al wisten, is dat we nog eens terug wilden naar Venetië.

In 2007 kriebelde het weer en maakten we weer een rondreis, deze keer via Turijn waar we in de oude Fiat-fabriek hebben geslapen, door naar weer een weekje bij de boer in Toscane. Van daaruit maakten we onder andere uitstapjes naar Umbrië. Op de terugweg nog een paar dagen Lago Maggiore. Heerlijk!

Turijn


Toscane

Nadat we inmiddels al een aantal bruidsreportages hadden verzorgd, werden we gevraagd om een bruidsreportage te fotograferen in Toscane. Met dat verzoek waren Ron – wij fotograferen veelvuldig samen – en ik uiteraard enorm in onze nopjes. We besloten er meteen een vakantie aan vast te knopen. In april 2010 vertrokken we naar Siena, waar het stel trouwde. In het stadhuis van Siena vond de plechtigheid plaats. Over het Piazza del Campo, waar nieuwsgierige toeristen applaudisseerden voor het bruidspaar, door naar de Duomo, waar natuurlijk ook nog wat foto’s geschoten moesten worden.

Na de lunch in Castellina in Chianti hebben we de bruidsreportage vervolgd in het mooie landschap van Toscane. We hadden het geluk een prachtige laan met cipressen te spotten en hebben daar ook nog de nodige foto’s kunnen maken. Nog nagenietend van deze mooie dag, bleven we nog twee dagen in Toscane en zijn toen richting Rome gegaan. Allebei waren we al eens in Rome geweest, maar nog nooit samen. Wat is dat toch een geweldig mooie stad. Met zoveel te zien, dat je gewoon keuzes moet maken.

Rome

Het wordt nu weer de hoogste tijd voor een nieuwe reis naar Italië; Florence, terug naar Venetië en het heerlijke Toscane, misschien een keer helemaal door naar het zuiden, naar Napels. Er valt nog genoeg te zien.

Vanaf 2004 fotograferen we met digitale camera’s en hebben we de foto’s van onze reizen naar Italië verzameld. We wilden onze passies combineren: fotografie en Italië! In het fotoboek Visita l’Italia staan onze mooiste foto’s. Het boek is nu te koop via Blurb.com (Visita l’Italia | Blurb) maar hopelijk vinden we een uitgever die het wil publiceren zodat er meer mensen van onze foto’s kunnen genieten en inspiratie op kunnen doen voor een mooie reis naar Italië.’

Dus, uitgevers die dit lezen en het boek net zo ademloos hebben doorgebladerd als ik, meld je bij Jolanda van Eek. En mocht het tot een echt boek komen, houd ons dan in elk geval op de hoogte, want ik ben ervan overtuigd dat de lezers van Ciao tutti graag zo’n prachtig koffietafelboek kopen of cadeau krijgen!

Siena

Over Ron en Jolanda
Ron de Jong (1967) en Jolanda van Eek (1966) fotograferen al vanaf de jaren ’80. Eerst analoog maar wel al met een spiegelreflex en sinds 2004 digitaal. Zij maken reizen naar de mooiste plekken op aarde, zoals Costa Rica, Maleisië, Amerika en Cuba, maar ze keren steeds terug naar hun geliefde Italië. Jolanda heeft sinds september 2010 haar eigen bedrijf, KEEK Mix, en werkt als fotograaf en grafisch vormgever voor zowel de particuliere als de zakelijke markt. Ron werkt als IT-consultant en is bij bijvoorbeeld bruiloften van KEEK Mix tweede fotograaf.

dec 10

Volop inspiratie voor Italiaans getinte cadeaus voor onder de kerstboom. Van spelletjes tot boeken, van design tot speelgoed!

Italy in a Box
Met deze Italiaanse blokkendoos tover je zo de skyline van een Italiaanse stad tevoorschijn. Zuilen, koepels, het Colosseum, gondels en toch ook de wolkenkrabbers die aan de rand van Italiaanse zakensteden oprukken. Bij de blokken krijg je een canvas zakje waar je de blokken in kunt bewaren – en waarin je ze mee op reis kunt nemen. Naar Italië uiteraard, zodat de kinderen tijdens de vakantie direct de Italiaanse sferen na kunnen bouwen. Verkrijgbaar bij Muji (een soort Japanse Hema – helaas nog niet in Nederland, maar wel in een aantal Italiaanse steden). Bestellen kan via hun webshop.

Pizzapuzzel
Laag in calorieën maar hoog in vermaak, deze pizzapuzzel! Deze frustrerende onmogelijke puzzel zal je honger stillen zonder je eetlust te verpesten. En zeg nou zelf, waar vind je nog een pizza die uit 400 stukjes bestaat? Ook de verpakking mag er zijn: de puzzel wordt geleverd in een klein pizzadoosje. Verkrijgbaar via iCadeau.nl


Het kleine pastaboekje
Als tegenwicht tegen het gebrek aan calorieën bij de pizzapuzzel: een mini-editie van Het grote pastakookboek, dat ik vorig jaar vertaalde. Deze handzame editie van Het grote pastakookboek bevat de lekkerste recepten uit het grote boek. En door de prijs van een tientje een ideaal cadeau! Verkrijgbaar via de boekhandel en bol.com

Toren van Pisa
Het bekende spel met de scheve toren van Pisa. Wie durft er nog één mannetje op de toch al wankele toren van Pisa te plaatsen? Een razend spannend actiespel waar je nooit genoeg van krijgt! Nu ook als reiseditie, ideaal voor op de camping komende zomer! Verkrijgbaar via Intertoys en bol.com

Kerst by Alessi
Deze Italiaanse designer verrast ons elk jaar opnieuw met winterse hebbedingetjes. Ik werd helemaal verliefd op deze vallende ster, Stella Stellina geheten, maar ook het sneeuwpopje uit de header van vandaag mag er zijn. Uiteraard doen ook al Alessi’s andere artikelen het goed onder de boom! Verkrijgbaar via Alessi’s webshop

Crumpled City Map
Deze Engelstalige stadsplattegronden vouw je in 2 seconden uit en frommel je ook net zo snel weer tot een prop in je tas of jaszak. De Crumpled City Map kan tegen regen, scheurt niet, weegt (bijna) niks en ziet er leuk uit. En niet onbelangrijk: hij is overzichtelijk en de makers hebben er hun favoriete plekken op aangegeven. De Crumpled City Maps zijn er o.a. van Rome en Milaan. Verkrijgbaar via de 100% travel webshop

Italian Coffee Handbags
Een origineel cadeau voor elke koffieliefhebber! Deze tassen zijn gemaakt van lege (gebruikte) zakken van koffiebonen of gemalen koffie. Elk model en exemplaar is daarom uniek! Verkrijgbaar via Italian Coffee Handbags
Het barbiehuis
Nee, ik bedoel niet het roze poppenhuis dat op zoveel verlanglijstjes zal staan. Het barbiehuis is de net verschenen roman van Ascanio Celestini. Hij laat een Italië zien dat je nooit in de reisgidsen tegenkomt: een maatschappij waarin pin-ups politici worden en waarin geen ruimte is voor talentvolle jongeren, hoe hard ze ook werken. Het barbiehuis is een ontroerend, hilarisch en hoopvol portret van jonge mensen in Rome. Verkrijgbaar via de boekhandel en bol.com

Romeinse Playmobil
Playmobil heeft een vrij uitgebreide keuze aan Romeinen in de collectie. Een arena, een commandopost, strijdwagens, legionairs en dit prachtige schip. Verkrijgbaar in de speelgoedwinkel of de online Playmobil-shop


Zingende pastatimer
Met deze speciale kookwekker kan je pasta niet meer mislukken! Als het water kookt, doe je, samen met de pasta, dit maffiamannetje in het water. Na 7, 9 en 11 minuten ‘zingt’ de maffioso een aria uit een Italiaanse opera, zodat je weet dat je – afhankelijk van het type – de pasta eruit moet halen. De maffioso zingt uit Aïda, Nabucco en Rigoletto. Verkrijgbaar bij Het Italiëpunt


Ilovecooking
Met deze pakketten kan elke Italiëliefhebber zijn lievelingskostje maken! Of je nu houdt van bruschetta, pasta, pizza, risotto of Nutella: er is voor iedere smaak wel iets lekkers! Verkrijgbaar via I love cooking

Hopelijk heb ik jullie hiermee nog een beetje inspiratie kunnen geven voor de kerstcadeaus. Op Italiaans getinte feestdagen!

preload preload preload