feb 02

Het wonder is geschied…

Italianita - Italiaans nieuws 7 reacties »

Ja lieve lezers, het zit erop, de deadline voor mijn boek is gehaald! Gisteren stuurde ik alle 40.000 woorden naar de uitgever, vergezeld van een uitgebreide selectie foto’s. Vandaag gaat een hele dikke envelop vol kaartjes, tickets, bonnetjes en andere in de loop der tijd verzamelde memorabilia op de post. Aan de heren van Studio Denk nu de taak om dit alles ook qua vorm tot een waar meesterwerk te vormen!

Maar laten we niet op de zaken vooruitlopen; het duurt nog een maand of twee voordat we het eindresultaat kunnen vasthouden en de 40.000 woorden in gedrukte vorm tot ons kunnen nemen. Uiteraard zal ik jullie zo gauw als mogelijk een online voorproefje laten zien, maar ik wil jullie eerst mee terug in de tijd nemen, naar 20 januari j.l. om precies te zijn.

Toen stapte ik namelijk in het vliegtuig naar Florence, de stad waar ik ooit een zomer lang Italiaans studeerde en die aanvoelt als een tweede thuis. De stad waar ik hoopte eindelijk een keuze te kunnen maken uit alle stukjes die ik de afgelopen twee jaar schreef, en die stukjes op een goede manier aan elkaar te verbinden.

Al wekenlang spookten mogelijke invalshoeken door mijn hoofd. Vooral ’s nachts, maar ’s ochtends onder de douche was ik de eerste om ze weer te verwerpen. Nu moest het er echter van gaan komen; de periode waarin ik mocht schrijven, schaven en schrappen was immers nog maar tien dagen lang.

Toen de griep zich als ongewenste reisgenoot aandiende, baalde ik dan ook stevig. Ik twijfelde zelfs even of ik wel kon vliegen, maar de roep van Florence was sterker dan koorts, hoestbuien en keelpijn samen. En gelukkig maar, want eenmaal op Florentijnse bodem kregen de verhalen als vanzelf vorm.

Dat kwam deels door de stad zelf – hoe fijn is het toch elke keer weer om over de Florentijnse kasseien te struinen, de stenen van de stad te ruiken, de voetstappen van een Lorenzo il Magnifico nog te horen weerkaatsen… Deels kwam het ook door de zon, die zich elke dag van zijn beste kant liet zien en de stad in de avondschemering, als ik mijn hoofd even buiten de deur stak na een dag lang tikken, in een lieflijk licht zette.

Maar het kwam ook en vooral door mijn schrijfplek in deze geweldige stad, Casa Miracoli (‘Huis der Wonderen’). Een klein huisje, vlak bij de Santa Croce, waar een mooi houten bureau op me wachtte. Hier schoof ik elke ochtend, na een grote kop cappuccino en brioche, mijn stoel aan en typte ik stug door.

Het bureau waar mijn laptop en ik wonderen hebben verricht

Het werk ging als vanzelf, maar als ik het even niet wist was daar Tommaso, de barman van buurbar Baldovino, om me even op te beuren met een kop cioccaffè (cappuccino met chocolade), een sterke espresso en bovenal zijn vrolijke verschijning. Als zelfs dat niet hielp – of als ik even geen behoefte had aan nog meer koffie – was er de stad zelf. Een wandeling door de smalle straten naar het Piazza della Signoria, de Duomo of de Ponte Vecchio ordende mijn gedachten.

Onderweg sneuvelden heel wat van mijn lievelingsstukjes. Stap voor stap liet ik ze los – voor in het blogboek welteverstaan, want op deze site blijven ze uiteraard gewoon te lezen. Maar meer nog dan gesneuveld werd er geïnspireerd, gecreëerd en in het geheugen opgeslagen, zodat ik jullie ook komende weken van mooie stukjes kan laten genieten. Die zullen helaas niet in het blogboek worden opgenomen, maar wie weet keer ik ooit terug naar Florence voor een opvolger, een tweede blogboek.

Het is echter nog te vroeg om daarover na te denken – eerst droom ik van hoe de vormgevers aan de slag gaan met toegangskaartjes, bonnetjes, tickets, foto’s en die 40.000 woorden. Ze moeten het hier zonder koffie en vrolijkheid van Tommaso stellen, dus mochten ze door de bomen het bos niet meer zien, dan neem ik ze een weekje mee naar de wonderlijke wereld die Florence heet!

Getagd met: • • • • • • • •
jan 17

Feest voor de slagers én voor de varkens

Italianita - Italiaans nieuws Geen reacties »

Vandaag, op 17 januari, wordt in Italië de feestdag van Sant’Antonio Abate gevierd. Deze Antonius Abt, zoals we hem in Nederland kennen, wordt beschouwd als de allereerste abt en daarmee als de grondlegger van het christelijke monnikendom.

Deze Antonius, die we niet moeten verwarren met de heilige Antonius van Padua, die door mijn oma altijd werd aangeroepen als ze weer eens iets kwijt was, werd rond 250 geboren in Egypte. Zijn ouders waren zeer welgesteld, maar stierven toen Antonius nog vrij jong was.

Na hun dood las Antonius het evangelie van Matteüs, waarin Jezus zegt: ‘Wilt u volmaakt zijn, ga dan naar huis. Verkoop wat u bezit en geef het aan de armen. Daarmee zult u een schat in de hemel bezitten. Kom vervolgens terug om Mij te volgen’ (Mt. 19:21). Deze woorden zorgden voor een ommekeer in het leven van Antonius. Hij gaf al zijn bezittingen aan de armen en trok zich terug in de woestijn, waar hij vocht tegen de verleidingen van het kwaad.

Athanasius van Alexandrië, die het leven van de heilige Antonius optekende, beschreef deze periode in zijn Vita Antonii, dat in 2002 glansrijk vertaald is door Vincent Hunink, als volgt:

‘Maar de duivel, die het goede haat en afgunstig is, kon er niet tegen bij een jongeman zulke goede voornemens te zien en hij begon alles wat hij gewoonlijk uithaalt ook tegen hem in stelling te brengen.

Eerst probeerde hij hem van zijn ascese af te brengen door hem van alles in te fluisteren: herinneringen aan zijn bezittingen, zorgen om zijn zus en zijn familiebanden, geldzucht, eerzucht, lekker en gevarieerd eten en andere genoegens van het leven; en tenslotte de hardheid van de deugd en alle moeite die zij kost. Want was het lichaam niet zwak? En duurden de jaren niet lang? Kortom, hij gaf hem een hele wirwar van gedachten in, om hem zo van zijn juiste besluit te laten afvallen.

Maar toen de Vijand zag dat hij zwak stond tegenover Antonius’ voornemens en het eerder zelf aflegde tegen zijn fermheid, stukliep op zijn geloof en gevloerd werd door zijn voortdurende gebeden, toen ging hij over tot de wapens van de onderbuik. Fier en vol vertrouwen daarop — het is het eerste waarmee hij jongeren belaagt — ging hij de jongeman te lijf. ‘s Nachts bracht hij hem in verwarring en overdag viel hij hem zozeer lastig dat mensen het aan hem konden zien wat voor worsteling er tussen die twee gaande was. De een kwam met onreine gedachten, de ander sloeg ze af met gebed. De een wekte prikkelende voorstellingen, de ander meende dat hij bloosde en legde om zijn lichaam een muur van geloof en vasten. De ellendige duivel ging zover dat hij ‘s nachts de gedaante van een vrouw aannam en zich op alle mogelijke manieren daarnaar gedroeg, alleen om Antonius te verleiden. Maar die richtte zijn hart op Christus en hield dankzij Hem voor ogen hoe nobel en spiritueel de ziel is, en wist zo dat gloeiende bedrog te doven.’

Antonius is uitgegroeid tot beschermheilige van onder meer slagers, varkens, zwijnenhoeders, mandenmakers, begrafenisondernemers, suikerbakkers en wevers. Op afbeeldingen zien we hem dan ook vaak met een varken aan zijn voeten. In zijn hand draagt hij meestal een bel.

Vroeger kwamen op 17 januari de boeren bijeen om hun vee te laten zegenen ter ere van Antonius sterfdag. In de middeleeuwen mochten op 17 januari de varkens zelfs overal vrij naar voedsel zoeken, ook in de grote steden in het noorden, zoals Amsterdam. Deze traditie wordt nog steeds in ere gehouden. Ga vandaag maar eens kijken op een van de vele pleinen in Italië, van Rome tot het kleinste gehucht op Sicilië. Verbaas je niet als het er zwart ziet van de knorrende varkentjes, die de zegen van de heilige Antonius komen halen.

In Buti, een stadje in de buurt van Pisa, wordt de heilige Antonius op de eerste zondag na 17 januari geëerd met een palio, een paardenrace. Daarover morgen meer; vandaag sluiten we af met een paar prachtige werken van Italiaanse kunstenaars, met uiteraard Sant’Antonio Abate in de hoofdrol:

PS: Wie de hele tekst van Verleidingen in de woestijn, het leven van de heilige Antonius de Grote in de vertaling van Vincent Hunink wil lezen, via deze link vind je de tekst in pdf, naar een uitgave uit 2002 van uitgeverij Athenaeum – Polak & Van Gennep, Amsterdam.

Getagd met: • • • • • • • • •
jan 02

Op bezoek bij de enige echte Da Vinci

Italianita - Italiaans nieuws Geen reacties »

We beginnen het nieuwe jaar in Turijn, waar Leonardo da Vinci nog tot eind deze maand in de schijnwerpers staat met een grote tentoonstelling rondom zijn enige echte zelfportret.

Het schitterende middelpunt van de tentoonstelling Leonardo. Il genio, il mito is zoals gezegd zijn zelfportret, maar de expositie herbergt bijvoorbeeld ook Da Vinci’s Codex over de vlucht van de vogels. Ook zijn schetsen van het menselijk lichaam, het gezicht en allerlei machines te zien, die goed laten zien hoe meesterlijk Da Vinci wat hij zag aan het papier kon toevertrouwen.

Naast schetsen en tekeningen van de meester zelf zijn er ook kunstwerken te zien van kunstenaars die zich door hem hebben laten inspireren, onder wie Warhol en Duchamp. Een klein voorproefje van de tentoonstelling:

Vlak voor ik naar Turijn afreisde, kreeg ik van een oud-collega het boek Het oor van Vincent, met allerlei merkwaardige feiten uit de kunstgeschiedenis. Toen ik vertelde van mijn bezoek aan Da Vinci himself, in de vorm van zijn enige echte zelfportret, bladerde de collega geroutineerd door het boek en sloeg het open bij… juist, het zelfportret van Da Vinci. ‘Leesvoer voor onderweg,’ zo glimlachte hij, en ik stopte het boek inderdaad in mijn tas.

Eenmaal in het vliegtuig sloeg ik het boek open bij Da Vinci’s zelfportret en bestudeerde tot ver boven Frankrijk de weinige lijntjes waarmee de kunstenaar zichzelf aan het papier toevertrouwde. In enkele duidelijke lijnen staren zijn ogen je vanaf het papier aan en lijkt de mistroostige mond elk moment iets afkeurends te kunnen mompelen. Gelukkig ziet hij er niet bepaald uit…

Is dat het lot van meervoudige getalenteerden, zoals de titel van het hoofdstuk dat door het zelfportret wordt ingeluid klinkt? Het begin van het stuk van Antoon Erftemeijer doet positiever vermoeden:

‘Enorm zijn de gaven die men van de hemellichamen ziet neerdalen in de lichamen der mensen, vaak op natuurlijke, soms op bovennatuurlijke wijze; men kan zien hoe in één enkel lichaam een overvloed aan schoonheid, gratie en talent bijeenkomt, zodat van een dergelijk man alle handelingen, op welk gebied dan ook, zo goddelijk zijn dat hij alle andere mensen voorbijstreeft en duidelijk laat zien waar het om gaat: om een gave Gods, niet verworven door menselijke kunst.’

Aldus begint Vasari zijn beschrijving van leven en werk van de uiterst veelzijdige Leonardo da Vinci (1452-1519). Om vervolgens een lange opsomming te geven van Leonardo’s vele talenten – waarbij hij wel de kanttekening maakt dat de man op bepaalde terreinen heel ver had kunnen komen ‘ware hij niet zo veranderlijk, zo wispelturig geweest’. Bijvoorbeeld op kunstgebied was hij iemand die weliswaar ‘aan vele dingen begon maar nooit iets afmaakte’.

Hoe gevarieerd ook de huidige waarde is van zijn intellectuele, wetenschappelijke en artistieke nalatenschap, Leonardo geldt nog steeds als het prototype van het altijd weer inspirerende mensensoort van de homo universalis. Zijn nagelaten werk, alsook Vasari’s biografische aantekeningen over Leonardo, laten zien dat deze wonderlijke man zich niet alleen met schilder- en beeldhouwkunst bezighield, in praktische en in theoretische zin, maar ook met muziek, met het ontwerpen van feestcreaties (zoals een mechanische leeuw die een paar passen kon zetten en vervolgens zijn borst opende waaruit dan lelies tevoorschijn kwamen), zeer uiteenlopende wetenschappelijke onderzoekingen, technische ontwerpen en veel meer.

Verscheidene van zijn ontwerpen, bijvoorbeeld voor een parachute, een tank en een duikerspak, zijn recent uitgevoerd en bleken toen niet goed te functioneren – er is wel verondersteld dat er met opzet fouten in de ontwerpen zijn opgenomen opdat niemand de uitvindingen zou kunnen uitvoeren – , maar dat doet weinig af aan het feit dat Leonardo alles bij elkaar genomen een ongewoon begaafde, vindingrijke en veelzijdige geest was.’

Met deze vindingrijke geest heb ik dus kennis mogen maken in Turijn. Als je komende weken nog in de buurt bent, is Da Vinci’s tentoonstelling zeker een aanrader. Wie geen reisje Turijn in het vooruitzicht heeft, niet getreurd: dankzij het boek van Antoon Erftemeijer kun je toch bijzonder goed kennismaken met Da Vinci – en al met zijn collega-kunstenaars uit vijfentwintig eeuwen westerse kunstgeschiedenis.

Het oor van Vincent
Antoon Erftemeijer
ISBN 9789023013341
€ 32,50
uitgeverij Becht

Op Ciao tutti houdt de grote kunstenaar ons nog wel even bezig, waarna hij het stokje overdraagt aan een andere grote geest, Galileo Galilei.

Getagd met: • • • • • • •
dec 30

Silvester en de vette draken van Oud&Nieuw

Italianita - Italiaans nieuws 2 reacties »

Sandrina Bokhorst, eigenaar van Persoonlijk Rome, schrijft elke maand een column voor de website van magazine De Smaak van Italië. Haar column van deze maand, over Silvester en de vette draken van Oud&Nieuw, is zo bijzonder, dat ik jullie het verhaal over de laatste dag van het jaar niet wilde onthouden.

Italianen houden van eten: veel en goed eten. Iedere feestdag heeft zo zijn eigen culinaire tradities. Op 31 december, de dag die in Italië ‘San Silvestro’ wordt genoemd, krijg je na middernacht cotechino (varkensworst) of zampone (gevulde varkenspoot) met polenta en linzen voorgeschoteld.  Linzen symboliseren financiële rijkdom en ook de varkenspoot – zeer voedzaam vlees – staat voor overvloed. Zo hopen de Italianen het nieuwe jaar goed te beginnen. En vooral dit jaar, met alle politieke onrust, zullen ze het nodig hebben! Aangezien dit alles volgt op het toch al copieuze cenone (grote diner) di San Silvestro moet je wel een behoorlijke eetlust hebben om alles te verstouwen! Italianen zeggen dan ook dat ze ‘draken zien’ als ze teveel hebben gegeten.

Maar weinigen beseffen dat we met deze schranspartij eigenlijk de overgang vieren van het heidendom naar het christendom. Dit gebeurde tijdens het pausdom van een alles behalve Bourgondische paus, paus Silvester, die de Romeinse keizer Constantijn zou hebben gedoopt als christen en daarmee de wereldgeschiedenis blijvend heeft veranderd. Oudjaarsdag, 31 december, is zijn sterfdag.

Paus Silvester I (314-335) bracht het grootste deel van zijn leven door als kluizenaar en asceet in de bergen vlak bij Rome. Zijn naam betekent niet voor niets ‘bosbewoner’. Maar in de geschiedenis heeft deze bescheiden man een heel ander imago gekregen!

Het Romeinse Rijk stond in de vierde eeuw onder heerschappij van keizer Constantijn. In een poging de verbrokkeling van het rijk tegen te gaan, bepaalde deze briljante staatsman in 313 na Christus dat het christendom voortaan als godsdienst werd getolereerd. Constantijn versterkte zijn eigen autoriteit door deze aan de steeds populairder wordende God van de christenen te koppelen. Later werd beweerd dat keizer Constantijn zelfs de wereldelijke en geestelijke macht over Rome vrijwillig zou hebben overgedragen aan de paus: Silvester. Daarmee werd de paus dus boven de keizer geplaatst. Met de kroning van Karel de Grote in het jaar 800 door de paus tot eerste keizer van het nieuwe West-Romeinse Rijk, werd dat nog eens bevestigd. Maar al gauw liep dat uit op een fikse machtsstrijd tussen het kerkelijke en het keizerlijke blok.

Historisch gezien zal Silvester waarschijnlijk niet meer dan een marionet in de handen van de keizer geweest zijn. Dat is echter niet het beeld dat fresco’s in kerken door heel Italië ons schetsen, want Silvester is een belangrijke heilige geworden. Het meest tot de verbeelding sprekende voorbeeld hiervan vinden we in de Silvesterkapel in de kerk van de Santissimi Quattro Coronati in Rome. Paus Innocentius IV gaf de opdracht voor deze cyclus in 1248 toen hij voor de zoveelste keer in oorlog was met de keizer. De fresco’s zijn een staaltje pure politieke propaganda die de claim op wereldlijke macht van de paus moeten ondersteunen.

In de kapel wordt ons als in een kleurrijk stripverhaal getoond hoe Constantijn zich door Silvester laat dopen om van zijn melaatsheid (lees: heidendom) te genezen. Nederig bukt de keizer vervolgens voor de tronende paus om hem als dank zijn mijter, in die tijd ook de keizerskroon van de wereldlijke macht, te overhandigen. Het tweetal, Silvester te paard en Constantijn te voet, vertrekt vervolgens naar de stad Rome die de keizer op deze wijze aan de paus schenkt. Constantijn heeft het paard aan de leidsels als teken van zijn onderwerping. Silvester wordt letterlijk en figuurlijk (en bepaald niet subtiel!) boven Constantijn geplaatst. Van kluizenaar is hij verworden tot held, de man die de keizer bekeerde en ook nog eens doopte.

Een nieuw tijdperk brak aan. De eerste grote kerken van Rome schoten vervolgens als paddenstoelen uit de grond. Daarmee sleepte Silvester ook nog eens de titel van patroonheilige van de metselaars en steenhouwers in de wacht. Maar Silvester ging verder: hij versloeg met een staaltje onvervalste heroiek het heidendom precies in het hart van de macht van het Romeinse keizerrijk.

Op het Forum Romanum, bij de tempel van Castor en Pollux, woonde diep onder de grond een draak die met zijn onuitstaanbaar, stinkende adem de mensen in de omgeving vergiftigde en de beroemde tweeling van schrik in hun eierdoppen deed terugschieten. De draak werd wel eens gevoed door zijn buurvrouwen, de Vestaalse maagden. Met de bekering van Constantijn tot het christendom echter hield deze liefdadigheid op en doodde de draak met zijn adem dagelijks meer dan 300 onschuldigen.

Niemand durfde de strijd met het monster aan, behalve Silvester. Een heidense priester zwoer dat als Silvester erin zou slagen de draak een jaar lang koest te houden, hij zich zou bekeren tot het christendom. De paus, gewapend met zijn geloof en een zijden draadje, daalt de 365 treden af naar het hol van het stinkende gevaarte en slaagt erin de draak zijn enorme vuurspuwende mond te snoeren. Een jaar later bivakkeerde de draak nog altijd als een tam beest op het forum en dat wonder maakte dat maar liefst 30.000 man zich bekeerden tot het geloof van Silvester.

De draak in het verhaal staat uiteraard symbool voor de heidense godsdiensten en de 365 treden die Silvester afdaalde, komen overeen met het aantal dagen van de Romeinse kalender die Silvester in het christendom zou hebben geïntroduceerd. Dus als je in Nederland of Italië met oud en nieuw opeens draken ziet, dan weet je waar het vandaan komt: dan is Silvester weer aan het spelen met zijn favoriete huisdier.

Je kunt de Silvesterkapel bezoeken, na een donatie aan de nonnen die het klooster bewonen. Wil je meer weten van de kapel en de wereldlijke ambities van de pausen, dan is het leuk om met een persoonlijke gids Rome te ontdekken. De kerk is op de Celio-heuvel, waar ook andere interessante middeleeuwse en antieke monumenten te vinden zijn, die zich buiten de gebaande paden bevinden.

Getagd met: • • • • • • • • • • • • • • •
dec 23

Italiaans bier met een lintje

Italianita - Italiaans nieuws 3 reacties »

Bij de pizza margherita van gisteren hoort natuurlijk een lekker Italiaans biertje. Want hoewel Italianen graag een glas wijn drinken, hebben ze bij een pizza toch echt de voorkeur voor una birra. Maar uiteraard niet zomaar een biertje; nee, de Italiaan gaat voor bier met een lintje. Bier met een blauw lintje om precies te zijn; Peroni Nastro Azzurro.

Dit blauwe lintje werd in 1963 door Carlo Peroni, de achterkleinzoon van Francesco Peroni, als handelsmerk van Peroni in de markt gezet. Zijn Nastro Azzurro (‘Blauw Lint’) zou zijn afgeleid van The Blue Riband, een prijs die dertig jaar eerder werd toegekend aan het Italiaanse passagiersschip SS Rex dat het snelst de Atlantische Oceaan wist over te steken. Inmiddels is het blauwe lintje verworden tot een synoniem voor Italiaanse kwaliteit en leefstijl.

Peroni zelf kent al een iets langere geschiedenis dan het blauwe lintje. In 1846 opende de brouwerij de deuren in Vigevano. In 1864 verhuisde Giovanni Peroni de brouwerij naar Rome, dat toen overigens nog niet de rol van Italiaanse hoofdstad had (Rome werd namelijk pas in 1870 hoofdstad van Italië).

Peroni Nastro Azzurro is zoals gezegd in 1963 ontstaan in Rome, precies in de jaren van de ontluikende Italiaanse luxe en stijl, die je terug ziet in de bekende design- en modemerken uit deze periode van la dolce vita. Sindsdien wordt Peroni – volgens origineel recept – in de Italiaanse hoofdstad gebrouwen. Daarbij wordt gebruik gemaakt van ingrediënten van de hoogste kwaliteit: de edelste voorjaarsgerst in combinatie met een unieke mix van Italiaanse mout, maïs en hop. Peroni ’s brouwmeester is Roberto Cavalli (what’s in a name… het is echt een andere Cavalli dan de bekende modeontwerper). Hij is verantwoordelijk voor de productie van Peroni Nastro Azzurro, en het waarborgen van de kwaliteit en authenticiteit bij het brouwen en bottelen.

Peroni is in Italië – en bij Italianen in het buitenland – alom geliefd. Stijliconen als Giorgio Locatelli drinken graag een Peroni, en ook merken als Fiat en – ja, echt – wijnhuis Antinori, dragen het merk op handen. Peroni wordt beschouwd als een tijdloze Italiaanse klassieker en is onmisbaar voor wie la bella figura naleeft; die typische Italiaanse manier van leven waarin gevoel voor stijl en schoonheid de boventoon voert. Een manier die is doordrongen van trots en historie, die wordt doorgevoerd tot in de kleinste details.

Geheel in lijn met de Italiaanse wortels omarmt Peroni sinds kort ook in Nederland deze Italiaanse stijl. ‘Peroni Nastro Azzurro wil grenzen doorbreken en de traditionele biermarkt als het ware uitdagen. In Italië draait alles om authenticiteit, mode, stijl en kwaliteit en met Peroni Nastro Azzurro, een intens helder, verfrissend premium bier willen wij het Italiaanse, wat iedereen in zich heeft, naar boven halen,’ aldus Michal Rabiej, die als brand development manager verantwoordelijk is voor Peroni in Nederland.

In het kader van de lancering opende Peroni op 27 oktober j.l. Emporio Peroni, om de hoek van de exclusieve PC Hooftstraat in Amsterdam. Het was een non-shop, de enige shop waar niet kan worden gewinkeld en enkel ‘window shopping’ is toegestaan. Helaas is Emporio Peroni inmiddels weer gesloten, maar een Peroni proeven kan natuurlijk nog steeds, bij stijlvolle Italiaanse restaurants, in trendy bars en clubs en bij vooraanstaande traiteurs en delicatessenzaken in Amsterdam. Onder aan dit verhaal vind je een lijstje met de precieze Peroni-adressen.

Wil je het bier met het blauwe lintje in de stad proeven waar het wordt gebrouwen, ga dan naar de Antica Birreria Peroni (Via S. Marcello 19, dicht bij de Trevifontein). Bestel een Peroni Nastro Azzurro en geniet van het bier en de bierhistorie die overal om je heen te zien is. Salute!

www.anticabirreriaperoni.com

Peroni drink je in Nederland bij:

Assaggi
Tweede Egelantiersdwarsstr 6
1015 SC Amsterdam
020-4205589

Bar Italia
Rokin 81-83/Nes 96
1012 KJ Amsterdam
020-6202442

Bella Vista
Johannes Verhulststraat 156
1071 NP Amsterdam
020-6713888

Café de Curtis
2e Anjeliersdwarsstraat 6
1015 NT Amsterdam
020-4200767

Restaurant d’Antica
Reguliersdwarsstraat 80-82
1017 BN Amsterdam
020-6233862

Da Portare Via
Leliegracht 34 
1015 DG Amsterdam

Da Portare Via
Frans Halsstraat 63
1072 BM Amsterdam

Da Portare Via
Copernicusstraat 49
1098 JE Amsterdam

De Pizzabakkers  
Haarlemmerdijk 128  
1013 JJ Amsterdam  
020-4274144

De Pizzabakkers
Overtoom 501
1054 LH Amsterdam
020-6186554

De Pizzabakkers  
Plantage Kerklaan 2  
1018 TA Amsterdam  
020-6250740

De Pizzakamer
2e van der Helststraat 16
1072 PD Amsterdam
020-2211457

Di Donna Sofia
Anjeliersstraat 300
1015 NK Amsterdam
020-6234104

Eden Manor Hotel
Linnaeusstraat 89 
1093 EK Amsterdam
020-7008400

Feduzzi Mercato
Scheldestraat 63
1078 GH Amsterdam
020-6765338

Foodware  
Westerstraat 116  
1015 MN Amsterdam  
020-3308835 

Foodware
Looiersgracht 12
1016 VS Amsterdam
020-6208898

Foodware
Corn. Krusemanstraat 11
1075 NB Amsterdam
020-4707310

Hilton Amsterdam
Apollolaan 138 
1077 BG Amsterdam
020-7106000

Il Cavallino
Maasstraat 67
1078 HE Amsterdam
020-6753814

Le 4 Stagioni
Johannes Verhulststraat 32
1071 NE Amsterdam
020-6620071

MOMO Bar & Restaurant
Hobbemastraat 1
1071 XZ Amsterdam
020-6717474

Pazzi
1e Looiersdwarsstraat 4
1016 VM Amsterdam
020-3202800

Pasta Tricolore
P.C. Hooftstraat 52
1071 CA Amsterdam
020-6648314

Toscanini
Lindengracht 75
1015 KD Amsterdam
020-6232813

Vesper Bar
Vinkenstraat 57
1013 JM Amsterdam
020-8464458

Getagd met: • • • • • • • •
dec 11

Leone, dolce Leone

Italianita - Italiaans nieuws 3 reacties »

Welke Italiëliefhebber kent ze niet, de kleine, prachtig versierde doosjes met snoepjes die elke toonbank kleur geven? De Pastiglie Leone, de pastilles van Leone, zijn na de Parmezaanse kaas en de mozzarella di buffala minstens zo tekenend voor het land van la dolce vita.

Toen ik voor het stuk van gisteren op zoek was naar Italiaanse kerstcadeautjes, zag ik tijdens een koffiepauze in een klein barretje twee wel heel bijzondere uitvoeringen van het bekende Leone-doosje: een doosje met snoepjes met de smaak van panettone en eentje met snoepjes met de smaak van kerstkoekjes. Hoewel deze doosjes zeker mooi hadden gestaan tussen de suggesties voor Italiaanse decembercadeaus, vond ik dat ze wat meer aandacht verdienden.

                                               

Het merk Leone bestaat namelijk al langer dan Italië zelf! Al in 1857 werden de eerste Leone-pastilles geproduceerd. Daarmee zijn deze snoepjes de oudste in Italië! De geschiedenis van Leone is onlosmakelijk verbonden met die van Turijn, maar de snoepjes werden voor het allereerst gemaakt in Alba. Hier creëerde de oprichter van Leone, Luigi Leone, zijn eerste pastilles. Hoewel de snoepjes in de smaak vielen bij de koninklijke familie en andere hooggeplaatste personen, had Luigi Leone nooit kunnen vermoeden dat zijn snoepjes zo’n enorme groei zouden doormaken.

Ambitieus was Luigi Leone echter wel. In 1880 besluit hij de winkel in Alba te sluiten en naar Turijn te verhuizen. Hier opent hij zijn snoepwinkel aan de Corso del Re (what’s in a name ?). Turijn was echter net hoofdstad af en de stad verkeerde in een soort identiteitscrisis. Turijn had dringend behoefte aan een uithangbord, aan iets om de schouders onder te zetten en trots op te zijn.

Langzamerhand ontwikkelt de stad zich als een paradijs voor zoetekauwen. Goede, vaak zoete, smaak wordt heer en meester in Turijn. Leone profiteert hiervan en breidt zijn bedrijf steeds verder uit. De pastilles rollen aan de lopende band in de karakteristieke doosjes.

Er worden echter geen concessies gedaan aan de kwaliteit: elke pastille smaakt minstens zo lekker als de allereerste die ooit in Alba werd geproduceerd. In de loop der jaren, werd de uitdrukking Marca Leone zelfs synoniem voor het klaren van een klus volgens de regels van de kunst, zodat het eindresultaat meer dan goed is en absoluut staat voor vakmanschap en kwaliteit.

Het geheim van dit succes is waarschijnlijk het recept , dat al meer dan 150 jaar hetzelfde is. De werknemers – die er meestal al tientallen jaren werken – geven de tradities door aan hun kinderen en dat gebeurt met veel passie. Nog steeds worden de beste ingrediënten van over de hele wereld gebruikt voor de unieke pastilles. En ook de verpakking is niet veel veranderd. Hoewel het steeds iets verfijnder wordt, blijft Leone herkenbaar – en geliefd.

Gelukkig voor de Leone-fans worden er regelmatig nieuwe smaken op de markt gebracht. Zo heb je altijd iets om naar uit te kijken en kun je voor een habbekrats een origineel echt Italiaans souvenir meenemen voor de thuisblijvers!

Voor de echte fans is een bezoek aan de Leone-winkel een aanrader. Je vindt deze winkel, met de toepasselijke naam La Bocca del Leone, aan de Via Italia 48 in Collegno (Turijn). De winkel is open van dinsdag t/m zaterdag van 11.00 tot 19.00 uur.

Getagd met: • • • • • • •
dec 10

Italiaanse decembercadeaus

Italianita - Italiaans nieuws 4 reacties »

Volop inspiratie voor Italiaans getinte cadeaus voor onder de kerstboom. Van spelletjes tot boeken, van design tot speelgoed!

Italy in a Box
Met deze Italiaanse blokkendoos tover je zo de skyline van een Italiaanse stad tevoorschijn. Zuilen, koepels, het Colosseum, gondels en toch ook de wolkenkrabbers die aan de rand van Italiaanse zakensteden oprukken. Bij de blokken krijg je een canvas zakje waar je de blokken in kunt bewaren – en waarin je ze mee op reis kunt nemen. Naar Italië uiteraard, zodat de kinderen tijdens de vakantie direct de Italiaanse sferen na kunnen bouwen. Verkrijgbaar bij Muji (een soort Japanse Hema – helaas nog niet in Nederland, maar wel in een aantal Italiaanse steden). Bestellen kan via hun webshop.

Pizzapuzzel
Laag in calorieën maar hoog in vermaak, deze pizzapuzzel! Deze frustrerende onmogelijke puzzel zal je honger stillen zonder je eetlust te verpesten. En zeg nou zelf, waar vind je nog een pizza die uit 400 stukjes bestaat? Ook de verpakking mag er zijn: de puzzel wordt geleverd in een klein pizzadoosje. Verkrijgbaar via iCadeau.nl


Het kleine pastaboekje
Als tegenwicht tegen het gebrek aan calorieën bij de pizzapuzzel: een mini-editie van Het grote pastakookboek, dat ik vorig jaar vertaalde. Deze handzame editie van Het grote pastakookboek bevat de lekkerste recepten uit het grote boek. En door de prijs van een tientje een ideaal cadeau! Verkrijgbaar via de boekhandel en bol.com

Toren van Pisa
Het bekende spel met de scheve toren van Pisa. Wie durft er nog één mannetje op de toch al wankele toren van Pisa te plaatsen? Een razend spannend actiespel waar je nooit genoeg van krijgt! Nu ook als reiseditie, ideaal voor op de camping komende zomer! Verkrijgbaar via Intertoys en bol.com

Kerst by Alessi
Deze Italiaanse designer verrast ons elk jaar opnieuw met winterse hebbedingetjes. Ik werd helemaal verliefd op deze vallende ster, Stella Stellina geheten, maar ook het sneeuwpopje uit de header van vandaag mag er zijn. Uiteraard doen ook al Alessi’s andere artikelen het goed onder de boom! Verkrijgbaar via Alessi’s webshop

Crumpled City Map
Deze Engelstalige stadsplattegronden vouw je in 2 seconden uit en frommel je ook net zo snel weer tot een prop in je tas of jaszak. De Crumpled City Map kan tegen regen, scheurt niet, weegt (bijna) niks en ziet er leuk uit. En niet onbelangrijk: hij is overzichtelijk en de makers hebben er hun favoriete plekken op aangegeven. De Crumpled City Maps zijn er o.a. van Rome en Milaan. Verkrijgbaar via de 100% travel webshop

Italian Coffee Handbags
Een origineel cadeau voor elke koffieliefhebber! Deze tassen zijn gemaakt van lege (gebruikte) zakken van koffiebonen of gemalen koffie. Elk model en exemplaar is daarom uniek! Verkrijgbaar via Italian Coffee Handbags
Het barbiehuis
Nee, ik bedoel niet het roze poppenhuis dat op zoveel verlanglijstjes zal staan. Het barbiehuis is de net verschenen roman van Ascanio Celestini. Hij laat een Italië zien dat je nooit in de reisgidsen tegenkomt: een maatschappij waarin pin-ups politici worden en waarin geen ruimte is voor talentvolle jongeren, hoe hard ze ook werken. Het barbiehuis is een ontroerend, hilarisch en hoopvol portret van jonge mensen in Rome. Verkrijgbaar via de boekhandel en bol.com

Romeinse Playmobil
Playmobil heeft een vrij uitgebreide keuze aan Romeinen in de collectie. Een arena, een commandopost, strijdwagens, legionairs en dit prachtige schip. Verkrijgbaar in de speelgoedwinkel of de online Playmobil-shop


Zingende pastatimer
Met deze speciale kookwekker kan je pasta niet meer mislukken! Als het water kookt, doe je, samen met de pasta, dit maffiamannetje in het water. Na 7, 9 en 11 minuten ‘zingt’ de maffioso een aria uit een Italiaanse opera, zodat je weet dat je – afhankelijk van het type – de pasta eruit moet halen. De maffioso zingt uit Aïda, Nabucco en Rigoletto. Verkrijgbaar bij Het Italiëpunt


Ilovecooking
Met deze pakketten kan elke Italiëliefhebber zijn lievelingskostje maken! Of je nu houdt van bruschetta, pasta, pizza, risotto of Nutella: er is voor iedere smaak wel iets lekkers! Verkrijgbaar via I love cooking

Hopelijk heb ik jullie hiermee nog een beetje inspiratie kunnen geven voor de kerstcadeaus. Op Italiaans getinte feestdagen!

Getagd met: • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
dec 08

Italiaanse taferelen in Utrecht

Italianita - Italiaans nieuws Geen reacties »

Na de prachtige kerststal van de Romeinse straatvegers vandaag een Italiaanse kerststal in eigen land. Traditiegetrouw is in het Catharijneconvent in Utrecht tijdens de familietentoonstelling Zin in Kerst! een echte Napolitaanse kerststal te bewonderen. Gisteren gingen de deuren weer open – en de kerststal is misschien nog wel mooier dan vorig jaar!

Toen schreef ik al over deze prachtige kerststal van het Catharijneconvent – en over de geschiedenis die erachter schuil gaat (zie deze link). De handgemaakte achttiende-eeuwse Napolitaanse kerststal werd dit jaar – volgens goed Italiaans gebruik – aangevuld met diverse nieuwe figuren. Op de binnenplaats wordt van 24 tot en met 30 december een levende kerststal ondergebracht.

Een ideaal uitje voor de komende periode dus. De tentoonstelling Zin in Kerst! is te zien van 6 december tot en met 6 januari. Je kunt er zelfs met Kerstmis heen, want het museum is beide kerstdagen geopend. Voor € 5 koop je een speciaal kerstkaartje, waarmee je alleen de kerststallen kunt bezoeken. Kinderen t/m 12 jaar hebben gratis toegang.

Naast de kerststal biedt Utrecht nog meer Italië. In het Centraal Museum is nog tot en met komende zomer de tentoonstelling Utrechters dromen van Rome – Italiaanse invloeden op de Utrechtse oude meesters te zien, met topstukken van internationale allure. Tijdens de expositie zie je hoe de Utrechtse Oude Meesters al vanaf de zestiende eeuw werden geïnspireerd door hun Italiaanse collega’s.

Op hun beurt vormden zij een inspiratiebron voor de zeventiende-eeuwse Hollandse Meesters als Rembrandt, Johannes Vermeer en Frans Hals. Voordat de typische Hollandse schilderkunst van de zeventiende eeuw in steden als Amsterdam en Haarlem tot bloei kwam, was Utrecht namelijk hét schilderkunstig centrum van de Noordelijke Nederlanden. Utrechters dromen van Rome toont de ontwikkeling van deze unieke schilderstraditie.

Al vroeg in de zestiende eeuw werden de Utrechtse schilders aangetrokken door Italië. Jan van Scorel, de beroemdste Noord-Nederlandse schilder van zijn tijd, bereikte Rome al in 1522. Nadat hij Raphael als conservator van de Vaticaanse collecties had opgevolgd, raakte hij beïnvloed door de renaissance schilderstijl van de Italianen. Bij zijn terugkeer beïnvloedde Scorel met zijn vernieuwde manier van schilderen vele tijdgenoten, maar ook latere generaties schilders uit Utrecht en daarbuiten.

In het begin van de zeventiende eeuw raakte een groep Utrechtse schilders in Rome beïnvloed door de ‘Meester van het licht’, Caravaggio. Bij terugkomst introduceerden deze zogenaamde Caravaggisten een geheel nieuwe manier van schilderen, waarbij de nadruk ligt op de sterke licht-donkercontrasten, waar Rembrandt later zo bekend om zou worden. De werken van de Utrechtse Caravaggisten, waar het Centraal Museum een omvangrijke verzameling van bezit, zijn uniek binnen de schilderkunst van de Noordelijke Nederlanden.

Ook op Utrechtse schilders die nooit over de Alpen gingen is de Italiaanse schilderkunst van grote invloed geweest. Abraham Bloemaert, ‘de vader van de Utrechtse Schilderschool’, had een enorm atelier, waar een groot deel van de Utrechtse schilders werd opgeleid. De schilders reisden af naar Italië en beïnvloedden de schilderstijl van hun meester met de daar opgedane kennis. Uit Bloemaerts zeer gevarieerde oeuvre zijn de verschillende invloeden die hij heeft ondergaan duidelijk zichtbaar. Zijn faam reikte zo ver dat zelfs de Vlaamse grootmeester Peter Paul Rubens een bezoek bracht aan zijn atelier. Sinds 11 november is er – naast de expositie Utrechters dromen van Rome – ook een grote expositie gewijd aan het werk van Bloemaert, met de toepasselijke naam Het Bloemaert-effect.

Bloemaerts tijdgenoot Joachim Wtewael was de belangrijkste vertegenwoordiger van het maniërisme in de Nederlanden. Zijn pastelkleurige werken met een veelheid aan geïdealiseerde figuren in gekunstelde houdingen vormden een voorbeeld voor latere generaties schilders. In een aparte kamer krijgen de topstukken van de meester de aandacht die ze verdienen. In deze zaal worden tevens enkele meubels uit Wtewaels huis tentoongesteld.

Kijk voor meer informatie en openingstijden op www.catharijneconvent.nl of www.centraalmuseum.nl

Getagd met: • • • • • • • • • • • • •
nov 27

I Compani brengt eerbetoon aan Nino Rota

Italianita - Italiaans nieuws Geen reacties »

Zoals ik gisteren al schreef, is het dit jaar precies 100 jaar geleden dat filmcomponist Nino Rota geboren werd. Naast het uitgebreide programma dat tot en met februari in de Nederlandse filmhuizen te zien is, is er meer nieuws rondom deze Italiaanse componist.

Jazzensemble I Compani heeft namelijk een cd uitgebracht met eigen interpretaties van de muziek van Rota. Leider en saxofonist/componist Bo van de Graaf wordt tot op heden geboeid door het werk van de Italiaanse componist en speelt regelmatig zijn muziek. Op de cd vind je dan ook een selectie van de diverse producties die I Compani sinds 1985 uitbracht.

In dat jaar bracht I Compani voor het eerst een programma met Rota’s filmmuziek; een combinatie van scènes uit diverse films van Fellini (La Strada, La Dolce Vita, Otto e mezzo, Amarcord, Roma etc.) met live muziek van Fellini’s huiscomponist Nino Rota. De meeslepende, melancholische maar ook vaak humoristische muziek van Rota werd toen voor het eerst door bandleider Bo van de Graaf bewerkt voor een modern jazzseptet met veel ruimte voor improvisaties.

Het programma werd meer dan honderd keer gespeeld in binnen- en buitenland. In 1985 bracht Bo van de Graaf zelfs een bezoek aan Fellini in zijn filmstudio in Cinecittà (Rome), alwaar hij hem blij verraste met de eerste elpee van I Compani.

Nu is er, ter ere van de honderdste geboortedag van Rota, een nieuw album. Deze cd bevat 25 tracks (met een totale speelduur van bijna 79 minuten). I Compani brengt onder andere filmmuziek van Lo Sceicco Bianco, La Dolce Vita, Rocco e i suoi fratelli, Amarcord, Otto e mezzo en Casanova ten gehore. De nummers worden uitgevoerd door bekende Nederlandse jazzmusici, onder wie drummer Martin van Duijnhoven, pianist Jeroen van Vliet, zangeres Simin Tander en saxofoniste Vera Vingerhoeds.

Een fragment met samples van de cd vind je hier: Rota samples

Naast de honderdste geboortedag van Nino Rota viert I Compani dit jaar zelf ook feest. Het jazzensemble bestaat namelijk 25 jaar en viert dit met de productie Mangiare!, waarin – zoals de naam al doet vermoeden – eten centraal staat.

De relatie met film is ook in dit stuk niet ver te zoeken. Er zijn fragmenten uit bekende en minder bekende films te zien. Ook komen er persoonlijke statements in voor over de relatie van de musici met eten. De muziek volgt de smaak en de structuur van het eten: We horen taaie, zure, droge en bittere muziek. Exotische gerechten worden voorzien van passende klanken.

Bij een jubileum hoort natuurlijk ook een terugblik: enkele ijzersterke stukken uit het rijke verleden krijgen nieuwe arrangementen. En uiteraard is er ook in dit programma ruimte voor de muziek Nino Rota, waarmee het 25 jaar geleden allemaal begon…

Mangiare! is nog te zien op vrijdag 2 december in Plaza Futura (Eindhoven) en op zondag 18 december in Het Heerenlogement (Beusichem). Maar ook naar deze heerlijke muziek kun je thuis luisteren, met de cd die I Compani heeft uitgebracht.

De cd met filmmuziek van Nino Rota kost slechts 10 euro en is tot en met de feestdagen nog zonder verzendkosten te bestellen bij I Compani. De cd van het jubileumprogramma Mangiare! kost € 12,50. Als je het bedrag overmaakt op ING 406 33 46 t.n.v. I Compani Nijmegen en o.v.v. CD Rota of CD Mangiare en je adres, heb je de cd met een paar dagen in huis. Voor meer informatie kun je natuurlijk ook eerst een kijkje nemen op www.icompani.nl

Getagd met: • • • • • • • • •
nov 26

De mythische klanken van Nino Rota

Italianita - Italiaans nieuws Geen reacties »

Tot en met februari 2012 staat een groot aantal Nederlandse filmhuizen in het teken van de Italiaanse filmcomponist Nino Rota, die onder meer de muziek van The godfather-trilogie van Francis Ford Coppola en van de meeste films van Federico Fellini componeerde.

Wonderkind en Oscarwinnaar Nino Rota (1911-1978) is een van de belangrijkste filmcomponisten van de twintigste eeuw. Hoewel zijn naam minder bekend is bij het grote publiek, kent vrijwel iedereen zijn werk. Hij is degene die de muziek voor de eerste twee delen van The godfather-trilogie bedacht, net als de muziek die onlosmakelijk is verbonden met Fellini’s La strada, La dolce vita en Il Casanova. Ook componeerde Rota voor regisseurs als Luchino Visconti (Il gattopardo) en Franco Zeffirelli (Romeo and Juliet).

Naast filmmuziek heeft Rota een gevarieerd klassiek oeuvre op zijn naam staan, dat bestaat uit kamermuziek, symfonische en religieuze muziek, gezangen en opera’s. Zowel zijn kamermuziekwerken als zijn concerten en symfonieën zijn tonaal, doen soms klassiek en soms romantisch aan en zijn op een bijzondere manier zeer oorspronkelijk en herkenbaar. Rota maakt geen onderscheid tussen filmmuziek en serieuze muziek. Het gevolg van die mentaliteit is dat regelmatig delen van zijn filmmuziek in zijn overige composities verschijnen en vice versa.

Rota’s werk is van onbesproken muzikale kwaliteit; het zijn autonome composities die overeind blijven zonder de filmbeelden erbij te zien. Je zou zelfs kunnen stellen dat zonder zijn bijdrage de films waarvoor hij de muziek schreef minder grote meesterwerken zouden zijn geworden. Nino Rota maakt er geen geheim van dat hij voor zijn composities regelmatig gebruik maakt van muzikale verwijzingen. Bij tijd en wijle citeert hij uit zowel eigen werk als werk van anderen, haalt hij stukken muziek aan, veroorlooft hij zich imitaties, maakt hij gebruik van pastiche en hergebruikt hij zijn eigen composities. Zo liep Rota ooit de Oscar voor Beste Filmmuziek voor The godfather mis, omdat hij hierin een eerdere, door hem zelf gecomponeerde melodie hergebruikt.

The Godfather

Het programma dat nog tot en met februari 2012 langs de filmtheaters rouleert, bestaat uit ongeveer twintig films waarvoor Rota de muziek componeerde. Deelnemende filmtheaters zijn:

Chassé Cinema, Breda
Concordia Cinema, Enschede
De Lieve Vrouw, Amersfoort
Filmhuis Den Haag
Filmhuis De Keizer, Deventer
Filmschuur Haarlem
Filmtheater Hilversum
Filmtheater ‘t Hoogt, Utrecht
Focus Filmtheater, Arnhem
ForumImages, Groningen
Het Ketelhuis, Amsterdam
LantarenVenster, Rotterdam
Lumière, Maastricht
Lux, Nijmegen
Oostereiland, Hoorn
Plaza Futura, Eindhoven
Verkadefabriek, ’s-Hertogenbosch

In Filmhuis Den Haag is bovendien tot half december 2011 een kleine tentoonstelling te zien, met filmaffiches, magazine covers, reclamemateriaal en stills van films waarvoor Rota de muziek componeerde. Het Residentie Orkest verzorgt op de geboortedag van de maestro (3 december precies 100 jaar geleden) een avondvullend concert met filmmuziek van Nino Rota in de Dr. Anton Philipszaal te Den Haag.

Nino Rota

Het EYE Film Instituut Nederland (Filmmuseum) te Amsterdam sluit van 15 tot en met 20 december aan bij het programma, met de vertoning van bijzondere films uit hun archief.

Meer informatie over Nino Rota en het programma dat deze winter in de filmtheaters wordt georganiseerd, vind je hier. Morgen duiken we dieper in de filmmuziek zelf, aan de hand van een nieuwe cd van I Compani. Uiteraard met fragment om te luisteren!

Getagd met: • • • • • • •
Oudere berichten
preload preload preload